Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı 2026
Kısa cevap: Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren işçi, aynı işveren yanında en az bir yıl çalışmışsa kıdem tazminatını alır. İşçi sevk veya sınıflandırma belgesini fesih dilekçesine eklemeli ve ayrılışın askerlik nedeniyle yapıldığını açıkça yazmalıdır. Bu fesihte ihbar tazminatı doğmaz; kullanılmayan yıllık izin ve ödenmeyen ücret alacakları ayrıca ödenir.

Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Nedir?
1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükteki 14. maddesi, iş sözleşmesinin muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle sona erdirilmesi halinde kıdem tazminatı ödenmesini emreder. İşçi normal istifa yapmaz; kanunun tanıdığı özel fesih hakkını kullanır. Bedelli askerlik, kısa dönem, yedek subay veya yedek astsubay statüsünde somut sevk ve hizmet belgeleri incelenir. Asıl ölçüt iş ilişkisinin fiilî askerlik yükümlülüğü nedeniyle sona ermesidir.
Hangi Askerlik Halleri Kapsamdadır?
Muvazzaf askerlik amacıyla silah altına alınma temel kapsamdadır. Yoklama, sağlık muayenesi, sınıflandırma bekleme veya yalnızca askerlik planı tek başına fesih nedeni oluşturmaz. İşçi sevk tarihini ve birliğe katılma yükümlülüğünü resmî belgeyle göstermelidir. Manevra veya kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işten ayrılmada ise 4857 sayılı Kanun’un 31. maddesindeki özel askı ve fesih kuralları ayrıca uygulanır.
En Az Bir Yıllık Kıdem Şartı
Tazminat için aynı işveren yanında en az bir tam yıl çalışma gerekir. Deneme dönemi hizmete dahildir. İşyeri devri, işveren değişikliğinin şekli, alt işveren ilişkisi ve aralıklı çalışma dönemleri gerçek işveren ve fesih kayıtları üzerinden incelenir. Bir yıl tamamlanmadan askerlik nedeniyle ayrılan işçi kıdem tazminatı alamaz; ancak ücret, fazla çalışma ve kullanılmayan izin dışındaki doğmuş alacaklarını talep eder.
Sevk Belgesi ve Fesih Dilekçesi
Fesih dilekçesinde muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma iradesi, fesih tarihi, sevk tarihi ve kıdem tazminatı talebi açıkça yer almalıdır. E-Devlet veya askerlik şubesinden alınan sevk belgesi eklenmelidir. Belge işverene noter, KEP, iadeli taahhütlü posta ya da imza karşılığı elden teslim edilir. Sözlü bildirim, sonradan “devamsızlık” veya “normal istifa” kaydı düzenlenmesine zemin hazırlar.
Fesih ile Sevk Arasındaki Zaman Bağı
Kanun sabit bir gün sayısı yazmaz; fesih ile askere katılma arasında gerçek ve makul neden bağı bulunmalıdır. Aylar önce yapılan ve başka nedenle gerçekleşen ayrılış, sonradan askerlik feshi olarak değiştirilemez. İşçi çalışma ve teslim işlemlerini sevk tarihine göre planlamalıdır. İşveren de yalnızca süre geçtiği iddiasıyla ödeme reddetmemeli; sevk belgesi, fesih tarihi ve fiilî katılışı birlikte incelemelidir.
İhbar Süresi ve İhbar Tazminatı
Askerlik nedeniyle kanuni fesihte işçi ihbar süresini çalışmaz ve işverene ihbar tazminatı ödemez. İşçi de işverenden ihbar tazminatı isteyemez. Fesih nedeni dilekçede yazılı değilse işveren normal istifa savunması yapar; bu nedenle hukuki nedenin ve belgenin aynı anda sunulması gerekir. İşyeri eşyaları, avanslar ve zimmetler fesih günü tutanakla kapatılmalıdır.
Kıdem Tazminatı Hesabı
Kıdem tazminatı, fesih tarihindeki giydirilmiş brüt ücret üzerinden her tam yıl için otuz günlük ücret olarak hesaplanır. Düzenli yemek, yol, prim ve para ile ölçülebilen sürekli menfaatler eklenir; kıdem tazminatı tavanı uygulanır. Bir yıldan artan ay ve günler orantılı hesaba girer. kıdem tazminatı hesaplama aracı brüt ücret ve hizmet süresiyle ön sonuç verir.
Yıllık İzin ve Diğer İşçilik Alacakları
Kullanılmayan yıllık izin ücreti fesihle birlikte paraya dönüşür. Ödenmemiş ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacakları da ayrıca ödenir. Askerlik nedeniyle kıdem ödenmesi bu kalemleri kapsamaz veya sona erdirmez. İşçi bordro, banka hareketi, vardiya listesi ve izin kayıtlarını saklamalıdır. yıllık izin hesaplama aracı izin süresini kontrol eder.
Askerlik Dönüşü İşe Başlama Hakkı
4857 sayılı İş Kanunu’nun 31. maddesi uyarınca askerlik veya kanuni ödev nedeniyle ayrılan işçi, görevin bitiminden itibaren iki ay içinde eski işine dönmek için başvurur. İşveren boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe öncelikle almak zorundadır. Şartlar bulunduğu halde işe almayan işveren üç aylık ücret tutarında tazminat öder. Başvuru yazılı ve teslim kanıtlı yapılmalıdır.
SGK Çıkış Kodu ve İşsizlik Ödeneği
İşveren askerlik nedeniyle ayrılışı doğru SGK koduyla bildirmelidir. Terhis sonrası işsizlik ödeneği için 4447 sayılı Kanun’daki prim ve başvuru koşulları ayrıca kontrol edilir. Başvuru terhisten sonra kanuni süre içinde İŞKUR’a yapılır. Hizmet dökümündeki yanlış kod için önce işverenden düzeltme istenir; sonuç alınmazsa SGK kayıt düzeltme yolları kullanılır. çıkış kodları rehberi kayıt etkilerini açıklar. Prim maliyeti için askerlik borçlanması hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
İşveren Ödeme Yapmazsa
Sevk belgesi, fesih dilekçesi, hizmet dökümü, bordrolar ve banka kayıtlarıyla zorunlu arabuluculuğa başvurulur. Talep formunda kıdem tazminatı ve diğer alacaklar ayrı kalemler halinde gösterilir. Anlaşma sağlanmazsa iş mahkemesinde dava açılır. Kıdem tazminatında fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz talep edilir; diğer alacakların faiz türü kendi hukuki niteliğine göre belirlenir.
Mersin ve Türkiye Genelinde Başvuru
Mersin’deki işyerleri için yetkili arabuluculuk bürosu ve iş mahkemesi, işin yapıldığı yer ile işverenin yerleşim yeri kurallarına göre belirlenir. Başka şehirdeki çalışma kayıtları da aynı kanuni çerçevede incelenir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin ofisinde sevk belgesi, kıdem hesabı ve fesih yazısını değerlendirir; Türkiye genelindeki süreçler UYAP ve yetkili kurumlar üzerinden yürütülür.
Bedelli askerlikte yalnızca ücretin yatırılması kıdem hakkını tamamlamaz. Fiilî temel eğitim veya askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesinin sona erdiği resmî kayıtlarla gösterilmelidir. Ücretsiz izinle hizmet dönemini geçirmek isteyen işçi ile işveren yazılı anlaşma yapar; kanun işvereni ücretsiz izin vermeye zorlamaz.
Araç sonucu ön hesap sağlar; kesin hukuki sonuç dosya belgeleri ve resmî kayıtlarla belirlenir. Özellikle bordro dışı düzenli ödeme, işyeri devri ve kesintili hizmet bulunan dosyalarda hesap kalemleri ayrı ayrı doğrulanmalıdır.
Askerlik durum belgesi ile sevk belgesi aynı işlevi görmez. Durum belgesi yükümlülük ve sınıflandırma bilgilerini gösterirken sevk belgesi birliğe katılış tarihini somutlaştırır. Fesih dosyasında sevk belgesinin bulunması askerlik nedeni ile ayrılış arasındaki bağı güçlendirir. İşçi terhis belgesini de saklamalıdır; eski işe dönüş başvurusunda görevin sona erdiği tarih bu belgeyle ispatlanır. E-Devlet belgesinin barkodlu nüshası, doğrulama kodu korunarak işverene sunulmalıdır.
İşçi sevkten çok önce ayrılmışsa aradaki dönemde başka işte çalışma, iş arama kaydı ve fiilî katılış tarihi incelenir. Kanun belirli bir gün sayısı vermediği için otomatik kabul veya ret doğru değildir. Mahkeme, fesih iradesinin gerçek nedenini olayların sırasından belirler. Bu nedenle işçi ayrılışı sevk takvimine göre planlamalı; kişisel hazırlık süresi, şehir değişikliği ve teslim işlemlerini belgelemelidir. İşveren de soyut “erken ayrıldı” savunması yerine tarihli kayıt sunmalıdır.
Askerden dönen işçinin eski işe başvurusunda sözlü talep yeterli güvence sağlamaz. Başvuru noter, KEP, iadeli posta veya imza karşılığı dilekçeyle yapılmalıdır. İşçi görevini, işyerini, terhis tarihini ve çalışmaya hazır olduğu günü yazmalıdır. İşveren boş kadro bulunmadığını ileri sürüyorsa işe alım ilanları, personel hareketleri ve aynı nitelikteki kadrolar incelenir. Kanuni önceliğe aykırı davranış üç aylık ücret tutarında tazminat sonucunu doğurur.
Arabuluculuk başvurusuna sevk belgesi, fesih dilekçesi, SGK hizmet dökümü, ücret bordroları ve banka kayıtları eklenmelidir. Talep yalnızca kıdemle sınırlı tutulmamalı; kullanılmayan izin ve ödenmeyen ücretler ayrıca yazılmalıdır. Anlaşma belgesinde brüt tutar, damga vergisi, faiz, ödeme tarihi ve banka hesabı açıkça gösterilmelidir. Taksit kararlaştırılırsa bir taksidin ödenmemesi halinde kalan borcun durumu da metinde düzenlenmelidir.
Örnek uygulamada sevk tarihi 20 Ekim 2026 olan işçi, işyeri teslim işlemlerini tamamlayarak 10 Ekim 2026 tarihinde askerlik gerekçeli fesih yapmıştır. İşçi sevk belgesini eklemiş ve işveren bildirimi askerlik koduyla SGK’ya vermiştir. Bu zaman çizelgesi neden bağını açıkça gösterir. Aynı işçinin sevk belgesi bulunmadan altı ay önce kişisel nedenlerle istifa dilekçesi vermesi halinde sonradan askerlik tazminatı istemesi farklı değerlendirilir; ilk dilekçe ve fiilî ayrılış nedeni belirleyicidir.
Terhis sonrası dönüşte iki aylık başvuru süresi görev bitim tarihinden hesaplanır. İşçi eski görev unvanını, çalışmaya hazır olduğu günü ve iletişim bilgisini dilekçede yazmalıdır. İşveren başvuruyu yanıtsız bırakırsa işçi aynı dönemde açılan ilanları, yeni işe giriş kayıtlarını ve işyerindeki boş kadroları hukuka uygun yollarla tespit eder. İşverenin işe alma yükümlülüğü mevcut boş yer veya ilk boşalacak uygun iş üzerinden incelenir.
Dosya kontrol notu: Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı 2026 incelemesinde askerlik kıdem tazminatı, muvazzaf askerlik, işten ayrılma, iş hukuku başlıkları tek bir belgeye göre değil; sözleşme, resmî kayıt, taraf bildirimleri, ücret hareketleri ve olayların tarih sırası birlikte okunarak belirlenir. Bir belgedeki ifade diğer kayıtlarla çelişiyorsa belgenin düzenlenme zamanı, teslim şekli ve gerçek uygulama esas alınır. Başvuru yapılmadan önce süreler takvime yazılmalı, talep kalemleri ayrı hesaplanmalı ve bütün dijital kayıtların değişmemiş örnekleri saklanmalıdır.
Kanun Metni ve Resmî Kaynaklar
1475 sayılı İş Kanunu madde 14 ve 4857 sayılı Kanun madde 31 özetini açın
Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla iş sözleşmesini sona erdiren ve en az bir yıllık kıdemi bulunan işçiye kıdem tazminatı ödenir. Askerlik veya kanuni ödev bitiminden sonra iki ay içinde işe dönme başvurusu yapan işçi, kanundaki koşullarla eski işine veya ilk boşalacak işe alınır.
Yasal dayanak 1475 sayılı İş Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu madde 31 üzerinden kontrol edilmiştir. Arabuluculuk süreci 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu hükümlerine tabidir.
Sık Sorulan Sorular
Askerlik nedeniyle kıdem için kaç yıl çalışmak gerekir?
Aynı işveren yanında en az bir yıl çalışmak gerekir.
Bedelli askerlikte kıdem alınır mı?
Fiilî askerlik hizmeti nedeniyle fesih ve resmî sevk kaydı varsa kanuni koşullar incelenir.
Sevk belgesi şart mı?
Askerlik nedeniyle feshi ispatlayan temel resmî belge sevk belgesidir.
İhbar süresi çalışılır mı?
Hayır. Geçerli askerlik feshinde ihbar süresi uygulanmaz.
İhbar tazminatı alınır mı?
Hayır. Feshi işçi yaptığı için işçiye ihbar tazminatı ödenmez.
Askerden sonra eski işe dönülür mü?
Görevin bitiminden itibaren iki ay içinde yazılı başvuru yapılır ve İş Kanunu madde 31 uygulanır.
Kıdem hangi ücretten hesaplanır?
Fesih tarihindeki giydirilmiş brüt ücret ve kıdem tavanı esas alınır.
İşsizlik maaşına ne zaman başvurulur?
Terhisten sonra kanuni başvuru süresi içinde İŞKUR’a başvurulur ve prim koşulları kontrol edilir.
İşveren askerlik kodunu yanlış girerse ne olur?
İşverenden düzeltme istenir; sonuç alınmazsa SGK kayıt yollarına başvurulur.
Kıdem ödenmezse nereye başvurulur?
Önce zorunlu arabuluculuğa, anlaşma çıkmazsa iş mahkemesine başvurulur.
Askerlik Feshi ve Kıdem Belge Kontrolü
Sevk tarihi, fesih dilekçesi, hizmet süresi, brüt ücret ve SGK çıkış kodu birlikte incelendiğinde kıdem hakkı ve başvuru planı netleşir.
Hukuki değerlendirme talep edinHukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından güncel mevzuat, resmî kaynaklar ve hukuki terminoloji yönünden incelenmiştir.
- Hazırlayan
- Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
- İnceleyen
- Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
- Son içerik kontrolü
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Hukuki değerlendirme, yürürlükteki mevzuat, somut olayın özellikleri ve hukuka uygun deliller üzerinden yapılır; sonuç garantisi verilmez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
