Yurt Dışındaki Borçlu Mal Beyanını Nasıl Verir? İİK 74-77 | 2026

Kısa ve Net Cevap

İİK 74’e Göre Mal Beyanı Nedir?

İcra ve İflas Kanunu m.74 mal beyanını açık biçimde tanımlar. Mal beyanı; borçlunun kendisinde veya üçüncü kişilerde bulunan mal, alacak ve haklarından borcuna yetecek miktarın türünü, mahiyetini ve özelliklerini; her türlü kazanç ve gelirini; yaşayış tarzına göre geçim kaynaklarını ve borcunu ne şekilde ödeyebileceğini yazılı veya sözlü olarak icra dairesine bildirmesidir.

Bu tanım nedeniyle mal beyanı “üzerime kayıtlı ev yoktur” cümlesinden ibaret değildir. Borçlunun banka hesabı, araç, taşınmaz, şirket payı, üçüncü kişiden alacağı, maaşı, serbest meslek geliri, kira geliri, emekli geliri veya başka ekonomik hakları varsa bunların kanunun istediği kapsamda açıklanması gerekir.

Kanun borcun tamamından çok daha yüksek tüm malvarlığının sınırsız dökümünü değil, borca yetecek miktardaki mal ve hakların bildirilmesini esas alır. Bununla birlikte beyanın gerçeğe uygun, denetlenebilir ve ödeme kapasitesini gösterecek nitelikte olması gerekir.

Mal Beyanında Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

İİK m.74’ün metninden hareketle mal beyanı dört ana grupta hazırlanır. Birinci grup, borçlunun malvarlığıdır. Taşınmaz, araç, menkul, banka mevduatı, şirket payı ve ekonomik değeri bulunan diğer varlıklar bu kapsamda değerlendirilir.

İkinci grup, üçüncü kişilerde bulunan alacak ve haklardır. Borçlunun bir işverenden maaş alacağı, kiracıdan kira alacağı, şirketten kâr payı alacağı, bir sözleşmeden doğan hakedişi veya başka kişiden doğmuş para alacağı varsa mal beyanında bunlara yer verilir.

Üçüncü grup kazanç ve gelirlerdir. Maaş, ücret, kira geliri, ticari kazanç, serbest meslek kazancı ve düzenli diğer gelirler açıklanır. Kanun yalnız Türkiye’deki gelir dememektedir; yurt dışında yaşayan borçlunun fiilen elde ettiği yabancı ülke geliri de “her türlü kazanç ve gelir” kavramı bakımından beyanın kapsamındadır.

Dördüncü grup geçim kaynakları ve ödeme planıdır. Borçlu hangi gelirle yaşamını sürdürdüğünü ve borcu ne şekilde ödeyebileceğini açıklar. Malvarlığı bulunmadığını belirten kişi de geçimini nasıl sağladığını beyan etmek zorundadır.

Mal Beyanı Süresi Ne Zaman Başlar?

Mal beyanı süresi takip türüne ve dosyanın aşamasına göre değişir. Genel haciz yoluyla takipte ödeme emrindeki ihtarlar ve İİK m.74 birlikte değerlendirilir. Borçlu ödeme emrine süresinde itiraz etmişse takip durur; itiraz kaldırılmadan haciz süreci devam etmez.

İİK m.75 özel bir başlangıç kuralı getirir. Borçlunun itirazının iptaline veya kesin ya da geçici olarak kaldırılmasına karar verilmişse borçlu, bu kararın kendisine tebliğinden itibaren üç gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır. Karar borçlunun huzurunda verilmişse üç günlük süre tefhimden başlar.

Bu üç günlük süre, yurt dışında yaşayan borçlu için de geçerlidir. Kararın yurt dışına tebliği gerekiyorsa önce tebliğ işleminin hukuken tamamlandığı tarih tespit edilir. Yurt dışında bulunmak, kanundaki süreyi kendiliğinden uzatmaz.

Dosyanın hangi aşamada olduğu görülmeden “mal beyanı için her zaman yedi gün vardır” şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır. Ödeme emri, itiraz, itirazın kaldırılması veya iptali ve kararın tebliğ şekli birlikte incelenir.

Yurt Dışındaki Borçlu Mal Beyanını Türkiye’ye Gelmeden Verebilir mi?

Evet. İİK m.74 mal beyanının yazılı veya sözlü yapılabileceğini düzenler. Yurt dışındaki borçlu, yazılı beyanı usulüne uygun şekilde icra dosyasına sunabilir. Türkiye’ye yalnız mal beyanı vermek amacıyla gelme zorunluluğu yoktur.

Dosya avukat aracılığıyla takip ediliyorsa yazılı mal beyanı vekil üzerinden icra dairesine sunulabilir. Vekâletnamenin icra takibi ve dosya işlemlerini kapsaması gerekir. Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname Türkiye’de doğrudan kullanılır; yabancı noterlikte düzenlenen vekâletnamede apostil veya ilgili tasdik sistemi ve Türkçe tercüme kuralları uygulanır.

Mal beyanı bizzat borçlunun malvarlığı ve gelir durumuna ilişkin olduğundan içerikteki bilgilerin doğruluğu borçlu tarafından kontrol edilmelidir. Avukat dosyaya sunum işlemini yürütebilir; ancak var olmayan malın varmış gibi veya mevcut gelirin yokmuş gibi gösterilmesi hukuki risk doğurur.

Almanya’daki Maaş, Hollanda’daki Banka Hesabı veya Yurt Dışı Malvarlığı Beyana Yazılır mı?

İİK m.74 “her türlü kazanç ve gelir” ifadesini kullanır ve malvarlığını yalnız Türkiye sınırlarıyla sınırlamaz. Bu nedenle yurt dışında yaşayan borçlunun yabancı ülkedeki geliri, alacağı ve ekonomik hakları mal beyanının doğruluğu bakımından göz ardı edilmemelidir.

Ancak mal beyanında bir yabancı ülkedeki malın belirtilmesi, Türk icra dairesine o malı yabancı devlet ülkesinde doğrudan haczetme yetkisi vermez. Türk icra organlarının cebri icra yetkisi Türkiye sınırları içindedir. Almanya’daki banka hesabı veya Fransa’daki taşınmaz üzerinde cebri icra uygulanacaksa ilgili devletin hukukuna göre ayrıca işlem gerekir.

Bu nedenle “beyana yazmak” ile “Türkiye’den doğrudan haczedilebilmek” farklı kavramlardır. Borçlu gerçeğe uygun mal beyanı yükümlülüğünü yerine getirir; alacaklının yabancı ülkedeki malvarlığına yönelmesi ise ayrı milletlerarası icra konusudur.

Mal Beyanından Sonra Yeni Mal veya Gelir Elde Edilirse Ne Olur?

İİK m.77, ilk beyanında malı olmadığını bildiren, borcuna yetecek mal göstermeyen veya beyandan kaçınmış olan borçluya sonradan kazanılan mal ve gelir artışlarını bildirme yükümlülüğü getirir.

Kanunun yürürlükteki metnine göre borçlu, sonradan kazandığı malları ve kazanç veya gelirindeki artışları yedi gün içinde ilgili icra dairesine bildirmek zorundadır. İnternette görülen “iki hafta” şeklindeki bazı metinler 2025 tarihli Cebrî İcra Kanunu Taslağına aittir; taslak hüküm yürürlükteki İİK m.77’nin yerine geçmiş değildir. 2026 yılında yürürlükteki İİK m.77’de süre yedi gündür.

Yurt dışındaki borçlunun yeni bir işe başlaması, önemli bir alacak elde etmesi, mal edinmesi veya gelirinde artış olması hâlinde bu kural dosyanın durumuna göre dikkate alınmalıdır.

Mal Beyanı Verilmezse Hapis Var mı?

İİK m.76’ya göre mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebi üzerine, beyanda bulununcaya kadar icra mahkemesi hâkimi tarafından bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik olunur; bu tazyik hapsi üç ayı geçemez.

Tazyik hapsinin amacı borçluyu borcunu ödemediği için cezalandırmak değildir. Amaç kanuni mal beyanı yükümlülüğünün yerine getirilmesini sağlamaktır. Bu nedenle borç nedeniyle doğrudan hapis ile mal beyanı yükümlülüğünün ihlali nedeniyle tazyik mekanizması birbirine karıştırılmamalıdır.

İİK m.337’nin geçmiş sürümlerinde mal beyanında bulunmama hakkında on günlük disiplin hapsi düzenlemesi bulunmuş, bu hükmün ilgili fıkrası Anayasa Mahkemesinin 28 Şubat 2008 tarihli E.2006/71, K.2008/69 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu nedenle eski internet metinlerindeki “mal beyanı vermeyene 10 gün disiplin hapsi” bilgisinin güncel kanun olarak tekrarlanması doğru değildir. Yürürlükteki mal beyanı mekanizmasında İİK m.76 ayrıca dikkate alınır.

Mal Beyanı Yapmak Haczi Durdurur mu?

Hayır. Mal beyanı ile haciz talebi farklı işlemlerdir. İİK m.78’e göre ödeme emrindeki süre geçtikten ve borçlu itiraz etmişse itiraz kaldırıldıktan sonra alacaklı, mal beyanını beklemeksizin haciz konulmasını isteyebilir.

Dolayısıyla mal beyanının sunulması, borçluya “haciz yapılamaz” şeklinde bir koruma sağlamaz. Beyan, borçlunun kanuni yükümlülüğünü yerine getirmesidir. Haczedilemezlik iddiası varsa İİK m.82 ve ilgili özel kanun hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir.

Yurt dışındaki borçlunun Türkiye’de evi, aracı veya banka hesabı varsa takip kesinleştikten sonra kanuni şartlarla haciz işlemleri uygulanabilir. Yurt dışındaki mallar bakımından ise yabancı devletin icra hukuku devreye girer.

Yurt Dışındaki Borçluların Mal Beyanında Sık Yaptığı Hatalar

Yalnız Türkiye’deki malları yazmak: İİK m.74 her türlü kazanç ve geliri kapsar. Beyanın gerçeğe uygun olması gerekir.

“Malım yok” deyip geçim kaynağını açıklamamak: Kanun yaşayış tarzına göre geçim kaynağının ve borcun nasıl ödenebileceğinin de belirtilmesini ister.

Üç günlük özel süreyi kaçırmak: İtirazın iptali veya kaldırılması kararından sonra İİK m.75’te üç günlük süre vardır.

Taslak kanunla yürürlükteki kanunu karıştırmak: 2026 itibarıyla İİK m.77’de sonradan kazanılan mal ve gelir artışı için yedi günlük bildirim kuralı yürürlüktedir.

Mal beyanının haczi durdurduğunu düşünmek: Alacaklı İİK m.78 şartları oluştuğunda mal beyanını beklemeksizin haciz isteyebilir.

Yurt dışındaki malı beyan etmenin Türkiye’den doğrudan haciz anlamına geldiğini düşünmek: Beyan yükümlülüğü ve yabancı ülkedeki cebri icra birbirinden ayrıdır.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

Mal beyanı hükümleri Türkiye genelinde aynıdır. Mersin icra dairelerinde yürüyen takiplerde yurt dışındaki borçlu, dosya ve tebligat kayıtları kontrol edilerek yazılı beyanını sunabilir. Yalnız bu işlem için Mersin’e gelmesi gerekmez.

Tek fiziksel ofisimiz Mersin’dedir. Yetki ve usul elverdiğinde Türkiye’nin diğer şehirlerindeki icra dosyaları da UYAP ve ilgili icra dairesi üzerinden Mersin’den koordine edilir.

Sık Sorulan Sorular

Mal beyanı sadece ev ve araç listesi midir?

Hayır. Mal, alacak, hak, kazanç, gelir, geçim kaynakları ve borcun nasıl ödenebileceği beyanın kapsamındadır.

Yurt dışındaki maaşımı yazmam gerekir mi?

İİK m.74 her türlü kazanç ve geliri kapsar. Mal beyanı gerçeğe uygun hazırlanmalıdır.

Yabancı ülkedeki malı yazarsam Türkiye’den hemen haczedilir mi?

Hayır. Türk icra dairesi yabancı devlet ülkesinde doğrudan cebri icra uygulayamaz; yabancı ülkedeki icra o ülkenin hukukuna tabidir.

İtirazın kaldırılmasından sonra mal beyanı süresi kaç gündür?

İİK m.75’e göre kararın tebliğinden itibaren üç gündür. Karar borçlunun huzurunda verilmişse süre tefhimden başlar.

Mal beyanı vermeyince on gün hapis cezası var mı?

İİK m.337’nin bu yöndeki eski fıkrası Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Yürürlükteki İİK m.76, alacaklının talebiyle beyanda bulununcaya kadar ve en fazla üç ay tazyik hapsini düzenler.

Mal beyanı verince haciz durur mu?

Hayır. İİK m.78’e göre şartlar oluştuğunda alacaklı mal beyanını beklemeden haciz isteyebilir.

Sonradan yeni mal edinirsem bildirmek zorunda mıyım?

İİK m.77 kapsamındaki durumlarda sonradan kazanılan mal ve gelir artışı yedi gün içinde bildirilir.

Mal beyanı sözlü verilebilir mi?

Yürürlükteki İİK m.74 yazılı veya sözlü beyana izin verir. Yurt dışındaki borçlu bakımından yazılı beyan uygulamada daha elverişlidir.

Avukat benim adıma mal beyanı sunabilir mi?

Usulüne uygun vekâletnameyle dosyadaki yazılı beyanın sunumu vekil aracılığıyla yürütülebilir; beyanın maddi içeriği borçlunun gerçek mal ve gelir durumuna dayanmalıdır.

Mal beyanında hiç malım olmadığını yazabilir miyim?

Gerçek durum buysa belirtilebilir; ancak İİK m.74 gereği geçim kaynakları, gelir ve borcun nasıl ödenebileceği de açıklanmalıdır.

Resmî Kaynaklar ve Site İçi Rehberler

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
• UYAP
• Resmî Gazete

İlgili içerikler: yurt dışından Türkiye’de icra takibi, İİK 33 icra emrine itiraz, İİK 36 icranın geri bırakılması.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →