Yurt Dışında Yaşayanların Türkiye’deki Miras İşlemleri 2026

Yurt dışındaki mirasçı için hangi hukuk uygulanır?

Yabancılık unsuru taşıyan miras dosyasında ilk soru, mirasçının nerede yaşadığı değil uygulanacak hukukun ne olduğudur. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.20/1, mirası ölenin millî hukukuna bağlar. Aynı fıkra, Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukukunun uygulanacağını açıkça düzenler. Bu nedenle Almanya, Hollanda, Fransa, Belçika, Avusturya, İsviçre, İngiltere, ABD veya başka bir ülkede yaşayan mirasçı bakımından dosya; miras bırakanın vatandaşlığı, terekenin bulunduğu ülke ve Türkiye’de taşınmaz bulunup bulunmadığı belirlenmeden tek bir kurala indirgenmez.

MÖHUK m.20/2 ayrıca mirasın açılması sebepleri, iktisabı ve taksimine ilişkin hükümleri terekenin bulunduğu ülke hukukuna bağlar. Yabancı ülkede düzenlenen mirasçılık belgesi, probate belgesi veya mahkeme kararı Türkiye’de yapılacak her işlemde kendiliğinden aynı sonucu doğurmaz. Belgenin niteliği, kesinliği, apostil veya tasdik durumu, tercümesi ve Türkiye’de tanıma ya da başka bir işlem gerektirip gerektirmediği somut belge üzerinden belirlenir.

Mavi Kart sahipleri bakımından 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28 önemlidir. Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenler ve kanunda belirtilen altsoyları, m.28’deki istisnalar saklı kalmak üzere Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanmaya devam eder. Bu nedenle “Mavi Kartlı miras alamaz” şeklindeki genel ifade doğru değildir; dosyada taşınmazın niteliği, kişinin m.28 kapsamı ve varsa özel sınırlamalar birlikte kontrol edilir.

Yeni Miras Kanunu 2026 Var mı? Yabancı Uyrukluların Miras Hakkı

“Yeni miras kanunu 2026” adıyla Türk Medenî Kanunu’nun miras sistemini bütünüyle değiştiren ayrı bir temel kanun bulunmamaktadır. 2026’da değişen veraset ve intikal vergisi istisnaları ile tarife tutarları, mirasçılık sıralarını veya saklı pay kurumunu kendiliğinden değiştirmez. Somut dosyada Türk Medenî Kanunu, MÖHUK, vergi mevzuatı ve taşınmazın niteliğine göre özel sınırlamalar birlikte uygulanır.

Yabancı uyruklu mirasçı için beş aşamalı dosya sırası

1. Ölüm ve nüfus belgeleri: Ölüm belgesi, doğum/evlilik kayıtları ve isim farklılıkları belge zinciriyle doğrulanır.
2. Uygulanacak hukuk: Miras bırakanın vatandaşlığı ile Türkiye’deki taşınmazlar ayrılır.
3. Mirasçılık belgesi: Noterlikten mi sulh hukuk mahkemesinden mi alınabileceği belirlenir.
4. Vergi ve ilişik kesme: Beyan süresi, 2026 istisnası ve vergi dairesi işlemleri tamamlanır.
5. Malvarlığı işlemi: Tapu intikali, banka, araç, şirket payı veya dava işlemi için ayrı belge listesi hazırlanır.

Yabancı ülkede kullanılan ad-soyad ile Türk kayıtlarındaki yazım farklıysa bu sorun en başta çözülmelidir. Pasaport, doğum belgesi ve mirasçılık belgesinde aynı kişinin farklı biçimde yazılması; tapu ve banka işlemlerinde kimlik eşleştirmesini engelleyebilir. Belgeyi yalnız tercüme ettirmek her zaman yeterli değildir; belgenin resmî niteliği ve onay zinciri de aranır.

Türkiye’ye gelmeden miras işlemleri nasıl yürütülür?

Türkiye’de avukat aracılığıyla yürütülecek işlem için vekâletnamenin, yapılacak işleme gerçekten elverişli olması gerekir. Sadece “genel vekâletname var” denilerek tapu devri, sulh, feragat, kabul, tahsil veya başka özel sonuç doğuran işlemlerin tamamının yapılabileceği varsayılmaz. Vekâletname metni; mirasçılık belgesi, dava, vergi işlemi, banka, tapu intikali, satış veya paylaşım gibi yapılacak işlere göre işlem öncesinde kontrol edilmelidir.

Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname doğrudan Türkçe hazırlanabildiği için uygulamada en sade yollardan biridir. Yabancı noter önünde düzenlenen belge kullanılacaksa, belgenin düzenlendiği ülkenin Apostil Sözleşmesi’ne taraf olup olmadığı ve belge türünün apostile elverişli olup olmadığı kontrol edilir. Apostil sisteminin uygulanmadığı hâllerde konsüler tasdik zinciri gündeme gelir. Yabancı dildeki belgenin Türkiye’de kullanılmasında yetkili makamın kabul edeceği tercüme ve onay usulü ayrıca yerine getirilir.

Taşınmaz üzerinde satış veya ayni hak tesisi gibi bir tasarruf planlanıyorsa, yalnız miras intikal yetkisine sahip bir vekâletnamenin satış yetkisini de kapsadığı varsayılmamalıdır. Aynı şekilde mirasın reddi, sulh veya feragat gibi hak kaybı doğurabilecek işlemler vekâletname metninde ayrıca kontrol edilmeden yapılmamalıdır.

Mirasçılık belgesi nasıl alınır?

Türk Medenî Kanunu m.598 uyarınca, başvurusu üzerine yasal mirasçı olduğu belirlenen kişiye sulh hukuk mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatını gösteren belge verilebilir. Noterlik yolunun kullanılabilmesi, mirasçılığın mevcut resmî kayıtlar üzerinden tereddütsüz belirlenebilmesine bağlıdır. Yabancılık unsuru, eksik nüfus kaydı, isim-soyisim farklılığı, yabancı eş veya çocuk kaydı, vatandaşlık değişikliği, vasiyetname veya mirasçılık konusunda uyuşmazlık bulunması hâlinde sulh hukuk mahkemesi yolu gerekebilir.

Yurt dışında düzenlenmiş bir mirasçılık belgesinin Türkiye’deki tapu veya banka işlemlerine doğrudan yeterli olup olmadığı belge görülmeden söylenemez. Belgenin bir mahkeme kararı mı, idarî belge mi, noter belgesi mi olduğu; hangi ülkede düzenlendiği ve Türkiye’de hangi işlemde kullanılacağı ayrı ayrı değerlendirilir.

2026 veraset ve intikal vergisi: süreler ve istisna tutarları

Veraset ve intikal vergisinde beyan süresi, ölümün gerçekleştiği ülke ile mükellefin yerleşim yerine göre değişir. Gelir İdaresi Başkanlığının güncel 2026 açıklamasındaki süreler şöyledir:

2026 yılında, 57 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği uyarınca evlatlıklar dâhil füruğ ve eşten her birine isabet eden miras payının 2.907.136 TL’si istisnadır. Füruğ bulunmaması ve eşin tek başına mirasçı olması hâlinde eşe isabet eden miras payı için istisna 5.817.845 TL’dir. Veraset yoluyla intikal eden malların değeri istisna haddinin altında kalsa dahi beyanname verilmesi gerekir.

2026 veraset tarifesinde oranlar matrah dilimlerine göre %1, %3, %5, %7 ve %10’dur. İlk 3.000.000 TL’lik matrah diliminde %1; sonraki 7.000.000 TL’de %3; sonraki 15.000.000 TL’de %5; sonraki 30.000.000 TL’de %7; 55.000.000 TL’yi aşan bölümde %10 uygulanır. Mirasçının “nasıl olsa istisnanın altında” düşüncesiyle beyannamesiz işlem yapması doğru değildir.

Beyanname süresi ile verginin ödeme takvimi birbirinden farklıdır. GİB’e göre veraset ve intikal vergisi tahakkuktan itibaren üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir. Somut dosyada gecikmiş beyan varsa uygulanacak vergi, gecikme ve ceza sonuçları ayrıca vergi dairesi kayıtları üzerinden hesaplanmalıdır; sabit bir ceza tutarı yazmak doğru değildir.

Resmî kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı – Veraset ve İntikal Vergisi 2026.

Tapu intikali, banka hesapları ve diğer malvarlığı

Mirasçılık belgesinin alınması, bütün tereke mallarının otomatik olarak mirasçılar adına tescil edildiği anlamına gelmez. Taşınmaz için tapu intikali, banka mevduatı için banka işlemleri, araç için trafik sicili ve şirket payı için ilgili ticaret/şirket işlemleri ayrı yürütülür. Her kurumun istediği belge seti aynı değildir.

Türkiye’deki taşınmazlarda güncel tapu kaydı, ada-parsel veya bağımsız bölüm bilgisi, mirasçılık belgesi, kimlik/vekalet bilgileri ve vergi yönünden gereken belgeler kontrol edilir. İntikalden sonra mirasçılar arasında elbirliği veya paylı mülkiyetin hangi şekilde bulunduğu tapu kaydından görülür. Satış yapılacaksa, intikal işlemi ile satış işlemi birbirinden ayrılır; bütün mirasçıların veya temsilcilerinin yetki durumu ve taşınmaz üzerindeki haciz, ipotek, intifa veya diğer takyidatlar ayrıca incelenir.

Banka mevduatı bakımından da yalnız mirasçılık belgesinin bulunması bütün bankaların kendiliğinden ödeme yapacağı anlamına gelmez. Banka, vergi ve kimlik/temsil belgelerini kendi mevzuatına göre kontrol eder. Para yabancı ülke hesabına gönderilecekse banka transfer kuralları, hak sahibi hesap bilgileri ve gerektiğinde döviz transfer belgeleri ayrıca hazırlanır.

Yurt dışındaki mirasçı mirası nasıl reddeder?

Türk Medenî Kanunu m.606’ya göre miras üç ay içinde reddolunabilir. Yasal mirasçı için süre, mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiği ispat edilmedikçe miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarihten; vasiyetname ile atanmış mirasçı için ise tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihten başlar. Yurt dışında yaşamak tek başına bu üç aylık süreyi ortadan kaldırmaz.

TMK m.605/2, ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması hâlinde mirasın reddedilmiş sayılacağını düzenler. Bu hüküm, normal ret süresi kaçırılan her dosyada otomatik olarak “süresiz ret davası” bulunduğu anlamına gelmez. Terekenin ölüm tarihindeki borca batıklığı, mirasçının tereke işlemlerine katılıp katılmadığı ve alacaklıyla yürütülen süreç somut belgelerle incelenir.

Ret düşünülüyorsa tereke mallarını sahiplenme, satma, dağıtma veya mirası benimsediği izlenimi yaratacak işlemler yapılmadan önce dosya değerlendirilmelidir. Mirası ret süresinin uzatılması/yeni süre talebi dilekçesi, TMK m.615’teki önemli sebep hâline özgüdür; üç aylık sürenin her olayda kendiliğinden uzadığı anlamına gelmez.

Muris muvazaası, tenkis ve ortaklığın giderilmesi

Mirasçıların Türkiye’ye gelmeden hak araması mümkündür; fakat her uyuşmazlığın dava türü farklıdır. Murisin sağlığında yaptığı bir tapu devrinin görünürde satış, gerçekte mirasçıdan mal kaçırma amaçlı bağış olduğu iddia ediliyorsa muris muvazaası hukuki sebebine dayalı tapu iptal ve tescil uyuşmazlığı gündeme gelir. Bu davada “bir mirasçı daha az aldı” cümlesi tek başına yeterli değildir; görünürdeki işlem, gerçek irade, bedel ve tarafların davranışları delillerle ortaya konur.

Tenkis ise saklı payı ihlal eden kazandırmalar bakımından farklı bir kurumdur. Saklı pay oranı bütün mirasçılar için “miras payının yarısı” şeklinde tek bir orana bağlanamaz. Mirasçının sıfatı ve TMK’daki saklı pay hükümleri esas alınır. Süre hesabı da somut kazandırma ve öğrenme tarihine göre TMK m.571 çerçevesinde yapılır.

Paylaştırma veya ortaklığın giderilmesi uyuşmazlığında 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B/1-b gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuk anlaşması sağlanmazsa ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde yürütülür. Taşınmazın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığı, satış gerekip gerekmediği ve satış bedelinin paylaştırılması mahkemece dosyaya göre belirlenir. Ortaklığın giderilmesi davası rehberi bu aşamayı ayrıntılı açıklar.

Yurt dışındaki mirasçı için dosya kontrol listesi

Yurt dışından Türkiye’de dava açılması, tebligat, yabancı belge ve vekâletname süreçleri için Yurt dışından Türkiye’de dava açmak: UYAP ve vekâlet rehberi de incelenebilir.

Resmî mevzuat: 5718 sayılı MÖHUK m.20 · 4721 sayılı TMK · 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28 · 6325 sayılı Kanun m.18/B.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

Yurt dışındaki mirasçının Türkiye’deki malvarlığı Mersin’de bulunmak zorunda değildir. Miras dosyası İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Adana veya diğer illerdeki taşınmaz ve kurumları içerebilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyalar görev, yetki ve temsil kuralları çerçevesinde Mersin’den koordine edilir.