Danimarka’da Çalışan 3201 Emeklisinin Aylığı Kesilir mi?

Kısa Özet: Aylık Kesilmesinde Dört Farklı Durum

3201 Sayılı Kanun m.6 Uyarınca Aylık Hakkı Nasıl Başlar?

3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun, yurt dışında geçen uygun sürelerin Türk sosyal güvenlik sistemi açısından borçlanılmasına imkân tanır. Danimarka’daki sigortalılık sürelerinin sözleşme yoluyla koordinasyonu ile 3201 kapsamında borçlanılması birbirinden farklıdır. Hizmet birleştirme, Danimarka’daki primlerin Türkiye’ye aktarılması değildir; borçlanma ise belirlenen günler için Türkiye’ye bir tutar ödenmesi ve bu günlerin Türk sosyal güvenliğinde değerlendirilmesidir.

Kanunun 6/A maddesi bağlanan aylığın koşullarını düzenler. SGK, borçlanılan süreye göre aylık bağlanmasında yetecek günün ödenmesini, Türk sosyal güvenlik kanunlarına göre aylığa hak kazanılmasını, yazılı aylık talebini ve “yurda kesin dönüş” koşulunu arar. “Kesin dönüş” sözü, kişinin Danimarka’daki evini terk edip Türkiye’ye bir daha hiç dönmemek üzere yerleşmesi demek değildir. SGK’nın açıklamasına göre kısa süreli çalışma istisnası dışında yurt dışındaki çalışmanın sona ermesi ve ikamete dayalı sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alınmaması gerekir.

Buradan iki açık sonuç çıkar. Danimarka’da çalışma devam ederken 3201 borçlanmasına başvurmak ile aynı çalışma sürerken borçlanmaya dayanarak emekli aylığı başlatmak farklı işlemlerdir. SGK’nın 2026 borçlanma rehberi, borçlanma başvurusunda kesin dönüş aranmadığını; aylık talebinde ise arandığını açıklar. Dolayısıyla başvurunun başlığı önemlidir. Salt borç tahakkuk yazısının bulunması kişinin emeklilik aylığı almaya hak kazandığını kanıtlamaz.

Türk Emeklisi Danimarka’da Yeniden Çalışırsa Hangi Tarihte Aylığı Kesilir?

3201 m.6/B uyarınca borçlanılan yurt dışı süreleriyle aylık bağlanan kişi, yurt dışında yabancı bir ülke sosyal güvenlik mevzuatına tabi çalışmaya başlarsa aylığın kesilmesi gündeme gelir. SGK’nın güncel açıklamasında kısa süreli çalışmaya tabi işler istisna tutulmuştur. Danimarka bakımından genel kural şudur: Danimarka mevzuatına tabi çalışma başladığında 3201 borçlanmasına dayalı Türk aylığının kesilmesini gerektiren durum doğar. İşverenin çalışmayı “ek gelir”, “hafta sonu yardımı” veya “part-time” olarak adlandırması sosyal güvenlik tabiiyetinin hukuki niteliğini değiştirmez.

Burada iş sözleşmesindeki imza tarihi ile fiilen işe başlama tarihini ve Danimarka sosyal güvenlik kayıtlarındaki dönemi ayırmak gerekir. SGK açısından yabancı mevzuata tabi çalışmanın hangi tarihte başladığı belirlenir. Kişinin Danimarka’daki işvereni, çalışma saatleri, ücret bordroları ve yetkili kurum kayıtları uyumlu olmalıdır. Ödeme yapılmasına rağmen bildirimin bulunmaması veya yalnız ikamet kaydından çalışma sonucuna gidilmesi, gerçeğin eksik belirlenmesine yol açabilir. Tespit, çalışma ilişkisini kanıtlayan belgeler üzerinden yapılmalıdır.

3201 borçlanmasıyla bağlanan Türk aylığına ilişkin bu kural, Türkiye–Danimarka Sosyal Güvenlik Sözleşmesi gereği Danimarka’dan ödenen ayrı aylıkla bir tutulmamalıdır. Hangi aylığın hangi mevzuat uyarınca bağlandığı, tahsis kararında açıkça belirlenir. Bir kişinin birden fazla emeklilik kaydı bulunuyorsa “Danimarka’da işe başladım, bütün emekli aylıklarım aynı nedenle kesilir” genellemesi kurulamaz. Bu makale Türkiye’de 3201 borçlanmasına dayanılarak bağlanan aylığın devamına ilişkindir.

“Kısa Süreli Çalışma Aylığı Kesmez” Kuralı Danimarka İçin Geçerli mi?

SGK’nın kısa süreli çalışmaya tabi işler tanımı belirli şartlara bağlıdır. Yabancı ülke mevzuatına göre zorunlu sigortalı görünse bile ilgili ülkede kişinin kazancından zorunlu sigorta primi kesilmediği, yetkili ülke kurumu veya dış temsilcilik hizmet belgesiyle gösterilebilen bazı süreler bu kavramla değerlendirilir. SGK’nın güncel Yurt Dışı Aylık İşlemleri sayfası, bu nitelikteki uygulamaların şu anda Almanya ve İsviçre’de bulunduğunu açıkça bildirmektedir. Danimarka, bu istisnanın uygulandığı ülke olarak sayılmamaktadır.

Bu nedenle Danimarka’da haftada birkaç saat çalışmayı, Almanya’daki “minijob” benzeri bir düzenlemeyle eşitlemek hukuken hatalıdır. Haftalık çalışma süresinin az olması, ücretin düşük olması veya işverence “kısa görev” denilmesi tek başına 3201 aylığının korunacağı anlamına gelmez. Kuralın merkezindeki soru, Danimarka mevzuatına tabi bir çalışma olup olmadığıdır. Böyle bir çalışma söz konusuysa SGK’nın saydığı Almanya ve İsviçre istisnasını Danimarka’ya taşımak doğru değildir.

Bir emeklinin işyerinde çalışan mı, serbest meslek faaliyeti yürüten kişi mi, yoksa yalnız malvarlığından gelir elde eden biri mi olduğu da önemlidir. Sahip olduğu taşınmazdan kira almak ile Danimarka sosyal güvenlik mevzuatı altında fiilen çalışma farklıdır. Aynı şekilde emeklinin Danimarka’da sosyal faaliyete katılması ücretli çalışma olarak kabul edilemez. Bununla birlikte kurumun değerlendirmesi için beyana değil, ilişkinin hukuki niteliğini gösteren gerçek kayda dayanılmalıdır.

Danimarka’dan Alınan Sosyal Yardım Türk Aylığını Keser mi?

3201 sayılı Kanun m.6/B, yalnız çalışmayı değil, yurt dışında ikamete dayalı sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alınmaya başlanmasını da aylığın kesilmesi nedenleri arasında düzenler. Bu kavram, Danimarka’da bir kişinin banka hesabına gelen bütün ödemeleri otomatik olarak aynı kategoride toplamaz. Birikim hesabından para çekmek, aileden gönderilen destek, sözleşmeye dayalı özel ödeme ve ikamete bağlı kamusal sosyal yardım birbirinden hukuken farklı kaynaklardır. İlgili ödemenin gerçekten kanundaki tanıma girip girmediği, Danimarka kurum kararının ve ödenek türünün incelenmesiyle belirlenir.

Özellikle Danimarka’da emeklilik veya sosyal destek niteliğinde ödeme alan kişinin belgeyi yalnız Türkçe “maaş” sözüyle açıklaması yeterli değildir. Danimarka’daki ödeneği veren kurum, hak kazanma gerekçesi, ikametin koşul olup olmadığı ve ödenek başlangıç tarihi tespit edilir. SGK’ya yapılacak açıklamada yabancı belgede yazan resmi yardım adı ile Türk kanunundaki kavramın eşleştirilmesi gerekir. “Danimarka’dan para alıyorum” veya “hiç çalışmıyorum” cümlesi, her durumda 3201 m.6/B incelemesini bitirmez.

Bir ödeneğin sonradan kesilmesi de kayda bağlanmalıdır. Danimarka yetkili kurumunun sona erme tarihiyle Türk SGK’nın aylığı tekrar ödemeye başlatacağı dönem birbirinden farklı olabilir. Bu durumda yazılı yeniden aylık talebi ve sona erme belgesi gerekir. Kuruma dilekçe verilmeden yalnız ödeme kesildiği için Türk emekli aylığının bankada otomatik açılacağını beklemek doğru değildir.

6 Aydan Uzun Danimarka’da Kalan Emeklinin 3 Aylık Yoklama Yükümlülüğü

3201 kapsamında aylık bağlanan ve altı aydan daha uzun süre yurt dışında bulunan kişinin ayrıca beyan yükümlülüğü vardır. SGK’nın güncel rehberine ve yoklama formuna göre emekli, altı aylık sürenin dolduğu tarihi izleyen üç ay içinde “3201 Sayılı Kanuna Göre Aylık Alanlara Mahsus Yoklama Belgesi”ni, yurt dışındaki çalışma ve ikamete dayalı ödenek durumuna ilişkin gereken kayıtlarla birlikte aylığı bağlayan SGK birimine sunmalıdır. Bu iki süre birbirine karıştırılmamalıdır: altı ay yurt dışında bulunma eşiği, üç ay ise belge verme dönemidir.

Danimarka’da altı aydan fazla bulunmuş olmak aylığın kesin olarak kesileceği anlamına gelmez. İşte bulunmak ile aylık hakkının koşullarını ihlal etmek farklıdır. Bununla birlikte yoklama belgesini süresinde iletmeme hâlinde SGK, belge gelinceye kadar aylık ödemesini bildirim yapmaksızın durdurabilir. Böyle bir durdurma, kişinin gerçekten yabancı ülke mevzuatına tabi çalıştığının ispatlandığı bir kesilme işlemiyle aynı hukuki sebebe dayanmaz. İlkinde eksik belge nedeniyle ödeme bekletilir; ikincisinde kanundaki aylık koşullarını ortadan kaldıran olgu söz konusudur.

SGK, yurt dışına çıkış ve Türkiye’ye giriş kayıtları üzerinden uzun süreli kalışları araştırabilir. Bu nedenle yalnız “SGK benden belge istemedi” düşüncesiyle yükümlülüğün bulunmadığı varsayılmamalıdır. Resmî yoklama formunun güncel sürümü kullanılır; vatandaşın Danimarka adresi, ülkeye giriş/çıkış bilgileri ve çalışma/ödenek cevapları tam yazılır. Belgede gerçeğe aykırı beyan, ileride 5510 m.96 uyarınca yersiz ödeme incelemesi doğurabilir.

Yoklama Belgesi ile İşten Ayrılma Belgesi Aynı Şey midir?

Değildir. Yoklama belgesi belirli dönemde yurt dışında bulunma, çalışma ve ödenek durumunu bildirir. Danimarka’da işe başlamış, bu nedenle aylığı kesilmiş kişinin yeniden aylık talebine ise çalışmanın sona erdiğini gösteren resmî kayıt ve yazılı tahsis başvurusu eşlik eder. SGK’nın güncel yoklama formundaki açıklama, formun gelir/aylık/ödenek talep belgesinin yerine geçmeyeceğini özellikle belirtmektedir. Bu nedenle yalnız eski yoklama formunu tekrar göndererek kesilmiş bir aylığı yeniden bağlatmak doğru başvuru yöntemi değildir.

İşten ayrılma tarihi konusunda Danimarka işvereninin yazısı, bordro kapanışı ve ilgili sosyal güvenlik kurumunun kayıtları arasında farklılık varsa bunlar açıklığa kavuşturulmalıdır. Türk SGK birimi yabancı sosyal güvenlik faaliyetinin gerçekten sona erdiği tarihi esas alır. Kayıtlarda hâlâ aktif görünürken Türkiye’ye dönüş bileti veya Danimarka’daki evi boşaltma belgesi sunulması çalışma ilişkisinin hukuki sonunu ispatlamaya yeterli değildir.

Danimarka’daki Çalışma Sona Ererse Aylık Ne Zaman Yeniden Ödenir?

SGK’nın Yurt Dışı Aylık İşlemleri açıklaması, çalışma veya ikamete dayalı ödenek sona erdiğinde emeklinin yazılı talepte bulunması üzerine, talep tarihini izleyen ödeme döneminden itibaren aylığın yeniden ödenmeye başlayacağını bildirir. Dolayısıyla “işten çıktığım gün banka hesabı kendiliğinden açılır” sözü doğru değildir. Kesilmeye sebep olan olgunun sona erdiğinin belgelenmesi ve yeniden başvurunun yapılması gerekir. Tarihin tespiti açısından başvurunun SGK kayıtlarına hangi gün girdiği önem taşır.

Yeniden bağlanan aylığın hesabında çalışmanın nerede geçtiği belirleyicidir. SGK, Türkiye’de sonradan geçen çalışmaların ilgili sosyal güvenlik kanunları uyarınca aylık hesaplamasına dâhil edilebildiğini; yurt dışında geçen çalışmalar bakımından ise kesilme tarihindeki aylığın kanuni artışlar uygulanarak yeniden ödenmesi yolunu açıklamaktadır. Yurt dışında aylık kesildikten sonra oluşan yeni çalışma sürelerinin Türk aylık hesabına katılması için, bu sürelerin ayrıca 3201 hükümleri kapsamında borçlanılması gerekebilir. Danimarka’da çalışılan her yeni ayın Türkiye SGK sistemine otomatik aktarılacağı düşünülmemelidir.

Yeniden aylık başvurusu dosyası, Danimarka sosyal güvenlik kurumundan alınan faaliyet bitiş kaydı, iş sözleşmesinin sona erdiğini gösteren belge, son bordro ve SGK’nın istediği beyanlarla oluşturulur. Bu belgelerin tarihleri uyuşmuyorsa SGK’nın işlemi hangi gerekçeyle durdurduğunun yazılı kaydı alınır. İşten ayrılma ve yeniden tahsis konusu bir delil dosyasıdır; özel bir formüllü sözleşme yazılarak çözülecek işlem değildir.

Aylık Kesilmeyip Ödenmeye Devam Ederse 5510 m.96 Uygulanır mı?

SGK, çalışmaya başlanmasına rağmen aylık ödemesi sürmüşse, yersiz ödendiğini tespit ettiği tutarların tahsilini değerlendirebilir. 5510 sayılı Kanun m.96, fazla veya yersiz yapılan ödemelerin geri alınmasına ilişkin temel normdur. Kanun, yersiz ödemenin kasıt veya kusurdan mı, kurumun hatalı işleminden mi kaynaklandığına göre farklı dönem ve faiz kuralları getirir. Bu nedenle SGK’dan gelen her “yersiz ödeme” yazısına aynı tutar ve aynı tarih hesabıyla yaklaşılmamalıdır. Önce tahakkukun hangi aylara ve hangi maddi olaya dayandığı belirlenir.

Bir denetimde Danimarka işe girişinin yanlış tarihten başlatıldığı veya kurumun kişinin yurt dışı kaydını farklı yorumladığı görülürse, belgeler üzerinden bu dönem düzelttirilmelidir. Çalışma dönemi boyunca gerçekte aylığa hak bulunmuyorsa, yalnız SGK’nın uzun süre ödeme yapmış olmasına güvenmek m.96 borcunu ortadan kaldırmaz. Tersine kurumun hata veya kusur değerlendirmesi, geri alınacak miktarın ve faiz başlangıcının belirlenmesinde önemlidir. Hesabın kalemleri, tebliğ edilen borç yazısıyla doğrulanır.

SGK ödeme durdurma, aylık kesme ve yersiz ödemeyi geri alma işlemleri aynı belgeye indirgenmemelidir. Kesme yazısı bir aylık hakkının devam koşullarına, tahsil yazısı ise geçmişte yapılmış ödemeye yöneliktir. İtirazın veya davanın konusu, yetki ve başvuru süresi tebliğ edilen işlem türüne göre belirlenir. Somut işlem belgesi olmadan her SGK borcu için tek süre veya tek dava yolu açıklamak hukukî doğruluğa aykırıdır.

Danimarka Sigorta Süreleri ile Türkiye Borçlanma Aylığı Nasıl Ayrılır?

Türkiye–Danimarka Sosyal Güvenlik Sözleşmesi, iki ülkedeki sigortalılık sürelerinin koordinasyonuna ilişkin hükümler içerir. Ancak bu anlaşma yoluyla hizmet birleştirmesi ile 3201 borçlanmasından doğan Türk aylığının kesilme şartları tek kavram değildir. Danimarka’daki çalışma sürelerinin bir kısmı Danimarka sisteminde, Türkiye’deki süreler Türk sisteminde kalır. 3201 hükümleriyle Türkiye’ye prim ödenerek kazanılan günlerin emeklilik şartına etkisi ayrı değerlendirilir. Bir kişiye sözleşme aylığı bağlanmış olması, 3201 m.6/B kapsamındaki her olaya aynı biçimde uygulanacağı anlamına gelmez.

Dosyada mutlaka Türk tahsis kararının üzerinde aylığın hangi hükme dayanarak bağlandığı okunmalıdır. “Yurt dışından emekliyim” şeklindeki sözlü ifade birden fazla hukuki durumu kapsayabilir. Türkiye’de sadece Türk hizmetleriyle aylık alan, sözleşme aylığı alan veya 3201 borçlanmasına dayalı aylık alan kişiler için farklı denetim kayıtları bulunabilir. Bu rehber yalnız sonuncusuna, yani 3201 borçlanmasıyla bağlanan Türk aylığına odaklanır. İki ülke sözleşmesinin emeklilik hizmet birleştirmesi ayrı Danimarka–Türkiye sosyal güvenlik rehberinde açıklanır.

Danimarka’dan SGK Başvurusu İçin Belge ve Tarih Kontrolü

İlk dosya Türk aylığının hukuki dayanağıdır: SGK aylık tahsis yazısı, 3201 borçlanma başvuru ve ödeme kaydı, aylığın başladığı tarih ve gerektiğinde Türkiye hizmet dökümü bulunmalıdır. İkinci dosya Danimarka çalışma statüsüdür: iş sözleşmesi, çalışma tarihleri, faaliyet belgesi, işten çıkış kaydı ve ilgili kurumun hizmet bilgileri bir araya getirilir. Üçüncü dosya ikamete dayalı ödenektir: Danimarka kurumundan ödeme türünü, başlangıç ve bitiş tarihini gösteren belge sunulur.

Dördüncü dosya yoklama ve yazışma izidir: altı aylık yurt dışı bulunma hesabı, üç aylık yoklama takvimi, gönderilen formun örneği, SGK evrak kayıt numarası ve cevap yazıları korunmalıdır. Beşinci dosya aylığın durumudur: SGK’nın ödeme durdurma, kesme, yeniden tahsis veya yersiz ödeme işlem yazıları birbirinden ayrılır. Aynı tarihlerde birden fazla SGK işlemi bulunuyorsa hangi kararın hangi gerekçeyle tesis edildiği takip edilmelidir.

Danimarka belgeleri Türk kurumunun anlayacağı biçimde tercüme edilmelidir. Ancak bütün yabancı belgelerin aynı noter ve apostil işlemine tabi olduğu peşinen kabul edilmemelidir; SGK’nın yurt dışı hizmet belgelerine ilişkin kendi uygulama talimatı esas alınır. Kurumun istediği dönem veya belge içeriği eksikse yeniden düzenleyen makamdan belge almak, başka bir döneme ilişkin belgenin süresini elle değiştirmekten farklı ve doğru yöntemdir. Bütün tarihler esas belgeden aktarılmalıdır.

Resmî Kaynaklar ve Kanun Bağlantıları

• SGK — Yurt Dışı Aylık İşlemleri: Kesin dönüş, aylık kesilmesi, kısa süreli işler, 6 ay + 3 ay
• SGK — 2026 Yurt Dışı Borçlanması İşlemleri
• SGK — 3201 Sayılı Kanuna Göre Aylık Alanlara Mahsus Yoklama Belgesi
• Mevzuat Bilgi Sistemi — 3201 sayılı Kanun m.6/A-B ve 5510 sayılı Kanun m.96
• İlgili iç bağlantı: Danimarka–Türkiye sözleşmesi ve hizmet birleştirme

Türkiye’de Hukuki Başvuru ve İletişim

Danimarka’daki çalışma kaydı, SGK aylığının kesilmesine ilişkin tarih veya yersiz ödeme kararına itiraz konusu olduğunda, dosya tek bir sosyal güvenlik formundan ibaret değildir. Türk SGK tahsis yazısı, Danimarka kurumunun hizmet ve ödenek kaydı ve ilgili dönemlerin birbirine uygunluğu birlikte incelenir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerinden Türkiye genelindeki dosyaları yönetir ve koordine eder. İletişim ve Mersin ofisi konumu sayfasından belgeye dayalı hukuki inceleme için ulaşılabilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →