Kısa cevap: Bir mirasçı, miras ortaklığından doğan elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi için iki kanuni yoldan birini kullanır: taşınmazlarda 3402 sayılı Kadastro Kanunu Ek m. 3 uyarınca ilgili tapu müdürlüğüne başvuru veya TMK m. 644 uyarınca sulh hukuk mahkemesinden dönüşüm talebi. Her iki yolda da diğer mirasçılara süreli ve sonuç ihtarlı bildirim yapılır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Hukuki sonuç, olayın adından değil kanunda belirtilen şartların birlikte gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarılır. Bu nedenle elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme başlığında sonuç; aşağıdaki kanun hükümleri, süre ve belgeler üzerinden belirlenir.
Elbirliği Mülkiyeti Paylı Mülkiyete Nasıl Çevrilir? TMK 644 Süreci
Miras ortaklığında paylar belli olsa da mirasçıların belirli mal üzerinde bağımsız payı yoktur. Paylı mülkiyete dönüşüm, ortaklığı bütünüyle tasfiye etmeden belirli mallarda pay oranlarını görünür hâle getirir. Dönüşüm kararı paylaşma değildir; miras payları oranında paylı mülkiyet kurar. Diğer mirasçının süresinde haklı itirazı veya paylaşma davası dönüşüm talebinin sonucunu etkiler. İnceleme sırasında işlem veya olay tek bir cümleyle nitelendirilmez; tarafların sıfatı, belgenin tarihi, tebliğ veya teslim şekli ve varsa ön başvuru birlikte ele alınır. Böylece hem yanlış görevli yere başvuru hem de eksik talep sonucu riski ortadan kaldırılır.
Kanuni dayanaklar
| Mevzuat | Madde | Bağlayıcı kural |
|---|---|---|
| 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu | m. 640 | Birden çok mirasçı, paylaşmaya kadar terekeye elbirliğiyle sahip olur; terekeye ait haklar üzerinde kural olarak birlikte tasarruf eder. |
| 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu | m. 644 | Bir mirasçı dönüşüm isteyebilir; diğer mirasçılara sonuç ihtarlı süre verilir. Haklı itiraz veya süresinde paylaşma davası yoksa paylı mülkiyete geçilir. |
| 3402 sayılı Kadastro Kanunu | Ek m. 3 | Taşınmaz için tapu müdürlüğünde tebligat yoluyla paylı mülkiyete dönüşüm yapılır; tebligat gideri başvurana aittir. |
| 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu | m. 4/1-b ve 12 | Mahkeme yolu sulh hukuk mahkemesinde izlenir; taşınmazın aynına ilişkin talepte taşınmazın bulunduğu yer kesin yetkilidir. |
elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme değerlendirmesinde tablodaki hükümler birlikte uygulanır. Özel hüküm bulunan yerde genel hükme göre değil, özel düzenlemenin kapsam ve şartlarına göre işlem yapılır. Süre hesabında karar, tebliğ, öğrenme, teslim veya ihlal tarihi birbirinin yerine kullanılamaz; başlangıç anı ilgili maddede gösterilen olaya göre belirlenir.
Şartlar ve sonuçları
1. Her mirasçı talepte bulunabilir
Başvuru için tüm mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekmez; tek mirasçı sulh hukuk mahkemesine başvurabilir. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.
2. Talep mal bazında kurulabilir
Terekenin tamamı veya başvuruda açıkça gösterilen belirli mallar için dönüşüm istenebilir. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.
3. Diğer mirasçılara tebligat yapılır
Hâkim, varsa itirazlarını belirlenen süre içinde bildirmeleri için diğer mirasçıları usulüne uygun çağırır. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.
4. Haklı itiraz incelenir
Elbirliği mülkiyetinin sürmesini gerektiren haklı sebep veya paylaşma davası ileri sürülürse bu itiraz gerekçesi ve deliliyle değerlendirilir. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.
5. Tapu tescili karara göre yapılır
Kesinleşen dönüşüm kararı taşınmaz bakımından tapu siciline miras payları oranında paylı mülkiyet olarak işlenir. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.
Adım adım başvuru ve takip yolu
- 1. adım — Mirasçılık ve payları belirleyin: Veraset ilamı ile tüm mirasçıları ve pay oranlarını kesinleştirin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
- 2. adım — Dönüşecek malları listeleyin: Tapu ada-parsel ve diğer mal tanımlarını karışıklık bırakmadan başvuruya ekleyin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
- 3. adım — Kanuni yolu seçin: Taşınmaz için 3402 sayılı Kanun Ek m. 3 uyarınca ilgili tapu müdürlüğüne başvurun veya TMK m. 644 uyarınca sulh hukuk mahkemesinden dönüşüm isteyin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
- 4. adım — Tebligatları takip edin: Tüm mirasçıların doğru adreslerine tebligat yapıldığını ve itiraz sürelerini kontrol edin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
- 5. adım — Tescili tamamlayın: İdari başvuruda tebligat süresinin itirazsız ve paylaşma davası açılmadan geçmesini; mahkeme yolunda kararın kesinleşmesini takiben paylı mülkiyet tescilini kontrol edin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme başvurusunda olay özeti, hukuki neden, deliller ve talep sonucu ayrı başlıklarla yazılır. Birbiriyle çelişen talepler açıklanmadan aynı metne eklenmez. Harç, gider avansı veya zorunlu ön başvuru bulunuyorsa işlem açılmadan önce tamamlanır. Elektronik başvuruda gönderim makbuzu; fizikî başvuruda evrak kayıt numarası alınır.
Belge ve delil kontrol listesi
- Mirasçılık belgesi: Bu belge elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği: Bu belge elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
- Tapu kayıtları ve taşınmaz listesi: Bu belge elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
- Diğer mirasçıların adres bilgileri: Bu belge elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
- Varsa paylaşma davası dosyası: Bu belge elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme için hazırlanan delil listesi yalnızca belge adlarından oluşmamalıdır. Her delilin hangi vakıayı ispatladığı gösterilir. Kişisel veri içeren belgelerde uyuşmazlıkla ilgisiz bilgiler ölçülülük ilkesi gereği kapatılır; belgenin ispat gücünü ortadan kaldıracak değişiklik yapılmaz.
Süre, görev ve yetki
Süre: TMK m. 644 ve 3402 sayılı Kanun Ek m. 3 bu talep için özel bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre koymaz; talep miras ortaklığı ve elbirliği mülkiyeti sürdüğü müddetçe ileri sürülür. İtiraz ve paylaşma davası için bağlayıcı süre, tapu müdürünün veya hâkimin sonuç ihtarlı tebligatta belirlediği süredir ve tebliğle başlar.
Başvuru veya yargı yeri: İdari yol, taşınmazın kayıtlı olduğu tapu müdürlüğünde; TMK m. 644’e dayalı yargısal yol sulh hukuk mahkemesinde yürütülür. Taşınmaza ilişkin dönüşüm talebinde HMK m. 12 gereğince taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
Diğer mirasçı haklı sebep ileri sürerse mahkeme delilleri inceler; itiraz paylaşma talebine dayanıyorsa paylaşma davasının açılıp açılmadığı ve kapsamı denetlenir. Süreye bağlı işlemde son gün beklenmez. Tebligat parçası, elektronik tebligat kayıtları ve başvuru makbuzu aynı dosyada saklanır. Görev ve yetki kamu düzenine ilişkin olduğu ölçüde merci tarafından kendiliğinden incelenir; diğer hâllerde tarafın süresinde itirazı gerekir.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- 1. hata: Tüm mirasçıların onayını zorunlu sanmak.
- 2. hata: Ada ve parsel bilgilerini eksik yazmak.
- 3. hata: Dönüşümü ortaklığın giderilmesi satışıyla karıştırmak.
- 4. hata: Mirasçı adreslerini güncellemeden tebligat istemek.
- 5. hata: Kesinleşmeden tapu tescil işlemi beklemek.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Bu yazıdaki maddi hukuk kuralları Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de yapılacak adliye, idare, tapu, tüketici, sigorta veya şirket işlemlerinde de aynı kanuni şartlar geçerlidir. Yerel uygulama yalnızca yetkili birim, dosya tevzii, randevu ve fizikî teslim adımlarını etkiler; kanunda yazılı süreyi veya hakkın kapsamını değiştirmez. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; yetki ve usul kuralları çerçevesinde Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
Mevzuatın güncel metni ve başvuru ekranı için resmî bağlantılar kullanılmalıdır:
Dönüşümün paylaşmadan farkını, miras paylarının hesabını ve diğer mirasçıların tutumuna bağlı yolları şu doğrulanmış içeriklerle birlikte inceleyin:
- miras paylaşımı ve dava yolları
- miras payı hesaplama rehberi
- bir mirasçının imza vermemesi hâli
- miras payının üçüncü kişiye devri
Elbirliği Mülkiyeti Paylı Mülkiyete Nasıl Çevrilir? TMK 644 Süreci İçin Hukuki Değerlendirme
elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından kanuni şartlar, süreler, görevli ve yetkili merci ile hukuka uygun deliller somut belgeler üzerinden birlikte incelenmelidir. Genel bilgi, dosyaya özgü hukuki değerlendirmenin yerine geçmez.
Hukuki Değerlendirme Talep Edin →Sık sorulan sorular
Elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete hangi yollarla çevrilir?
Taşınmazlarda 3402 sayılı Kadastro Kanunu Ek m. 3 uyarınca ilgili tapu müdürlüğüne başvurulur veya TMK m. 644 uyarınca sulh hukuk mahkemesinden dönüşüm istenir.
Tapu müdürlüğü ve mahkeme yolu nasıl işler?
Tapu müdürü veya sulh hâkimi diğer mirasçılara sonuç ihtarlı süre verir. Haklı itiraz ileri sürülmez ve süresinde paylaşma davası açılmazsa miras payları üzerinden paylı mülkiyete geçilir.
Başvuru ve itiraz süresi nedir?
Talep için özel zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur; elbirliği sürdüğü müddetçe ileri sürülür. İtiraz süresi sonuç ihtarlı tebliğde belirlenir ve tebliğle başlar.
Görevli ve yetkili yer neresidir?
İdari yol taşınmazın kayıtlı olduğu tapu müdürlüğünde; yargısal yol sulh hukuk mahkemesinde yürütülür. Taşınmaz için taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
Hangi belgeler hazırlanmalıdır?
Başvuruda özellikle Mirasçılık belgesi, Vukuatlı nüfus kayıt örneği, Tapu kayıtları ve taşınmaz listesi sunulmalıdır. Belgenin aslı, onaylı örneği veya doğrulanabilir elektronik kaydı tercih edilmelidir.
Haklı itiraz ileri sürülürse ne olur?
Elbirliğinin devamını haklı kılan itiraz ispatlanır veya verilen sürede paylaşma davası açılırsa istem konusu değer bakımından dönüşüm kararı verilmez.
Mersin dışındaki dosyalar bakımından kural değişir mi?
elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından maddi hukuk kuralı Türkiye genelinde aynıdır. Yetki, başvuru kanalı ve yerel işlem adımları dosyanın niteliğine göre belirlenir; büromuz Mersin merkezli olup dosyalar kanuni yetki ve usul çerçevesinde Türkiye genelinde yönetilir.
Avukatla temsil zorunlu mudur?
elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme işlemi için kanun kural olarak avukatla temsil zorunluluğu koymaz. Buna rağmen süre, görev, talep sonucu ve delil seçimi hatası hak kaybına yol açtığından somut dosya hukuki incelemeye tabi tutulmalıdır.
Elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından hangi belgeler incelenmelidir?
Mirasçılık belgesi: Bu belge elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir. Vukuatlı nüfus kayıt örneği: Bu belge elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete çevirme bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.…
Hangi resmî kaynaklar esas alınır?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 640 ve 644, 3402 sayılı Kadastro Kanunu Ek m. 3, 6100 sayılı HMK m. 4 ve 12 ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtları esas alınır.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgidir. Somut dosyada sözleşme, tebligat, karar ve deliller incelenmeden süre veya talep sonucu belirlenmemelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Yazar ve Hukuki İnceleme
Bu içerik Elbirliği Mülkiyeti Paylı Mülkiyete Nasıl Çevrilir? TMK 644 Süreci konusu bakımından Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış; Av. Emirhan Keskin tarafından güncel mevzuat, resmî kaynaklar ve hukuki terminoloji yönünden incelenmiştir.
Avukat Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472 · Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu kurucu avukatı
- Hazırlayan
- Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
- İnceleyen
- Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
- Hukuk alanı
- Miras ve Taşınmaz Hukuku
- Son kontrol
İçerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın sonucu; belgeler, yürürlükteki mevzuat ve hukuka uygun deliller üzerinden belirlenir.
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.