Yurt Dışından Türkiye’ye Katarakt veya Akıllı Lens Ameliyatı İçin Gelen Hasta Zarar Görürse Ne Yapmalı? | 2026
Kısa ve net cevap: Yurt dışından Türkiye’ye katarakt ameliyatı, göz içi lens (IOL) veya kamuoyunda “akıllı lens” olarak anılan multifokal/trifokal lens uygulaması için gelen hasta; ameliyatın tıbbi gerekliliğini, kullanılacak lensin türünü, marka-model/ürün bilgisini, işlemi yapacak hekimi ve sağlık tesisini, alternatifleri, önemli risk ve komplikasyonları anlayabildiği dilde öğrenme; ameliyat ve cihaz kayıtlarının bir örneğini alma; cerrahi/girişimsel sağlık turizmi işlemi yönünden komplikasyon sigortası bilgisini isteme ve zarar ortaya çıkarsa hukuki başvuru yapma hakkına sahiptir. Hasta Hakları Yönetmeliği m.14 tıbbi özeni, m.15 bilgilendirmenin içeriğini, m.16-17 sağlık kayıtlarına erişim ve düzeltme hakkını, m.18 ise bilginin hastanın anlayacağı biçimde verilmesini düzenler. 26.04.2025 tarihli Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik de yetkilendirme, kayıt, koordinasyon ve komplikasyon sigortası bakımından uygulanır.
Katarakt/akıllı lens dosyası, lazer göz ameliyatı dosyasından farklıdır. Burada gözün doğal lensine yönelik cerrahi işlem ve göz içine yerleştirilen tıbbi cihaz niteliğindeki lens merkezî önemdedir. Hukuki incelemede ameliyat öncesi ölçümler, gözün yapısal özellikleri, hastaya önerilen lens tipi, kullanılan lensin kayıtları, ameliyat notu, ameliyat sonrası görme şikâyetleri, enfeksiyon veya diğer komplikasyonların yönetimi, kontrol planı ve ülkeye döndükten sonra alınan yeni sağlık hizmetleri birlikte değerlendirilir. “Akıllı lens herkesi gözlüksüz yapar” veya “kesin sıfır numara” gibi vaatler tıbbi sonuç garantisi olarak kabul edilmemelidir; yazılı reklam ve sözleşme beyanları ayrıca değerlendirilir.
Katarakt ve göz içi lens ameliyatı sağlık turizmi kapsamında mıdır?
Türkiye’ye geçici olarak göz ameliyatı yaptırmak amacıyla gelen ve ilgili sosyal güvenlik/milletlerarası anlaşma sistemleri dışında kalan kişi, 2025 sağlık turizmi mevzuatındaki şartlar çerçevesinde uluslararası sağlık turisti sayılabilir. Katarakt cerrahisi gözün saydamlığını kaybeden doğal lensinin çıkarılması ve çoğunlukla yapay göz içi lens yerleştirilmesiyle yürütülen cerrahi tedavidir. Sağlık turizmi piyasasında bu işlem monofokal, torik, multifokal veya trifokal lens seçenekleriyle pazarlanabilir.
Hukuki dosyada “akıllı lens paketi” gibi ticari ifadeden çok hangi tıbbi endikasyonla hangi lensin yerleştirildiği önemlidir. Kataraktı bulunmayan bir kişide refraktif amaçlı lens değişimi planlanmışsa bu husus ve alternatif yöntemler ayrıca açıklanmalıdır. Hasta, ameliyattan önce tedavinin katarakt cerrahisi mi, refraktif lens değişimi mi olduğunu yazılı olarak netleştirmelidir.
Kullanılacak lensin türü, marka-modeli ve kayıtları neden önemlidir?
Göz içine yerleştirilen lens tıbbi cihazdır. Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ve ilgili kayıt/izlenebilirlik sistemi, piyasaya arz edilen tıbbi cihazlar için ürün güvenliği ve izlenebilirlik çerçevesi oluşturur. Hastanın dosyasında yerleştirilen lensin türünü ve ürünü belirlemeye yarayan etiket, implant kartı, cihaz etiketi, seri/lot veya ürün kodu gibi kayıtların bulunması uyuşmazlık hâlinde önem taşır.
Hastaya belirli bir marka veya premium lens vaat edilmiş ancak başka ürün kullanıldığı ileri sürülüyorsa teklif, fatura, ameliyat notu, ürün etiketi ve hastane stok/kullanım kayıtları birlikte incelenir. Yalnız kutu fotoğrafı veya mesajlaşma yeterli olmayabilir; sağlık tesisinin resmi tıbbi ve cihaz kayıtlarının alınması gerekir.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.14: katarakt cerrahisinde tıbbi özen
Hasta Hakları Yönetmeliği m.14 uyarınca sağlık personeli hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni göstermek zorundadır. Katarakt ve göz içi lens dosyasında bu yükümlülük; ameliyat öncesi göz muayenesi, biyometri ve gerekli ölçümler, kornea ve retina gibi diğer göz yapılarının değerlendirilmesi, hastanın ilaç ve hastalık öyküsünün dikkate alınması, uygun lens seçimi, steril ameliyat koşulları, ameliyat sonrası ilaç ve kontrol planı ve komplikasyon bulgularına zamanında müdahale başlıklarında incelenir.
Ameliyat sonrası gözlük ihtiyacı kalması veya hastanın beklediği yakın-uzak görüş performansına ulaşamaması tek başına tıbbi kusur göstermez. Buna karşılık yanlış göz, yanlış lens, kayıt dışı lens değişikliği, ameliyat öncesi ölçümlerin yapılmaması, ciddi enfeksiyon/görme kaybı şikâyetinin değerlendirilmemesi veya gerekli sevkin geciktirilmesi iddiaları somut tıbbi kayıtlarla incelenmelidir.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.15: ameliyattan önce hangi bilgiler verilmelidir?
Hasta Hakları Yönetmeliği m.15’e göre hastaya müdahalenin kim tarafından, nerede ve nasıl yapılacağı, tahmini süresi, diğer tanı ve tedavi seçenekleri, bunların fayda ve riskleri, muhtemel komplikasyonlar, tedaviyi reddetmenin sonuçları, kullanılan ilaçların önemli özellikleri ve gerektiğinde tıbbi yardıma nasıl ulaşacağı anlatılmalıdır. Göz içi lens ameliyatında ayrıca hastaya önerilen lens tipinin avantajları ve sınırlamaları somut biçimde açıklanmalıdır.
Multifokal veya trifokal lenslerde hastanın beklentisini doğrudan etkileyebilecek gece ışık saçılması, halo, kontrast hassasiyeti, yakın-orta-uzak görüş performansı ve ek gözlük ihtimali gibi önemli hususlar tıbbi değerlendirmeye göre açıklanmalıdır. Bilgilendirme “akıllı lens takılır, gözlük biter” düzeyine indirgenmemelidir.
Komplikasyon ile tıbbi kötü uygulama nasıl ayrılır?
Katarakt/göz içi lens cerrahisi sonrasında enfeksiyon, göz içi basınç değişiklikleri, kornea ödemi, retina ile ilgili sorunlar, arka kapsül opasifikasyonu, lensin konumuyla ilgili sorunlar, göz numarasının hedeflenenden farklı kalması veya yeniden cerrahi/girişim gereksinimi gibi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bunların bir kısmı tıbben bilinen komplikasyonlar olabilir.
Bir sonucun bilinen komplikasyon olması sağlık hizmeti sunucusunun bütün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Risk hastaya açıklandı mı, ameliyat standartlara uygun yapıldı mı, komplikasyon zamanında tanındı mı, uygun tedavi/sevk sağlandı mı ve süreç eksiksiz kaydedildi mi soruları ayrıca incelenir. Komplikasyonun kendisi ile komplikasyon yönetimindeki kusur ayrılmalıdır.
Lens numarası ve ameliyat öncesi biyometri kayıtları
Göz içi lens gücünün planlanmasında ameliyat öncesi ölçümler önemlidir. Hukuki dosyada hangi cihazlarla hangi ölçümlerin yapıldığı, ölçümlerin tarihi, hedeflenen refraksiyon ve seçilen lens gücü incelenebilir. Hastaya farklı lens seçenekleri sunulmuşsa hangi seçeneğin neden tercih edildiğine dair hekim notu ve onam belgesi önem taşır.
Ameliyat sonrası numaranın hedeflenenden farklı çıkması otomatik malpraktis değildir. Ölçüm yöntemleri, gözün yapısal özellikleri, cerrahi süreç ve bilinen öngörü sınırları uzman değerlendirmesi gerektirir. Ancak ölçüm kaydı hiç yoksa veya yanlış hastaya ait ölçüm kullanıldığı iddia ediliyorsa bu durum delil açısından ayrıca araştırılır.
Türkçe bilmeyen yabancı hastaya onam nasıl alınır?
Hasta Hakları Yönetmeliği m.18, bilginin hastanın anlayabileceği şekilde, mümkün olduğunca sade ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde verilmesini gerektirir. Yurt dışından gelen kişiye yalnız Türkçe standart onam formu imzalatılması, bilgilendirmenin gerçekten anlaşılır biçimde yapıldığını tek başına kanıtlamaz.
Hastaya kullanılacak lens türü, alternatifler, önemli riskler ve kontrol planı anlayabildiği dilde açıklanmalıdır. Tercüman kullanılmışsa kim tarafından ve hangi aşamada tercümanlık yapıldığı kayıt altına alınmalıdır. Ayrıntılar için yabancı hastada onam ve tercüman rehberi incelenebilir.
Katarakt ameliyatı sonrası hangi kayıtlar istenmelidir?
Hasta Hakları Yönetmeliği m.16 hastaya sağlık durumuyla ilgili kayıtları inceleme ve bir suretini alma hakkı verir; m.17 eksik, belirsiz veya hatalı bilgilerin düzeltilmesini isteme hakkını düzenler. Katarakt/göz içi lens dosyasında ameliyat öncesi muayene, biyometri, kornea ölçümleri, reçete/numara kayıtları, onam, ameliyat notu, kullanılan lensin ürün etiketi veya izlenebilirlik bilgisi, ameliyat sonrası muayeneler, göz içi basınç ölçümleri, reçeteler ve komplikasyon nedeniyle yapılan işlemler önemlidir.
Hasta ülkesine döndükten sonra bu kayıtları yazılı olarak isteyebilir. Türkiye’deki sağlık tesisinden epikriz ve tıbbi kayıt alma süreci için yurt dışındaki hastanın tıbbi dosya alma rehberi kullanılabilir.
Lens kartı veya cihaz etiketi verilmediyse ne yapılır?
Hastanın elinde lens kartı veya ürün etiketi olmaması, sağlık tesisindeki kayıtların bulunmadığı anlamına gelmez. Yerleştirilen cihazın hangi ürün olduğunun ameliyat ve stok/kullanım kayıtlarından belirlenmesi talep edilebilir. Hastane veya klinik, hasta dosyasına ilişkin erişim talebini hasta hakları hükümlerine göre değerlendirmelidir.
Ürünle ilgili güvenlik veya geri çağırma tartışması varsa ürünün tam kimliği önem kazanır. Bu nedenle marka adının yanında model, diyoptri, seri/lot veya UDI gibi ayırt edici kayıtların dosyada bulunması delil güvenliği sağlar.
“Akıllı lensle ömür boyu gözlüksüzlük” reklamı hukuken bağlayıcı mıdır?
12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik sağlık hizmeti tanıtımında yanıltıcı, gerçeğe aykırı veya kesin sonuç izlenimi yaratabilecek ifadeleri sınırlar. Yurt dışındaki hastaya sosyal medya, web sitesi veya mesajlaşma üzerinden “%100 gözlüksüzlük”, “garanti net görüş” veya benzeri kesin sonuç vaatleri verildiyse bu kayıtlar saklanmalıdır.
Reklam vaadi ile tıbbi kusur aynı konu değildir. Tıbbi kusur ameliyatın standardıyla; reklam/sözleşme iddiası ise hastaya neyin vaat edildiği ve bu vaadin sözleşmeye nasıl dahil olduğu ile değerlendirilir. Her iki başlık aynı dosyada birlikte bulunabilir.
Sağlık turizmi aracı kuruluşunun sorumluluğu
Aracı kuruluş tıbbi ameliyatı yapan sağlık tesisi değildir. Ancak transfer, konaklama, tercümanlık, sağlık tesisi koordinasyonu ve paket bilgilendirmesi gibi üstlendiği hizmetlerden sorumludur. Hastaya bir lens markası veya hekim vaat edilip fiilen farklı hizmet sunulduğu iddiasında aracı kuruluşun yazışmaları ve sözleşmesi de incelenir.
Sağlık tesisi ve aracı kuruluşun yetki durumunun kontrolü için sağlık turizmi yetki belgesi kontrol rehberi kullanılabilir.
Katarakt ve göz içi lens ameliyatında komplikasyon sigortası
26.04.2025 tarihli sağlık turizmi düzenlemesi cerrahi ve girişimsel işlemler bakımından komplikasyon sigortası yükümlülüğü öngörür. Hasta ameliyat öncesinde poliçe veya poliçe bilgilerini istemeli; ameliyat tarihi, sağlık tesisi, işlem ve teminat bilgilerinin kendi dosyasıyla uyumunu kontrol etmelidir.
Komplikasyon sigortası, sağlık tesisinin veya hekimin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldıran bir ibra değildir. Sigorta teminatı ile kusur ve tazminat sorumluluğu ayrı değerlendirilir. Ayrıntılar için sağlık turizmi komplikasyon sigortası rehberi kullanılabilir.
Özel hastane veya göz merkezinde zarar varsa hangi hükümler uygulanır?
Özel sağlık kuruluşunda ücret karşılığı sunulan hizmette sözleşmeye aykırılık bakımından Türk Borçlar Kanunu m.112, hukuka aykırı ve kusurlu davranıştan doğan zarar bakımından TBK m.49, bedensel bütünlüğün ihlaline bağlı manevi zarar bakımından TBK m.56 temel hükümlerdir. Sağlık hizmetinin tüketici işlemi niteliğinde olduğu uyuşmazlıklarda 6502 sayılı Kanun’un ayıplı hizmet ve görev hükümleri de somut ilişkiye göre değerlendirilir.
Maddi zarar; düzeltici göz ameliyatı, lens değişimi, ilaç, tetkik, görüntüleme, yeni gözlük veya başka tıbbi giderler, zorunlu seyahat ve konaklama ve ispatlanan kazanç kaybından oluşabilir. Her kalemin olayla illiyeti ve gerekli olduğu belgeyle ortaya konulmalıdır.
Kamu hastanesinde yapılan işlemde görev
Kamu sağlık hizmetinin yürütülmesinden kaynaklandığı ileri sürülen zarar, özel hastaneye karşı açılan davayla aynı yargı rejimine tabi değildir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.13, idari eylemlerden doğan hak ihlallerinde idareye başvuru ve dava süresini düzenler. Bu nedenle işlemi yapan sağlık kuruluşunun hukuki statüsü ilk aşamada belirlenmelidir.
Yurt dışına dönen hasta hangi delilleri saklamalıdır?
Hasta; teklif ve paket içeriğini, kullanılan lens vaadini, hekim ve sağlık tesisi bilgisini, ameliyat öncesi ölçümleri, onam belgelerini, fatura ve ödeme dekontlarını, ameliyat notunu, lens kartı/ürün etiketini, ameliyat sonrası kontrol kayıtlarını, reçeteleri, görme şikâyetlerine ilişkin yazışmaları ve komplikasyon sigortası bilgisini korumalıdır.
Ülke dışında yeni bir göz hekimine başvurulmuşsa görme ölçümleri, biyomikroskopi/retina değerlendirmeleri, görüntüleme, reçete ve faturalar da dosyaya eklenmelidir. Elektronik yazışmalar mümkün olduğunca orijinal biçimde korunmalıdır; HMK m.199 elektronik verileri belge kavramı içinde değerlendirir.
Katarakt/akıllı lens dosyası için 13 maddelik kontrol listesi
- Sağlık tesisi ve varsa aracı kuruluşun yetki belgesini doğrulayın.
- İşlemin katarakt cerrahisi mi, refraktif lens değişimi mi olduğunu yazılı netleştirin.
- Kullanılacak lens türünü ve marka/model bilgisini öğrenin.
- Alternatif lens seçenekleri ve önemli riskleri anlayabildiğiniz dilde sorun.
- Ameliyat öncesi biyometri/ölçüm kayıtlarını saklayın.
- Onam formunun örneğini alın.
- Lens ürün etiketi veya izlenebilirlik kaydını isteyin.
- Komplikasyon sigortası bilgisini alın.
- Ameliyat notu ve epikrizi alın.
- Fatura ve ödeme belgelerini saklayın.
- Ameliyat sonrası şikâyetleri tarihli biçimde kliniğe bildirin.
- Ülke dışındaki ikinci görüş ve tedavi belgelerini koruyun.
- Garanti sonuç içeren reklam ve yazışmaları saklayın.
Resmî kaynaklar
Sağlık Bakanlığı – Hasta Hakları Yönetmeliği
Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete – Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete – Tıbbi Cihaz Yönetmeliği
Sık Sorulan Sorular
Akıllı lens takıldıktan sonra gözlük gerekmesi otomatik malpraktis midir?
Hayır. Hedeflenen sonuç, ameliyat öncesi ölçümler, lens seçimi, gözün yapısı ve tıbbi uygulama birlikte değerlendirilir.
Hastaya farklı marka lens takıldığı iddia edilirse neye bakılır?
Teklif, fatura, ameliyat notu, ürün etiketi, stok/kullanım ve izlenebilirlik kayıtları incelenir.
Lens kartını hasta isteyebilir mi?
Hasta kendisine ilişkin tıbbi ve cihaz kullanım kayıtlarını Hasta Hakları Yönetmeliği m.16 kapsamında istemelidir; sağlık tesisindeki izlenebilirlik kayıtları önemlidir.
Katarakt ameliyatında komplikasyon sigortası var mı?
Sağlık turizmi kapsamında cerrahi/girişimsel işlemler için komplikasyon sigortası yükümlülüğü bulunur; somut poliçe kontrol edilmelidir.
“%100 gözlüksüzlük” vaadi hukuken önemli mi?
Evet. Kesin sonuç izlenimi yaratan tanıtım ifadeleri sağlık tanıtım mevzuatı ve sözleşme ilişkisi bakımından ayrıca incelenebilir.
Türkçe onam yabancı hasta için yeterli mi?
Bilginin Hasta Hakları Yönetmeliği m.18 uyarınca hastanın anlayabileceği biçimde verilmesi gerekir.
Ameliyat sonrası görme kaybı kesin tıbbi hata mıdır?
Hayır. Nedeni, bilinen komplikasyonlar, uygulamanın standardı ve komplikasyon yönetimi uzman incelemesiyle belirlenir.
Ülke dışında yapılan düzeltici ameliyatın masrafı istenebilir mi?
Kusur ve illiyet ispatlanırsa gerekli ve belgelenmiş düzeltici tedavi giderleri maddi zarar olarak ileri sürülebilir.
WhatsApp mesajları delil olabilir mi?
Hukuka uygun elde edilmiş elektronik yazışmalar HMK m.199 kapsamında belge niteliğinde değerlendirilebilir.
Türkiye’ye yeniden gelmeden dosya takip edilebilir mi?
Usulüne uygun vekâletnameyle birçok hukuki başvuru ve dava işlemi avukat aracılığıyla yürütülebilir.
Türkiye geneli dosya takibi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin/Akdeniz’dedir. Yurt dışından Türkiye’ye katarakt veya göz içi lens ameliyatı için gelen hastanın dosyasında sağlık turizmi yetkisi, ameliyat öncesi ölçümler, lens seçimi ve izlenebilirlik kayıtları, yabancı dilde aydınlatma, ameliyat/kontrol kayıtları, komplikasyon sigortası, fatura ve ülke dışındaki devam tedavisi belgeleri birlikte incelenir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
