İşyeri Devrinde Toplu İş Sözleşmesi: Eski TİS Hakları ve Devralanın Sözleşmesi
İşyeri devri toplu iş sözleşmesinden doğan hakları kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bu hakların devir sonrasında hangi hukuki sıfatla süreceği 6356 sayılı Kanun m.38’e göre belirlenir. Devralan işverenin aynı işkolundaki işyerlerinde yürürlükte bir TİS bulunuyorsa, devralınan işyerindeki TİS hak ve borçları iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder. Devralanda uygulanan TİS yoksa, kanun bunların yeni bir TİS yapılıncaya kadar toplu iş sözleşmesi hükmü olarak devamını düzenler.
Bu iki durumun yanında üçüncü bir düzen vardır: TİS bulunmayan işyerini işletme toplu iş sözleşmesinin tarafı işveren devralırsa işyeri işletme sözleşmesinin kapsamına girer. İşyerinin kapsama girmesiyle her çalışanın sözleşmedeki bütün parasal haklardan aynı tarihte yararlanması ise aynı soru değildir. Devir tarihi, işkolu, sözleşme düzeyi ve işçinin yararlanma koşulları birlikte incelenmelidir.
4857 m.6 ile 6356 m.38 hangi farklı soruları çözer?
4857 sayılı İş Kanunu m.6, hukuki işleme dayanan işyeri veya bölüm devrinde mevcut bireysel iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralana geçmesini düzenler. İşçinin hizmet süresine bağlı haklarında eski işe giriş tarihi korunur. Bu, iş ilişkisinin sürekliliğine ilişkin temel hükümdür.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.38 ise devir sırasında toplu iş sözleşmesi bulunmasının özel sonuçlarını belirler. Eski TİS’ten doğan hakların iş sözleşmesi hükmü mü, toplu iş sözleşmesi hükmü mü olarak süreceği bu maddeden anlaşılır. Yalnız m.6’ya bakıp bütün toplu sözleşme ilişkilerinin aynı sıfatla devam ettiğini söylemek yeterli değildir.
İki hüküm birbirinin yerine kullanılmaz. Bireysel ilişkinin devri, geçmiş hizmet ve borç sorumluluğu yönünden m.6; toplu sözleşme düzeninin devamı yönünden m.38 birlikte değerlendirilir. İşçinin korunmuş bir alacağının bulunmasıyla gelecekteki ücret artışının hangi sözleşmeden doğacağı farklı sorulardır.
İşyeri devrinin genel işçi haklarına etkisi kıdem ve bireysel sözleşme sürekliliğini açıklar. Buradaki inceleme, o genel çerçeve içinde TİS kaynaklı ücret, ikramiye ve diğer çalışma koşullarının hukuki dayanağını belirlemeye yöneliktir.
Devir gününde hangi toplu sözleşmeler karşılaştırılır?
m.38’in uygulanması için önce devredilen işyerinde yürürlükte bir TİS bulunup bulunmadığı belirlenir. Ardından devralan işverenin aynı işkolundaki işyeri veya işyerlerinde yürürlükte ve uygulanan TİS incelenir. Sadece yeni işverenin başka bir yerde sendikalı işçi çalıştırması, bu şartın yerine geldiğini göstermez.
Sözleşmelerin işyeri, işletme veya grup düzeyi; kapsadıkları işyerleri; başlangıç ve bitiş tarihleri dosyada ayrı gösterilir. İşletme toplu iş sözleşmesi bakımından m.34’teki aynı işverene ait aynı işkolundaki işyerleri bütünlüğü önem taşır. Farklı tüzel kişilerin aynı şirketler grubunda bulunması, bütün işyerlerinin tek işverenin işletmesi sayılması için tek başına yeterli değildir.
Devir günü eski TİS’in yürürlükte olup olmadığı, sonradan düzenlenen bir insan kaynakları yazısından değil imzalı sözleşme ve eklerinden belirlenir. Süresi sona ermiş sözleşmenin artetkisi ile yürürlükteki toplu sözleşme aynı kavram değildir. m.36/2’deki artetki ayrıca incelenir ve mevcut sözleşme envanterinde doğru nitelendirilir.
Bu karşılaştırmanın sonucu, yeni işverenin bordro programında hangi kodun bulunduğuna göre değişmez. Program kaydı hukuki dayanağı izlemelidir. Önce uygulanacak m.38 durumu belirlenir, sonra ücret ve yan hakların teknik uygulaması buna uygun düzenlenir.
Devralanın aynı işkolunda TİS’i varsa eski haklar nasıl sürer?
m.38/1’in ilk düzenlemesi, devredilen işyerinin işletme TİS’i kapsamında olması veya kendi TİS’inin bulunması ile devralanın aynı işkolundaki işyerlerinde yürürlükte TİS bulunmasını birlikte ele alır. Bu durumda devralınan işyerinde uygulanan TİS’ten doğan hak ve borçlar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.
Hukuki sıfatın iş sözleşmesi hükmüne dönüşmesi, ücret veya ikramiye hakkının yok olması anlamına gelmez. Kanun doğrudan devamı düzenlemiştir. Yeni işverenin eski sendikayla ilişkisinin bulunmadığını açıklaması, devraldığı işyerindeki bireysel çalışma koşullarını kendiliğinden sıfırlamaz. Hangi hakkın devam ettiği, eski TİS’in ilgili maddesinden tespit edilir.
Buna karşılık bu kural, iki ayrı toplu iş sözleşmesinin bütün hükümlerinin sınırsız biçimde aynı çalışana uygulanması olarak da okunamaz. Eski hakların devam ettiği sıfatla devralanın TİS’inin kapsam ve yararlanma şartları ayrı değerlendirilir. Ücret hesaplamasında aynı döneme ilişkin kalemlerin hangi sözleşmeden ve hangi nedenle istendiği gösterilmelidir.
İşverenin mevcut TİS’inin aynı işkoluna ilişkin olması madde metninin açık koşuludur. Başka işkolundaki bir sözleşmenin bulunmasını yeterli saymak, m.38’in ilk cümlesindeki sınırlamayı kaldırır. İşkolu ve işyeri kapsamı belirlenmeden bu seçeneğe dayanılarak hakların niteliği değiştirilemez.
Devralanda TİS yoksa eski sözleşmenin etkisi nedir?
m.38/1’in ikinci düzenlemesi, devralan işverenin işyeri veya işyerlerinde uygulanan TİS bulunmaması hâlini ele alır. Devralınan işyerinde yürürlükteki TİS’ten doğan hak ve borçlar, yeni bir TİS yapılıncaya kadar toplu iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder. Kanun bu durumda iş sözleşmesi hükmü ifadesini değil, toplu iş sözleşmesi hükmü ifadesini kullanır.
Bu ayrım sadece adlandırma değildir. Uygulanacak hakların kaynağını ve toplu sözleşme düzeninin sürmesini belirler. Devir alan işverenin sendikasız olması veya ilk defa TİS bulunan bir işyeri edinmesi, mevcut toplu sözleşmenin etkisini tek yanlı bildirimle sona erdirmesine olanak vermez. Devralınan işyerindeki yürürlükteki düzen esas alınır.
İmzalanan sözleşmenin kendi süresi, sona erme hâlleri ve sonrasında m.36/2’nin iş sözleşmesine ilişkin hükümleri devam ettiren düzeni ayrıca izlenir. Devir, tek başına sözleşme tarihlerini değiştiren serbest bir işlem değildir. Toplu iş sözleşmesinin süresi ile m.38’in devir sonucuna ilişkin hükmü birlikte okunmalıdır.
Yeni sözleşmenin yapılması da yalnız taslak hazırlanması veya yetki başvurusu anlamına gelmez. Dosyada henüz müzakere edilen bir metinle imzalanmış toplu iş sözleşmesi ayrılır. Eski hakların yerine hangi yeni düzenin geçtiği ancak tamamlanmış hukuki işlem üzerinden incelenir.
TİS’siz işyeri işletme sözleşmesi olan işverene geçerse ne olur?
m.38/2, toplu iş sözleşmesi bulunmayan bir işyerinin işletme toplu iş sözleşmesine taraf işverence devralınmasını düzenler. Bu durumda işyeri işletme TİS’inin kapsamına girer. Hüküm, devredilen işyerindeki bütün çalışanların eski bireysel sözleşmelerinin artık önemsiz olduğu şeklinde yorumlanamaz; bireysel sözleşme sürekliliği ve yararlı koşullar ayrıca değerlendirilir.
İşletme sözleşmesi niteliği belirleyicidir. Devralanın yalnız tek bir başka işyerini kapsayan sözleşmesinin bulunmasıyla işletme TİS’ine taraf olması aynı durum değildir. m.34’teki işletme düzeyi ve aynı işkolundaki işyerleri bütünlüğü kontrol edilmeden m.38/2 otomatik uygulanamaz. Sözleşmenin adı kadar kapsadığı işyerleri de incelenir.
Kapsama giriş, yer bakımından uygulanma alanını belirler. İşçinin ücret ve parasal haklardan yararlanmaya başlayacağı tarih ise m.39’daki üyelik, bildirim veya dayanışma aidatı şartlarıyla bağlantılıdır. İşyerinin devredildiği günün bütün işçiler için kendiliğinden aynı yararlanma tarihi olduğu yönünde genel bir sonuç çıkarılamaz.
Bu nedenle bordro geçişinde önce işyeri kapsamı, ardından çalışan bazında yararlanma kaydı hazırlanır. Çalışanların sendika üyelik tarihleri, üyeliğin bildirimi ve gerekli talep kayıtları toplu bir liste içinde izlenir. İşletmeye dahil olma ile bireysel hak kazanma koşullarının ayrı tutulması, aynı devir işlemindeki çalışanlara neden farklı başlangıçların uygulanabildiğini açıklar.
İşverenin veya işkolunun değişmesi TİS’i sona erdirir mi?
6356 sayılı Kanun m.37/1, toplu iş sözleşmesinin uygulandığı işyerlerinde işverenin veya işyerinin girdiği işkolunun değişmesinin TİS’i sona erdirmeyeceğini düzenler. Aynı fıkra, taraf sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesini, faaliyetinin durdurulmasını veya işçi sendikasının yetki kaybını da sona erme nedeni saymaz.
Bu genel devamlılık kuralı m.38’deki özel devir sonuçlarıyla birlikte uygulanır. Yeni işveren geldiğinde hiçbir hak kalmadığı söylenemeyeceği gibi, bütün devirlerde hakların hukuki sıfatının hiç değişmediği de söylenemez. m.37 sona ermeme ilkesini, m.38 ise belirli devir durumlarında devamın biçimini açıklar.
İşveren sendikasından ayrılma da ayrıca düzenlenmiştir. m.37/3’e göre sözleşmenin imzalandığı tarihte taraf işveren sendikasının üyesi olan işveren, sendikasıyla ilişkisinin kesilmesi hâlinde yapılmış sözleşmeyle bağlı kalır. Üyelikten çıkış yazısı, imzalı TİS’ten doğan yükümlülükleri tek başına sona erdiren işlem değildir.
Bu ayrımlar özellikle devirle birlikte ticaret unvanının veya örgütsel yapının değiştiği dosyalarda önemlidir. Hangi tüzel kişinin işveren olduğu, hangi sözleşmenin tarafı bulunduğu ve hangi hukuki değişikliğin gerçekleştiği ayrı belirlenir. Ticari isim değişikliğinden sendika üyeliğinin veya toplu sözleşme yükümlülüğünün otomatik bittiği sonucu çıkarılmaz.
Ücret, ikramiye ve yan haklar nasıl karşılaştırılır?
Devir sonrasındaki hak incelemesi yalnız çıplak ücret üzerinden yapılmamalıdır. Eski TİS’in ücret cetveli, dönemsel artış maddeleri, ikramiye, sosyal yardım ve çalışma düzenine ilişkin hükümleri ayrı belirlenir. Her kalemin hak kazanma şartı, dönemi ve ödeme günü gösterilir. Böylece mevcut alacak ile gelecekte işleyecek sözleşme hükmü birbirinden ayrılır.
m.36/1, bireysel iş sözleşmeleriyle TİS hükümlerinin ilişkisini düzenler. Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe bireysel sözleşmeler ona aykırı olamaz; aykırı hükümlerin yerine TİS hükümleri geçer. Buna karşılık iş sözleşmesindeki işçi yararına hükümler korunur. Bu düzen, hangi hükmün uygulanacağını belirlerken tek tek hukuki dayanakların incelenmesini gerektirir.
Yeni işverenin aynı ücret adını kullanması, hakkın aynı içerikle korunduğunu tek başına göstermez. Ödemenin koşulu, sıklığı, hesabın yapıldığı ücret ve hak sahibi grubu karşılaştırılır. Bir kalemin başka ad altında bordroya taşınmasıyla kaldırılması veya farklı bir kalemle çakışması aynı durum değildir.
İki sözleşmeden yalnız yüksek görünen rakamların seçilerek yeni bir metin oluşturulması, m.36–38’in yerine geçmez. Talep edilen her hakkın hangi sözleşme hükmüyle ve hangi dönemde uygulandığı açıklanmalıdır. Karşılaştırma, uygulanacak düzeni belirleme aracıdır; mevcut olmayan üçüncü bir toplu sözleşme yaratmaz.
Devir gerekçesiyle ücret veya yan haklar düşürülebilir mi?
m.38 uyarınca iş sözleşmesi hükmü olarak devam eden çalışma koşulları, yeni işverenin tek yanlı açıklamasıyla kendiliğinden yok olmaz. 4857 sayılı Kanun m.22, sözleşme, personel yönetmeliği veya işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarındaki esaslı değişikliği yazılı bildirim ve işçinin altı iş günü içinde yazılı kabulü düzenine bağlar.
Bu şekle uygun olmayan veya işçi tarafından belirtilen sürede yazılı kabul edilmeyen değişiklik işçiyi bağlamaz. Devir belgesine bütün personelin yeni ücret politikasına tabi olacağı yönünde kayıt konulması, her çalışanın m.22 kapsamındaki kişisel kabulünün yerine geçmez. İşyerini devreden ve devralan arasındaki anlaşmayla işçinin kanundan doğan koruması birbirinden ayrılır.
m.22, kabul edilmeyen değişiklik üzerine işverenin geçerli neden açıklayarak bildirim süresine uymak suretiyle fesih yoluna başvurmasını da şartlarıyla düzenler. Bu, her ücret azaltma teklifinin mutlaka geçerli fesih nedeni sayıldığı anlamına gelmez. Kanundaki neden, yazılı açıklama ve yargısal denetim koşulları korunur.
Yürürlükteki TİS’in emredici etkisinin sürdüğü durumlarda ayrıca m.36 sınırı gözetilir. Bireysel kabul alınması, toplu sözleşmenin hukuken üstün uygulanması gereken hükmünü her durumda bertaraf eden genel bir araç değildir. Önce hakkın m.38 kapsamında hangi sıfatla devam ettiği saptanmalıdır.
Yeni işverenin TİS’i bütün çalışanlara otomatik uygulanır mı?
m.39, toplu iş sözleşmesinden yararlanmayı taraf işçi sendikasının üyeliği ve maddede belirtilen diğer koşullara bağlar. İmza tarihinde üye olanlarla sonradan üye olanların yararlanma başlangıcı aynı şekilde düzenlenmemiştir. Sonradan üyelikte sendikanın işverene bildirimi önem taşır. Devir, bu şartların tamamını tek başına ikame eden bir işlem değildir.
Taraf sendikaya üye olmayanların yararlanmasında m.39/4’teki dayanışma aidatı ve talep düzeni incelenir. Sendika onayı aranmaz; ancak talep tarihi kuralı korunur. İşyerinin işletme kapsamına girmesi, çalışanın hiç talepte bulunmadan bütün geçmiş dönemler için otomatik fark ücreti kazanması sonucu doğurmaz.
Sendika üyeliği işlemi, işyerinin devri veya işverenin ticaret sicili işlemiyle aynı kayıt değildir. Çalışan bazında hangi sendikaya üyelik bulunduğu ve ilgili TİS’in taraf sendikasının hangisi olduğu belirlenir. Önceki sendika üyeliğinin bütün farklı sözleşmelere aynı etkiyi doğurduğu varsayılmaz.
İşveren vekilleri ve toplu görüşmeye işvereni temsilen katılanların m.39/7’deki durumu da ayrıca korunur. Yeni işverenin sözleşmesi bulunduğu açıklanırken kişisel kapsam dışı statüler göz ardı edilmemelidir. Yer bakımından kapsam, kişi bakımından yararlanma ve tarih bakımından başlangıç ayrı değerlendirme başlıklarıdır.
Devirden önce doğmuş TİS alacaklarından kim sorumludur?
TİS’in devir sonrasında hangi sıfatla devam ettiğiyle, daha önce doğmuş alacağın borçlularının kim olduğu aynı soru değildir. 4857 sayılı Kanun m.6, devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralanın birlikte sorumluluğunu düzenler; devredenin bu sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.
Bu hüküm uygulanırken borcun doğduğu tarih ve devir gününde ödenmesi gerekip gerekmediği ayrı belirlenir. TİS ücret farkı, ikramiye veya başka bir hak için sözleşmedeki ödeme şartı incelenmeden bütün kalemler aynı tarihte muaccel sayılmaz. Devir tarihinden sonra doğacak bir hak ile devirden önce doğmuş ödenebilir alacak aynı sorumluluk tablosuna yerleştirilmez.
m.6’daki birlikte sorumluluk düzeninin özel sınırları da vardır. Tüzel kişiliğin birleşme, katılma veya tür değişikliğiyle sona ermesinde birlikte sorumluluk hükmünün uygulanmaması ve iflas tasfiyesi sonucu devir istisnası madde metninde ayrıca düzenlenmiştir. Devrin hukuki türü görülmeden sıradan işyeri satışına ait sonuç her dosyaya taşınamaz.
Buradaki iki yıllık devreden sorumluluğu bütün alacakların zamanaşımı süresinin iki yıl olduğu anlamına gelmez. Sorumlu kişiyi ve sorumluluk dönemini belirleyen hükümle alacağın kendi zamanaşımı düzeni ayrıdır. Talepte borcun dayanağı, dönemi ve yöneltildiği işveren açık gösterilmelidir.
İşyerinin yalnız bir bölümü devredilirse hangi çalışanlar esas alınır?
m.38/1, işyerinin tamamının yanı sıra bir bölümünün devrini de kapsar. Bu durumda devredilen organizasyonun sınırı ve o bölümdeki iş ilişkileri belirlenmelidir. İşverenin bütün işyerlerinde aynı toplu sözleşmenin uygulanıyor olması, devredilmeyen her çalışanın da aynı hukuki işlemle yeni işverene geçtiğini göstermez.
Bölüm devrinin kapsamı devir sözleşmesi, iş organizasyonu, görev yerleri ve fiilî faaliyetle ortaya konulur. Personel listesindeki isimlerle işin gerçekten hangi birimde yürütüldüğü karşılaştırılır. Bir işçinin yalnız idari kaydının değiştirilmesi ile ekonomik birimin hukuki işlemle devredilmesi aynı olay değildir.
TİS haklarının devamında da devredilen bölümün önceki sözleşme kapsamındaki konumu incelenir. Sözleşmenin ücret grupları, iş tanımları ve kapsam dışı personel düzeni somut çalışana uygulanır. Devredilen bölümde herkesin aynı ücrete veya aynı sosyal yardım şartlarına sahip olduğu varsayımı kurulmaz.
İşletme bütünlüğü ve devralanın mevcut TİS’iyle ilgili m.38 seçenekleri, bölüm devri için de ilgili koşullarıyla değerlendirilir. Bölümün yeni işverenin mevcut yapısına katılması, eski hakların kaynağının kayıt dışı bırakılmasını gerektirmez. Geçiş listesinde eski dayanak, devir tarihi ve yeni hukuki sıfat birlikte gösterilmelidir.
Devir sonrası TİS uyuşmazlığı nasıl somutlaştırılır?
İncelemenin ilk belgesi devir tarihini ve kapsamını gösteren hukuki işlemdir. İkinci aşamada devredilen işyerinin ve devralanın ilgili TİS’leri, ekleri ve yürürlük tarihleri karşılaştırılır. Üçüncü aşamada çalışanın üyelik, bildirim veya dayanışma aidatı kaydı ile ücret ve yan hak uygulaması eşleştirilir. Bu sıralama, farklı hukuki soruları tek bordro tartışmasına indirgemeyi önler.
Her talep kalemi için önceki sözleşme maddesi, devirden sonraki uygulama ve aradaki fark açık yazılır. Ücretin azaldığı iddiası, hangi dönem ve hangi hesap temeline göre azaldığı gösterildiğinde denetlenebilir. Aynı şekilde işverenin bütün haklar korundu açıklaması da kalem bazında karşılaştırılmalıdır.
Görüşme tutanağı veya insan kaynakları duyurusu, imzalı TİS’in kendisi yerine kullanılmamalıdır. Metinler arasında farklılık varsa hangi belgenin bağlayıcı düzeni içerdiği ve hangi açıklamanın yalnız uygulama talimatı olduğu ayrılır. İmza, yürürlük, kapsam ve hak kazanma koşulları aynı dosyada görünür olmalıdır.
Sonuç, devir olduğu için haklar bitti veya bütün sözleşmeler aynı anda uygulanır şeklinde iki uç genellemeyle kurulmaz. Kanunun belirlediği devir seçeneği, devam eden hakkın hukuki sıfatı ve çalışanın yararlanma koşulları birlikte uygulanarak her talebin somut dayanağı ortaya konulur.
Sık sorulan sorular
İşyeri satılınca toplu iş sözleşmesi kendiliğinden biter mi?
Hayır. 6356 sayılı Kanun m.37, işveren değişikliğinin TİS’i sona erdirmeyeceğini düzenler. Devirde hakların hangi sıfatla devam edeceği m.38’e göre belirlenir. Devralanın aynı işkolunda TİS bulunması veya bulunmaması farklı sonuç doğurur; mevcut hakların bütünüyle silindiği söylenemez.
Devralanın TİS’i varsa eski ikramiye hakkı kaybolur mu?
m.38/1’in ilgili şartları gerçekleştiğinde eski TİS’ten doğan hak ve borçlar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder. Bu, ikramiyenin otomatik yok olması değildir. Hakkın koşulları ve dönemi incelenir; yeni sözleşmenin kişisel kapsamı ve aynı döneme ilişkin hakların ilişkisi ayrıca değerlendirilir.
Devralanın başka işkolunda TİS’i olması yeterli midir?
m.38/1’in ilk düzenlemesi devralanın aynı işkoluna giren işyeri veya işyerlerinde yürürlükte TİS bulunmasını esas alır. Başka işkolundaki sözleşme bu şartla aynı değildir. İşkolu, sözleşme kapsamı ve devir tarihindeki yürürlük durumu görülmeden eski hakların hukuki sıfatı belirlenemez.
Devralanda hiç TİS yoksa eski TİS uygulanır mı?
m.38/1, devralanın işyerlerinde uygulanan TİS yoksa devralınan işyerindeki yürürlükte TİS’ten doğan hak ve borçların yeni TİS yapılıncaya kadar toplu iş sözleşmesi hükmü olarak sürmesini düzenler. Sözleşmenin kendi süresi ve sona erme sonrası m.36/2 düzeni ayrıca izlenir.
TİS’siz işyeri işletme sözleşmesine dahil olur mu?
m.38/2’ye göre TİS bulunmayan işyeri, işletme TİS’ine taraf işverence devralındığında işletme sözleşmesinin kapsamına girer. Ancak işyerinin kapsamı ile her işçinin parasal haklardan yararlanma başlangıcı farklıdır. m.39’daki üyelik, bildirim ve dayanışma aidatı koşulları çalışan bazında incelenir.
Yeni işveren eski yan hakları tek taraflı kaldırabilir mi?
İş sözleşmesi hükmü olarak devam eden esaslı çalışma koşullarında 4857 m.22’nin yazılı bildirim ve altı iş günü içinde yazılı kabul düzeni uygulanır. Devir tek başına kabul yerine geçmez. Yürürlükteki TİS’in üstün etkisi bulunan durumlarda ayrıca 6356 m.36 sınırı korunur.
İşveren sendikadan çıkarsa mevcut TİS’ten kurtulur mu?
m.37/3 uyarınca imza tarihinde taraf işveren sendikasının üyesi olan işveren, üyeliği sona erse de yapılmış TİS’le bağlı kalır. Üyelikten ayrılma ve işyeri devri ayrı işlemlerdir. Her birinin sonucu ilgili kanun hükmünden belirlenir; ayrılma yazısı mevcut hakları kendiliğinden silmez.
Devirden önceki TİS alacağı sadece eski işverenden mi istenir?
4857 m.6, devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlarda devredenle devralanın birlikte sorumluluğunu düzenler. Devredenin bu sorumluluğu devirden itibaren iki yılla sınırlıdır; maddedeki istisnalar saklıdır. Bu süre, bütün alacakların zamanaşımının iki yıl olduğu anlamına gelmez.
İşyerinin bir bölümü devredildiğinde m.38 uygulanır mı?
Evet. m.38/1 işyerinin bir bölümünün devrini de açıkça kapsar. Ancak devredilen bölüm, ilgili çalışanlar ve eski TİS kapsamı belirlenmelidir. İşletmedeki bütün personelin otomatik devredildiği varsayılamaz. Devralanın aynı işkolundaki TİS durumu bu bölüm bakımından da incelenir.
Yeni işverenin TİS’i için yeniden üyelik incelemesi gerekir mi?
Hangi sözleşmenin tarafı olan sendikaya üyelik bulunduğu, üyelik bildirimi ve varsa dayanışma aidatı talebi m.39’a göre kontrol edilir. İşyeri devri bu kayıtların yerine geçmez. Eski TİS hakkının devamı ile yeni TİS’ten kişisel yararlanma farklı hukuki dayanaklara sahip olabilir.
Başvuru ve dosya hazırlığı
Devir sonrası TİS incelemesinde eski ve yeni işverenin sözleşme kapsamları, devir tarihi ve çalışan bazındaki ücret/üyelik kayıtları birlikte karşılaştırılır. Mersin merkezli Türkiye geneli dosya yönetiminde, farklı illerdeki işletme işyerleri ve bölüm devirleri aynı kapsam tablosunda değerlendirilir. İstanbul ve Mersin ofislerimizle iletişim kurarak devir belgesi, TİS metinleri ve tartışılan ücret kalemlerini paylaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.
İlgili hukuk rehberleri
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul · Polaris Plaza
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbulMersin · Profit İş Merkezi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/MersinHukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
