Yurt Dışından Türkiye’ye Yerleşenlerde Miras Vergisi %1 mi? VİV m.16 ve GVK 20/D | 2026
Kısa ve net cevap: Evet, ancak yalnız kanundaki özel şartları taşıyan kişiler için. 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7582 sayılı Kanunun 2. maddesiyle 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.16’ya eklenen hüküm uyarınca, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer m.20/D kapsamındaki yurt dışı gelir istisnasından yararlanan kişilere, bu istisna için öngörülen 20 yıllık süre içinde veraset yoluyla mal intikal ederse veraset ve intikal vergisi oranı %1 olarak uygulanır. Bu özel oran, Türkiye’ye dönen veya yerleşen herkese değil, GVK mükerrer m.20/D şartlarını taşıyıp istisnadan yararlananlara özgüdür.
%1 Veraset ve İntikal Vergisinin Hukuki Dayanağı
7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun 2. maddesiyle 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 16. maddesine yeni bir fıkra eklendi. Hüküm, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/D maddesi kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlananlardan, bu istisna için öngörülen süre içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranının %1 uygulanacağını düzenlemektedir.
Bu düzenleme, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun genel artan oranlı tarife sisteminden farklı, kişiye ve döneme bağlı özel bir oran yaratmıştır. Özel oran yalnız “veraset yoluyla” intikale ilişkindir. Bağış, karşılıksız kazandırma veya sair ivazsız intikaller için aynı hüküm otomatik olarak uygulanmaz.
7582 sayılı Kanunun 14/ç maddesi uyarınca 2. madde yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle özel %1 oranının kanuni yürürlük tarihi 4 Haziran 2026 olarak esas alınmalıdır.
Kimler %1 Miras Vergisi Oranından Yararlanabilir?
Özel oran için ilk ve temel şart, malvarlığı intikal eden kişinin GVK mükerrer m.20/D kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlanıyor olmasıdır. Dolayısıyla yurt dışında yaşamış olmak, yabancı ülkede çalışmış olmak, çifte vatandaş olmak veya Türkiye’ye yeni taşınmak tek başına yeterli değildir.
GVK mükerrer m.20/D, Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerden, Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartını taşıyanların Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratları yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisna etmektedir.
Bu statünün oluşması için kişinin vergi bakımından Türkiye’de yerleşmiş sayılma tarihi ile önceki üç takvim yıllık dönem birlikte incelenir. Kişinin geçmişte Türkiye’de yalnız belirli gelirler nedeniyle sınırlı mükellefiyetinin bulunup bulunmadığı, Kanunun ikinci fıkrasında sayılan gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı halleri bakımından ayrıca ele alınır.
GVK Mükerrer 20/D Şartları Nelerdir?
7582 sayılı Kanunun 4. maddesiyle Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen mükerrer 20/D’ye göre temel şartlar şunlardır:
- Kişi gerçek kişi olmalıdır.
- Türkiye’de yerleşmiş sayılmalıdır.
- Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı bulunmamalıdır.
- Aynı üç takvim yılında Türkiye’de vergi mükellefiyeti bulunmamalıdır; ancak maddede açıkça istisna edilen bazı sınırlı gelir mükellefiyetleri bu haktan yararlanmaya engel değildir.
- İstisna Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratlara ilişkindir.
Mükerrer 20/D kapsamındaki yabancı kaynaklı gelirler için yirmi yıl boyunca gelir vergisi istisnası öngörülmüştür. Bu gelirler için yıllık beyanname verilmez; başka gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de istisna kapsamındaki yabancı gelirler beyannameye dahil edilmez.
Kanun ayrıca bu gelirlerle ilgili gider ve maliyetlerin Türkiye’de vergiye tabi diğer kazançlardan indirilemeyeceğini ve istisna kapsamındaki gelirler nedeniyle yabancı ülkede ödenen vergilerin Türkiye’de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemeyeceğini açıkça düzenler.
20 Yıllık Süre Miras Vergisi Bakımından Neden Önemlidir?
VİV m.16’daki %1 oran, “mezkûr istisna için öngörülen süre dahilinde” gerçekleşen veraset intikallerine uygulanır. GVK mükerrer m.20/D’de istisna süresi yirmi yıldır. Bu nedenle %1 oran sınırsız ve ömür boyu uygulanacak bir miras vergisi oranı değildir.
Kişinin GVK mükerrer 20/D statüsüne hangi tarihte girdiği, yirmi yıllık sürenin başlangıcını belirlemek bakımından kritik önemdedir. Veraset yoluyla intikalin de bu süre içinde gerçekleşmesi gerekir. Miras hukuku bakımından miras, Türk Medeni Kanunu m.599 uyarınca miras bırakanın ölümüyle mirasçılara geçer. Vergisel olayın tarihi değerlendirilirken ölüm ve intikal tarihi esas alınır; beyannamenin daha sonra verilmesi, veraset olayının tarihini değiştirmez.
Dolayısıyla istisna süresi içinde gerçekleşen ölüm ve miras intikali ile süre sona erdikten sonra gerçekleşen intikal aynı vergisel rejime tabi olmayabilir. Dosyada ölüm tarihi, Türkiye’de yerleşik sayılma tarihi ve 20/D statüsünün başlangıcı birlikte belgelenmelidir.
Hangi Mal İntikallerinde %1 Oranı Uygulanır?
Kanun “veraset yoluyla mal intikali” ifadesini kullanmaktadır. Bu kapsamda miras bırakanın ölümü üzerine mirasçılara geçen taşınır, taşınmaz, para, şirket payı, menkul kıymet ve diğer malvarlığı unsurları Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun kapsam ve değerleme kuralları çerçevesinde değerlendirilir.
Özel düzenleme vergi oranını %1 olarak belirlemektedir; verginin matrahının nasıl tespit edileceği, hangi malların vergi kapsamına girdiği, istisnalar, değerleme ölçüleri ve beyan usulü bakımından 7338 sayılı Kanunun diğer hükümleri uygulanmaya devam eder. Bu nedenle “oran %1 oldu, beyanname vermeye gerek yok” sonucu yanlıştır.
Bağış veya karşılıksız devir gibi veraset dışı ivazsız intikaller ise bu özel cümlenin konusu değildir. Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağış ile ölüm üzerine gerçekleşen miras intikali birbirinden ayrılmalıdır.
%1 Oran Uygulansa da Veraset Beyannamesi Verilir mi?
Evet. Özel %1 oranı, veraset ve intikal vergisinin genel beyan sistemini ortadan kaldırmamaktadır. Mirasçılar, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nda öngörülen yer, süre ve usule göre beyanname vermeli; intikal eden malları kanuni değerleme ölçülerine göre bildirmelidir.
Miras bırakanın Türkiye’de veya yurt dışında ölmesi, mirasçıların Türkiye’de bulunup bulunmaması ve ölümün öğrenilme tarihi beyan süresinin belirlenmesinde etkili olabilir. Bu nedenle beyanname süresi standart tek bir tarih gibi ele alınmamalıdır. Somut dosyada ölüm yeri, mirasçıların ikametgahı ve vergi dairesi yetkisi kontrol edilmelidir.
Tapu devri, banka hesabının çözülmesi veya şirket paylarının intikali sırasında veraset ilişiği ve vergi dairesi işlemleri ayrıca gündeme gelebilir. Mirasın paylaşılması ile vergi borcunun doğması da aynı kavram değildir.
Yurt Dışındaki Malvarlığı da Değerlendirilir mi?
Yurt dışından Türkiye’ye yerleşen kişilerin malvarlığı çoğu zaman birden fazla ülkede bulunduğundan, veraset vergisi dosyasında milletlerarası unsurlar önem kazanır. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun mükellefiyet ve kapsam hükümleri, Türk vatandaşlığı, mirasçının veya murisin statüsü ve malın bulunduğu ülke dikkate alınarak uygulanır.
%1 özel oran, tek başına hangi yabancı malvarlığının Türkiye’de vergi matrahına dahil edileceğini belirleyen bir kapsam maddesi değildir. Önce 7338 sayılı Kanun uyarınca Türkiye’de vergilendirilecek intikal tespit edilir; ardından özel oran şartları varsa %1 oran uygulanır.
Aynı miras nedeniyle yabancı ülkede de veraset veya tereke vergisi doğmuşsa, çifte vergilendirme ve varsa mahsup/indirim imkanları ilgili ülke mevzuatı ve Türkiye’nin iç hukuk düzenlemeleri çerçevesinde ayrıca incelenmelidir. GVK mükerrer 20/D’nin yabancı gelir vergilerine ilişkin mahsup yasağı, doğrudan her türlü veraset vergisi için aynı sonuç anlamına gelmez; vergi türleri birbirinden ayrılmalıdır.
%1 Oran İçin Mirasçının mı, Miras Bırakanın mı Statüsü Önemlidir?
VİV m.16’ya eklenen hükmün lafzı, GVK mükerrer 20/D kapsamındaki istisnadan yararlananlardan, istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalini esas almaktadır. Uygulamada dosyada kimin 20/D statüsüne sahip olduğunun ve kanundaki “veraset yoluyla mal intikali” ilişkisinin doğru kurulması gerekir.
Bu nedenle sırf mirasçılardan birinin yurt dışından Türkiye’ye dönmüş olması, terekenin tamamına otomatik %1 oran uygulanacağı anlamına gelmez. Vergi dairesine sunulacak belgelerde 20/D istisna statüsünün hangi kişi bakımından bulunduğu, veraset olayının bu statüyle ilişkisi ve olayın 20 yıllık süre içinde meydana geldiği açıkça gösterilmelidir.
Kanun değişikliği yeni olduğundan, özel olaylarda Gelir İdaresi’nin uygulama düzenlemeleri ve özelgeleri de takip edilmelidir. Ancak idari açıklamalar kanun metninin açık şartlarını genişletemez veya daraltamaz.
Yanlışlıkla %1 Oran Uygulanırsa Ne Olur?
GVK mükerrer 20/D şartları taşınmadığı halde miras beyannamesinde %1 oran esas alınması verginin eksik tahakkuk etmesine yol açabilir. Vergi idaresi sonradan istisna statüsünün bulunmadığını veya sürenin sona erdiğini tespit ederse eksik vergi, faiz ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde ceza gündeme gelebilir.
7582 sayılı Kanunla getirilen GVK mükerrer 20/D hükmü de istisna şartlarının sonradan taşınmadığının tespit edilmesi halinde tahakkuk ettirilmeyen gelir vergilerinin ziyaa uğramış sayılacağını açıkça düzenler. Bu düzenleme doğrudan gelir vergisi istisnasına ilişkindir; buna bağlı %1 veraset uygulamasında ise yanlış statü tespiti ayrıca veraset ve intikal vergisi yönünden sonuç doğurabilir.
Bu nedenle veraset beyannamesinden önce 20/D statüsünün dayanağı, Türkiye’de yerleşik sayılma tarihi ve önceki üç takvim yılındaki ikamet/mükellefiyet kayıtları dosyalanmalıdır.
Uygulamada Hazırlanması Gereken Belgeler
- Miras bırakanın ölüm belgesi ve nüfus kayıtları,
- Veraset ilamı veya mirasçılık belgesi,
- GVK mükerrer 20/D kapsamındaki istisna statüsünü gösteren vergi kayıtları,
- Türkiye’de yerleşik sayılma tarihini gösteren belgeler,
- Önceki üç takvim yılına ilişkin ikamet ve mükellefiyet durumunu gösteren kayıtlar,
- Tereke mallarının değerini gösteren tapu, banka, şirket ve yatırım hesabı belgeleri,
- Yurt dışındaki mallar bakımından gerektiğinde apostil/tercüme edilmiş resmi belgeler,
- Varsa yabancı ülkede ödenen miras veya tereke vergisine ilişkin belgeler.
Yurt dışı belgelerde apostil, konsolosluk tasdiki ve yeminli tercüme gerekip gerekmediği belgenin düzenlendiği ülkeye ve kullanılacağı işleme göre ayrıca kontrol edilmelidir. Yurt dışındaki müvekkiller için Yurt Dışındaki Müvekkiller bölümündeki vekaletname ve konsolosluk rehberleri de yararlı olabilir.
Bu Düzenleme Miras Hukukunu Değiştiriyor mu?
Hayır. 7582 sayılı Kanunla getirilen %1 oran bir vergi düzenlemesidir. Yasal mirasçılık, saklı pay, vasiyetname, mirasın reddi, terekenin paylaşılması ve mirasçılık belgesi gibi konular Türk Medeni Kanunu hükümlerine tabidir. Vergi oranının değişmesi miras paylarını değiştirmez.
Miras uyuşmazlıkları için sitemizdeki Miras Hukuku içeriklerine; vergi boyutu için Vergi Hukuku kategorisine bakılabilir.
2026 Düzenlemesinde Yapılmaması Gereken Hatalar
- Türkiye’ye yeni yerleşen herkes için %1 oran uygulanacağını düşünmek.
- GVK mükerrer 20/D şartlarını belgelememek.
- 20 yıllık süre sona erdikten sonraki intikale aynı oranı uygulamak.
- Bağış ve diğer ivazsız intikalleri “veraset” ile karıştırmak.
- %1 oran nedeniyle veraset beyannamesi verilmeyeceğini varsaymak.
- Yurt dışı malvarlığının kapsamını yalnız bulunduğu ülkeye bakarak belirlemek.
- Miras payı ile vergi matrahını aynı kavram saymak.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Yurt dışından Türkiye’ye dönen herkesin miras vergisi %1 mi?
Hayır. Kişinin GVK mükerrer 20/D kapsamındaki gelir vergisi istisnasından yararlanması ve veraset olayının bu istisnanın 20 yıllık süresi içinde gerçekleşmesi gerekir.
2. %1 oran hangi kanunda?
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.16’ya 7582 sayılı Kanunun 2. maddesiyle eklenen fıkrada düzenlenmiştir.
3. Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?
7582 sayılı Kanunun yayımlandığı 4 Haziran 2026 tarihinde.
4. GVK 20/D istisnası kaç yıl?
Kanunda öngörülen süre 20 yıldır.
5. Bağışta da %1 uygulanır mı?
Bu özel hüküm “veraset yoluyla mal intikali” için getirilmiştir; bağış ve diğer ivazsız intikaller ayrıca değerlendirilir.
6. %1 oran varsa beyanname vermek gerekir mi?
Evet. Oran değişikliği, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’ndaki beyan ve değerleme yükümlülüklerini kaldırmaz.
7. Yurt dışındaki taşınmazlar da beyan edilir mi?
Önce 7338 sayılı Kanunun mükellefiyet ve kapsam hükümlerine göre Türkiye’de vergilendirilecek malvarlığı belirlenir. Malın yurt dışında bulunması tek başına sonuç için yeterli değildir.
8. %1 oran yanlış uygulanırsa ne olur?
Eksik vergi tahakkuku varsa vergi aslı, faiz ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre yaptırımlar gündeme gelebilir.
Resmî Kaynaklar
- TBMM – 7582 sayılı Kanun tam metni
- Gelir İdaresi Başkanlığı – 7582 sayılı Kanun açıklayıcı bilgi notu
- Resmî Gazete – 4 Haziran 2026, sayı 33270
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 7338 ve 193 sayılı Kanunlar
Hukuki inceleme: İçerik 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.16, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu mükerrer m.20/D ve 7582 sayılı Kanunun 2, 4 ve 14. maddeleri esas alınarak 16 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Halil İbrahim Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yürütülmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
