Rehin Makbuzu Olmadan Rehinden Kurtarma Dilekçesi | Word

Rehin makbuzu olmadan rehinden kurtarma dilekçesi, taşınır rehni karşılığında ödünç veren işletmenin elindeki eşyanın, makbuz sunulamamasına rağmen hak sahipliği belgelenerek ve kurtarma hesabı karşılanarak geri alınmasına yöneliktir. Türk Medeni Kanunu m.967/2, makbuz geri verilmezse alacak muaccel olduktan sonra hakkını ispat eden kişinin taşınırı kurtarabilmesini düzenler. İşletme makbuz teslimi karşılığında geri verme hakkını açıkça saklı tutmuşsa m.967/3 uygulanır: muacceliyetin üzerinden altı ay geçmesi ve hakkın ispatı gerekir. Her iki durumda eşyanın henüz satılmamış olması belirleyicidir.

Bu yazının somut başvuru amacı, kayıp veya sunulamayan makbuz nedeniyle kapanan teslim sürecini, ilgili eşyanın kaydı, başvuranın hakkı, muacceliyet tarihi ve ödeme hesabıyla yeniden açmaktır. Başvuru eşyanın ücretsiz verilmesini istemez. Makbuz yokluğu borcu silmez; hak sahipliğinin belgelenmesi de hesap üzerinde inceleme yapılmasını ortadan kaldırmaz. Düzenlenebilir örnek, işletmeye yöneltilen satış öncesi kurtarma talebidir ve mahkemeye sunulmuş dava dilekçesi niteliğinde değildir.

Makbuz olmadan rehinden kurtarma dilekçesini Word olarak indir. Dosyada işletme başvurusu ve belge eşleştirme çizelgesi bulunur. Köşeli alanlar gerçek kayıtlardan doldurulur; imza ve başvuru tarihi başvuran tarafından tamamlanır.

Bu dilekçe hangi rehin ilişkisi için hazırlanır?

TMK m.962, işletme olarak taşınır rehni karşılığında ödünç vermek isteyenlerin yetkili makamdan izin almasını zorunlu kılar. Bu özel düzenlemenin kapsamı belirlenmeden her bankacılık, ticari teminat veya eşya muhafaza işlemi aynı başlık altında toplanamaz. Başvuruda işletmenin gerçek unvanı, işlemin niteliği, teslim edilen taşınır ve karşılığında verilen ödünç kaydı birlikte gösterilir. İzin bilgisi mevcutsa eklenir; bilinmeyen izin numarası dilekçeye yazılmaz. İşletmenin kendi kaydındaki işlem numarası, sonradan düzenlenen başvuruyu ilk teslimle bağlayan temel tanımlayıcıdır.

TMK m.964, taşınırın işletmeye teslimi ve karşılığında makbuz alınmasıyla rehin kurulmasını düzenler. Makbuzun başvuru sırasında bulunmaması ile kuruluş sırasında hiç makbuz verilmediği iddiası farklı meselelerdir. İlk durumda önceki işlem ve hak sahipliği diğer belgelerle ortaya konur. İkinci durumda kuruluş olayının kendisi ayrıca incelenir; bu örnek, hiç gerçekleşmemiş bir makbuz düzenlemesini olmuş gibi anlatmak için kullanılmaz. Rehin sözleşmesi, teslim kaydı ve mevcut makbuz görüntüsü arasında çelişki varsa çelişkinin gerçek nedeni açıklanır.

Makbuz olmadan başvurunun kanuni şartları

M.967/1, taşınır satılıncaya kadar makbuzun geri verilmesi yoluyla kurtarmayı kabul eder. İkinci fıkra, makbuz geri verilmediğinde alacağın muaccel olmasından sonra hakkını ispat eden kişiye kurtarma yolu açar. Bu nedenle dilekçenin yalnız “belgem kayboldu” cümlesiyle sınırlı kalması yeterli değildir. Hangi eşyanın istendiği, başvuranın o eşya ve işlem üzerindeki hakkı, muacceliyetin hangi gerçek belgeye dayandığı ve eşyanın satılıp satılmadığı anlaşılmalıdır. Makbuzun sunulamama nedeni biliniyorsa somut olarak yazılır; bilinmeyen hırsızlık veya kayıp olayı eklenmez.

Üçüncü fıkra, ödünç verenin taşınırı yalnız makbuz teslimi karşılığında geri verme hakkını açıkça saklı tuttuğu durumu ele alır. Böyle bir açık kayıt olsa bile muacceliyetin üzerinden altı ay geçtikten sonra hakkını ispat eden kişi kurtarma talep edebilir. Başvuruda kaydın bulunduğu belge ve metni gösterilmelidir. Belge okunmadan “işletme bu hakkı saklı tutmamıştır” denmez. Kullanılan sözleşme sürümü, makbuzun ön ve arka yüzü ile işlem şartları birlikte incelenir; başka müşteriye ait form başvuranın sözleşmesi yerine geçirilmez.

Altı ay nereden başlar ve neyi değiştirmez?

M.967/3 bakımından başlangıç, alacağın muaccel olduğu tarihtir. Makbuzun bulunamadığının fark edildiği gün, işletmeye ilk telefon tarihi veya başvuru yazısının hazırlanma günü kanundaki başlangıcın yerine geçmez. Sözleşmedeki gerçek vade ve varsa muacceliyet üzerinde etkili sonraki işlem, kendi belgeleriyle değerlendirilir. Dosyada tarih tablosu kurulurken sözleşmenin düzenlenmesi, eşyanın teslimi, muacceliyet ve başvuru ayrı satırlarda gösterilir. Böylece altı ayın hangi kayda göre incelendiği işletme tarafından da görülebilir.

Altı aylık şart bütün makbuzsuz başvurular için aynı biçimde genelleştirilemez. İkinci fıkra, muacceliyet sonrası hak ispatını; üçüncü fıkra ise açık makbuz teslimi kaydına rağmen altı ay sonrası kurtarmayı düzenler. Sürenin dolması makbuzun kendiliğinden iptal edildiği anlamına gelmez ve ödeme hesabını ortadan kaldırmaz. Kanun işletmeye bu dilekçeye yedi, on beş veya otuz gün içinde cevap verme süresi koymaz. Başvurunun izlenmesi için belirlenen iletişim tarihi, kanuni cevap süresi adıyla gösterilmemelidir.

Satış kaydı neden başvurunun ilk kontrolüdür?

Kurtarma yolunun sınırı taşınırın satışıdır. Eşya henüz satılmamışken düzenlenen dilekçede güncel satış durumu, varsa icra dosyası ve işlem aşaması açıkça sorulur. TMK m.965, vadesinde ödeme yoksa önceden noter aracılığıyla ödeme ihtarı yapılmasını ve rehnin icra yoluyla paraya çevrilmesini düzenler. Bu hüküm, işletmenin elindeki eşya hakkında gerçekleştirilmiş işlemlerin belge üzerinden izlenmesini gerektirir. Noter ihtarı, icra başvurusu ve gerçekleşmiş satış birbirinin yerine kullanılacak kayıtlar değildir.

İşletmeye yazı göndermek tek başına icra işlemlerini durdurmaz. Bir icra dosyası mevcutsa dosyadaki satış ve ödeme işlemleri ayrıca takip edilir; dilekçenin teslim alındığına güvenilerek satışın kendiliğinden ertelendiği kabul edilmez. Eşya satılmışsa bu örneğin satış öncesi kurtarma talebi gerçek duruma uymaz. Satış sonrasında arta kalan para için m.966 ayrı bir hak ve hesap düzenler. Bu başvuruda satılmış eşyanın hâlâ işletme deposunda bulunduğu veya fiziksel tesliminin mümkün olduğu yönünde doğrulanmamış ifade kullanılmaz.

Hak sahipliği hangi belgelerle ortaya konur?

Hak ispatı, yalnız kimlik belgesinin sunulması değildir. Kimlik başvuranı tanımlar; eşya üzerindeki hak ve rehin işlemiyle bağlantı ayrıca gösterilir. İşletmeye ait teslim tutanağı, sözleşme, işlem numarası, makbuzun mevcut görüntüsü, ödünç aktarım kaydı ve eşyanın ayırt edici bilgileri birbirini tamamlar. Fatura veya edinme belgesi mevcutsa eşyanın seri numarası, özellikleri ve teslim kaydıyla eşleştirilir. Belgeler tek başına aynı ispat gücüne sahipmiş gibi sıralanmaz; her belgenin hangi unsuru gösterdiği açıklanır.

Hak sahibi, ilk teslim eden kişiden farklıysa bu farkın gerçek hukuki dayanağı da belgelenir. Temsil yoluyla başvuruda temsil yetkisi; hak geçişine dayanılan başvuruda geçişi gösteren mevcut kayıt sunulur. Başvuranın adını değiştirerek eski dilekçe çoğaltmak bu bağlantıyı kurmaz. İşletmenin kayıt numarası bilinmiyorsa teslim tarihi, eşyanın özellikleri ve başvurana ait önceki yazışma gibi mevcut tanımlayıcılar kullanılır. Araştırılarak tamamlanacak alanla doğrulanmış bilgi ayrılır; henüz bulunmamış belge ekler listesine varmış gibi yazılmaz.

Başka kişinin elindeki makbuz ve iki farklı saklı tutma kaydı

M.967/3’teki kayıt, makbuz teslimi karşılığında geri verme hakkının saklı tutulmasına ilişkindir. M.968/2 ise işletmenin makbuzu kim getirirse taşınırı ona geri verme hakkını açıkça saklı tutmasıdır. İkinci hükümde işletme, makbuz hamilinin belgeyi haksız ele geçirdiğini bilmiyor ve bilmesi gerekmiyorsa bu yetkiyi kullanabilir. Dolayısıyla iki hükmün sözleşmedeki karşılığı ayrı okunur. Birinin varlığı hakkında yapılan açıklama diğerinin şartlarının da gerçekleştiği sonucunu doğurmaz.

Makbuzun başka kişinin elinde olduğuna ilişkin gerçek bilgi varsa başvuruda bu bilgi ve dayanağı açıkça gösterilir. İşletmenin belgeyi haksız edinme ihtimalinden haberdar edilmesinde kullanılan yazışma korunur. Ancak yalnız “makbuz bende değildir” beyanı bütün üçüncü kişilerin haksız davrandığının ispatı değildir. Dilekçe, belgesi olmayan suç isnadı veya hayali belge hamili üretmez. İlgili sözleşme kaydı, gerçek bildirim ve işletmenin bildiği olaylar hukuki değerlendirme için bir arada tutulur; kayıp makbuzun varlığı gizlenerek risksiz teslim görüntüsü oluşturulmaz.

Kurtarma hesabında faiz ve ödeme nasıl gösterilir?

TMK m.968/1, taşınırın kurtarıldığı aya ait faizin tamamının istenebilmesine izin verir. Bu nedenle hesabı yalnız başvuru gününe kadar günlük faiz üzerinden kurup ayın kalanına hiçbir tutar ayrılamayacağını söylemek doğru değildir. Buna karşılık hüküm, sınırsız faiz oranı veya adı belirtilmeyen her ek ücret için dayanak oluşturmaz. Dilekçede anapara, önceki ödeme, hesap dönemi ve kurtarma ayına ait faiz ayrı açıklanır. Başvurana bildirilen tutarın hangi sözleşme ve kayıt üzerinden çıkarıldığı görülebilmelidir.

Ödeme için gerçek tahsil kanalı ve işlem açıklaması işletmeyle eşleştirilir. Hesap belirsizken hayali dekont, ödeme yapıldığı beyanı veya borcun tümüyle bittiği cümlesi kullanılmaz. Örnek, hesap açıklanmasını ve kanuna uygun kurtarma bedelinin karşılanmasıyla eşyanın teslimini ister. Gerçek ödeme gerçekleştikten sonra dekont veya tahsil belgesi ile teslim tutanağı dosyaya eklenir. TMK m.965’teki kişisel sorumsuzluk, bu özel ödünç rejiminin hükmüdür; başvuru borcu bütün kişilere karşı her durumda silen genel bir belgeye dönüştürülmez.

İşletmeye sunulacak dilekçe örneği

Aşağıdaki metin gerçek işlem kayıtlarıyla tamamlanır. Açık makbuz teslimi kaydına ilişkin bölüm, belge okunarak düzenlenir; altı ayın dolmadığı dosyada dolmuş gibi yazılmaz. İkinci veya üçüncü fıkra bakımından gerçekleşmeyen koşul çıkarılarak koşulsuz sonuç talep edilmez.

Başvuru ve teslim dosyası nasıl düzenlenir?

Word dosyasındaki eşleştirme çizelgesi, ek sayısını artırmak için hazırlanmış bir belge listesi değildir. Her satırda kanuni incelemeye konu unsur, o unsuru gösteren gerçek kayıt ve başvuruda kullanılan açıklama birlikte yer alır. Makbuzun eski görüntüsü varsa görüntünün kaynağı ve okunabilen işlem numarası belirtilir; okunamayan tutar tahmin edilerek tamamlanmaz. Teslim tutanağındaki tanımlayıcı ile edinme belgesindeki tanımlayıcı aynı değilse fark ayrıca açıklanır. Başvuran, başka bir eşyaya ait faturayı sırf kendi adına olduğu için bu işlemle eşleştirmemelidir.

İşletmeden alınan her yeni açıklama aynı dosyanın devamı olarak kaydedilir. İlk başvuruda muacceliyet tarihi bilinmiyorsa işletmenin sonraki yazısı, önceki başvuru tarihinde bilinen belge gibi sunulmaz. Hesap revizyonunda eski ve yeni tutar, değişen kalem ve dayanak tarih korunur. Makbuz aslının sonradan bulunması halinde işletmeye verilen bilgi ile belgenin fiilen geri verilmesi ayrı kaydedilir. Böylece ödeme hesabı, hak sahipliği incelemesi ve teslim için kullanılan son belge sürümü birbiriyle uyumlu kalır.

Başvuru bir nüsha ve ek listesiyle birlikte tutulur. İşletmeye ulaştırılan metinle başvuranda kalan metnin aynı olması, sonraki kayıt tartışmasını azaltır. Kullanılan teslim kanalında gerçek tarih, alıcı ve eklerin ulaştırılması belgelenir. M.965’teki noter ihtarı ödünç verenin satış öncesi işlemiyle ilgilidir; bu hüküm hak sahibinin her kurtarma dilekçesini zorunlu olarak noterden göndermesi gerektiği şeklinde aktarılmaz. Başvurunun hazırlanması, kayıp makbuz için ayrıca gerçekleşmemiş mahkeme kararı bulunduğu iddiasına bağlanmaz.

Fiilî teslimde eşyanın tanımı önceki teslim ve envanter kaydıyla karşılaştırılır. Seri numarası, miktar, aksesuar ve mevcut durum tutanakta gerçek haliyle yazılır. Başvurunun konusu olan eşya yerine başka taşınır verildiğinde, “eksiksiz teslim aldım” ibaresiyle uyuşmazlık görünmez kılınmaz. Ödeme belgesi ve teslim tutanağı birlikte saklanır. İşletmenin imzalı açıklaması yoksa başvuran kendi gözlemini işletmenin kabulü gibi göstermemelidir. Bu düzen, hak ispatı, ödeme ve eşyanın geri verilmesi arasındaki belge zincirini korur.

Benzer başvurulardan farkı ve ilgili kaynaklar

Güvence altındaki alacağın zaten sona erdiği genel taşınır rehni dosyasında rehinli taşınırın geri verilmesi talep dilekçesi incelenir. Buradaki başvuru ise özel ödünç işletmesinde makbuz sunulamaması, muacceliyet ve hak ispatı üzerinden satış öncesi kurtarmaya odaklanır. Borç ödeme makbuzu ve borç senedinin geri verilmesi için TBK 103–105 makbuz ve senet rehberi ayrı belge haklarını açıklar; rehin makbuzu otomatik olarak aynı belge sayılmaz.

Taşınmazda kullanılan rehinden kurtarma terimi farklı koşullara tabidir. TMK 884–886 ipotekten kurtarma rehberi, ipotekli taşınmazı ve kişisel borçtan sorumlu olmayan maliki ele alır. O rejimin yazılı bildirim süresi bu taşınır başvurusuna taşınmaz. Resmî dayanak, Bakanlığın yayımladığı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu metnindeki m.962–968 ile Mevzuat Bilgi Sistemi kanun metnidir. Madde metinleri 9 Ekim 2026 tarihinde incelenmiştir.

Sık sorulan sorular

Rehin makbuzu yoksa eşya kesin olarak kaybedilir mi?

Hayır. TMK m.967/2–3, kanundaki muacceliyet, hak ispatı ve açık makbuz teslimi kaydıyla ilgili koşullar altında satış öncesi kurtarma yolunu düzenler.

Her başvuru için altı ay beklemek gerekir mi?

Altı ay, m.967/3’teki açık saklı tutma kaydı bulunan duruma ilişkindir. İkinci fıkranın muacceliyet sonrası hak ispatı kuralı ayrı değerlendirilir.

Altı ay makbuzun kaybolduğu tarihten mi hesaplanır?

Hayır. M.967/3 alacağın muaccel olmasının üzerinden altı ay geçmesini arar. Gerçek muacceliyet belgesi esas alınır.

Kimlik belgesi tek başına yeterli hak ispatı mıdır?

Kimlik başvuranı tanımlar. Talep edilen eşya ve rehin işlemi üzerindeki hak ayrıca gerçek işlem ve edinme belgeleriyle ortaya konur.

Başvuru yapılınca satış kendiliğinden durur mu?

Bu işletme dilekçesi kendiliğinden satış durdurma kararı oluşturmaz. Mevcut icra dosyasının işlemleri ayrıca izlenir.

Eşya satılmışsa aynı dilekçe kullanılabilir mi?

Satış öncesi kurtarma metni satılmış eşyaya aynı biçimde uygulanmaz. Satış bedelinden arta kalan para m.966 kapsamında ayrı incelenir.

Ayın ortasında kurtarmada bütün ay faizi istenir mi?

M.968/1 kurtarma ayına ait faizin tamamının istenebilmesini düzenler. Hüküm belgesiz ek ücret veya sınırsız oran için dayanak değildir.

Makbuzu getiren herkese teslim yapılabilir mi?

M.968/2 açık saklı tutma kaydı ile hamilin haksız edinimini bilmeme ve bilmesinin gerekmemesi koşullarını içerir. Kayıt ve gerçek olaylar birlikte değerlendirilir.

İşletmenin cevap vermemesi kabul sayılır mı?

M.967 sessizliği otomatik kabul olarak düzenlemez. Başvuruya ulaşma kaydı ve sonraki işlem bilgisi ayrıca korunur.

Word dosyasının tarihi önceden doldurulur mu?

Gerçek başvuru tarihi ve imza başvuran tarafından eklenir. Dosya imzalanmış veya elektronik imzalı belge olarak sunulmaz.