12. Yargı Paketi uzun süre kamuoyunda taslak ve kanun teklifi aşamasındaki başlıklarla tartışılmıştır. Bu nedenle internette paket hakkında yer alan bazı eski içerikler ile Resmî Gazete’de yayımlanan nihai kanun metni arasında fark bulunmaktadır. Hukuki değerlendirme yapılırken taslak açıklamalardan ziyade 7589 sayılı Kanunun yürürlüğe giren nihai hükümleri esas alınmalıdır.

Kanunun öne çıkan düzenlemeleri arasında miras kalan taşınmazların ortaklığın giderilmesi yoluyla satışında mirasçılara ilk artırmada öncelik tanınması, kanuni faiz oranının reeskont oranına bağlanması, HAGB kurumunun yeniden düzenlenmesi, genetik inceleme verilerinin saklanması ve imhası, bazı dolandırıcılık suçlarında hesap veya ödeme aracını kullandıran iştirakçiler bakımından ceza indirimi, belirsiz alacak davasına ilişkin HMK 107’nin kaldırılması ve duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayla sınırlandırılması bulunmaktadır.

Ancak yeni kanunun her maddesi her devam eden dosyaya otomatik olarak uygulanmaz. Kanunda farklı konular için özel geçiş hükümleri bulunduğundan olay tarihi, dava tarihi, ihale ilan tarihi veya karar tarihi gibi unsurlar ayrıca değerlendirilmelidir.

12. Yargı Paketi Yürürlüğe Girdi mi?

Evet. 7589 sayılı Kanun 31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanmıştır. Bununla birlikte kanunun bütün maddeleri aynı anda yürürlüğe girmemiştir.

Kanunun yürürlük maddesine göre Danıştay Kanununa ilişkin 3. Madde 23 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun vesayet altındaki malların elektronik satışına ilişkin 11 ve 12. Maddeleri ile HMK’daki uzaktan duruşmaya ilişkin 22. Madde ise yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girecektir.

Diğer maddeler kural olarak yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla somut bir dosyanın 12. Yargı Paketi’nden etkilenip etkilenmediği değerlendirilirken ilgili maddenin özel yürürlük tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.

12. Yargı Paketi Neleri Değiştirdi?

7589 sayılı Kanun yalnızca ceza hukuku veya yalnızca hukuk davalarına ilişkin bir düzenleme değildir. Birden fazla temel kanunda değişiklik yapılmıştır.

• İcra ve İflas Kanunu,
• Noterlik Kanunu,
• Danıştay Kanunu,
• Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemeleri Kanunu,
• İdari Yargılama Usulü Kanunu,
• Adli Tıp Kurumuna ilişkin mevzuat,
• Hâkimler ve Savcılar Kanunu,
• Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun,
• Türk Medeni Kanunu,
• Türk Ceza Kanunu,
• Ceza Muhakemesi Kanunu,
• Türk Borçlar Kanunu,
• Hukuk Muhakemeleri Kanunu.

Bu geniş kapsam nedeniyle 12. Yargı Paketi’nin etkisi dosyanın türüne göre farklılaşmaktadır. Ceza davasında HAGB veya dolandırıcılık hükümleri önem taşırken, tazminat dosyasında Türk Borçlar Kanunu değişikliği; miras dosyasında ise elektronik satış ve mirasçıların ilk artırmaya katılım sistemi öne çıkabilir.

Miras Kalan Taşınmazların Satışında Yeni Sistem

12. Yargı Paketi’nin miras ve gayrimenkul hukuku bakımından en dikkat çekici değişikliklerinden biri İcra ve İflas Kanunu’nun 114. Maddesinde yapılmıştır.

Tüm maliklerin mülkiyet hakkını miras yoluyla kazandığı ve taşınmaz üzerinde mirasçılar dışında üçüncü bir kişinin mülkiyet hakkının bulunmadığı durumlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirse, yapılacak ilk açık artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında gerçekleştirilecektir.

Bu özel yöntem yalnızca bir defa uygulanacaktır. Mirasçılar arasında gerçekleştirilen ilk artırmada elektronik satış portalında verilecek tekliflerin belirli koşullar çerçevesinde taşınmazın muhammen kıymetinin yüzde yüzünü aşması gerekir. İkinci artırmada ise genel sisteme dönülerek muhammen kıymetin yüzde ellisi esas alınan kurallar uygulanacaktır.

Düzenlemenin amacı, aileden veya muristen kalan taşınmazın daha ilk satış aşamasında doğrudan üçüncü kişiye geçmesi yerine mirasçılara taşınmazı edinme konusunda öncelikli fırsat tanınmasıdır.

Ortaklığın giderilmesi, tereke ve miras uyuşmazlıkları için
Mersin Miras Avukatı
ve
Mersin Gayrimenkul Avukatı
sayfalarını inceleyebilirsiniz.

İhale Bedelini Yatırmayan Kişiye Yüzde 5 İdari Para Cezası

Elektronik açık artırmada en yüksek teklifi veren kişinin ihale bedelini süresinde yatırmaması bakımından da yeni yaptırımlar düzenlenmiştir.

Süresinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısının teminatının iade edilmemesi yanında, teklif ettiği bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası verilmesi öngörülmektedir.

Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi dosyalarında en yüksek teklifi veren paydaşın bedeli yatırmaması halinde teminatın diğer pay sahiplerine payları oranında dağıtılmasına ilişkin özel hükümler de bulunmaktadır.

İcra, haciz ve elektronik satış süreçleri için
Mersin İcra Avukatı
sayfasını inceleyebilirsiniz.

Noterlik Evraklarında Elektronik Gönderim

Noterlik Kanunu’nun 55. Maddesi yeniden düzenlenmiştir. Mahkeme, sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet başsavcılığı veya yetkili resmî daire tarafından noterlik evrakının onaylı örneğinin istenmesi halinde noter, belgeyi elektronik ortamda tarayıp güvenli elektronik imzayla imzalayarak ilgili mercie gönderebilecektir.

Elektronik gönderimin mümkün olmadığı hallerde ise noter evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği fiziki şekilde gönderecektir.

Bu işlemler bakımından kanunda belirtilen posta ve yol giderleri dışında harç, vergi veya değerli kâğıt ücreti dahil ayrıca ücret alınmaması öngörülmüştür.

İdari Yargıda Tek Hâkimle Görülecek Davaların Kapsamı Genişledi

İdare mahkemelerinde tek hâkimle çözümlenecek uyuşmazlıkların kapsamı yeniden düzenlenmiştir. 2026 yılı için kanun metninde konusu 486.000 TL’yi aşmayan belirli iptal ve tam yargı davalarının tek hâkim tarafından görülebilmesi öngörülmüştür.

Bunun yanında parasal değerden bağımsız olarak kanunda sayılan bazı uyuşmazlıklar da tek hâkim tarafından karara bağlanabilecektir:

• Belirli öğrenci disiplin işlemleri, sınıf geçme ve not işlemleri,
• Yurt, kredi ve burs işlemleri,
• Kamu görevlilerinin geçici görevlendirme işlemleri,
• Yolluk, lojman ve izin işlemleri,
• Kamu görevlilerine verilen uyarma cezaları,
• Belirli meslek kuruluşu disiplin cezaları,
• 2022 sayılı Kanundan kaynaklanan bazı uyuşmazlıklar.

Parasal sınırlar yıllara göre yeniden değerleme nedeniyle değişebileceğinden ilerleyen yıllarda 486.000 TL rakamının güncel sınır olarak kullanılmaması ve ilgili yılın sınırının ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

İdari Yargıda İstinaf ve Temyiz Değişiklikleri

Bölge idare mahkemelerinin istinaf incelemesine ilişkin sistem de ayrıntılı şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Bölge idare mahkemesi ilk derece mahkemesi kararının sonucunu hukuka uygun bulduğu halde gerekçesini eksik veya yanlış bulursa gerekçeyi değiştirerek istinaf başvurusunun reddine karar verebilecektir. Kararda düzeltilebilir maddi yanlışlık bulunması halinde de gerekli düzeltmeyi yapabilecektir.

Görev, yetki, eksik hasım, eksik hüküm veya bazı usul eksikliklerinde ise kararın kaldırılması ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin koşullar açıkça sayılmıştır.

Ayrıca bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği bazı kararların Danıştayda temyiz edilmesine ilişkin sistem değiştirilmiş; tek hâkimle görülen davalar dahil belirli uyuşmazlıklar temyiz kapsamının dışında bırakılmıştır.

Adli Tıp Kurumunda Görev Süreleri

Adli Tıp Kurumuna ilişkin düzenlemede, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanabilmek için tıp veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da ilgili alanda doktora derecesine sahip olma şartı düzenlenmiştir.

Adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri, adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının görev süresi dört yıl olarak belirlenmiştir. Kanunun geçiş hükmünde mevcut görevliler bakımından ayrıca süre düzenlemesi bulunmaktadır.

Hâkim ve Savcı Yardımcılarının Eğitim ve Sınav Sistemi

Hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim konuları geniş şekilde belirlenmiştir. Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku ve usul hukukunun yanında duruşma yönetimi, karar yazımı, gerekçeli karar hazırlanması ve uluslararası sözleşmeler de eğitim başlıkları arasındadır.

Sözlü sınavda yalnızca mevzuat bilgisi değil; hukuki meseleleri kavrama ve çözme yeteneği, ifade kabiliyeti, özgüven, temsil yeteneği, mesleğe uygun davranış, Türkçeyi kullanma becerisi ve genel kültür de değerlendirilecektir.

Dört temel değerlendirme grubunun her biri 25 puan üzerinden değerlendirilecek ve sözlü sınav puanı kurul üyelerinin verdiği puanların aritmetik ortalaması üzerinden belirlenecektir.

Hukuki Bilgiyle Çözülebilecek Konuda Bilirkişiye Başvurulması

Hâkimler ve Savcılar Kanunu’ndaki disiplin hükümlerinde de değişiklik yapılmıştır. Mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması uyarma cezasını gerektiren fiiller arasına eklenmiştir.

Bu düzenlemenin amacı, bilirkişilik kurumunun yalnızca özel veya teknik bilgi gereken konularda kullanılmasını desteklemektir. Hukuki değerlendirme yapmak hâkimin görevi olduğundan bilirkişinin mahkemenin yerine hukuki yorum yapan bir merciye dönüşmesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Özellikle teknik olmayan uyuşmazlıklarda gereksiz bilirkişi raporlarının azaltılması, yargılamaların hızlandırılması bakımından uygulamada önem taşıyabilir.

12. Yargı Paketi ile Kanuni Faiz Oranı Nasıl Belirlenecek?

Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1. Maddesi değiştirilmiştir. Türk Borçlar Kanunu veya Türk Ticaret Kanunu uyarınca faiz ödenmesi gereken ve faiz oranının sözleşmeyle belirlenmediği durumlarda uygulanacak kanuni faiz artık TCMB’nin kısa vadeli kredi işlemlerindeki reeskont oranıyla bağlantılı hale getirilmiştir.

Yeni düzenlemeye göre yıllık kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık gününde kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden belirlenecektir.

30 Haziran günündeki reeskont oranının önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklı olması halinde yılın ikinci yarısında 30 Haziran tarihindeki oranın yüzde 80’i esas alınacaktır.

Bu değişiklik alacak, tazminat, sözleşme ve ticari uyuşmazlıklarda faiz hesabı bakımından önemli sonuçlar doğurabileceğinden hesaplamalarda ilgili döneme uygulanacak güncel oran ayrıca belirlenmelidir.

Vesayet Altındaki Kişilere Ait Malların Elektronik Satışı

Türk Medeni Kanunu’nun vesayet altındaki kişilere ait malların satışına ilişkin hükümlerinde de elektronik satış sistemine geçişi güçlendiren değişiklik yapılmıştır.

Kanundaki koşulların mevcut olması halinde taşınır veya taşınmaz satışlarının UYAP’a entegre elektronik satış portalında açık artırmayla gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.

Taşınmaz satışında ihale vesayet makamının onamasıyla tamamlanacak ve onama kararının ihale tarihinden başlayarak on gün içinde verilmesi gerekecektir.

Bu hükümlerin yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe gireceği ayrıca düzenlenmiştir.

Dolandırıcılık Suçlarında Hesap veya Ödeme Aracı Kullandırmaya İlişkin Yeni Düzenleme

12. Yargı Paketi’nin ceza hukuku bakımından önemli değişikliklerinden biri Türk Ceza Kanunu’nun 158. Maddesine eklenen yeni fıkradır.

Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirakin yalnızca, haksız menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı kalması halinde verilecek cezanın yarı oranında indirilmesi öngörülmüştür.

Düzenleme, uygulamada “hesap kullandırma” veya “IBAN kullandırma” olarak ifade edilen bazı olaylar bakımından önemlidir. Ancak her banka hesabı kullandırma olayında otomatik ceza indirimi uygulanacağı sonucuna varılmamalıdır. İştirakin kanunda tarif edilen fiille sınırlı olup olmadığı ve kişinin suçla bağlantısı somut dosyada değerlendirilmelidir.

Ceza soruşturması ve dolandırıcılık suçları için
Mersin Ceza Avukatı
sayfasını inceleyebilirsiniz.

DNA ve Genetik İnceleme Verilerinde Yeni Sistem

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 80. Maddesinde yapılan değişiklik, moleküler genetik inceleme sonucunda elde edilen verilerin saklanması, kullanılması ve imhasını ayrıntılı biçimde düzenlemektedir.

İnceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde özel bir sisteme kaydedilecek ve bir örneği soruşturma veya kovuşturma dosyasında delil olarak saklanacaktır.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleşmesi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi gibi durumlarda veriler derhal yok edilecektir. Diğer hallerde ise mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra Cumhuriyet savcısının huzurunda imha edilecektir.

Bilgisi sisteme kaydedilen kişi, saklama amacının ortadan kalkması veya haklı neden bulunması halinde sürenin dolmasını beklemeden hâkim veya mahkemeden verinin silinmesini talep edebilecektir.

12. Yargı Paketi ile HAGB Yeniden Düzenlendi

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. Maddesindeki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler yeniden düzenlenmiştir.

Sanığa yüklenen suç nedeniyle yapılan yargılama sonucunda verilen ceza iki yıl veya daha az süreli hapis cezası veya adli para cezası ise diğer kanuni şartların da gerçekleşmesi halinde mahkeme HAGB kararı verebilecektir.

HAGB kararı, müsadereye ilişkin hükümler dışında kurulan hükmün sanık bakımından hukuki sonuç doğurmamasını ifade etmektedir.

Bununla birlikte işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa’nın 17. Maddesi kapsamında kötü muamele olarak kabul edilebilecek suçlarda HAGB hükümleri uygulanmayacaktır.

HAGB Şartları Nelerdir?

Yeni düzenlemeye göre HAGB kararı bakımından temel koşullar şunlardır:

• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması,
• Mahkemenin sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaate varması,
• Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi.

Zarar; aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin yoluyla giderilebilir. Sanık zararı derhal karşılayamıyorsa denetim süresince aylık taksitler halinde tamamen ödeme koşuluyla da HAGB kararı verilebilmesi mümkündür.

HAGB kararı verilen sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur. Denetim süresi içerisinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle yeniden HAGB kararı verilemez.

Mahkeme ayrıca bir yılı aşmamak üzere eğitim, çalışma, belirli yerlere gitmeme veya başka yükümlülükleri içeren denetimli serbestlik tedbirleri uygulayabilir.

HAGB Kararına Karşı İstinaf ve Temyiz

Yeni HAGB sisteminin en önemli yönlerinden biri kanun yolu düzenlemesidir.

CMK’nın istinafa kapalı kararlara ilişkin özel hükümleri saklı kalmak üzere HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilecektir. İstinaf incelemesinde karar ve hüküm yalnızca HAGB şartları yönünden değil, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden de incelenebilecektir.

Bölge adliye mahkemesinin kararları hakkında kanundaki şartlar çerçevesinde temyiz hükümleri uygulanır. HAGB kararının ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi halinde de kanunda belirtilen koşullar dahilinde temyiz yolu gündeme gelebilir.

Ceza dosyalarında kanun yolu süresi kararın niteliğine göre değerlendirilmeli ve yalnızca genel internet bilgisine dayanılarak hareket edilmemelidir.

Kaçak Sanık Hakkında Yeni Düzenleme

CMK’nın kaçak sanığa ilişkin hükmünde de değişiklik yapılmıştır. Kaçak sanık hakkında kovuşturma yürütülebilecektir.

Ancak sanığın daha önce sorgusu yapılmamışsa hakkında mahkûmiyet veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecektir.

Güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde kaçak sanık veya müdafii, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilecektir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına itiraz yetkisi de yeniden düzenlenmiştir.

Yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışında Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı Başsavcı, resen veya istem üzerine dosyanın kendisine tesliminden itibaren üç ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecektir.

Sanık lehine yapılacak itirazlarda süre aranmayacaktır. Değişiklik, kanunun yürürlüğe girmesinden sonra Başsavcılığa teslim edilen dosyalarda uygulanacaktır.

İş Gücü Kaybı ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Yeni Düzenleme

Türk Borçlar Kanunu’nun 55. Maddesine eklenen hükümler, çalışma gücünün azalması veya kaybı ile destekten yoksun kalma tazminatlarını doğrudan ilgilendirmektedir.

Zarar gören kişinin veya desteğin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat toplamına haksız fiil veya zarar doğuran olay tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanacaktır.

Kazancın bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat kısmına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecektir.

Ayrıca bu tür tazminatlar bakımından tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemelerin, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilmesi öngörülmektedir.

Önemli bir geçiş kuralı vardır: Bu yeni hükümler yalnızca değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra meydana gelen haksız fiil veya zarar doğuran olaylara uygulanacaktır. Tazminat davaları için
Mersin Tazminat Avukatı
sayfasını inceleyebilirsiniz.

12. Yargı Paketi ile Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı mı?

Evet. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. Maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Ancak bu değişiklik, daha önce açılmış bütün belirsiz alacak davalarının sona ereceği anlamına gelmez. Kanunun geçici maddesine göre HMK 107, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılmış davalarda uygulanmaya devam edecektir.

Bu ayrım özellikle işçilik alacağı, tazminat ve ticari alacak dosyalarında önemlidir. Davanın açıldığı tarih, hangi usul hükmünün uygulanacağının belirlenmesinde doğrudan etkili olacaktır.

İşçilik alacakları bakımından
Mersin İş Hukuku Avukatı
sayfasını inceleyebilirsiniz.

Kısmi Davada Talep Artırımı Nasıl Olacak?

HMK’nın 109. Maddesine eklenen yeni hükümle, alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği hallerde talebin aynı dava içerisinde bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilmesi düzenlenmiştir.

Talep, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sona erene kadar bir kez artırılabilecektir.

Ayrıca artırılan kısım bakımından zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacaktır. Bu özellik, alacağın yalnızca bir bölümünün başlangıçta dava edildiği dosyalarda önemli sonuç doğurabilir.

Yeni sistemin uygulamada ıslah, talep artırım yöntemi ve zamanaşımı tartışmalarına etkisi ilerleyen yargı kararlarıyla daha da belirgin hale gelecektir.

Hukuk Davalarında Duruşmalar Arasındaki Süre En Fazla 3 Ay

HMK’nın 147. Maddesine eklenen hükümle duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç aydan uzun olamayacağı düzenlenmiştir.

Bu hüküm hukuk davalarının daha hızlı ve düzenli ilerlemesini amaçlamaktadır. Uygulamada altı ay veya daha uzun süre sonraya duruşma günü verilmesinden kaynaklanan gecikmelerin azaltılması hedeflenmektedir.

Ancak üç aylık sınır mutlak değildir. Bilirkişi incelemesinin işin niteliği nedeniyle uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hâkim gerekçesini belirterek üç aydan daha uzun bir süre belirleyebilir.

Dolayısıyla düzenleme “her hukuk davasında mutlaka üç ayda bir duruşma yapılacak” şeklinde değil, üç ayı aşan duruşma aralığının gerekçelendirilmesini gerektiren genel kural olarak değerlendirilmelidir.

Uzaktan Duruşmaya İlişkin Yeni Düzenleme

HMK’nın 149. Maddesinde ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılan kişiler hakkında imza işlemleri bakımından yeni hüküm getirilmiştir.

Uzaktan duruşmaya katılan kişiler bakımından ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh olma gibi kanunda sayılan işlemler dışında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.

Bu düzenleme yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girecektir.

Davaların Birleştirilmesi ve Ayrılmasında Ne Değişti?

HMK’nın davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin hükümleri de değiştirilmiştir.

İlk davanın açıldığı mahkeme, birleştirme kararının kesinleşmesinden itibaren bu kararla bağlı olacaktır.

Aynı yargı çevresinde bulunan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinin birleştirme kararlarına karşı yalnızca istinaf yoluna başvurulabilecektir.

İlk derece mahkemesinin ayırma kararları ile bölge adliye mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararlarının kanun yolu sistemi de yeniden düzenlenmiştir.

Hukuk Davalarında Temyiz Sisteminde Değişiklik

HMK’nın temyiz edilemeyen kararları düzenleyen 362. Maddesine yeni fıkra eklenmiştir.

Bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında karar vermesi halinde kararın temyize tabi olup olmadığı, kabul veya reddedilen kısmın miktar veya değeri ile kanundaki parasal sınırlar dikkate alınarak belirlenecektir.

Ayrıca yalnızca yargılama gideri veya vekâlet ücretine ilişkin bazı kararlar bakımından temyiz yoluna başvurulamayacağı açıkça düzenlenmiştir.

Kanun yolu parasal sınırları yıllara göre değişebildiğinden somut karar bakımından karar tarihindeki yürürlükte bulunan sınırın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

12. Yargı Paketi Mevcut Davalara Nasıl Uygulanacak?

12. Yargı Paketi’nin en önemli bölümlerinden biri geçiş hükümleridir. Yeni kuralların bütün eski dosyalara uygulanacağı şeklindeki yaklaşım doğru değildir.

Kanunda örneğin şu ayrımlar bulunmaktadır:

• Miras taşınmazlarının satışına ilişkin yeni sistem, yürürlükten önce ilan edilmiş açık artırmalara uygulanmaz.
• İdare mahkemelerinde tek hâkim değişikliği yürürlükten sonra açılan davalarda uygulanır.
• Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz süresine ilişkin yeni hüküm yürürlükten sonra teslim edilen dosyalarda uygulanır.
• TBK 55’teki yeni tazminat hükümleri yürürlükten sonra meydana gelen zarar doğuran olaylarda uygulanır.
• HMK 107, kaldırılmadan önce açılan belirsiz alacak davalarında uygulanmaya devam eder.

Bu nedenle devam eden dosyada hangi kuralın uygulanacağının belirlenmesi için yalnızca kanunun yayım tarihine bakmak yeterli değildir. Dosyanın türüne göre dava, karar, olay, ihale ilanı veya dosyanın ilgili makama teslim tarihi değerlendirilmelidir.

12. Yargı Paketi Af veya Genel İnfaz İndirimi Getirdi mi?

12. Yargı Paketi genel af düzenlemesi değildir. 7589 sayılı Kanunda genel af veya kamuoyunda zaman zaman ifade edilen biçimde geniş kapsamlı yeni bir toplu tahliye düzenlemesi bulunmamaktadır.

Paketin ceza hukuku bakımından önemli hükümleri HAGB, genetik inceleme verileri, kaçak sanık, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi ve belirli dolandırıcılık iştirakleri bakımından ceza indirimi gibi konulara ilişkindir.

Dolandırıcılık suçlarında hesap veya ödeme aracını kullandırmaya ilişkin yeni hüküm ise her hükümlü veya sanık için geçerli genel bir infaz indirimi değildir. Hükmün uygulanabilmesi için kişinin fiilinin kanunda belirtilen özel iştirak şekline uygun olması gerekir.

Bu nedenle sosyal medyada “12. Yargı Paketi ile af çıktı” veya “her hükümlünün cezası düşecek” şeklindeki genellemeler üzerinden işlem yapılmamalıdır.

12. Yargı Paketi Vatandaşları Nasıl Etkileyecek?

12. Yargı Paketi çok farklı dava türlerini ilgilendirdiği için etkisi kişinin içinde bulunduğu hukuki sürece göre değişmektedir.

Miras kalan bir taşınmazın satışında taraf olan mirasçı açısından ilk artırmanın mirasçılar arasında yapılması en önemli değişiklik olabilirken, iş kazası veya trafik kazası tazminatı talep eden kişi bakımından faiz başlangıcı ve yapılan ödemelerin mahsup yöntemi daha önemlidir.

Ceza davasında HAGB ihtimali bulunan sanık için yeni HAGB koşulları ve istinaf sistemi; hukuk davası açacak alacaklı için ise belirsiz alacak davasının kaldırılması ve yeni kısmi dava sistemi önem taşımaktadır.

Hukuk davası devam eden taraflar bakımından duruşmalar arasında kural olarak üç aylık üst sınır getirilmesi, yargılamanın makul sürede tamamlanmasına yönelik önemli bir usul değişikliğidir.

Bu nedenle 12. Yargı Paketi’nin bir dosyaya etkisinin belirlenmesinde yalnızca “paket çıktı mı?” sorusu değil, ilgili değişikliğin hangi kanun maddesine ilişkin olduğu ve geçiş hükmünün dosyaya uygulanıp uygulanmadığı araştırılmalıdır.

12. Yargı Paketi ile İlgili Hukuki Hizmetler

• 
  Mersin Avukat
  
• 
  Mersin Ceza Avukatı
  
• 
  Mersin Tazminat Avukatı
  
• 
  Mersin İş Hukuku Avukatı
  
• 
  Mersin Miras Avukatı
  
• 
  Mersin Gayrimenkul Avukatı
  
• 
  Mersin İcra Avukatı
  
• 
  Mersin Ticaret Avukatı
  
• 
  İletişim ve Randevu Bilgileri