İstanbul İBB Hızlı Tarama: Başvuru ve 6306 Farkı

İstanbul’da İBB hızlı tarama başvurusu ile 6306 sayılı Kanuna göre riskli yapı tespiti aynı işlem değildir. Hızlı tarama bir ön değerlendirmedir; tek başına kanundaki riskli yapı statüsünü, tapu belirtmesini veya tahliye-yıkım sürecini oluşturmaz. Resmî riskli yapı tespiti ise lisanslı kuruluş, teknik esaslar, idari inceleme ve bildirim aşamalarına bağlıdır. Bu rehber, İstanbul’daki malik ve kiracıların doğru başvuru yolunu seçmesine ve ellerindeki belgenin hukuki anlamını ayırt etmesine yöneliktir.

Başvuru kanalı hakkında tarihli not: 24 Ekim 2026 tarihinde erişilen İBB Bina Tespit ve İnceleme Sistemi, sistem aksaklığı nedeniyle başvuruların dilekçeyle yapılabildiğini duyuruyor. Ekrandaki genel çevrim içi işlem anlatımından önce bu özel duyuru dikkate alınmalıdır. Elektronik başvurunun yeniden açılma tarihi konusunda kurumca doğrulanmamış bir tarih verilmemektedir.

Hızlı tarama ile riskli yapı tespitinin hukuki farkı

6306 sayılı Kanun m.2/1-d, riskli yapıyı ekonomik ömrünü tamamlamış veya yıkılma ya da ağır hasar görme riski bilimsel ve teknik verilere göre tespit edilmiş yapı olarak tanımlar. Kanunun 3. maddesi bu tespitin usulünü düzenler. Bir binanın yaşlı olması, mahallede dönüşüm projeleri bulunması veya belediyeden bir ön inceleme sonucu gelmesi, bu usulün tamamlandığını göstermez.

Buradaki ayrım incelemenin değerli veya değersiz olması değildir. Ön inceleme, sonraki teknik değerlendirmeye ilişkin kararın hazırlanmasında kullanılır. Kanuni tespit ise belirli bir idari süreç içinde hukuki sonuç doğurur. Dolayısıyla aynı binaya ilişkin iki belgede de “risk” kelimesinin geçmesi, belgeleri birbirinin yerine kullanılabilir hâle getirmez. Belgenin başlığından önce düzenleyen kurum, kullanılan yöntem, dayanak düzenleme ve dosya numarası okunmalıdır.

Bir belgeyi değerlendirirken üç soru ayrı cevaplanmalıdır: Bina hakkında hangi teknik inceleme yapılmıştır? Sonuç hangi kuruma hangi işlem için sunulmuştur? Hak sahiplerine hangi hukuki bildirim yapılmıştır? Bu soruların cevapları bulunmadan yalnız raporun renkli sonuç sayfasından tahliye tarihi veya dava süresi hesaplanması doğru değildir. Raporun tamamı ile varsa sonradan gönderilen belediye yazısı birlikte incelenmelidir.

İstanbul’da İBB hızlı tarama başvurusu nereye yapılır?

Başvuru, İBB’nin bina inceleme hizmeti için yayımladığı resmî form üzerinden hazırlanmalıdır. Başvuru ekranındaki duyuruda posta adresi Osmaniye Mahallesi, Çobançeşme Koşuyolu Caddesi No:5, İBB Bakırköy Ek Hizmet Binası, Bakırköy/İstanbul olarak gösterilmektedir. Aynı duyuru Saraçhane, Kasımpaşa, Kartal ve Bakırköy hizmet binalarının evrak kayıt birimlerine elden teslim yolunu da açıklamaktadır. Bunlar belediyenin başvuru noktalarıdır; hukuk büromuzun ofis adresi değildir.

İBB’nin resmî başvuru dilekçesi, inceleme yapılması ve sonucun başvurana bildirilmesi taleplerini içerir. İncelenecek binanın adresi ile başvuranın ikamet adresi formda ayrı alanlardır. Başvuruyu binada yaşamayan malik yaptığında bu ayrım özellikle korunmalıdır. Tebligat veya iletişim için yazılan adresin, teknik ekibin inceleyeceği yapıyla karıştırılması kayıt kontrolünü güçleştirir.

Elden teslimde evrak kayıt numarası; postayla gönderimde gönderi takibi ve teslim bilgisi saklanmalıdır. Dilekçenin imzalı kopyası ve ek listesi de aynı dosyada tutulmalıdır. Bunlar yeni bir kanuni şekil şartı olarak değil, başvurunun ne zaman ve hangi belgelerle yapıldığını izlemek için önerilmektedir. Başvurunun teslim edilmesi, binanın inceleme kapsamına kabul edildiği veya teknik sonucun hazır olduğu anlamına gelmez.

İşlem gününde yalnız arama motorundaki eski açıklamaya güvenilmemelidir. Başvuru portalındaki duyuru ile indirilen form karşılaştırılmalı; kurum farklı bir teslim kanalı açıklamışsa güncel yönlendirme kullanılmalıdır. Hizmetin adı benzer olan özel firma sayfaları, resmî belediye başvuru ekranıyla karıştırılmamalıdır. Kimlik ve tapu belgeleri, başvuruyla ilgisi doğrulanmayan mesaj hesaplarına gönderilmemelidir.

Hangi binalar incelenir; karot testiyle aynı şey midir?

İBB’nin yayımladığı koşullarda çalışma ücretsizdir; 2000 öncesi konutlar için taşıyıcı sistem, kat ve yükseklik sınırları vardır. Betonarmede 10 kat ve 30 metre, yığmada 5 kat sınırı açıklanır; bazı yapı türleri ve önceden ayrıntılı incelenen binalar kapsam dışındadır. Kiracı veya malik başvurabilir; uygulama için bina ilgililerinin itiraz etmemesi gerekir. Bu hizmette karot alınmaz. A–E sınıflandırması kesin güvenlik belgesi değildir; özellikle D/E sonuçlarında ayrıntılı inceleme önerilir.

İBB proje açıklaması, çalışmayı İstanbul Deprem Master Planındaki ikinci kademe yöntemlere dayanan performans ön değerlendirmesi olarak tanımlar. Yapının ölçüleri, taşıyıcı elemanlara ilişkin gözlemler ve cihazla alınan veriler değerlendirilir. Bu, yalnız dış cepheye bakılarak düzenlenen bir gözlem notu değildir; buna karşılık her teknik raporla aynı kapsamı taşıdığı da söylenemez.

Hizmet siparişinde “deprem testi” ifadesi tek başına yeterli açıklama sağlamaz. Yazılı teklifte incelemenin amacı, uygulanacak teknik düzenleme, raporu düzenleyecek kişi veya kuruluş, teslim edilecek belgeler ve varsa resmî sisteme sunma işi belirtilmelidir. Ücretli ayrıntılı analiz satın alan kişinin yalnız fiyatı değil, talep ettiği hukuki işlem için hangi belgenin hazırlanacağını da öğrenmesi gerekir. Ölçüm yapılmış olması ile kanuni tespit dosyasının tamamlanması farklı aşamalardır.

Bu rehberdeki açıklamalar yapısal güvenlik hesabı yerine geçmez. Kolon veya perde üzerinde numune alma ve yüzey açma işlemleri bina sakininin kendi başına uygulayacağı yöntemler değildir. Mevcut bir ön raporun teknik yeterliliği, uzmanın incelemesiyle değerlendirilmelidir. İnceleme kapsamı dışında kalan binanın bu nedenle güvenli olduğu sonucu çıkarılamaz; kapsam sınırı yöntemin uygulanabilirliğine ilişkindir.

Kiracı, malik ve apartman yöneticisinin başvuru sıfatı

İBB’ye bilgi veya inceleme talebi sunabilen kişinin, her türlü dönüşüm kararını almaya da yetkili olduğu kabul edilemez. Kiracının belediye hizmetine başvurusu, mülkiyet hakkını veya malik adına sözleşme imzalama yetkisini kendisine geçirmez. Apartman yöneticisinin bina kayıtlarını takip etmesi de tapu paylarını devretme yetkisi değildir. Başvuru işlemi, bilgi edinme işlemi ve taşınmaz üzerinde tasarruf işlemi ayrı değerlendirilmelidir.

Kentsel Dönüşüm Başkanlığının riskli yapı açıklaması, 6306 kapsamındaki tespitte maliklerden birinin veya kanuni temsilcisinin müracaatını yeterli görür. İBB hizmetindeki başvuru koşulları bu resmî tespit yoluna aynen aktarılamaz. Birinci sürecin koşullarıyla ikinci süreçte çoğunluk aramak veya ikinci süreçteki yetkiyi belediye ön incelemesinde sınırsız giriş izni gibi kullanmak iki farklı uygulamayı karıştırır.

Malik adına hareket eden temsilcinin belgesi, yapılacak işlemi kapsamalıdır. Sadece sonuç belgesini teslim alma amacıyla verilen yetkiyle yüklenici sözleşmesi, arsa payı devri veya ipotek işlemi yapılamaz. Başvuru sırasında ibraz edilen vekâletname ile sonradan imzalanması istenen sözleşme aynı kapsamda varsayılmamalıdır. Yetkinin sınırı belgenin içeriğinden okunmalı; yeni işlem için ayrıca değerlendirilmelidir.

Bina girişine ilişkin uyuşmazlık da kişisel zor kullanmayla çözülemez. 6306 m.3/1’de engelleme hâlinde düzenlenen resen tespit ve kapalı alanlara giriş, yetkili idarenin talebi, mülki idare amirinin yazılı izni ve kolluk sürecine bağlıdır. Bu hüküm herhangi bir malike veya özel inceleme talep eden kişiye kapı kırma yetkisi vermez. Uygulamayı yürütecek makam ile özel kişilerin hareket alanı açık biçimde ayrılmalıdır.

Başvuru ve sonuç isteme dosyasında hangi belgeler bulunur?

Resmî İBB formunda kimlik, iletişim ve adres bilgileriyle birlikte tapu örneği ve kimlik fotokopisi yer alır. Başvuranın sıfatına göre mirasçılık belgesi, bilgi ve belge almaya yetki veren vekâletname veya yöneticinin atanma kararını içeren noter tasdikli defter örneği istenir. Kiracı için ikametgâh belgesiyle kira sözleşmesinin ön yüzü yahut kendi adına düzenlenmiş ilgili fatura açıklanmıştır. Her belge grubu aynı başvurana ait zorunlu ekler gibi birleştirilmemelidir.

Belgelerin amacı, sonuç isteyen kişiyle incelenecek bina arasındaki bağı açıklamaktır. Bu nedenle tapu kayıtlarındaki parsel ve bağımsız bölüm bilgisiyle dilekçedeki açık adres karşılaştırılmalıdır. Aynı sitede birden çok blok bulunuyorsa sonuç belgesinin hangi bloğa ait olduğu belirgin olmalıdır. Başka binaya ait raporun aynı site adı taşıması, başvuru konusu yapı hakkında bilgi verdiğini göstermez.

Sonuç geldiğinde yalnız ilk sayfanın görüntüsü saklanmamalıdır. Ekleri, değerlendirme tarihi ve raporun sınırlarını belirten açıklamalarıyla birlikte tam belge dosyalanmalıdır. Yönetimin paylaştığı kısa mesaj ile raporun tamamı arasında fark varsa resmî nüsha esas alınmalıdır. Dosyanın sonraki teknik uzmana aktarılmasında, başvuru sırasında sunulan kayıtlarla inceleme sonucunun birlikte verilmesi verilerin eşleştirilmesini kolaylaştırır.

Başvuru iletişim adresine gelen bildirimin hangi başvuru numarasıyla ilişkili olduğu kontrol edilmelidir. Bunun için tek bir kayıt çizelgesinde başvuru numarası, bina adresi, teslim tarihi, istenen ek belge, gelen cevap ve yapılacak işlem tutulabilir. Bu çizelge bir hak veya süre yaratmaz; mevcut belgelerin takibine hizmet eder. Hukuki süre hesabında ise çizelgedeki tahmin değil, ilgili resmî bildirim ve uygulanacak düzenleme kullanılır.

Hızlı tarama sonucu tapuya işlenir mi, tahliye süresini başlatır mı?

Hızlı tarama sonucunun kendisi, 6306 m.3/2’deki riskli yapı belirtmesi değildir. Kanuni tespitte raporun ilgili idari denetimden geçmesi ve tapu müdürlüğüne bildirim süreci bulunur. Bu nedenle bir İBB sonuç e-postasıyla tapu beyanlar hanesindeki kayıt aynı belge gibi ele alınamaz. Tapudaki mevcut belirtmenin dayanağı sorulduğunda ilgili resmî dosyaya ulaşılmalıdır.

Aynı şekilde ön değerlendirme belgesi üzerinden bütün yapılar için otomatik tahliye günü ilan edilemez. 6306 m.5, tahliye ve yıktırma sürecini ayrıca düzenler. Binaya asılan yazıdaki işlemin türü, düzenleyen idare, dayanak hüküm ve verilen süre okunmalıdır. İnceleme talebi, tespit bildirimi ve tahliye bildiriminin başlıkları birbirine benzese de yerine getirilmesi istenen işlem aynı değildir.

Buna karşılık “ön inceleme olduğu için hiçbir makam bu raporla ilgilenemez” yaklaşımı da doğru değildir. İBB, yüksek risk sonuçlarının ilgili kurumlarla paylaşılabildiğini açıklamaktadır. Daha sonra gönderilen resmî inceleme veya güvenlik talebi kendi dayanağıyla değerlendirilir. Ön raporun tek başına 6306 işlemi olmaması, sonradan tesis edilmiş ayrı bir idari işlemin göz ardı edilmesini haklı kılmaz.

Uygulanmış bir tahliye veya yıkım işlemiyle karşılaşan kişi, sadece belediye ön tarama başvurusunun iptalini isteyerek o ayrı işlemi ortadan kaldıramaz. İlk yapılacak hukuki inceleme, hangi işlemin itiraz veya davaya konu edildiğini belirlemektir. Genel dönüşüm aşamaları için İstanbul kentsel dönüşüm rehberi; bildirim usulü için riskli yapı tebligatı açıklaması ayrıca okunabilir.

Ön rapora açıklama talebi ile kanuni itiraz nasıl ayrılır?

İBB raporunda adres, blok veya başvuran bilgisi hatalı görünüyorsa öncelikle hatanın bulunduğu alan ve doğru kayıt belirtilerek kuruma açıklama ya da düzeltme talebi yöneltilmelidir. Talepte raporun tarih ve numarası kullanılmalıdır. Teknik sonuca yönelik değerlendirme ise ölçüm ve hesap verileriyle ilgili olduğundan ilgili uzmanlık alanında inceleme gerektirir. Bir adres düzeltme talebiyle taşıyıcı sistem değerlendirmesine karşı teknik görüş aynı nitelikte değildir.

6306 m.3/1’deki teknik itiraz, resmî riskli yapı tespitine ilişkindir. Kanunun m.6/9 hükmündeki idari dava yolu da kanun uyarınca tesis edilen idari işlem içindir. İBB’nin ön tarama sonucu, sırf adında risk ifadesi geçtiği için bu özel itiraz yoluna doğrudan taşınmamalıdır. Kanuni süre bakımından hangi işlemin ne zaman bildirildiği ayrı tespit edilmelidir.

Özellikle birden çok belge bulunduğunda, tarama sonucu e-postası, resmî tespit bildirimi ve tahliye yazısı ayrı satırlara kaydedilmelidir. Bir belgenin tarihini diğer işleme ait sürenin başlangıcı olarak kullanmak başvuru hatasına yol açar. Teknik itirazın bütün dava sürelerini kendiliğinden durdurduğu veya uzattığı yönünde genel bir kabul yapılmamalıdır. Ayrıntılı başvuru yolu riskli yapı tespitine itiraz rehberinde ele alınmıştır.

Sonuçtan sonra hangi kararlar ayrı değerlendirilmelidir?

Ön inceleme sonucunu aldıktan sonra yapılacak iş, raporun gerektirdiği teknik değerlendirmeyi belirlemektir. Güçlendirme, yeniden yapım, yüklenici seçimi, paylaşım ve finansman kararları yalnız tarama puanından türetilemez. Teknik açıdan hangi müdahalenin uygun olduğu ile bu müdahaleye ilişkin sözleşmede kimin neyi üstleneceği farklı sorulardır. Teknik rapor ve sözleşme taslağı birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Malikler, inceleme yaptırma kararını kabul ederken ayrıca inşaat işini üstlenen firmaya tapu devri veya geniş temsil yetkisi vermek zorunda olduklarını varsaymamalıdır. Talep edilen hizmet ile önlerine konulan belgenin konusu karşılaştırılmalıdır. İnceleme ücreti, rapor teslimi ve resmî başvuru hizmetine ilişkin teklif; yapım bedeli, teslim tarihi, teminat ve bağımsız bölüm paylaşımına ilişkin inşaat sözleşmesinden ayrılmalıdır.

6306 m.5/1’deki yardım düzeni koşullara bağlıdır. Ön tarama başvurusu yapılması, belirli miktarda kira yardımı veya başka bir kamu desteğinin otomatik olarak bağlandığını göstermez. Başvuru konusu destek, hak sahibi sıfatı ve istenen belgeler ilgili programın resmî koşullarıyla incelenmelidir. Bu nedenle hızlı tarama sonucu üzerinden doğrulanmamış yardım tutarı veya kesin ödeme tarihi verilmemelidir.

İstanbul’un farklı ilçelerinde bulunan her yapı için tek bir sonuç açıklamak da mümkün değildir. Aynı sokakta veya aynı sitede yer almak, binaların ruhsat, taşıyıcı sistem ve mevcut müdahale geçmişlerini aynı yapmaz. Bu rehberin amacı herhangi bir ilçeyi güvenli veya güvensiz ilan etmek değil, bina özelindeki teknik belgeyi doğru hukuki süreçle eşleştirmektir. Başvuru dosyasındaki yapı kimliği bu nedenle merkezde tutulur.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar ve ilgili İstanbul rehberleri

Bu yazıda İBB proje açıklaması, İBB başvuru koşulları, resmî başvuru ekranı, resmî dilekçe ve 6306 sayılı Kanunun 2, 3, 5 ve 6. maddeleri esas alınmıştır. Kaynak erişim tarihi 24 Ekim 2026’dır; başvuru kanalına ilişkin duyuru işlem tarihinde yeniden kontrol edilmelidir.

Diğer hukuki ihtiyaçlar için İstanbul hukuk ve ofis rehberine ulaşabilirsiniz. Bu içerik bina bazında mühendislik raporu, belirli bir uyuşmazlık için kişisel hukuki görüş veya sonuç garantisi değildir.

İstanbul ofisinde dosya incelemesi

İBB sonuç belgesiyle birlikte tapu kaydı, belediyeden gelen ayrı yazılar ve varsa sözleşme taslağı incelenerek hangi işlemin gündemde olduğu belirlenebilir. İlk iletişimde konuyu ve mevcut belgelerin türünü belirtmeniz yeterlidir; kimlik numarası ve hassas belgeleri açık form alanına yazmayınız.

İstanbul ofisi iletişim ve randevu bilgileri

Sorunuzu iletin