3 Eylül 2026 Resmî Gazete: Kimlik Tespiti ve Yatırım

3 Eylül 2026 Resmî Gazete’de ne yayımlandı?

III-42.1.b sayılı değişiklik Tebliği, 8 Şubat 2022 tarihli III-42.1 sayılı SPK Tebliğinin tanımlarını genişletti; yabancı gerçek kişiler için 8/A, tüzel kişiler için 9/A maddelerini ekledi. Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesine Dair Tebliğde yapılan ayrı değişiklik ise Bakanlığa başvuru, belge türü, yatırım büyüklüğü ve puanlama esaslarını değiştirdi.

Aynı sayıda Yargıtay 2. ve 7. Hukuk Dairelerine ait kararlar da yayımlandı. Bu haberin ayrıntılı incelemesi iki tebliğle sınırlıdır; Yargıtay kararlarından, gerekçeleri incelenmeden genel bir emsal veya dava sonucu çıkarılmamaktadır. Kararların resmî belge bağlantısı kaynak bölümünde ayrıca korunmuştur.

Uzaktan kimlik tespitinde ne değişti?

Yabancı gerçek kişiler: NFC doğrulaması zorunlu

Yeni 8/A maddesi; aracı kurum, portföy yönetim şirketi ve kripto varlık hizmet sağlayıcısıyla sürekli iş ilişkisi kurulurken Türk uyruklu olmayan gerçek kişilere uygulanır. Kullanılacak pasaport, ICAO 9303 standardına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özellikli olmalıdır. Pasaport yongasındaki bilgiler ile belge üzerindeki bilgilerin eşleşmesi NFC ile doğrulanır. Bu doğrulama yapılamazsa bu yöntemle uzaktan iş ilişkisi kurulamaz; pasaport fotoğrafı göndermek çip kontrolünün yerine geçmez.

Adres alınır ve 8/A(1)(c) uyarınca en geç üç ay içinde doğrulanır. Adres temelli abonelik faturası kullanılıyorsa fatura işlemden önceki üç ay içinde düzenlenmiş olmalıdır. Adres teyidinin tamamlanması için tanınan süre ile faturanın güncellik süresi farklıdır. Adres doğrulanmadan para veya kripto varlık transferi ve sermaye piyasası aracı virmanı yapılamaz.

Görüntülü görüşmeyi pasaportla uzaktan kimlik tespiti konusunda özel eğitim almış personel yürütür. Tebliğin 14/A maddesindeki koşulları sağlayan yapay zekâ uygulamaları canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırmasında kullanılabilir; bu izin, personelin yürüttüğü görüntülü görüşmeyi bütünüyle kaldırmaz. IP, cihaz, konum gibi teknik bilgiler ile pasaport verileri risk temelli değerlendirilir; şüpheli durum saptanırsa süreç sonlandırılır.

Para transferi: kişinin kendi hesabı ve SWIFT kontrolü

8/A(4), pasaportla uzaktan tanınan kişinin hesabına para girişini yurt dışındaki bir bankada kendi adına açılmış hesabından yapılacak transferle sınırlar. Para çıkışı da kişinin kendi banka hesabına yapılır; bu hesaplara ilişkin para transferlerinde SWIFT sistemi kullanılır. SWIFT mesajındaki ayırt edici bilgiler müşteri kabulünde alınan bilgilerle karşılaştırılır. Bu transfer ve kontrol, müşteri hesabında başka işlem gerçekleştirilmeden önce tamamlanır.

Bu nedenle eş, ortak, vekil veya başka bir kişi adına açılmış hesaptan yapılan ödeme, kişinin kendi hesabı koşulunu karşılamaz. Kurumun müşteri kabulünü tamamlaması da başka kişilerin hesaplarını kullanma izni vermez. Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılan gerçek kişiler yüksek risk grubunda izlenir; diğer SPK ve MASAK kontrol yükümlülükleri devam eder. Üç aylık dönemlere ilişkin MASAK bildirim yükümlülüğü ayrıca 8/A(6)’da düzenlenmiştir.

Ticaret şirketleri: kimlik ile temsil yetkisi ayrı doğrulanır

Yeni 9/A maddesi, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitinde MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 19) madde 4/B’ye gönderme yapar. Temsilcinin kimliğinin doğrulanması, şirketi temsil yetkisinin de doğrulandığı anlamına gelmez. Yetki, MERSİS ve/veya Ticaret Sicili Gazetesindeki güncel bilgilerle eşleştirilir. Müşterek temsil varsa yetkililerin kimlik tespitleri aynı oturumda veya farklı zamanlarda tamamlanabilir; gerekli temsilcilerden biri atlanamaz.

Şirkete ilişkin bilgiler MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları üzerinden teyit edilir. İhtiyaç duyulduğunda alınan imza sirkülerinin noter onayı ve doğruluğu da kontrol edilir. Gerçek faydalanıcı belirlenemezse, bilgiler uyuşmazsa veya şüpheli durum saptanırsa uzaktan kimlik tespiti sonlandırılır. Şirket temsilcisinin aynı kurumda kişisel hesabının bulunması, şirkete ilişkin bu kontrolleri ortadan kaldırmaz.

Düzenlemeler kimleri ilgilendiriyor?

SPK değişikliği, sayılan üç kuruluş türünün müşteri kabul, uyum ve bilgi güvenliği birimleri ile bu kuruluşlarda uzaktan hesap açmak isteyen yabancı gerçek kişileri ve ticaret şirketlerini ilgilendirir. Her banka, ödeme kuruluşu veya finansal hizmet için aynı kuralların geçerli olduğu sonucuna varılamaz; bu kuruluşların kendi düzenlemeleri ayrıca uygulanır.

Yatırım finansmanı değişikliği ise ilgili programlara başvuran yatırımcıları ve aracı bankalar öncesindeki Bakanlık değerlendirmesini ilgilendirir. Bir şirketin tüzel kişi olarak uzaktan hesabının açılması ile yatırımının finansman programına kabul edilmesi birbirinden bağımsız işlemlerdir.

Yatırım finansmanında hangi koşullar getirildi?

Değişiklikle Öncelikli Finansman Belgesi tanımlandı. Bu belge, Bakanlığın belirlediği öncelik kriterlerine göre kredi tahsisinin uygunluğuna ilişkindir. Mevcut TSP Belgesiyle aynı belge değildir. Bakanlık değerlendirmesinden sonra ilgili belgeyle aracı bankaya finansman başvurusu yapılır; belge düzenlenmesi tek başına kredinin kullandırıldığı veya mutlaka kullandırılacağı anlamına gelmez.

Bu tutarlar kredi miktarı değil, başvuruya konu yatırım ve mali yeterlilik eşikleridir. TSP başvurularındaki 50 milyon TL özkaynak veya sermaye koşulu, metinde ayrıca TSP için öngörülmüştür; bunu her Öncelikli Finansman Belgesi başvurusunun ek koşulu gibi sunmak doğru değildir.

Başvurular Bakanlığın elektronik portalından yapılır. Finansman programından kullanılan kaynak için yatırım teşvik belgesi kapsamında ayrıca faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz. Programın sona ermesi, durdurulması veya ayrılan limitin dolması başvuru alımını etkiler. Ek-6 puanlamasında teknoloji, kapasite, yatırımın gerçekleşmesi, ihracat ve Ar-Ge gibi ölçütler bulunur. Başvuru sahibi yalnız toplam puanı değil, puanı dayandırdığı belgeyi de kontrol etmelidir.

Yürürlük tarihi nedir?

İki değişiklik de 3 Eylül 2026’da yürürlüğe girmiştir. SPK’nın III-42.1.b sayılı değişiklik Tebliğinin 4. maddesi ve yatırım projelerine ilişkin değişiklik Tebliğinin 5. maddesi yayım tarihinde yürürlüğü öngörür. Bunlar AYM iptal kararlarında görülen ileri tarihli yürürlük ertelemesiyle karıştırılmamalıdır.

Adres doğrulamasına ilişkin üç aylık süre, SPK değişikliğinin üç ay sonra yürürlüğe girdiği anlamına gelmez. Yürürlük, müşteri kabulündeki doğrulama süresi ve finansman programının başvuru takvimi ayrı ayrı izlenir.

İşlem öncesinde hangi belgeler kontrol edilmeli?

• Yabancı kişi için pasaportun NFC özelliği, belge standardı, adres teyidi ve kişinin kendi banka hesabına ilişkin bilgiler.
• Şirket için güncel ticaret sicili, temsil biçimi, tüm gerekli temsilciler ve gerçek faydalanıcı bilgileri.
• Yatırım için doğru belge türü, teşvik belgesi, toplam yatırım hesabı ve gerektiğinde özkaynak/sermaye ile puanlama belgeleri.
• Kurumun güncel müşteri kabul politikası veya finansman programının açık başvuru duyurusu ve limit durumu.

Belgeler yalnız ilgili kuruluşun doğrulanmış kanalı üzerinden iletilmelidir. Bu haber kapsamında büromuza pasaport görüntüsü, banka giriş şifresi veya hesap doğrulama kodu gönderilmesi gerekmez.

Düzenlemeler neyi garanti etmez?

Uzaktan kimlik tespiti yolu, yatırımın kazanç sağlayacağı, kurumun her başvuruyu kabul edeceği veya uyum denetiminin kalktığı anlamına gelmez. Finansman belgesi de kredi onayı, faiz oranı veya ödeme tarihi garantisi değildir. Buradaki açıklamalar tebliğ hükümlerini aktarır; belirli bir kurumun uygulamayı hangi gün teknik olarak devreye aldığı veya belirli bir yatırım için kullanılabilir kredi limiti hakkında doğrulanmamış bilgi içermez.

İlgili hukuk rehberleri

• Kripto para hukuku: SPK ve platform rehberi
• Hukuk Haberleri ve Güncel Mevzuat Merkezi
• Hukuk araçları ve kontrol sayfaları

Resmî yayınlar ve kullanılan metin kopyaları

• 3 Eylül 2026 tarihli, 33359 sayılı Resmî Gazete.
• III-42.1.b sayılı SPK değişiklik Tebliği — resmî yayın. Erişim güçlüğüne karşı Lexpera’da yayımlanan orijinal mevzuat metni kopyası üzerinden maddeler kontrol edilmiştir; Lexpera bir resmî kurum sitesi değildir.
• Yatırım projeleri değişiklik Tebliği — resmî yayın. Metin ve ekler ayrıca İMEAK Deniz Ticaret Odasının 4 Eylül 2026 tarihli sirkülerindeki Resmî Gazete kopyasından kontrol edilmiştir; PDF’nin 4–7. sayfaları tebliğ ve eklerini içerir.
• Aynı sayıdaki Yargıtay 2. ve 7. Hukuk Dairesi kararları — bu haberin ayrıntılı karar incelemesi kapsamında değildir.

Güncelleme ve düzeltme geçmişi

7 Eylül 2026: Önceki fihrist özeti, tebliğlerin madde incelemesiyle genişletildi. SPK 8/A ve 9/A koşulları, yatırım finansmanı eşikleri ve her iki tebliğin yürürlük maddesi eklendi. İlk yayın tarihi ve mevcut URL korundu; erişilen metin kopyalarının hangi kurum veya yayıncıda barındığı açıklandı.