Hakem kurulu başkanına belirli usul işlemleri için yetki verilmesi beyanı, HMK 433/2’ye dayanır. Taraflar veya hakem kurulunun diğer üyeleri yetki vermişse başkan, yargılama usulüne ilişkin belirli konularda tek başına karar verebilir. Yetkilendirme metni hangi işlemleri kapsadığını göstermelidir. Başkan sıfatı, bütün uyuşmazlık hakkında tek başına karar verme yetkisiyle aynı değildir.
Bu içerikte, iç tahkimde tarafların ortak beyanıyla belirli usul konularını başkana bırakması için düzenlenebilir dilekçe yer alır. Duruşma takvimi, belge sunum düzeni ve benzeri hazırlık işlemleri açısından yetkinin nasıl sınırlandırılacağı açıklanır. Kullanılacak görev listesi dosyanın ihtiyaçlarına göre oluşturulur; örnekteki boş alanlar doldurulmadan genel bir yetki devri yapılmış sayılmaz.
HMK 433/2 kapsamında belirli usul konuları
6100 sayılı HMK’nın 433. maddesi, hakem kurulunun karar vermesine ilişkin farklı düzenlemeleri aynı başlık altında toplar. Birinci fıkra, taraflar aksini kararlaştırmamışsa oy çokluğuyla karar verilebilmesini düzenler. İkinci fıkra başkanın belirli usul konularında tek başına karar vermesi için yetkilendirmeyi arar. Üçüncü fıkra ise hakkaniyet ve nasafet yahut dostane çözüm konusunda tarafların açık yetkisine ilişkindir. Bu üç fıkra, tek bir genel yönetim yetkisi gibi okunmamalıdır.
Yetkinin konusu, yargılama usulüyle ilgili ve belirli olmalıdır. “Başkan bütün işlemleri tek başına yapar” biçimindeki cümle, hangi konularda karar alınacağını göstermeyen geniş bir formüldür. Uygulama için hazırlanacak belge, işlem başlıklarını ve sınırlarını listelemelidir. Duruşmanın saatinin belirlenmesi ile uyuşmazlığın esasındaki talebin kabulü birbirinden ayrılır. Bu dilekçe, ikinci işlemi usul düzenlemesi adı altında başkana bırakmak için kullanılmaz.
Başkanın yazışmayı taraflara iletmesiyle hukuki bir usul kararı vermesi de farklıdır. Sekreterlik veya başkanın e-posta göndermesi, e-postadaki her konu için tek başına karar yetkisi bulunduğunu kanıtlamaz. Dosyada kararın kim tarafından alındığı, hangi yetkilendirmeye dayandığı ve neyi düzenlediği anlaşılmalıdır. Yetki belgesi bu ayrımı görünür hâle getirir.
Yetkiyi taraflar mı, diğer hakemler mi verir?
HMK 433/2 iki kaynak gösterir: taraflar veya hakem kurulunun diğer üyeleri. Tarafların ortak yetkilendirmesi ile kurulun diğer üyelerinin verdiği yetki ayrı belgeler olabilir. Başkanın kendisini yetkili ilan etmesi, bu iki kaynaktan birinin yerine geçmez. Dilekçede hangi kaynağın kullanıldığı açıkça yazılır; başka kişilerin verdiği yetki varmış gibi taraf beyanı düzenlenmez.
Aşağıdaki örnek, tarafların ortak beyanı için hazırlanmıştır. İki taraflı dosyada her iki tarafın imza ve temsil bilgileri bulunmalıdır. Bir tarafın kendi adına sunduğu dilekçe, diğer tarafın rızasını açıklamadığı sürece ortak taraf beyanı olarak adlandırılmamalıdır. Diğer tarafın kabulü henüz alınmamışsa metin bir yetkilendirme beyanı yerine, belirli yetki düzenlemesinin görüşülmesi talebi şeklinde sunulur.
Kurulun diğer üyelerinden kaynaklanan yetkilendirmede ise belgenin kaynağı, üyeler ve karar kaydı gösterilir. Tarafların imzaladığı örneğe hakemlerin adlarını yazıp onların onayı varmış gibi kullanmak doğru değildir. Kanun metninde bulunmayan bir oy veya imza koşulu tahminle eklenmez. Dosyadaki gerçek kurul kararı ve geçerli usul düzenlemesi üzerinden inceleme yapılır.
Yetki konularını işlem listesiyle sınırlandırma
Belirli konular listesinde işlem, kapsam ve sınır birlikte yazılmalıdır. “Takvim işleri” ifadesi yerine hangi takvim kararlarının düzenlenebileceği belirtilir. “Belge işlemleri” ifadesi yerine belgenin sunum biçimi, dosya adlandırması veya taraflara iletim düzeni gibi somut başlıklar gösterilir. Yetki belgesi, başkanın hangi işlemi yapabileceği sorusuna okunabilir bir cevap vermelidir.
| Usul başlığı | Belgede açıklanacak konu | Ayrıca kontrol edilecek sınır |
|---|---|---|
| Oturum organizasyonu | Tarih, saat, yer veya kabul edilmiş bağlantı yöntemi | Tarafların hazırlanma ve katılma imkânı |
| Sunum düzeni | Dosya adları, ek numaraları ve iletim biçimi | Delilin içeriği hakkında esas değerlendirmesi yapılmaması |
| Yazışma takvimi | Belirli başvurular için yanıt planı | Kanuni sürelerin değiştirilmemesi |
| Teknik hazırlık | Oturum belgelerinin erişimi ve deneme bağlantısı | Bir tarafa ayrıcalıklı bilgi verilmemesi |
Tablodaki başlıklar kanunda tek tek sayılmış bir yetki kataloğu değildir; belirli usul konularının dosyada nasıl tanımlanabileceğine ilişkin yazım örnekleridir. Yetkilendirme, uygulanacak kurum kuralları ve dosyanın usul kararlarıyla karşılaştırılır. Bir konu başka düzenlemeyle kurulun kararına bırakılmışsa o çatışma ayrıca açıklığa kavuşturulur. Boş bir “sair işlemler” satırı ekleyerek kapsam yeniden belirsizleştirilmez.
Belirli bir bilirkişi oturumunun organizasyonu yetki listesinde yer alıyorsa, bunun raporun doğruluğu hakkında tek başına hüküm verme anlamına gelmediği anlaşılmalıdır. HMK 431/2 bilirkişi oturumu talep dilekçesi farklı bir başvurudur. Yetki belgesi, o talebin teknik veya hukuki sonucu yerine geçirilmez.
Esas karar, kanuni süre ve hakkaniyet yetkisinden ayrım
HMK 433/2’nin konusu belirli usul kararlarıdır. Alacağın kabulü, tazminatın miktarı veya sözleşmenin hukuki sonucu hakkında nihai karar verilmesi bu dilekçenin kapsamına alınmamalıdır. Başkanın tek imzasıyla yürüttüğü takvim işleminden, esas hakkındaki tüm uyuşmazlığın ona bırakıldığı sonucu çıkarılmaz. Belgenin sonuç bölümünde işlemin usulle sınırlı olduğu açıkça belirtilir.
Kanunun koyduğu süreyle kurulun belirlediği takvim tarihi aynı değildir. Örneğin tahkim süresinin uzatılmasına ilişkin HMK 427/2, tarafların anlaşmasını veya anlaşma yoksa mahkeme başvurusunu düzenler. “Takvimi değiştirme yetkisi” yazılması bu hükmün yerine geçmez. Kanuni başvuru süreleri de sıradan bir organizasyon talimatıyla değiştirilmiş sayılmaz. Dilekçede genel zaman yönetimi ifadeleri bu ayrımı örtecek biçimde kullanılmamalıdır.
Hakkaniyet ve nasafet yetkisi HMK 433/3’te açık taraf yetkisine bağlanmıştır. Belirli usul işleri için başkana verilen yetki, bu ayrı karar esasını kendiliğinden seçmez. Tarafların amacı yalnız oturum ve yazışma düzenini kolaylaştırmaksa belgeye geniş “uygun gördüğü şekilde çözüm” ibaresi eklenmez. Usul yetkisi metninden farklı bir maddi hukuk tercihi çıkarılmasını önleyen açık kapsam yazımı yapılır.
Tarafların eşitliği ve mevcut usul düzenlemesi
HMK 423 tarafların tahkimde eşit hak ve yetkiye sahip olmasını ve hukuki dinlenilme imkânını düzenler. Başkanın belirli işlemleri tek başına yürütmesi bu ilkeyi ortadan kaldırmaz. Belge paylaşımı, yanıt fırsatı ve oturum bildirimi iki taraf için de izlenebilir olmalıdır. Yetkilendirme beyanında başkanın yalnız bir tarafla gizli biçimde takvim veya delil düzeni belirlemesi yönünde bir düzenleme yapılmaz.
HMK 424, tahkim bölümünün emredici hükümleri saklı kalmak üzere usul kurallarının kararlaştırılmasını veya tahkim kurallarına yollama yapılmasını düzenler. Bu nedenle yetki metni, anlaşmadan ve kurum kurallarından kopuk hazırlanmaz. Daha önce verilmiş görev belgesi ya da usul kararı varsa hangi kısmın tamamlandığı gösterilir. Yeni metin, önceki düzenlemeleri sessizce yürürlükten kaldıran belirsiz bir yazı olarak sunulmaz.
İmzalanan beyanın tüm taraflara ve kurul üyelerine hangi dosya kaydıyla iletildiği saklanır. Farklı taraflara farklı kapsam listeleri gönderilmesi önlenir. Yetkilendirme listesinde değişiklik görüşülüyorsa yeni sürümün tarihi, değişen işlem başlığı ve temsil imzaları açıklanır. Kanunda özel olarak düzenlenmemiş geri alma veya geçmiş işlemlerin etkisi konusunda, yalnız bu örneğe dayanarak kesin sonuç ileri sürülmez; ilgili anlaşma ve kayıtlar incelenir.
Ortak beyanın imzaları ve dosya belgeleri
Şirket tarafın beyanında ticaret unvanı ve temsil eden kişinin sıfatı doğru gösterilir. İmza atan kişiyle tahkim dosyasında kayıtlı vekil veya temsilci farklıysa bu durum açıklanır. Dosyada bulunan temsil belgesine atıf yapılabilir; yeni veya değişmiş yetki belgesi ilgili kayıtla sunulur. Şirket adına bir çalışan tarafından yazılmış e-posta ile yetkili temsilcinin imzalı ortak beyanı aynı belge değildir.
Vekiller aracılığıyla imzalanan ortak metinde tarafların adları, vekillerin bilgileri ve hangi müvekkil adına beyan verildiği açık yazılır. Bir vekilin iki taraf adına hareket ettiği varsayımıyla boş bir imza alanı bırakılmaz. Çok taraflı tahkim dosyasında yalnız davacı ve tek davalı kalıbı kullanmak yerine dosyadaki bütün ilgili taraflar gösterilir. Yetkinin kaynağı tarafların ortak iradesiyse bu iradeyi belgeleyen kayıt eksiksiz olmalıdır.
Ek listesi gereksiz bütün tahkim dosyasını yeniden sunmak için kullanılmaz. İlgili tahkim anlaşması bölümü, mevcut usul kararı, belirli işlemler listesi ve gerektiğinde temsil belgeleri yeterince belirli biçimde gösterilir. Her ekin tarihi ve numarası yazılır. İmza sayfasında yetki kapsamına ilişkin ekin adı da bulunursa hangi listenin kabul edildiği kolayca izlenir.
Belgeyi hazırlayan kişi kapsam listesinin son sürümünü ortak beyanla aynı dosyada tutmalıdır. İmza öncesi bir satır değişmişse bütün imza sahiplerinin kabul ettiği metin belirlenir. İmzalı sayfa eski listeyle, yeni liste başka tarihli e-postayla gönderildiğinde hangi konuların kabul edildiği tartışılır. Dosya kaydında beyan tarihi, liste tarihi ve ek sayısı birlikte gösterildiğinde bu belge uyuşmazlığı önlenir.
Yetki verilen her başlık için uygulanacağı aşamanın yazılması, tek oturum düzenlemesinin bütün yargılama boyunca sınırsız talimat gibi kullanılmasını engeller. Belge yalnız belirli oturum için hazırlanmışsa oturumun dosyadaki tanımı veya tarih kaydı belirtilir. Henüz tarih belirlenmemiş oturum için amaç ve aşama tanımlanır. Süre veya aşama sınırı tarafların kabul ettiği metinden alınır; sonradan bir tarafça eklenen sınırlama ortak beyanın parçası olarak gösterilmez.
Hakem Kurulu Başkanına Belirli Usul Yetkisi Verilmesi Dilekçesi | HMK 433/2
[HAKEM KURULU BAŞKANLIĞINA]
[Kurum ve tahkim dosyası numarası]
ORTAK BEYANDA BULUNAN TARAFLAR:
1. [Tarafın adı / unvanı, adresi, temsilci veya vekili]
2. [Diğer tarafın adı / unvanı, adresi, temsilci veya vekili]
[Dosyada başka taraflar varsa ekleyiniz.]
KONU: HMK 433/2 uyarınca hakem kurulu başkanına aşağıda belirlenen usul konularında tek başına karar verme yetkisi verilmesine ilişkin ortak beyanın dosyaya sunulmasıdır.
ORTAK BEYANIMIZ
1. [Dosya numarası] sayılı iç tahkim yargılamasında hakem kurulu başkanı [ad soyad] olarak görev yapmaktadır. Dosyada uygulanan usul düzenlemesi [anlaşma / kurum kuralları / usul kararı ve tarih] şeklindedir.
2. Taraflar olarak HMK 433/2 kapsamında başkana yalnız aşağıdaki belirli usul konularında tek başına karar verme yetkisi veriyoruz: [Her işlemi ayrı numarayla yazınız; kapsamını ve sınırını belirtiniz.]
3. Yetkilendirme [belirli oturum / yargılama aşaması / belirtilen dönem] için düzenlenmiştir. Ekli işlem listesi bu beyanın kapsamını gösterir. Kapsam dışında kalan konular bakımından dosyada uygulanan karar usulü devam eder.
4. Bu beyan uyuşmazlığın esası hakkında tek başına hüküm verme, kanuni süreleri değiştirme veya HMK 433/3 kapsamında hakkaniyet ve nasafet kurallarına göre karar verme yetkisi içermez. Tarafların eşitliği ve hukuki dinlenilme imkânı korunur.
HUKUKİ DAYANAK: HMK 433/2, 423 ve 424; dosyanın tahkim anlaşması ve uygulanacak usul düzenlemesi.
EKLER: 1. Belirli usul işlemleri ve kapsam listesi. 2. İlgili mevcut usul kararı. 3. Gerektiğinde temsil belgeleri.
SONUÇ VE TALEP: Ortak yetkilendirme beyanımızın ve ekli kapsam listesinin tahkim dosyasına kaydedilmesini, dosyada kabul edilen iletim yöntemiyle bütün taraflara ve kurul üyelerine bildirilmesini talep ederiz.
[Tarih]
Taraf 1 / Vekili: [Ad, sıfat ve imza]
Taraf 2 / Vekili: [Ad, sıfat ve imza]
[Diğer tarafların imzaları]
İmzadan önce kapsam ve kayıt denetimi
İlk kontrol, belgenin tek taraf talebi mi yoksa ortak beyan mı olduğudur. Ortak irade bulunmayan metne ortak beyan başlığı verilmez. İkinci kontrol, her yetki konusu için bir işlem tanımının bulunmasıdır. Üçüncü kontrol, yetkilendirilen kişinin kurulun gerçek başkanı olmasıdır. Dosyada başkan değişmişse önceki başkanın adıyla yeni bir belge hazırlanmaz.
Başkan tarafından daha sonra verilen usul kararı incelenirken karar tarihi, konusu ve yetki listesindeki karşılığı görülür. Liste dışında işlem yapıldığı ileri sürülecekse itiraz edilen karar ile liste maddesi birlikte açıklanır. Genel bir “başkan yetkisizdir” cümlesi yerine somut işlem belirtilir. Başvurunun yöntemi ve zamanı dosyanın kurallarından incelenir; bu yetkilendirme örneğine yeni bir itiraz süresi eklenmez.
Son kontrol çizelgesinde belge adı, yetkilendirilen başkan, irade açıklayan taraflar, temsil kayıtları, usul konuları, kapsam dışı işlemler ve gönderim kanalı ayrı satırlarda gösterilebilir. Bu çizelge imzalı beyanın yerine geçmez; hazırlanmış metnin eksiklerini görmek içindir. Liste tamamlanmadan belgenin dosyaya sunulması, yetkinin kullanılması sırasında yeni yazışma gerektirir. Özellikle temsil ve ek listesi yönünden açık kalan alanlar imzadan önce tamamlanmalıdır.
Usul yetkilendirmesi hakkında sık sorulan sorular
1. Başkan sıfatı tek başına bütün usul yetkilerini verir mi?
HMK 433/2, belirli usul konularında tek başına karar için tarafların veya diğer kurul üyelerinin yetkilendirmesini düzenler. Başkan sıfatı ile bu yetkilendirme aynı şey değildir.
2. Tarafların ortak beyanı zorunlu tek yöntem mi?
Hayır. Fıkra diğer kurul üyelerinin yetkilendirmesini de gösterir. Bu sayfadaki Word örneği tarafların ortak beyanına yöneliktir; diğer üyelerin karar belgesi yerine kullanılmaz.
3. Bir taraf diğer taraf adına da imza atabilir mi?
Ortak irade ve temsil yetkisi belgelenmeden diğer taraf adına beyan kurulmaz. Her tarafın imza veya yetkili temsil kaydı açık olmalıdır. Tek taraflı talep ortak yetkilendirme olarak sunulmamalıdır.
4. Yetki listesine “bütün işlemler” yazılması uygun mu?
HMK 433/2 belirli usul konularından söz eder. İşlemleri kapsam ve sınırlarıyla ayrı yazmak, hangi kararı başkanın vereceğini açıklığa kavuşturur. Genel ifade bu belirlemeyi sağlamaz.
5. Bu beyanla nihai alacak kararı başkana bırakılır mı?
Bu örneğin kapsamı belirli usul işlemleridir. Esas talebin kabulü veya reddi için tek başına hüküm verme yetkisi içermez. Kurulun esas karar usulü ayrıca uygulanır.
6. Başkan bu yetkiyle kanuni tahkim süresini uzatabilir mi?
Takvim organizasyonu yetkisi HMK 427/2’deki süre uzatımı düzenlemesinin yerine geçmez. Tarafların anlaşması veya anlaşma yoksa mahkeme başvurusu ayrı değerlendirilir.
7. Usul yetkisi hakkaniyet yetkisi anlamına gelir mi?
Hayır. Hakkaniyet ve nasafet veya dostane çözüm konusunda HMK 433/3 ayrı açık taraf yetkisi arar. Belirli usul işlemleri için verilen beyan bu yetkiyi kendiliğinden içermez.
8. Mevcut kurum kuralları kontrol edilmeli mi?
Evet. Beyan, dosyada uygulanan kurallar ve usul kararlarıyla karşılaştırılır. Hangi düzenlemeyi tamamladığı gösterilir. Çelişkili kapsam listeleri dosyaya aynı anda sunulmamalıdır.
9. Sekreterliğin e-posta göndermesi yetki belgesi midir?
Bir bildirimin iletilmesi ile karar verme yetkisinin kaynağı ayrıdır. Yazışmada kararın kim tarafından ve hangi dayanakla alındığı görülmelidir. İletim işlemi tek başına genel yetkilendirme oluşturmaz.
10. Yetki değişirse eski kararlar kendiliğinden geçersiz olur mu?
Bu örnek böyle bir sonuç düzenlemez. Değişikliğin metni, zamanı, mevcut anlaşma ve ilgili karar incelenir. Kanunda ayrıca belirtilmeyen geçmişe etkili sonuç yalnız başlık değişikliğinden çıkarılmaz.
Resmi mevzuat ve ilgili tahkim içerikleri
HMK 433/2, 423 ve 424 için Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat HMK metni kullanılmalıdır. İlgili hükümler ayrıca ESTAM’ın tahkim hükümleri sayfasında yayımlanır. ESTAM sayfası 26 Ağustos 2024 güncelleme tarihini taşımaktadır.
Tahkimde mahkemenin müdahale sınırı için HMK 411 mahkeme yardımı rehberi; mahkeme seçimi için HMK 410 görevli ve yetkili mahkeme açıklaması incelenebilir. Başka düzenlenebilir belgeler dilekçe örnekleri arşivinde yer alır.
Hazırlayan: Av. Halil Bakırcı — Mersin Barosu 3472. Mevzuat kontrol tarihi: 9 Ekim 2026. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun adresi İhsaniye Mahallesi, 4903 Sokak, Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin’dir. Ortak beyan örneği, mevcut tahkim dosyasının temsil kayıtları ve usul düzenlemeleriyle birlikte kullanılmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
