89/1 Haciz İhbarnamesi Geldi: Ne Yapmalıyım? 2026 İİK 89 Süreleri

89/1 Haciz İhbarnamesi Nedir?

İİK m.89, takip borçlusunun üçüncü kişilerde bulunan alacak, hak ve taşınır mallarının haczi için özel bir usul düzenler. Borçlunun bankadaki mevduatı, müşterisinden olan alacağı, işverenden alacağı, bir şirketteki hakedişi veya üçüncü kişinin elinde bulunan taşınır malı bu mekanizmaya konu olabilir. İcra müdürlüğü üçüncü kişiye haciz ihbarnamesi göndererek borçluya yapılacak ödemenin artık geçerli olmayacağını ve ödeme veya teslimin icra dairesine yöneltilmesi gerektiğini bildirir.

Halk arasında “89/1” olarak anılan belge, İİK m.89’un ilk haciz ihbarnamesidir. Belgeyi alan kişi icra takibinin asıl borçlusu değildir; üçüncü kişidir. Ancak kanun, borçlunun üçüncü kişideki malvarlığının korunması için üçüncü kişiye çok kısa ve sonuçları ağır süreler yükler.

Bu nedenle “ben dosyanın borçlusu değilim, cevap vermeme gerek yok” yaklaşımı yanlıştır. Üçüncü kişi takip borçlusuna borçlu değilse bunu yedi gün içinde icra dairesine bildirmelidir. Cevapsızlık, kanunun açık karinesi nedeniyle borcun zimmette veya malın elde sayılması sonucunu doğurur.

İİK m.89 haciz ihbarnamesi ile icra ödeme emri karıştırılmamalıdır. Ödeme emri takip borçlusuna yönelir; 89 haciz ihbarnamesi ise takip borçlusunun üçüncü kişideki mal, hak veya alacağını haczetmek için üçüncü kişiye gönderilir. İtiraz mercii ve hukuki sonuçlar da farklıdır.

89/1 Haciz İhbarnamesi Kimlere Gönderilebilir?

İhbarname gerçek veya tüzel üçüncü kişilere gönderilebilir. Bankalar, işverenler, müşteriler, kiracılar, ticari şirketler, kamu kurumları ve borçluya borcu bulunabilecek başka kişiler uygulamada sık muhatap olur. Örneğin takip borçlusunun kiraya verdiği taşınmazda kiracı üçüncü kişi sayılır ve borçlu malike ödeyeceği kira alacağı haczedilebilir.

Bir şirkete gönderilen haciz ihbarnamesinde şirket, takip borçlusunun şirketteki ücret, prim, cari hesap, hakediş veya başka alacağının bulunup bulunmadığını kayıtlarından kontrol etmelidir. Muhasebe kaydı yapılmadan otomatik “borcumuz yoktur” cevabı verilmesi risklidir.

Bankaya gönderilen haciz ihbarnamesinde bankanın borçluya karşı mevduat, yatırım hesabı veya başka alacak niteliğindeki yükümlülükleri incelenir. Bankacılık uygulaması ve özel düzenlemeler saklı olmakla birlikte temel İİK m.89 mantığı üçüncü kişinin gerçeğe uygun cevap vermesidir.

Üçüncü kişi olmak için takip borçlusuyla özel bir sözleşmenin bulunması şart değildir. Borçluya ait taşınır malı elinde bulunduran kişi de ihbarnamenin muhatabı olabilir. Kanun yalnız para alacağını değil, üçüncü kişinin elindeki taşınır malı da kapsar.

89/1 Haciz İhbarnamesine İtiraz Süresi Kaç Gündür?

İİK m.89/2 açık ve kesin bir süre koyar: üçüncü kişi, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmelidir. Süre tebliğ tarihine göre hesaplanır. Elektronik tebligat, fiziki tebligat veya tüzel kişiye yapılan tebligat bakımından 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve ilgili mevzuat ayrıca uygulanır.

Yedi günlük süre içinde itiraz icra dairesine yazılı veya sözlü yapılabilir. Uygulamada ispat bakımından yazılı dilekçe verilmesi ve evrak kayıt numarasının saklanması gerekir. Sözlü itiraz tutanağa geçirilmelidir.

İtirazın belirsiz bırakılması yerine İİK m.89/2’deki gerçek duruma uygun sebep açıkça yazılmalıdır. Örneğin “takip borçlusuna herhangi bir borcum yoktur”, “ihbarname tebliğinden önce borcun tamamı … tarihinde ödenmiştir” veya “elimizde bulunan mal takip borçlusuna ait değildir” gibi somut açıklama yapılmalıdır.

Süre geçirilmişse birinci ihbarnameye sonradan sıradan itirazla eski durum geri gelmez. Kanunun ikinci ve üçüncü ihbarname mekanizması işletilir. Usulsüz tebligat iddiası varsa Tebligat Kanunu ve İİK m.16 çerçevesinde öğrenme tarihi ve şikâyet yolu ayrıca değerlendirilir.

İİK m.89/2 Hangi İtiraz Sebeplerini Sayar?

Kanun üçüncü kişinin ileri sürebileceği başlıca sebepleri örnekleyerek sayar. Üçüncü kişi; takip borçlusuna borcu olmadığını, borçluya ait malın elinde bulunmadığını, ihbarname tebliğ edilmeden önce borcu ödediğini, malın tüketildiğini veya kusuru olmaksızın telef olduğunu, malın borçluya ait olmadığını, malın kendisine rehnedildiğini ya da alacağın borçluya veya onun emrettiği yere önceden verildiğini bildirebilir.

Bu liste somut olayın belgeleriyle desteklenmelidir. Örneğin ödeme yapıldığı söyleniyorsa banka dekontu; malın üçüncü kişiye ait olduğu söyleniyorsa fatura veya mülkiyet belgesi; borç ilişkisinin hiç kurulmadığı ileri sürülüyorsa sözleşme ve cari hesap kayıtları dosyalanmalıdır.

Üçüncü kişi tebliğ anındaki gerçek hukuki duruma göre cevap vermelidir. İİK m.89’un amacı haciz bildirimi üçüncü kişiye ulaştıktan sonra borçluya ödeme yapılarak haczin etkisiz bırakılmasını önlemektir. Tebliğden sonra borçluya yapılan ödeme, haciz ihbarnamesindeki yasak nedeniyle üçüncü kişiyi icra dairesine karşı sorumluluktan kurtarmayabilir.

Şirketler bakımından cevap vermeden önce hukuk, muhasebe ve finans kayıtlarının birlikte kontrol edilmesi gerekir. Özellikle cari hesap, karşılıklı alacak-mahsup ilişkisi ve vadesi gelmemiş alacaklar hukuki nitelikleriyle incelenmelidir.

89/2 İkinci Haciz İhbarnamesi Ne Anlama Gelir?

Birinci haciz ihbarnamesine yedi gün içinde itiraz edilmezse İİK m.89/3 gereğince mal üçüncü kişinin elinde veya borç zimmetinde sayılır. İcra dairesi bu sonucu ikinci bir ihbarnameyle bildirir. Uygulamada bu belge “89/2 haciz ihbarnamesi” olarak adlandırılır.

İkinci ihbarname üçüncü kişiye son bir idari itiraz imkânı verir. İhbarname tebliğinden itibaren yedi gün içinde İİK m.89/2’deki sebeplerle itiraz edilebilir. Üçüncü kişi ilk ihbarnameyi kaçırmış olsa bile ikinci ihbarname aşamasındaki yedi günlük süreyi kullanmalıdır.

İkinci ihbarnameye de itiraz edilmezse zimmette sayılan borcun icra dairesine ödenmesi veya elde sayılan malın icra dairesine teslim edilmesi istenir. Cevapsızlık artık üçüncü ihbarname aşamasına taşır ve üçüncü kişinin menfi tespit davası açması gereken daha ağır bir konuma yol açar.

İlk ihbarnameye süresinde itiraz edilmişse aynı alacak bakımından ikinci ihbarname gönderilmemesi gerekir. Buna rağmen gönderilmişse icra müdürlüğü işleminin hukuka uygunluğu İİK m.16 şikâyet yolu bakımından incelenmelidir.

89/3 Üçüncü Haciz İhbarnamesi Geldiğinde Ne Yapılır?

İkinci haciz ihbarnamesine de süresinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu ödemeyen veya malı teslim etmeyen üçüncü kişiye üçüncü bildirim gönderilir. Bu bildirimde üçüncü kişiye on beş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya malı teslim etmesi ya da aynı süre içinde menfi tespit davası açması gerektiği bildirilir.

Üçüncü ihbarname aşamasında sıradan “itiraz dilekçesi” artık birinci ve ikinci aşamadaki gibi yeterli değildir. Üçüncü kişi gerçekte borçlu olmadığını ileri sürüyorsa kanunun gösterdiği yol menfi tespit davasıdır. Bu nedenle 15 günlük süre kaçırılmadan dava açılmalıdır.

Üçüncü kişinin hiçbir işlem yapmaması hâlinde kanundaki karine kesin icra tehdidine dönüşür; zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya elinde sayılan malı teslim etmeye zorlanabilir. Bu sonuç, asıl takip borçlusunun borcunun üçüncü kişiye “devri” değildir; üçüncü kişinin İİK m.89 prosedüründeki cevapsızlığına bağlanan özel cebri icra sonucudur.

Üçüncü ihbarname tebliğ edildiğinde ilk yapılacak işlem tüm önceki tebligatların usulüne uygun olup olmadığını kontrol etmektir. Birinci veya ikinci ihbarname usulsüz tebliğ edilmişse süre hesabı ve öğrenme tarihi farklılaşabilir. Ancak yalnız “öncekileri görmedim” demek yeterli değildir; tebligat evrakı incelenmelidir.

89/3 Sonrasında Menfi Tespit Davası Kaç Gün İçinde Açılır?

İİK m.89/3, üçüncü bildirimi alan kişiye 15 gün içinde menfi tespit davası açma hakkı verir. Dava, icra takibinin yapıldığı yer veya üçüncü kişinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabilir. Görevli mahkeme uyuşmazlığın taraf ve niteliğine göre genel görev kuralları içinde belirlenir.

Davanın amacı üçüncü kişinin takip borçlusuna borçlu olmadığının veya elindeki malın takip borçlusuna ait olmadığının tespitidir. Kanun ispat yükünü açık biçimde üçüncü kişiye verir. Bu nedenle ilk günden itibaren sözleşmeler, banka kayıtları, cari hesap ekstreleri, faturalar, teslim belgeleri ve muhasebe kayıtları korunmalıdır.

Üçüncü kişi davayı kaybederse İİK m.89/3 uyarınca mahkeme, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmeder. Bu özel yaptırım nedeniyle dayanaksız dava açmak yerine gerçek hukuki ve muhasebe kayıtlarıyla dosya hazırlanmalıdır.

Bu dava İİK m.72’deki borçlunun genel menfi tespit davasıyla aynı zeminde değerlendirilmemelidir. İİK m.89/3 üçüncü kişi için özel süre, ispat yükü, tazminat ve icranın durması sonuçları düzenler.

Dava Açıldıktan Sonra 20 Günlük Belge Sunma Süresi Nedir?

İİK m.89/3 yalnız 15 günlük dava açma süresi koymaz. Üçüncü kişi, menfi tespit davasını süresinde açtığına dair belgeyi, üçüncü bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 20 gün içinde ilgili icra dairesine teslim etmelidir. Bu iki süre birbirine karıştırılmamalıdır.

15 gün dava açma süresidir. 20 gün ise açılan davanın icra dairesine belgelenmesi için öngörülen süredir. Belge süresinde icra dairesine sunulduğunda, üçüncü kişi hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Kanun ayrıca bu süre içinde İİK m.106’daki satış isteme sürelerinin işlemeyeceğini belirtir.

Dava açıldıktan sonra yalnız mahkeme kaleminde işlem yapmakla yetinilmemelidir. Davanın açıldığına ilişkin tevzi formu, esas bilgisi veya kabul edilen resmi belge icra dairesine süresinde sunulmalı ve dosyaya kaydedildiği kontrol edilmelidir.

UYAP üzerinden gönderim yapılmışsa evrakın doğru icra dosyasına işlendiği görülmelidir. Yanlış dosyaya gönderilen veya süre geçtikten sonra kayda alınan belge ciddi sonuç doğurabilir.

89/1 Haciz İhbarnamesine Gerçeğe Aykırı İtiraz Edilirse Ne Olur?

İİK m.89, üçüncü kişinin itirazını mutlak koruma sağlamış kabul etmez. Üçüncü kişi gerçeğe aykırı şekilde “borcum yok” diye itiraz etmişse alacaklı, kanundaki özel yolla üçüncü kişinin cevabının gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürebilir ve tazminat talep edebilir. İtiraz verirken muhasebe ve sözleşme kayıtlarının doğru incelenmesi bu nedenle zorunludur.

Şirket yöneticisinin veya muhasebe personelinin yalnız borçluyla kişisel ilişkiye güvenerek cevap vermesi doğru değildir. Borcun vadesi gelmemiş, şarta bağlı veya cari hesap içinde bulunması hukuki inceleme gerektirir. “Şu an ödeme günü değil” ile “hiç borcumuz yok” aynı beyan değildir.

İhbarname tebliğinden sonra takip borçlusuna ödeme yapılması ayrıca risklidir. İhbarname borcun yalnız icra dairesine ödeneceğini bildirir. Bu yasak bilindiği halde borçluya ödeme yapılması üçüncü kişiyi ikinci kez ödeme tehlikesiyle karşı karşıya bırakabilir.

İtiraz yapılacaksa belgeyle uyumlu ve kapsamı doğru olmalıdır. Kısmi borç varsa tamamen borçsuzluk yerine gerçek borç miktarı açıklanmalıdır. Üçüncü kişinin gerçeğe uygun beyan yükümlülüğü sürecin temelidir.

89/1 Haciz İhbarnamesi Alan Kişi İçin 10 Adımlık Kontrol Listesi

1. Tebliğ tarihini aynı gün kaydedin.
2. 7 günlük süreyi son güne bırakmadan hesaplayın.
3. Takip borçlusuyla aranızdaki tüm sözleşmeleri bulun.
4. Cari hesap ve banka kayıtlarını kontrol edin.
5. Elinizde borçluya ait taşınır olup olmadığını tespit edin.
6. Borç veya mal yoksa İİK m.89/2’ye uygun açık itiraz hazırlayın.
7. İtirazı icra dairesine süresinde ulaştırıp kayıt numarası alın.
8. İkinci veya üçüncü ihbarname gelirse önceki tebligatları ve cevap kayıtlarını karşılaştırın.
9. 89/3 aşamasında 15 günlük dava ve 20 günlük belge süresini ayrı hesaplayın.
10. Tebliğden sonra takip borçlusuna ödeme yapmadan önce haciz ihbarnamesinin etkisini kontrol edin.

İcra haczinde konutun korunmasına ilişkin özel yol için Meskeniyet Şikâyeti rehberimize; icra takibinin genel aşamaları için İcra Takibi, Haciz ve Satış Süreci sayfamıza bakabilirsiniz.

Resmî Hukuki Dayanaklar

• İİK m.89/1: borçlunun üçüncü kişideki alacak ve taşınırlarının haczi; haciz ihbarnamesi.
• İİK m.89/2: üçüncü kişinin borçsuzluk veya malın bulunmaması gibi sebeplerle 7 gün içinde itirazı.
• İİK m.89/3: ikinci ve üçüncü ihbarname; ikinci ihbarnameye 7 günlük itiraz; üçüncü bildirimde 15 günlük ödeme/teslim veya menfi tespit davası; dava belgesinin 20 gün içinde icra dairesine sunulması.
• İİK m.16: icra müdürlüğü işlemlerine karşı şikâyet.

Güncel resmî kanun metni için 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu kullanılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

89/1 haciz ihbarnamesine kaç günde itiraz edilir?

Tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edilmelidir.

Takip borçlusuna hiç borcum yoksa ne yapmalıyım?

“Borcum yok” durumunu 7 gün içinde açıkça icra dairesine bildirmelisiniz. Cevap vermemek güvenli değildir.

89/1’e itiraz etmezsem ne olur?

Borç zimmetinizde veya mal elinizde sayılır ve 89/2 olarak anılan ikinci haciz ihbarnamesi gönderilir.

89/2’ye de itiraz süresi 7 gün mü?

Evet. İkinci ihbarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde İİK m.89/2 sebepleriyle itiraz edilebilir.

89/3 geldikten sonra icra dairesine itiraz yeterli mi?

Hayır. Üçüncü bildirim aşamasında kanun 15 gün içinde ödeme/teslim veya menfi tespit davası açma yolunu öngörür.

Menfi tespit davasını nerede açabilirim?

İİK m.89/3, icra takibinin yapıldığı yer veya üçüncü kişinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesini öngörür; görevli mahkeme uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre belirlenir.

Dava açınca icra otomatik durur mu?

Davanın süresinde açıldığına dair belge, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 20 gün içinde ilgili icra dairesine teslim edilirse üçüncü kişi hakkındaki cebri icra işlemleri karar kesinleşinceye kadar durur.

Üçüncü kişi davasını kaybederse tazminat var mı?

Evet. İİK m.89/3’e göre dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilir.

İhbarname geldikten sonra borçluya ödeme yapabilir miyim?

Haciz ihbarnamesi, borcun artık takip borçlusuna değil icra dairesine ödenmesi gerektiğini bildirir. Borçluya yapılan ödeme geçerli kabul edilmeyebilir.

Şirket adına gelen 89/1’e kim cevap vermeli?

Şirketin yetkili temsilcisi veya usulüne uygun vekili cevap vermelidir. Muhasebe ve cari hesap kayıtları kontrol edilmeden gerçeğe aykırı cevap verilmemelidir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →