Yurt Dışındaki Deliller Ceza Dosyasına Nasıl Getirtilir? 6706 m.7-8 | 2026

Yurt Dışındaki Ceza Delilinin Getirilmesinin Hukuki Dayanağı Nedir?

6706 sayılı Kanun, Türkiye’nin cezai konulardaki uluslararası adli iş birliğinin temel iç hukuk düzenlemesidir. Kanunun 7. maddesi Türk adlî mercilerinin yabancı devletten yardım istemesini; 8. maddesi yabancı adlî mercilerin Türkiye’den yardım istemesini; 9. maddesi ise görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle adli yardımlaşmayı düzenler. Kanunda ve diğer kanunlarda hüküm bulunmayan konularda 6706 m.5 gereği 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uygulanır.

Uluslararası istinabe, bir devletin yetkili adlî makamının diğer devletin adlî makamı adına belirli adli işlemi yerine getirmesidir. Uygulanacak yol, Türkiye ile talep edilen devlet arasında yürürlükte bulunan ikili anlaşmaya, çok taraflı sözleşmeye ve bunların bulunmadığı yerde karşılıklılık esasına göre belirlenir. Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü, uluslararası ceza adli yardımlaşmasında Merkezî Makam görevini yürütür.

Bu sistemin anlamı şudur: Türkiye’deki savcılık veya mahkeme, yabancı ülkedeki makamdan doğrudan özel kişi gibi belge istemez. Dosyanın niteliğine ve uygulanabilir sözleşmeye göre hazırlanan adli yardımlaşma evrakı yetkili kanaldan iletilir. Yabancı ülkedeki işlem de o devletin yetkili makamlarınca yerine getirilir.

Yurt Dışından Hangi Ceza Delilleri Getirtilebilir?

Adalet Bakanlığının güncel açıklamasına göre uluslararası ceza istinabesi; şüpheli veya sanık ifadelerinin alınmasını, mağdur, müşteki, katılan, tanık veya bilirkişilerin dinlenmesini, bilgi ve delil teminini, banka kayıtları ile muhasebe belgelerini, şirket dosyaları ve ticari belgeleri, malvarlığı ve kazancın tespit veya izlenmesini, arama ve elkoymayı ve belirli yabancı tedbirlerin yerine getirilmesini kapsar.

Dosyada ihtiyaç duyulan delil somutlaştırılmalıdır. “Almanya’daki tüm banka hesaplarının araştırılması” şeklindeki sınırsız talep yerine hesap sahibi, banka, tarih aralığı, işlem ve suç bağlantısı belirtilir. Şirket belgesi isteniyorsa şirket unvanı, kayıt türü, dönem ve belgenin hangi maddi vakıayı ispatlayacağı yazılır. Kamera kaydı isteniyorsa yer, tarih ve mümkün olan saat aralığı gösterilir.

Dijital delilde hesap tanımlayıcısı, e-posta adresi, kullanıcı adı, IP bilgisi, olay tarihi ve korunması gereken veri türü açıkça belirtilir. Yabancı servis sağlayıcının veya yabancı adli makamın elindeki verinin saklama süresi kısa ise esas talep tamamlanmadan önce delilin korunması için 6706 m.7/1-a kapsamında geçici tedbir talep edilmesi gerekir.

Adli yardımlaşma, ilgisiz veri toplamak için genel araştırma yöntemi değildir. Talep soruşturma, kovuşturma veya mahkûmiyet kararının yerine getirilmesi için ihtiyaç duyulan konuya bağlı olmalıdır.

Yurt Dışındaki Delili Kim Talep Eder?

6706 m.7’nin muhatabı Türk adlî mercileridir. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcılığı, kovuşturma aşamasında mahkeme delilin yurt dışından getirtilmesi için adli yardımlaşma talebi düzenler. Şüpheli, sanık, müdafi, katılan veya vekil doğrudan yabancı devlete 6706 kapsamında bağlayıcı istinabe talebi göndermez; dosyayı yürüten adlî merciden ilgili delilin getirtilmesini talep eder.

Savunma bakımından CMK m.177 ve genel delil bildirme kuralları ile soruşturma aşamasındaki dilekçe hakkı kullanılır. Müdafi, hangi yabancı delilin neden gerekli olduğunu, delilin bulunduğu makam veya kişi bilgisini, tarih aralığını ve dosyanın hangi uyuşmazlık noktasını aydınlattığını açıklayan somut talep sunar. Mahkeme veya savcılık talebi gerekli gördüğünde uluslararası adli yardımlaşma mekanizmasını işletir.

Talep yalnız “müvekkilin lehine delil vardır” biçiminde kurulmaz. Banka transferinin tarihi, şirket kaydının hangi işlemi göstereceği, tanığın hangi olayın doğrudan görgü tanığı olduğu veya dijital kaydın hangi iddiayı doğrulayacağı belirtilir. Böylece yabancı makamın yerine getirebileceği belirli bir adli işlem tanımlanır.

Uluslararası Adli Yardımlaşma Talebinde Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

Talebin içeriği uygulanabilir ikili veya çok taraflı sözleşmeye ve Adalet Bakanlığının istinabe kurallarına göre hazırlanır. Temel olarak talep eden makam, dosya numarası, suçun hukuki niteliği, olayın özeti, şüpheli veya sanık bilgileri, istenen işlemin tam tanımı, ilgili kişi veya kurumun adresi ve delilin dosyayla bağlantısı gösterilir.

Tanık dinlenecekse tanığın adı, adresi ve biliniyorsa kimlik bilgileri ile sorulması istenen sorular hazırlanır. Banka kaydı isteniyorsa hesap sahibi, hesap/IBAN veya banka bilgisi, istenen tarih aralığı ve kayıt türü belirtilir. Şirket kaydı için ticaret unvanı, sicil veya kayıt bilgisi ve talep edilen belge açıklanır. Arama veya elkoyma isteniyorsa tedbirin konusu, suç ve neden gerekli olduğu ayrıca ortaya konulur.

Talep edilen devletin özel form, tercüme, onay veya belge şartı varsa bunlar yerine getirilir. Eksik adres, belirsiz tarih aralığı veya suç bağlantısı kurulmamış geniş talepler süreci uzatır ve ek bilgi istenmesine yol açar.

Tercüme, adli yardımlaşma işleminin zorunlu teknik parçasıdır. Hangi dile tercüme yapılacağı ilgili devletle yürürlükteki sözleşmeye ve uygulamaya göre belirlenir. Tarafın kendi yaptığı tercüme tek başına resmî istinabe evrakının yerine geçmez.

Delil Kaybolma Riski Varsa Esas Talepten Önce Ne Yapılır?

6706 m.7/1-a açık bir koruma mekanizması getirir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde adli yardımlaşma talebinden önce delillerin korunması amacıyla geçici tedbirlerin alınması istenebilir. Bu hüküm özellikle kısa süre saklanan dijital kayıtlar, silinme riski taşıyan görüntüler ve hızlı şekilde aktarılabilen malvarlığı verileri bakımından önemlidir.

Geçici tedbir, esas delilin Türkiye’ye gönderildiği anlamına gelmez. Amaç mevcut verinin yok edilmesini veya erişilemez hâle gelmesini önlemektir. Ardından usulüne uygun esas adli yardımlaşma talebi tamamlanır. Talep edilen devletin iç hukuku ve uygulanabilir anlaşma, tedbirin nasıl uygulanacağını belirler.

Savunma veya katılan vekili delilin hızla kaybolacağını biliyorsa bu durumu dosyaya derhâl bildirir. Kayıt sahibinin kim olduğu, saklama süresi, olay tarihi ve neden acil koruma gerektiği açık yazılır. “Delil kaybolabilir” şeklindeki soyut cümle yerine somut saklama politikası veya olayın niteliği gösterilir.

Yabancı Devlette Usulüne Uygun Yapılan İşlem Türkiye’de Geçerli midir?

Evet. 6706 m.7/1-ç uyarınca adli yardımlaşma kapsamında ilgili devletin iç hukukuna uygun olarak yerine getirdiği işlemler Türk hukuku bakımından da geçerli sayılır. Bu düzenleme, yabancı devletin kendi usul kurallarına göre aldığı tanık beyanı veya temin ettiği kayıt için Türkiye’de aynı işlemin birebir Türk usul şekliyle tekrarlanması zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Geçerlilik, delilin tartışılmadan hükme esas alınacağı anlamına gelmez. Delilin doğruluğu, bütünlüğü, elde ediliş biçimi, savunmanın erişim ve itiraz imkânı ve ispat değeri CMK çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Hukuka aykırı delil yasağı ve adil yargılanma güvenceleri devam eder.

Özellikle dijital delilde kaydın hangi makamdan geldiği, hash veya bütünlük bilgisi, belgeyi oluşturan kurum, tarih ve aktarım zinciri dosyada bulunmalıdır. Yabancı dildeki kayıtların Türkçe tercümesi yapılmalı ve tarafların içeriği tartışabilmesi sağlanmalıdır.

Yabancı Devlet Türkiye’den Arama veya Elkoyma İsterse Hangi Şart Uygulanır?

6706 m.8 yabancı adlî mercilerin Türkiye’den istediği adli yardımlaşmayı düzenler. Talep kural olarak Türk hukukuna göre yerine getirilir. Talep eden devlet özel bir usul isterse, bu usul Türk hukukuna aykırı olmadığı sürece uygulanır.

Arama veya elkoyma bakımından m.8/1-ç özel şart getirir: talebin konusu olan suçun iadeye elverişli bir suç olması gerekir. İadeye elverişlilik 6706 m.10’daki suçluların iadesi eşikleri ve ret kurallarıyla birlikte değerlendirilir. Arama ve elkoyma, sıradan bilgi talebinden daha ağır bir koruma tedbiri olduğu için kanun bu ek eşiği arar.

Türkiye’de arama ve elkoymanın icrası CMK’daki hâkim kararı, gecikmesinde sakınca ve diğer koruma tedbiri şartlarına tabidir. Yabancı makamın talep yazısı tek başına Türkiye’de konuta girme veya malvarlığına elkoyma yetkisi yaratmaz; Türk yetkili makamı kendi hukukuna göre gerekli kararı verir.

Talep üzerine elkonulan malvarlığı değerleri, taşınmaz, hak ve alacaklar hakkında Türk adlî mercileri yılda en az bir kez talep eden devletten tedbirin devamının istenip istenmediğine dair bilgi ister. Böylece süresiz ve denetimsiz tedbir bırakılmaz.

6706 m.8’deki 40 Günlük Süre Nedir?

Yabancı devletin esas adli yardımlaşma talebi henüz gönderilmeden önce, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Türkiye’de delilin korunması için geçici tedbir alınmışsa 6706 m.8/1-c devreye girer. Geçici tedbirin alındığı tarihten itibaren 40 gün içinde esas adli yardımlaşma talebi Merkezî Makama ulaşmazsa tedbir yetkili makam veya merci tarafından derhâl kaldırılır.

Bu kırk günlük süre, esas istinabe talebinin hazırlanması için sınırsız zaman tanımadığını gösterir. Geçici koruma istisnai ve süreli mekanizmadır. Talep eden devlet esas evrakı zamanında göndermediğinde Türkiye’de tedbirin devamı için kanuni temel kalmaz.

Dosyada geçici tedbir tarihi ve Merkezî Makama esas talebin ulaştığı tarih ayrı ayrı kayıt altına alınmalıdır. Şüpheli veya üçüncü kişi, tedbirin kırk gün sonra hâlen devam ettiğini görüyorsa esas talebin zamanında ulaşıp ulaşmadığının denetlenmesini isteyebilir.

Yurt Dışından Gelen Delil Başka Bir Dosyada Kullanılabilir mi?

6706 m.6 temel bir kullanım sınırlaması getirir. Adli iş birliği kapsamında gelen bilgi ve belgeler, gönderen devlet izin vermedikçe talebe konu soruşturma, kovuşturma veya infaz işlemi dışında kullanılamaz. Bu kural uluslararası iş birliğinde amaçla bağlılığı korur.

Kanun üç istisna sayar: talebe konu suçun hukuki vasfının değişmesi; adli iş birliği işleminden sonra ortaya çıkan yeni şüpheli veya sanıkların aynı soruşturma veya kovuşturmaya dâhil edilmesi; talebe konu suçla ilgili bilgi ve belgelerin bu suçla bağlantılı hukuk davalarında gerekli olması. Bu hâllerde ayrıca izin şartı aranmaz.

Bu nedenle yabancı devletten belirli dolandırıcılık soruşturması için alınan geniş banka dosyasının ilgisiz başka soruşturmalarda otomatik kullanılacağı kabul edilmez. Kullanım amacı m.6’ya göre kontrol edilir; kapsam dışı kullanım için gönderen devletin izni gerekir.

Şüpheli, Sanık veya Müdafi Yurt Dışındaki Delil İçin Ne Yapmalıdır?

İlk adım delili somutlaştırmaktır. Ülke, kurum, kişi, tarih aralığı, kayıt türü ve ispat edilmek istenen maddi vakıa tek tek yazılır. Savunma, delilin lehine olduğunu söylemekle yetinmez; neden uyuşmazlığın sonucunu etkilediğini açıklar.

İkinci adım gecikme riskini göstermektir. Dijital kayıt, kamera görüntüsü veya servis sağlayıcı verisi kısa sürede siliniyorsa 6706 m.7/1-a kapsamında geçici koruma talebinin aciliyeti belirtilir. Üçüncü adım, yabancı makamın tam adresi ve mümkünse ilgili birim bilgisini sağlamaktır.

Dördüncü adım gelen delilin tercüme, bütünlük ve tartışma sürecini takip etmektir. Dosyaya gelen yabancı belgenin yalnız bir özetine dayanılmamalı; asıl veya tasdikli suret, ekleri ve tercümesi birlikte incelenmelidir. Delil aleyhe ise elde ediliş şartlarına ve m.6’daki kullanım sınırına itirazlar süresinde ileri sürülür.

Beşinci adım makul süre takibidir. Uluslararası istinabe ülkeye ve işleme göre zaman alır; bu nedenle talep son duruşmaya bırakılmaz. Dosyanın hangi aşamada olduğu ve yabancı devletten ek bilgi istenip istenmediği mahkemeden veya savcılıktan takip edilir.

Uluslararası Ceza Delili İçin Dosya Kontrol Listesi

1. Delilin bulunduğu ülke ve yetkili kurum belirlenir.
2. Delilin tam türü ve tarih aralığı yazılır.
3. Delilin hangi maddi vakıayı ispatladığı açıklanır.
4. Uygulanabilir ikili anlaşma veya çok taraflı sözleşme kontrol edilir.
5. Talep 6706 m.7’ye göre adlî makam üzerinden hazırlanır.
6. Delil kaybolma riski taşıyorsa geçici koruma açıkça istenir.
7. Tanık için kimlik, adres ve sorular; banka/şirket için hesap ve belge ayrıntıları eklenir.
8. Gerekli tercüme ve resmî evrak biçimi tamamlanır.
9. Gelen delilin yalnız talep edilen dosyada kullanılması m.6 yönünden kontrol edilir.
10. Yabancı ülkedeki işlemin usulü ve delilin bütünlüğü incelenir.
11. Arama veya elkoyma varsa iadeye elverişlilik şartı ayrıca denetlenir.
12. Türkiye’de yabancı talebi üzerine alınan geçici tedbirde 40 günlük süre takip edilir.

Sık Sorulan Sorular

1. Yurt dışındaki banka kayıtlarını avukat doğrudan bankadan isteyebilir mi?

6706 kapsamındaki zorlayıcı ceza adli yardımlaşma işlemi, dosyayı yürüten adlî makamın talebiyle yürütülür. Müdafi veya vekil talebi savcılık ya da mahkemeye sunar.

2. Yurt dışındaki kamera görüntüsü getirtilir mi?

Evet. Yer, tarih, saat ve kayıt sahibi somutlaştırılarak adli yardımlaşma talep edilir. Silinme riski varsa m.7/1-a kapsamında geçici koruma istenir.

3. Yabancı ülkedeki tanık dinlenebilir mi?

Evet. Uluslararası adli yardımlaşma yoluyla tanığın dinlenmesi istenir; 6706 m.9 şartları varsa görüntülü ve sesli iletişim tekniği de kullanılır.

4. Gelen yabancı delil Türk usulüne göre yeniden alınmak zorunda mı?

Hayır. 6706 m.7/1-ç uyarınca ilgili devletin iç hukukuna uygun yapılan işlem Türk hukuku bakımından da geçerli sayılır.

5. Delil talebi ne kadar geniş yazılabilir?

Talep soruşturma veya kovuşturma için gerekli belirli delile yöneltilir. Kurum, kişi, dönem ve suç bağlantısı açıkça gösterilir.

6. Yabancı devlet Türkiye’de arama isteyebilir mi?

Evet; ancak 6706 m.8/1-ç uyarınca suçun iadeye elverişli olması ve Türk hukukundaki arama şartlarının yerine getirilmesi gerekir.

7. Esas talep gelmeden Türkiye’de geçici tedbir alınır mı?

Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde delilin korunması için geçici tedbir alınır. Esas talep Merkezî Makama kırk gün içinde ulaşmazsa tedbir derhâl kaldırılır.

8. Yurt dışından gelen delil başka soruşturmada otomatik kullanılır mı?

Hayır. 6706 m.6 kullanım amacını sınırlar; kanundaki istisnalar dışında gönderen devletin izni gerekir.

9. Adli yardımlaşmada Merkezî Makam kimdir?

Adalet Bakanlığıdır; işlemler Bakanlık bünyesindeki ilgili genel müdürlük üzerinden yürütülür.

10. Yabancı makam özel usul uygularsa delil geçersiz mi?

Talep edilen devletin kendi hukukuna uygun yaptığı işlem m.7/1-ç kapsamında Türk hukuku bakımından geçerli kabul edilir; delilin ispat değeri ayrıca değerlendirilir.

11. Savunma lehine delil için mahkemeden istinabe istenebilir mi?

Evet. Delilin uyuşmazlıkla ilgisi ve neden gerekli olduğu somutlaştırılarak mahkemeden adli yardımlaşma talebi düzenlemesi istenir.

12. İstinabe talebine zorlayıcı tedbir ihtarı yazılır mı?

6706 m.7/1-b uyarınca tebligata ilişkin adli yardımlaşma taleplerinde kısıtlayıcı veya zorlayıcı tedbir uygulanacağına ilişkin ihtarlara yer verilmez.

Resmî Hukuki Dayanaklar

• 6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu – m.5-9
• Adalet Bakanlığı – Ceza İstinabe
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

Bağlantılı rehberler: suçluların iadesi ve iade yargılaması, yurt dışı hapis cezası ve hükümlü nakli ve yurt dışında yaşayanlar için hukuki destek.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →