Yükleme Öncesi Eşyanın Cinsi ve Değerinin Taşıyana Bildirilmesi ve Senede Yazılması Talep Dilekçesi | TTK1186 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.1186/1 uyarınca eşyanın cinsi ve değeri yükleten tarafından yüklemeden önce taşıyana bildirilip denizde taşıma senedine yazılmışsa, aynı fıkradaki koli veya ağırlık esaslı sorumluluk sınırı uygulanmaz. Bildirim ve senet kaydı birlikte gerekir. Beyan taşıyanı bağlayan kesin bir zarar hesabı değildir; TTK m.1186/4 gereği karine oluşturur. Aşağıdaki Word örneği, gerçek yükleme öncesindeki bildirimi ve senette doğru kayıt talebini birlikte düzenler.

Yükleme öncesi cins ve değer bildirimi dilekçesini Word olarak indir

Bu dilekçe hangi işlem için kullanılır?

Başvuru, Türk hukukunun uygulandığı deniz taşımasında eşyanın cinsini ve değerini yükleme öncesinde bildiren yükleten tarafından yapılır. Muhatap, ilgili taşıyan veya bu bildirimi almaya gerçekten yetkili temsilcisidir. Metin, sevkiyat gerçekleşmeden önce bilgilerin açıklanması ve denizde taşıma senedine işlenmesi amacını taşır. Teslim edilmiş hasarlı eşya için tazminat istemi, sigortacıya hasar ihbarı veya gümrük beyannamesi yerine geçirilmez. Gerçek taşıma ilişkisinin ve uygulanacak hukukun belirlenmesi ilk adımdır.

Yükleten sıfatı belgelerden belirlenir. İhracatçı, satıcı, taşıtan ve yükleten her dosyada aynı kişi olmak zorunda değildir. Başvuruda gerçek sıfat ile temsil yetkisi açıklanır; başka şirket adına yetkisiz imza kullanılmaz. Taşıyanın ticaret unvanı, rezervasyon veya sözleşme referansı ve bildirimin ait olduğu yük gösterilir. Yalnız terminale teslim edilen fatura, taşıyana yapılmış ve senede işlenmiş değer bildirimi olarak otomatik kabul edilmez. Alıcının gerçek yetkisi ile işlem kayıtları birlikte değerlendirilir.

TTK 1186/1: bildirim ve senet kaydı birlikte aranır

Kanundaki istisna iki ayrı işlemi bir araya getirir. Eşyanın cinsi ve değeri yükleten tarafından yüklemeden önce bildirilmelidir; bu bilgiler denizde taşıma senedine yazılmalıdır. Sadece elektronik posta gönderilmiş olması, senet kaydının yerine geçmez. Sadece senette bir değer bulunması da yükleme öncesindeki gerçek bildirimin yapıldığını tek başına açıklamaz. Bu nedenle başvuru, bildirilen veriyi, bildirim zamanını ve senette istenen kayıt alanını aynı dosyada izlenebilir hâle getirir.

Yükleme zamanı, gerçek operasyon kayıtlarıyla karşılaştırılır. Planlanan tarih ile fiilen gemiye yükleme tarihi birbirinden ayrılır. Başvuruya sonradan eski tarih yazılması kanuni koşulu karşılayan gerçek bir işlem değildir. Yükleme tamamlandıktan sonra hazırlanan mektup, gerçekleşmemiş bir ön bildirimi varmış gibi anlatamaz. Sonradan yapılan düzeltme veya başka sözleşmesel anlaşmanın etkisi kendi gerçek belgeleriyle incelenir; burada sunulan örneğin zamanı yükleme öncesidir.

Başvuran yalnız bildirim makbuzunu saklamamalıdır. Senet düzenlendikten sonra cins, değer, para birimi ve ilgili yükün kaydı geri okunur. Taslakta doğru olan bilginin son nüshada kaybolması, bu formun hedeflediği belge düzenini bozar. Senedin ön ve arka yüzü ile ilgili ekleri karşılaştırılır. Bu kontrol, senedin mutlaka yükleme konişmentosu olarak aynı anda hazır bulunduğunu varsaymaz; mevcut taslak ve sonraki gerçek düzenleme ayrı tarihlerle kayda geçirilir.

Beyan hangi sorumluluk sınırını etkiler?

TTK m.1186/1, zıya veya hasardan sorumlulukta koli veya ünite başına 666,67 Özel Çekme Hakkı ile zarar gören eşyanın brüt ağırlığının kilogramı başına 2 Özel Çekme Hakkı hesabından yüksek olanını esas alan sınırı düzenler. Yükleme öncesi cins ve değer bildirimi ile senet kaydı istisnası bu birinci fıkraya ilişkindir. Başvurunun hukuki amacı açıkça bu sınır bakımından belge düzenini kurmaktır. Standart sınır ile gerçek zarar tutarı birbirine karıştırılmaz.

Özel Çekme Hakkının Türk lirası karşılığı kanunda belirtilen ödeme günü veya tarafların kararlaştırdığı gün üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerle hesaplanır. Bu yazı sabit kur vermemektedir. Genel hesap yöntemi ve sorumluluk koşulları deniz taşıyanının sorumluluk sınırı rehberinde açıklanır. Buradaki işlem ise zarar meydana geldikten sonraki sınır hesabı değil, sevkiyat öncesi somut beyan ve kayıt talebidir.

Konteynerin içindeki koli veya ünitelerin taşıma senedinde sayılması TTK m.1186/3 bakımından ayrıca önem taşır. Cins ve değer bildirimi, koli listesindeki eksikliği otomatik düzelten bir belge değildir. Ambalaj birimleri, markalar ve brüt ağırlık da gerçek kayıtlarla eşleştirilir. Bir konteynerin toplam değeri yazılmışsa hangi yükün bu tutara dâhil olduğu gösterilir. Birden fazla yükletenin eşyası karışık taşınıyorsa başvuran başkasına ait eşyanın değerini kendi beyanına açıklamasız katmaz.

Değer nasıl belirlenir ve belgelenir?

Bildirilen tutarın dayanağı açık olmalıdır. Gerçek ticari fatura, eşya listesi, ürünün ayırt edici bilgileri ve değerin kapsamını gösteren belgeler seçilir. Faturanın bütün sevkiyat bedeli ile yalnız bu taşıma senedine konu eşyanın bedeli farklıysa ayrıştırılır. Para birimi ayrıca yazılır. Navlun, vergi, sigorta primi veya başka giderlerin toplam içinde bulunması hâlinde bu kapsam açıklanır; bütün tutarların kanunen otomatik zarar sayıldığı ileri sürülmez.

TTK m.1186/2, tazminatın eşyanın navlun sözleşmesine uygun boşaltıldığı veya boşaltılması gereken yer ve zamandaki değerine göre hesaplanmasını düzenler. Borsa fiyatı, bulunmadığında cari piyasa fiyatı, bunlar da yoksa aynı nitelik ve kalitedeki eşyanın olağan değeri sırasını içerir. Ön beyan, gelecekteki gerçek zarar hesabını peşinen kesinleştirmez. Hasar dosyasında değerleme yeri, zamanı ve gerçek zarar ayrıca incelenir. Beyanın hukuki işlevi ile tazminat hesabının delilleri ayrı sorulardır.

Cins alanı yalnız “ticari mal” şeklinde bırakılmamalıdır. Gerçek ürün adı, model veya tür, ilgili parti ve ambalaj bilgisi yükü ayırt edebilmelidir. Bununla birlikte değer başvurusu, tehlikeli yükün ayrıca yapılması gereken teknik bildirimlerini ortadan kaldırmaz. Başvuran malın gerçek niteliğini saklayamaz. Teknik belge ile cins açıklaması çelişiyorsa gönderim öncesinde giderilir. Faturadaki ticari kısaltmanın anlaşılmaması hâlinde bunun hangi gerçek ürüne karşılık geldiği açıklanır.

TTK 1186/4: beyan taşıyanı kesin olarak bağlamaz

Kanunun dördüncü fıkrası, yükletenin senede yazılan cins ve değer beyanını bir karine sayar; taşıyanı bağlamadığını açıkça belirtir. Bu nedenle dilekçede “bildirdiğim değer her durumda kesin ödenecektir” denmez. Taşıyan, gerçek cins ve değere ilişkin delilleri tartışabilir. Bildirim alınmış olsa bile sorumluluk, zarar ve değer kanuni hükümler çerçevesinde değerlendirilir. Beyanı belgelendirmek, ispat ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmakla aynı sonuç değildir.

Aynı fıkra, TTK m.1239/3’ün bu beyana uygulanmayacağını da düzenler. Senetteki bazı yük bilgileri için öngörülen ispat sisteminin cins ve değer beyanına aynen taşınması doğru değildir. Başvuru, taşıyanın her delile karşı kesin kabul beyanı vermesini kanuni zorunluluk gibi istemez. İstenen işlem, gerçek verinin senede geçirilmesi ve bunun hangi nüshada yer aldığının bildirilmesidir. Kaydın delil niteliği bakımından dördüncü fıkradaki özel hüküm korunur.

Kasten gerçeğe aykırı bildirim ciddi bir kanuni sonuç doğurur

TTK m.1186/5 uyarınca yükleten eşyanın cinsini veya değerini kasten gerçeğe aykırı bildirmişse taşıyan, eşyanın uğradığı veya eşyaya ilişkin zıya ya da hasardan dolayı sorumlu olmaz. Bu hüküm beşinci fıkradaki kasıt koşuluyla açıklanır. Her yazım hatası veya belgeler arasındaki açıklanabilir fark, inceleme yapılmadan kasıtlı yanlış beyan sayılmaz. Buna karşılık değerin bilerek artırılması ya da gerçek cinsin gizlenmesi basit biçim eksikliği gibi küçümsenmez.

Form bu sebeple tahmini ve kaynaksız rakamlarla doldurulmaz. Gerçek değer belgesi bulunmayan bir tutar “yüksek koruma sağlar” düşüncesiyle seçilemez. Bir hata fark edilmişse gerçek düzeltme tarihi, önceki bildirim ve değişen alanlar açıkça kaydedilir. Düzeltme, önceki belgenin varlığını silen veya tarihini geriye çeken işlem olarak gösterilmez. Taşıyanın doğru yük bilgisini değerlendirebilmesi için hangi belge sürümünün geçerli olduğu dosyada anlaşılır olmalıdır.

Gecikme sınırı, sigorta ve daha yüksek sınır anlaşması farklıdır

TTK m.1186/6 gecikme sorumluluğunu ayrı bir hesapla düzenler. Birinci fıkradaki cins ve değer bildirimi istisnası, altıncı fıkradaki gecikme sınırını kendiliğinden kaldıran genel bir hüküm gibi sunulmaz. Eşyanın değerinin açıklanması, taşıyanın varış tarihini garanti ettiği anlamına da gelmez. Geç teslimden doğan zarar, kendi sorumluluk ve süre hükümleriyle değerlendirilir. Bu dilekçe gecikme tazminatı talebi içermez.

TTK m.1186/8 tarafların birinci ve altıncı fıkralardaki sınırlardan daha yüksek tutarlar üzerinde anlaşmasını ayrıca düzenler. Gerçek bir anlaşma ile tek taraflı cins ve değer bildirimi aynı işlem değildir. Başvuruda taşıyanın imzalamadığı bir anlaşma yapılmış gibi anlatılmaz. Beyan için ilave ücret talep edilmişse bunun gerçek sözleşmesel dayanağı incelenir; kanun bütün değer bildirimleri için sabit veya otomatik bir ek ücret tarifesi koymuş gibi açıklama yapılmaz.

Emtia sigortası da ayrı sözleşmedir. Bu bildirimin gönderilmesi sigorta poliçesi oluşturmaz; taşıyanı sigortacıya dönüştürmez. Yükte zıya veya hasar gerçekleşirse deniz taşımacılığında yük hasarı ihbar ve süre rehberi ayrıca uygulanır. Başvuru, teslim sonrası gerekli bildirimleri ve yargı yoluna başvuru sürelerini peşinen yerine getirmiş sayılmaz. Belgeler hasar dosyasında korunur; ayrı işlemler gerçek zamanlarında yapılır.

Bildirimin gönderilmesi ve senedin geri kontrolü

Taşıyanın yetkili bildirim kanalı ve gerçek alıcı belirlenir. Başvurunun imzalı son nüshası, eklerin tam listesi, gönderim ve ulaşma kayıtları saklanır. Yetkili acenteye veriliyorsa temsil ilişkisinin bu bildirimi kapsadığı kontrol edilir. Sadece müşteri hizmetlerine yöneltilmiş bir yazışmanın her durumda kanuni koşulu yerine getirdiği iddia edilmez. Senet taslağını düzenleyen birime ulaştırılan bilgilerin ilgili taşıma dosyasına işlendiği somut kayıtla takip edilir.

Senet çıktığında kayıt gerçek yükle karşılaştırılır. Cins doğru mu, değer doğru para biriminde mi, sevkiyatın tamamı mı yoksa belirli kısmı mı belirtilmiş, hangi belge referans alınmış soruları ayrı yanıtlanır. Değerin yalnız ek faturada bulunması ile senedin cins ve değer kaydına geçirilmesi aynı görünüm değildir. Kayıt eksikse eksikliğin giderilmesi açıkça istenir; geçmiş yükleme öncesi koşulların sonradan olmuş gibi gösterilmesine başvurulmaz.

Yükleme konişmentosu düzenlenmesi talep dilekçesi gemiye alınmış eşya için TTK m.1228/2 işlemini ele alır. Bu metnin amacı farklıdır: henüz yükleme öncesinde cins ve değeri bildirmek ve senet kaydını sağlamak. İki talep aynı dosyada bağlantılı olsa da birinin yapılması diğerinin koşullarını otomatik karşılamaz. Formun başlığı, zamanı ve istem kısmı gerçek işlemle aynı olmalıdır.

Açıklamalı dilekçe örneği

Köşeli alanlara yalnız gerçek dosya bilgileri yazılır. Değerin hesap dayanağı ve para birimi eklerle tutarlı olmalıdır. Henüz düzenlenmemiş senet için uydurma seri numarası eklenmez. Bildirim zamanı ile gerçek yükleme zamanı ayrıca korunur; bu örnekte varsayımsal olay veya gerçekleşmemiş kabul bulunmamaktadır.

Word dosyasını kullanırken tarih, imza ve ekler

İndirilebilir Word dosyası tam dilekçeyi ve ayrı hazırlık notlarını içerir. Sunulacak nüshadan hazırlık sayfası, boş açıklamalar ve kullanılmayan seçenekler çıkarılır. Dosyadaki tarih başvuru gününe göre doldurulur. Güvenli elektronik imza gerçekten uygulanmadan “e-imzalıdır” ibaresi eklenmez. Taranmış imza görüntüsü ile güvenli elektronik imza aynı işlem değildir. Başvurunun kullanılan kanala uygun imzalı nüshası, ulaşma kaydı ve son senet birlikte saklanır.

Kontrol iki aşamalıdır. Gönderimden önce gerçek veri, temsil yetkisi ve yükleme zamanı okunur. Senet düzenlendikten sonra aynı yükün cins ve değer kaydı karşılaştırılır. Değer belgesi değiştirilmişse önceki sürümün hangi nedenle değiştiği açıklanır. Kanunda bu bildirim için bulunmayan sabit cevap süresi veya otomatik kabul sonucu dilekçeye eklenmez. Talebin gönderilmesi, taşıyanın kaydı yaptığına ilişkin gerçek delilin yerine geçirilmez.

Sık sorulan sorular

1. Yalnız faturayı göndermek yeterli midir?

TTK m.1186/1 hem yükleme öncesi cins ve değer bildirimini hem denizde taşıma senedindeki kaydı arar. Faturanın gönderilmesi bu iki koşulun birlikte gerçekleştiğini otomatik göstermez.

2. Beyanı kim yapmalıdır?

Kanun yükleteni belirtir. Gerçek yükleten veya bu işlem için yetkili temsilcisi başvurur. Satıcı, taşıtan ve yükleten sıfatlarının dosyada aynı kişide birleşip birleşmediği belirlenir.

3. Yükleme tamamlandıktan sonra eski tarih yazılabilir mi?

Hayır. Gerçekleşmemiş yükleme öncesi bildirim geçmiş tarih kullanılarak oluşturulamaz. Gerçek gönderim ve yükleme zamanları belgelenir; sonraki işlemler kendi gerçek tarihleriyle açıklanır.

4. Değer beyanı tam bedelin kesin ödenmesini sağlar mı?

Hayır. TTK m.1186/4 beyanı karine sayar ve taşıyanı bağlamadığını düzenler. Sorumluluk, gerçek zarar ve değer ayrıca incelenir; beyan sonuç garantisi değildir.

5. Kasten yüksek değer bildirilirse ne olur?

TTK m.1186/5’teki kasıtlı gerçeğe aykırı cins veya değer bildirimi hâlinde taşıyan zıya ya da hasardan sorumlu olmaz. Tutar gerçek belgelerle doğrulanır; kasıt koşulu saklanmaz.

6. Bildirim gecikme sınırını da kaldırır mı?

Birinci fıkradaki istisna altıncı fıkranın gecikme sınırını kendiliğinden kaldıran genel hüküm değildir. Daha yüksek sınır anlaşması TTK m.1186/8’de ayrıca düzenlenmiştir.

7. Sigorta poliçesi de yapılmış olur mu?

Hayır. Taşıyana cins ve değer bildirmek emtia sigortası sözleşmesi kurmaz. Poliçe kapsamı, prim, ihbar ve sigortacıya ilişkin işlemler ayrı değerlendirilir.

8. Değer hangi para biriminde yazılır?

Gerçek değer belgesinin para birimi ve tutarı açıkça gösterilir. Başvuru ile senet kaydı arasında para birimi veya yük kapsamı farkı bırakılmaz; kaynaksız dönüşüm yapılmaz.

9. Başvuruda kanuni cevap süresi var mıdır?

TTK m.1186, bu form için belirli günlük cevap süresi veya sessizlikle otomatik kabul düzenlemez. Bildirim ve senet kaydının gerçek zamanda gerçekleşmesi takip edilir.

10. Bu başvuru hasar ihbarının yerine geçer mi?

Hayır. Ön bildirim ve senet kaydı, sonradan doğan hasar veya gecikmeye ilişkin bildirim ve yargı başvurularını yerine getirmiş sayılmaz. İlgili gerçek olayın hükümleri ayrıca uygulanır.

Güncel resmî dayanak ve inceleme kapsamı

Doğrudan dayanak Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sistemindeki güncel 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1186/1’dir. Beyanın ispat etkisi m.1186/4, kasıtlı yanlış bildirim m.1186/5, değer hesabı m.1186/2, gecikme ve yüksek sınır anlaşması m.1186/6 ve 8 üzerinden açıklanmıştır. Güncel resmî metin 9 Ekim 2026 tarihinde incelendi. Tarihsel kabul metni güncel konsolide metin yerine kullanılmamıştır.