Miras Kalan Borçlar Ne Olur? 2026

Kısa cevap: Miras yalnızca mal ve para değil, mirasbırakanın devredilebilir borçlarını da kapsar. Mirasçılar ölüm anında terekeyi aktif ve pasifiyle bir bütün olarak kazanır ve kural olarak tereke borçlarından kişisel malvarlıklarıyla müteselsilen sorumlu olur. Mirası istemeyen yasal mirasçı, mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispat etmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine kayıtsız ve şartsız ret beyanı verir. Atanmış mirasçı bakımından süre, ölüme bağlı tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihten başlar. Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras TMK m. 605/2 gereğince reddedilmiş sayılır.

Miras Borcu Nedir?

Mirasbırakanın kredi, kredi kartı, vergi, kira, tazminat, kefalet ve icra takibine konu olabilecek diğer devredilebilir borçları terekenin pasifini oluşturur. Kişiye sıkı sıkıya bağlı edimler ve ölümle sona eren yükümlülükler mirasçıya geçmez. Her borcun sözleşmesi, muacceliyet tarihi, teminatı ve zamanaşımı ayrı incelenir. Ölüm borcu silmez; alacaklı terekeye ve kabul eden mirasçılara yönelir.

Mirasçılar Borçtan Nasıl Sorumlu Olur?

Yasal ve atanmış mirasçılar mirası ölüm anında bir bütün olarak kazanır. TMK m. 641 uyarınca mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur; alacaklı borcun tamamını mirasçılardan birinden isteyebilir. Borcu ödeyen mirasçının diğer mirasçılara karşı iç ilişkide rücu hakkı vardır. Paylaşma da alacaklıya karşı sorumluluğu kendiliğinden sona erdirmez: Alacaklı borcun bölünmesine veya bir mirasçıya nakline açık ya da örtülü biçimde rıza göstermemişse TMK m. 681 gereğince paylaşmadan sonra da bütün malvarlığıyla müteselsil sorumluluk sürer. Teselsül, paylaşma tarihinden; daha sonra muaccel olacak borçlarda ise muacceliyet tarihinden itibaren beş yıl geçmekle sona erer.

Borç Miras Payını Aşarsa Ne Olur?

Mirası kayıtsız şartsız kabul eden mirasçının sorumluluğu yalnızca aldığı mal değeriyle sınırlı değildir; kendi malvarlığına da uzanır. Bu nedenle terekenin aktif ve pasifi araştırılmadan araç, para veya taşınmaz üzerinde tasarruf yapılmamalıdır. Banka, vergi dairesi, icra dosyaları, tapu ve ticaret kayıtları toplanır. Alacak ve borçlar netleştikten sonra ret veya resmi defter yolu seçilir.

Reddi Miras Süresi Kaç Aydır?

TMK m. 606 uyarınca miras üç ay içinde reddedilebilir. Yasal mirasçı bakımından süre, mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiği ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendiği tarihte başlar. Vasiyetname ile atanmış mirasçı bakımından süre, ölüme bağlı tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihten işler. Koruma önlemi olarak terekenin yazımı yapılmışsa TMK m. 607 gereğince ret süresi, yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından bildirilmesiyle başlar. Ret beyanı mirasın açıldığı yer sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı, kayıtsız ve şartsız yapılır. Yasal sürede ret beyanı verilmezse miras kayıtsız ve şartsız kazanılmış olur.

Ret Beyanı Nasıl Verilir?

Mirasçı, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine kimlik, ölüm ve mirasçılık bilgileriyle başvurur. “Borç çıkarsa reddediyorum” gibi şartlı beyan geçerli değildir. Her mirasçı kendi iradesini açıklar; bir kişinin reddi diğerlerini otomatik olarak kapsamaz. Küçük veya kısıtlı mirasçıda yasal temsil, menfaat çatışması ve vesayet makamı izni kuralları uygulanır.

Hükmen Ret Nedir?

Ölüm tarihinde miras bırakanın ödeme güçsüzlüğü açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda üç aylık beyan aranmadan hükmen ret savunması yapılır. Ancak mirasçı terekeye sahip çıkmış, malları gizlemiş veya olağan yönetim dışı tasarruf yapmışsa kabul sonucu doğar. İcra takibinde hükmen ret, terekenin ölüm anındaki borca batıklık belgeleriyle ileri sürülür.

Resmi Defter Tutulması

TMK m. 619 uyarınca resmî defter talebi, üç aylık ret süresinden ayrı olarak bir aylık süre içinde sulh hâkiminden istenir; talep mirasın reddine ilişkin usule göre yapılır ve mirasçılardan birinin istemi diğerleri hakkında da sonuç doğurur. Mahkeme terekenin aktif ve pasiflerini deftere geçirir. Defteri inceleme süresi bittikten sonra her mirasçı TMK m. 626 gereğince mahkemece bir ay içinde beyanda bulunmaya çağrılır; mirasçı ret, resmî tasfiye, deftere göre kabul veya kayıtsız şartsız kabul seçeneklerinden birini seçebilir. Süresinde beyanda bulunmayan mirasçı mirası deftere göre kabul etmiş sayılır. Deftere göre kabulde, deftere yazılmış borçlardan mirasçı hem tereke malları hem de kendi malvarlığıyla sorumludur; deftere yazılmayan borçlar ile kefalet borçları bakımından TMK m. 629 ve 630’daki özel hükümler uygulanır.

Terekeye Müdahale Etmenin Riski

Mirasçı, ret süresi dolmadan tereke işlerine olağan yönetim dışında karışır, malı saklar veya kendine mal ederse ret hakkını kaybeder. Cenaze giderini ödeme, evi koruma veya bozulacak malı muhafaza gibi zorunlu işlemler kabul değildir. Buna karşılık aracı satmak, hesaptaki parayı çekip harcamak veya taşınmazı devretmek sahiplenme gösterir. Her işlem belge ve amaçla kayıt altına alınmalıdır.

Bütün Mirasçılar Reddederse

TMK m. 612 uyarınca en yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke, resmî tasfiye kapsamında sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir; miras kendiliğinden bir sonraki zümreye geçmez. Tasfiye sonunda artan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir. Buna karşılık yalnız bazı mirasçıların reddinde TMK m. 611 uygulanır ve reddeden mirasçının payı, miras açıldığı anda kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Altsoyun tamamının reddinde bunların payı TMK m. 613 gereğince sağ kalan eşe geçer. Mirasçılar ayrıca TMK m. 614 kapsamında, kendilerinden sonra gelen mirasçılara mirası kabul edip etmeyeceklerinin tasfiyeden önce sorulmasını isteyebilir. Geçerli ret, kural olarak mirasçılık nedeniyle borç sorumluluğunu kaldırır; ancak TMK m. 618’deki özel sorumluluk saklıdır.

Mirası Reddeden Kişi Hiçbir Borçtan Sorumlu Olmaz mı?

TMK m. 618 bir istisna getirir: Ödemeden âciz mirasbırakandan ölümünden önceki beş yıl içinde alınan ve paylaşmada geri verilmesi gereken değerler ölçüsünde, reddeden mirasçı alacaklılara karşı sorumlu olabilir. Olağan eğitim giderleri ve âdet üzere verilen çeyiz bu kapsamda değildir. İyiniyetli mirasçı yalnız geri verme zamanındaki zenginleşmesi ölçüsünde sorumludur. Ayrıntılar için reddi miras sonrası bağışlardan sorumluluk rehberine bakın.

Bu durum, mirasçının kendi alacaklılarını koruyan TMK m. 617 kapsamında reddin iptali ile karıştırılmamalıdır. Ayrıca kişinin kendi kefaletinden veya ortak borçlu sıfatından doğan borç, mirası reddetmesiyle ortadan kalkmaz.

Kredi, İpotek ve Sigorta

Konut kredisi borcu ölümle sona ermez; ipotekli taşınmaz ve kişisel sorumluluk kredi sözleşmesine göre incelenir. Kredi hayat sigortası varsa poliçe teminatı, istisnalar ve sağlık beyanı kontrol edilir. Sigorta ödeme yaparsa borç teminat oranında kapanır. Kefillerin ve müşterek borçluların sorumluluğu mirasın reddinden ayrı sürer. Banka ölüm belgesiyle bilgilendirilip güncel kapama hesabı istenir.

Vergi ve Kamu Borçları

Vergi borçlarında genel miras sorumluluğundan ayrıca Vergi Usul Kanunu m. 12 dikkate alınır. Mirası reddetmemiş yasal ve atanmış mirasçılar, mirasbırakanın vergi ödevlerini devralır; her mirasçı murisin vergi borçlarından kendi miras payı oranında sorumludur. Buna karşılık VUK m. 372 gereğince ölüm halinde vergi cezası düşer; vergi aslının kendiliğinden silinmesi söz konusu değildir. Gecikme zammı ve gecikme faizi vergi cezası sayılmaz; ölümle ceza gibi düşmez. Miras kalan vergi borcu bakımından miras payı ve borcun türü ayrı kontrol edilir. Kamu alacaklarının takibinde 6183 sayılı Kanun uygulanır. İdari para cezaları vergi cezasıyla aynı hukuki kategori değildir; ilgili yaptırımın dayandığı özel kanun ve şahsilik ilkesi ayrıca incelenmelidir. Vergi dairesinden mükellefiyet ve borç dökümü alınmadan “bütün kamu borcu silinir” veya “tamamı mirasçıya geçer” şeklinde genel sonuç kurulamaz.

Mersin ve Türkiye Genelinde Tereke Araştırması

Mersin’de son yerleşim yeri bulunan miras bırakan için ret ve resmi defter başvurusu Mersin sulh hukuk mahkemesinde yapılır. Türkiye’nin başka ilinde son yerleşim varsa o yer yetkilidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin ofisinde banka, icra, tapu ve vergi kayıtlarını inceler; ret, hükmen ret ve tereke dosyalarını Türkiye genelinde takip eder.

Miras paylarının oranı borçların varlığını değiştirmez; ancak mirasçılar arasındaki iç rücu hesabını belirler. miras payı hesaplama aracı aile tablosuna göre yasal oranları gösterir. Tereke borçları düşülmeden net paylaşım yapılmaz.

Miras bırakanın eşiyle mal rejimi önce tasfiye edilir. Sağ kalan eşe ait katılma alacağı tereke borcu, miras bırakanın eşten alacağı tereke aktifi olarak hesaba girer. Ardından net tereke miras paylarına bölünür. Bu iki hesap birbirine karıştırılmamalıdır.

Araç sonucu ön hesap sağlar; kesin hukuki sonuç dosya belgeleri ve resmî kayıtlarla belirlenir. Borçların tamamı ve mirasçıların sıfatı resmi kayıtlardan doğrulanmalıdır.

Mirasçı hakkında icra takibi başlatıldığında itiraz süresi takip yoluna göre belirlenir. İlamsız genel haciz yolunda İİK m. 62 uyarınca ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir; kambiyo senetlerine özgü takip, ilamlı takip ve kamu alacağı takibinde farklı süre ve başvuru yolları vardır. Bu nedenle her ödeme emrine otomatik olarak “yedi gün” uygulanmaz. Mirasın gerçek veya hükmen reddi iddiası da takip türü, talebin niteliği ve mevcut mahkeme kararına göre doğru yargı yolunda ileri sürülmelidir. Tebligatın cevapsız bırakılması takip hukukunda hak kaybına yol açabilir.

Mirasbırakanın taraf olduğu dava ve takiplerde ölüm olayı ilgili merciye bildirilir; mirasçıların taraf sıfatı ve terekenin durumu usul kurallarına göre belirlenir. Mirasın reddine ilişkin bir uyuşmazlığın sonucu görülmekte olan dosyayı etkiliyorsa mahkeme bu uyuşmazlığın sonucunu bekletici mesele yapabilir. Mirasçılık belgesi yalnızca mirasçılık sıfatını gösterir; tek başına mirasın kabul edildiği anlamına gelmez.

Örnek: Mirasbırakanın 400.000 TL banka borcu, 100.000 TL değerinde aracı ve eşit paylı iki çocuğundan başka mirasçısı olmadığını varsayalım. Miras kayıtsız şartsız kazanılmışsa banka, ödenmemiş borcun tamamını çocuklardan birinden isteyebilir; çocuk başına dış sorumluluk 200.000 TL ile sınırlı değildir. Fazla ödeme yapanın iç ilişkide diğer mirasçıya rücu hakkı ayrı değerlendirilir. İki çocuk da geçerli ret verirse en yakın yasal mirasçıların tamamının reddine ilişkin tasfiye kuralı uygulanır; TMK m. 618 istisnası ve kişisel kefalet gibi bağımsız borçlar ayrıca incelenir.

Kesinleşmiş icra takipleri ve haciz tutanakları hükmen ret incelemesinde delil olabilir; fakat yalnız dosya sayısından hareketle borca batıklığın kesinleştiği söylenemez. Ölüm tarihindeki malvarlığı, alacaklar ve borçlar birlikte değerlendirilir. Kabul niteliğindeki işlemler de ayrıca araştırılır. Somut uyuşmazlıkta bu kayıtlar, hükmen ret koşullarının varlığını ortaya koymak için sunulur.

Mirasçının yalnızca veraset ilamı alması mirası kabul ettiği anlamına gelmez. Mirasçılık belgesi kimlerin mirasçı olduğunu gösteren tespit belgesidir. Bankadan bilgi istemek, tapu ve icra kayıtlarını araştırmak da koruyucu işlemdir. Malı satma, borcu kendi adına yapılandırma veya tereke gelirini kişisel harcama kabul yönünde güçlü davranıştır.

Ret süresinin uzatılması ancak önemli neden varsa sulh hâkimi tarafından kararlaştırılır veya yeni süre verilir. Mirasçının borçları geç öğrenmesi otomatik ek süre yaratmaz. Süre dolmadan araştırma tamamlanamıyorsa resmi defter veya süre uzatma talebi somut gerekçeyle sunulmalıdır. Beklemek, sessiz kalmak ve sonra borç çıktı demek güvenli değildir.

Mirası reddeden kişinin kendi alacaklılarından mal kaçırma amacıyla hareket etmesi halinde alacaklılar veya iflas idaresi TMK 617’deki şartlarla reddin iptalini ister. Mirasçı borçlarını ödemekten acizken ret vermiş ve alacaklılara yeterli güvence sağlanmamışsa altı aylık dava süresi uygulanır. Ret işlemi kişisel alacaklılardan bağımsız değildir.

Ticari işletme miras kalmışsa çalışan ücretleri, vergi, SGK, kira ve tedarikçi borçlarıyla birlikte değerlendirilir. İşletmenin faaliyetini sürdürmeye yönelik her işlem otomatik olarak kabul sayılmaz; ancak TMK m. 610 uyarınca olağan yönetim veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli sınırı aşan işlemler ret hakkını düşürebilir. Bu nedenle zorunlu koruma işlemleri ile işletmeyi mirasçı sıfatıyla fiilen sürdürme birbirinden ayrılmalıdır. Gerektiğinde sulh hukuk mahkemesinden terekenin korunmasına yönelik önlem veya tereke temsilcisi atanması istenir. Şirket payı mirası ile şahıs işletmesi farklı hukuki sonuç doğurduğundan ticaret sicili ve şirket yapısı ayrıca incelenir.

Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışlar doğrudan borç değildir; fakat denkleştirme ve tenkis hesabına girer. Mirasçı tereke borçlarını ödedikten sonra net malvarlığı üzerinden paylaşım yapar. Dağıtım erken yapılmışsa sonradan çıkan borç için mirasçılar aldıkları malları ve kişisel sorumluluklarını dikkate alarak katkı sağlar. Paylaşma sözleşmesine sonradan çıkan borçlar için iç rücu hükmü eklenmelidir. Alacaklı bu iç anlaşmayla bağlı değildir; dış sorumluluk kanuni müteselsil rejime göre devam eder.

Başvuru öncesi belge kontrolü: Ölüm ve mirasçılığın öğrenilme tarihini gösteren belgeleri; banka borç dökümü ile sigorta poliçesini; icra dosyası ve tebligatları; tapu, araç ve vergi kayıtlarını; ölümden sonra tereke üzerinde yapılan işlemlerin belgelerini birlikte hazırlayın. Ölüm tarihindeki borç ile sonraki faiz ve masrafları ayırın. Gelen ödeme emrindeki süreyi ayrıca kaydedin; ret başvurusu yapılması, diğer dosyalardaki sürelerin kendiliğinden durduğu anlamına gelmez.

Kanun Metni ve Resmî Kaynaklar

Külli halefiyet, ret ve sorumluluk hükümleri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu üzerinden kontrol edilmiştir.

30 Eylül 2026 kaynak kontrolü: Ret istisnası ve müteselsil sorumluluk için TMK m. 618 ve 641 kanun metni; vergi cezası, gecikme zammı ve faiz ayrımı için Gelir İdaresi Başkanlığı açıklaması esas alınmıştır.

Sık Sorulan Sorular