Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık: TCK 276
Suçun açık tanımı: TCK 276, yargı mercileri veya kanunen yetkili kurulca görevlendirilen bilirkişinin gerçeğe aykırı mütalaa vermesini ya da tercümanın gerçeğe aykırı çeviri yapmasını cezalandırır. Mesleki yöntem farkı, hesap hatası veya tartışılır bilimsel görüş tek başına kastı göstermez. Kişinin resmen görevlendirilmiş olması ve gerçeğin bilerek çarpıtılması gerekir.
Gerçeğe aykırı bilirkişilik suçu: Yargı mercisi veya kanunen yetkili kurul önünde bilirkişi ya da tercümanın gerçeğe aykırı görüş veya çeviri sunmasını açıklar.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık: tanım ve kesin suç sınırı
Yargı mercisi veya kanunen yetkili kurul önünde bilirkişi ya da tercümanın gerçeğe aykırı görüş veya çeviri sunmasını açıklar.
TCK 276, yargı mercileri veya kanunen yetkili kurulca görevlendirilen bilirkişinin gerçeğe aykırı mütalaa vermesini ya da tercümanın gerçeğe aykırı çeviri yapmasını cezalandırır. Mesleki yöntem farkı, hesap hatası veya tartışılır bilimsel görüş tek başına kastı göstermez. Kişinin resmen görevlendirilmiş olması ve gerçeğin bilerek çarpıtılması gerekir.
Bu yazıya özgü üç kanuni inceleme
- 1. unsur: Bilirkişi veya tercüman görevi
- 2. unsur: Yetkili merci önünde işlem
- 3. unsur: Gerçeğe aykırı mütalaa veya tercüme
Suçun oluştuğu somut örnek
Bilirkişi, ölçüm kaydını gördüğü hâlde bir tarafa yarar sağlamak için sonucu bilerek ters yazar ve ham veriyi rapordan gizlerse gerçeğe aykırı mütalaa oluşur.
Bu suçun oluşmadığı veya başka maddeden ayrıldığı örnek
İki uzmanın kabul gören farklı bilimsel yöntemlerle farklı sonuca ulaşması, birinin gerçeği bildiği hâlde çarpıttığını gösteren delil yoksa TCK 276 değildir.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
Madde 276- (1) Yargı mercileri veya suçtan dolayı kanunen soruşturma yapmak veya yemin altında tanık dinlemek yetkisine sahip bulunan kişi veya kurul tarafından görevlendirilen bilirkişinin gerçeğe aykırı mütalaada bulunması halinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Net anlamı: Yetkili merci önünde gerçeğe aykırı mütalaa veren bilirkişiye veya gerçeğe aykırı çeviri yapan tercümana üç yıldan yedi yıla kadar hapis verilir.
Birlikte okunacak hükümler
- 5237/276: Yetkili merci önünde gerçeğe aykırı mütalaa veren bilirkişiye veya gerçeğe aykırı çeviri yapan tercümana üç yıldan yedi yıla kadar hapis verilir.
Hukuki değerlendirme şeması
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık: ceza, şikâyet, uzlaştırma ve özel sonuç
| Konu | Net cevap | Kanuni açıklama |
|---|---|---|
| Ceza | Gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık | Yetkili merci önünde gerçeğe aykırı mütalaa veren bilirkişiye veya gerçeğe aykırı çeviri yapan tercümana üç yıldan yedi yıla kadar hapis verilir. |
| Şikâyet | Hayır | Suç savcılık tarafından resen soruşturulur. |
| Uzlaştırma | Hayır | Suç CMK 253 kapsamındaki uzlaştırma suçlarından değildir. |
| Etkin pişmanlık / özel sonuç | Yok | Bu suç için TCK’da özel etkin pişmanlık hükmü yoktur. |
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık için konuya özgü deliller ve yapılacak işlemler
Görevlendirme kararı, inceleme soruları, dayanak ham veri, raporun sürümleri, hesap tablosu, asıl ses/metin ve tercüme, uzman standartları, yazışma ve olası menfaat ilişkisi toplanır. Yanlışlığın maddi mi yorum farkı mı olduğu bağımsız uzmanla incelenir.
| İncelenecek kayıt | Bağlı olduğu kanuni unsur |
|---|---|
| Görevlendirme kararı | bilirkişi veya tercüman görevi |
| inceleme soruları | yetkili merci önünde işlem |
| dayanak ham veri | gerçeğe aykırı mütalaa veya tercüme |
Başvuru veya savunma sırası
- 1. adım: Bilirkişi veya tercüman görevi: Görevlendirme kararı üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin.
- 2. adım: Yetkili merci önünde işlem: inceleme soruları kaydının aslını koruyup bilirkişi veya tercüman görevi ile zaman bağını kurun.
- 3. adım: Gerçeğe aykırı mütalaa veya tercüme: dayanak ham veri içeriğini yetkili merci önünde işlem yönünden lehe ve aleyhe birlikte okuyun.
Bu dosyada özellikle kaçınılacak hatalar
- Her hatalı raporu ceza suçu saymak
- Resmî görevlendirmeyi dosyaya koymamak
- Asıl metin veya ham veri olmadan tercümeyi değerlendirmek
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlıkta Uygulama ve Dosya Stratejisi
TCK 276 için bilirkişi ya da tercümanın yetkili merci tarafından görevlendirilmiş olması ve gerçeği bilerek rapor veya çeviriyi çarpıtması gerekir. Her hatalı hesap, eksik inceleme veya kabul gören iki bilimsel yöntem arasındaki görüş ayrılığı ceza suçu değildir. Bilirkişinin kendisine yöneltilen soruları, kullandığı ham veriyi ve yöntemini; tercümanın ise asıl metin ya da ses kaydıyla çeviri arasındaki anlam farkını değerlendirmek gerekir. Maddi hata, mesleki yetersizlik ve kasıtlı gerçeğe aykırılık birbirinden ayrılmalıdır.
Görevlendirme kararı, inceleme soruları, raporun tüm sürümleri, ham veri ve hesap tabloları, cihaz çıktıları, asıl ses/metin, tercüme kaydı, kullanılan uzman standartları, taraflarla yazışmalar ve olası menfaat ilişkisi korunur. Başvuruda yanlış olduğu ileri sürülen bölümün dosyanın hangi verisiyle çeliştiği ve bilirkişinin gerçeği bildiğini gösteren olgular açıklanır. Savunmada yöntem seçimi, veri eksikliği, maddi hata, uzmanlık sınırı ve raporun bağlayıcı olmayıp yargısal denetime açık olması ele alınır. Bağımsız uzman incelemesi yalnız farklı sonuca ulaşmamalı; ilk raporun neden objektif veriye aykırı olduğunu göstermelidir.
Türkiye Geneli Uygulama
Uzmanlık alanı ve dosya mahkemesi farklı şehirlerde olabilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, kabul ve vekâlet koşulları sağlandığında Türkiye’nin her il ve ilçesindeki TCK 276 süreçlerinde hukuki yardım sunabilir. Teknik değerlendirme dosyaya özgüdür; sonuç garantisi verilmez.
Mersin Uygulaması
Mersin’deki dava veya soruşturmalarda görevlendirme kararı, bilirkişi raporu, tercüme ve ham veriler birlikte temin edilir. Rapor, asıl kayıt veya dava dosyası bulunan kişiler Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu ile doğrudan iletişim kurabilir. Hukuki yardımın kapsamı ön inceleme sonrasında belirlenir.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık hakkında 12 net soru
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık nedir?
Yargı mercisi veya kanunen yetkili kurul önünde bilirkişi ya da tercümanın gerçeğe aykırı görüş veya çeviri sunmasını açıklar. Yetkili merci önünde gerçeğe aykırı mütalaa veren bilirkişiye veya gerçeğe aykırı çeviri yapan tercümana üç yıldan yedi yıla kadar hapis verilir.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık için kanuni yaptırım nedir?
Yetkili merci önünde gerçeğe aykırı mütalaa veren bilirkişiye veya gerçeğe aykırı çeviri yapan tercümana üç yıldan yedi yıla kadar hapis verilir.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık şikâyete bağlı mıdır?
Hayır. Suç savcılık tarafından resen soruşturulur.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık uzlaştırma kapsamında mıdır?
Hayır. Suç CMK 253 kapsamındaki uzlaştırma suçlarından değildir.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık için etkin pişmanlık veya özel sonuç var mıdır?
Yok. Bu suç için TCK’da özel etkin pişmanlık hükmü yoktur.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık hangi maddelerde düzenlenir?
5237/276 hükümleri birlikte incelenir. Ana yaptırım ve suç tanımı 5237/276 hükmündedir.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık oluşurken hangi unsurlar aranır?
bilirkişi veya tercüman görevi, yetkili merci önünde işlem, gerçeğe aykırı mütalaa veya tercüme birlikte incelenir; kanunun zorunlu tuttuğu unsur eksikse bu suçtan mahkûmiyet kurulmaz.
bilirkişi veya tercüman görevi ile gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık hükmündeki kanuni fiil arasındaki bağ ayrımı neden önemlidir?
bilirkişi veya tercüman görevi ile gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık hükmündeki kanuni fiil arasındaki bağ sınırı, gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Olaydaki hareket bu ayrımın hangi tarafında kaldığı gösterilerek anlatılır.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık hangi kayıtlarla araştırılır?
Görevlendirme kararı, inceleme soruları, dayanak ham veri birlikte korunur ve her kaydın hangi unsuru açıkladığı belirtilir.
Görevlendirme kararı tek başına yeterli midir?
Görevlendirme kararı dosyadaki diğer kayıtlarla birlikte incelenir; kaynağı, zamanı ve kişiyle bağlantısı doğrulanmadan kesin sonuç kurulmaz.
Bilirkişi veya tercüman görevi: Görevlendirme kararı üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin işlemi dosyada neden önemlidir?
Bilirkişi veya tercüman görevi: Görevlendirme kararı üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin işlemi, gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık iddiasının tarih ve içerik bakımından denetlenebilmesini sağlar.
bilimsel görüş ayrılığı ile bilerek gerçeğe aykırı bilirkişilik ayrımı hangi sonucu değiştirir?
bilimsel görüş ayrılığı ile bilerek gerçeğe aykırı bilirkişilik ayrımı temel fiilin 5237/276 kapsamında kalıp kalmadığını değiştirir; maddi olgu ve ilgili kayıt birlikte okunur.
Somut dosya incelemesi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu · İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
+90 552 224 43 66E-postaİletişimBilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Somut dosyada uygulanacak hüküm; olay tarihi, belge, taraf sıfatı ve usul aşaması birlikte incelenerek belirlenir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Resmî Kaynaklar
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.