Gurbetçinin Türkiye’deki Evi İçin DASK Zorunlu mu?
gurbetçi DASK zorunlu mu: 6305 sayılı Kanun m.10 kapsamındaki Türkiye evi için DASK her yıl yenilenir. Yükümlü malik veya intifa hakkı sahibidir; yurt dışında ikamet yükümlülüğü kaldırmaz.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Yurt dışında yaşayan bir kişinin Türkiye’deki evi 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu m. 10 kapsamındaysa Zorunlu Deprem Sigortası yaptırılmalı ve her yıl yenilenmelidir. Yükümlü, malik veya varsa intifa hakkı sahibidir; ikamet ülkesi, vatandaşlık, evin boş olması ya da yalnız yazın kullanılması sonucu değiştirmez. Tapuya kayıtlı özel mülkiyete tabi taşınmaz üzerindeki meskenler, 634 sayılı Kanun kapsamındaki bağımsız bölümler ve konut binasının içindeki ticarethane veya büro olarak kullanılan bağımsız bölümler kapsamdadır.
Gurbetçinin Türkiye’deki evi için DASK zorunlu mu?
Evet. Bina Zorunlu Deprem Sigortası kapsamındaysa malikin Almanya, Hollanda, Fransa veya başka bir ülkede yerleşik olması hukuki sonucu değiştirmez. DASK, kişiye değil binaya ve bağımsız bölüme bağlı bir zorunlu sigortadır. Malik Türkiye’ye gelmeden banka, sigorta şirketi, yetkili acente veya çevrim içi kanallardan poliçe düzenletebilir.
Evin boş olması, kiraya verilmesi, yalnızca yazın kullanılması veya aile bireyine bedelsiz bırakılması zorunluluğu kaldırmaz. Zorunluluk, taşınmazın 6305 sayılı Kanundaki bina türlerinden birine girip girmediğine göre belirlenir. Köy evi, metruk yapı veya tamamı ticari bina gibi kapsam dışı durumlar ayrıca değerlendirilir.
DASK vergi değildir. Deprem ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, yer kayması ve tsunami nedeniyle binada doğrudan oluşan maddi zararı, poliçe limiti ve genel şartlar içinde karşılayan sigortadır. Emlak vergisi sıfır oran hakkı ile DASK birbirinden bağımsızdır. Vergi şartları için yurt dışı emeklisinin emlak vergisi rehberi incelenebilir.
6305 sayılı Kanuna göre yükümlülük
6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, Doğal Afet Sigortaları Kurumunu ve Zorunlu Deprem Sigortasını düzenler. Kapsamdaki bina ve bağımsız bölüm malikleri poliçe yaptırmak zorundadır. Elektrik ve su aboneliği işlemlerinde, konut kredilerinde ve tapu işlemlerinde geçerli poliçe kontrol edilir. Sigorta yükümlülüğü kamu hizmeti kontrolünden bağımsız olarak devam eder.
Poliçe süresi bir yıldır. Bir kez poliçe yaptırılması taşınmazı sürekli sigortalı hâle getirmez. Bitiş tarihi takip edilmeli ve yenileme, önceki poliçe sona ermeden yapılmalıdır. Otomatik yenileme talimatı verilmiş olsa bile kartın kapanması, limit yetersizliği veya banka değişikliği poliçenin yenilenmemesine yol açabilir; yeni poliçe belgesi fiilen kontrol edilmelidir.
Hasar tarihinden sonra yapılan poliçe geçmiş depremi kapsamaz. Depremden önce poliçesi sona ermiş malikin sonradan prim ödemesiyle önceki zarar için teminat doğmaz. Bu nedenle yurt dışında yaşayan malik, Türkiye’deki iletişim adresi ve telefonunu acentede güncel tutmalı; yenileme bildirimlerinin ulaşmasını sağlamalıdır.
Hangi binalar DASK kapsamındadır?
Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar temel kapsamdadır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, bu binaların içinde ticarethane veya büro olarak kullanılan bağımsız bölümler ve doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan ya da krediyle yapılan meskenler için de Zorunlu Deprem Sigortası uygulanır.
Kat irtifakı kurulmuş binalar, tapuda henüz cins tashihi yapılmamış ve vasfı arsa görünen binalar ile tapu tahsisi tamamlanmamış kooperatif evleri de DASK’ın resmî açıklamasında kapsam içinde sayılır. Tapu kaydında “arsa” yazması, üzerinde fiilen konut binası bulunan her taşınmazı otomatik olarak kapsam dışına çıkarmaz.
Bir apartmanın zemin katındaki dükkân, bina genel olarak konut niteliğinde ve Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında ise poliçeye tabidir. Buna karşılık tamamı iş hanı, fabrika, idari hizmet binası veya eğitim merkezi olarak kullanılan yapı ZDS kapsamında değildir; ihtiyari deprem teminatı konut/ticari sigorta içinde düzenlenir.
Yazlık, sezonluk ev veya kısa süreli kiraya verilen konut da bina türü itibarıyla kapsamdadır. Turizm amaçlı kullanım, mesken niteliğini ve tapu durumunu değiştirmedikçe zorunluluğu kaldırmaz. Ruhsatsız eklenti, kaçak kat veya projeye aykırı bölümün tazminat hesabı ayrıca sorun yaratır; poliçe yanlış bilgiyle düzenlenmemelidir.
Hangi binalar kapsam dışındadır?
Kamu Konutları Kanununa tabi veya kamu hizmet binası olarak kullanılan binalar ve bağımsız bölümler, tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar, inşaatı tamamlanmamış binalar, tapuya kayıtlı olmayan ve özel mülkiyete tabi olmayan arazi üzerindeki yapılar ile mesken olarak kullanıma uygun olmayan bakımsız, harap veya metruk binalar zorunlu kapsamın dışındadır.
Köy istisnası yanlış genellenmemelidir. Kanun, köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturan kişilerce köy yerleşik alanı ve civarı ile mezralarda yapılan binaları kapsam dışı bırakır. Şehirde veya yurt dışında yaşayan bir malikin köy sınırındaki her evi otomatik olarak kapsam dışı sayılmaz. Malik, tapu, yerleşim ve belediye statüsü birlikte incelenmelidir.
ZDS Genel Şartları A.2 uyarınca projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş binalar ile taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyecek biçimde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binalar kapsam dışındadır. Ayrıca 6305 sayılı Kanun m. 12/2 gereğince hasarın projeye aykırı ve taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyen tadilattan doğduğu tespit edilirse malik veya intifa hakkı sahibi o hasar için sigorta tazminatı hakkını kaybeder. Poliçe düzenlenmiş olması bu kanuni sonucu ortadan kaldırmaz.
Kapsam dışı bir bina sigortasız bırakılmak zorunda değildir. Özel sigorta şirketlerinden ihtiyari deprem ve konut sigortası alınabilir. Ancak DASK kapsamındaki bir bağımsız bölüm için önce zorunlu poliçe düzenlenir; yeniden yapım değerinin DASK sigorta bedelini aşan kısmı için ihtiyari deprem teminatı eklenir.
DASK neyi karşılar, neyi karşılamaz?
Zorunlu Deprem Sigortası, deprem ve depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, yer kayması ve tsunami sonucu binanın temellerinde, ana duvarlarında, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlarda, bahçe duvarlarında, istinat duvarlarında, tavan ve tabanlarda, merdivenlerde, asansörlerde, sahanlıklarda, koridorlarda, çatılarda ve bacalarda oluşan maddi zararı poliçe sınırları içinde karşılar.
Arsa değeri teminata dahil değildir. Bina tamamen yıkılsa da malikin arsa payı devam ettiği için sigorta bedeli yapı yeniden yapım maliyetine göre hesaplanır. Taşınmazın piyasa satış değeri, deniz manzarası veya semt primi DASK tazminatını artırmaz. ZDS Genel Şartları A.4 uyarınca poliçe bedeli, yapı tarzı için tarifedeki metrekare bedeli ile brüt yüzölçümünün çarpımına dayanır ve yürürlükteki azami teminatı aşamaz.
Her hasarda yüzde 2 muafiyet uygulanır. ZDS Genel Şartları A.6 gereğince DASK, sigorta bedelinin yüzde 2’sini aşan zarar bölümünden sorumludur; her 72 saatlik dönemde meydana gelen bütün deprem hasarları tek hasar sayılır. Örneğin poliçe bedeli 1.000.000 TL ise muafiyet 20.000 TL’dir; hesaplanan bina zararı 120.000 TL ise diğer şartlar da gerçekleşmişse ödenecek tutar 100.000 TL’dir.
Ev eşyası, elektronik cihaz, mücevher, kira kaybı, iş durması, alternatif konaklama, enkaz kaldırma, bedensel zarar, ölüm, manevi tazminat ve deprem dışındaki nedenlerden doğan hasarlar ZDS kapsamında değildir. Bu riskler için konut sigortası, eşya teminatı, ferdi kaza veya başka özel sigortalar gerekir.
DASK poliçesi binanın deprem dayanıklılığına ilişkin rapor değildir. Poliçenin varlığı yapının güvenli olduğunu, ruhsata uygun olduğunu veya kentsel dönüşüm gerektirmediğini göstermez. Sigorta tazminatı ile yapı güvenliği denetimi ayrı hukuki ve teknik süreçlerdir.
| Zarar | DASK sonucu | Ek çözüm |
|---|---|---|
| Depremde ana duvar çatlağı | Poliçe ve limit içinde kapsanır | Ekspertiz |
| Ev eşyasının kırılması | Kapsam dışı | Konut/eşya sigortası |
| Kira geliri kaybı | Kapsam dışı | İhtiyari teminat |
| Arsa değer kaybı | Kapsam dışı | DASK ödemesi yok |
| Deprem dışı su baskını | Kapsam dışı | Konut sigortası |
Yurt dışından poliçe nasıl düzenlenir?
Poliçe için malikin T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası, adı-soyadı, telefon ve e-posta bilgisi; taşınmazın açık adresi ve Ulusal Adres Veri Tabanı adres kodu; tapu bilgisi, brüt yüzölçümü, yapı tarzı, bina yaşı ve kat sayısı gerekir. Eski poliçe varsa bilgiler yeni poliçeye aktarılır, fakat yanlışlıklar aynen kopyalanmamalıdır.
Yurt dışında yaşayan malik, Türkiye’deki banka veya sigorta hesabı üzerinden çevrim içi ödeme yapabilir. Türkiye’deki bir yakın veya kiracı da malik adına sigorta ettiren olarak poliçeyi düzenletebilir. Poliçede sigortalı sıfatıyla gerçek malik gösterilmelidir. Prim ödeyen kişinin mülkiyet hakkı veya tazminat hakkı kendiliğinden doğmaz.
Adres kodu yanlış bağımsız bölüme aitse depremden sonra dosya eşleştirmesi sorun olur. Kapı numarası değişmiş, belediye adres güncellemiş veya kat irtifakı kat mülkiyetine çevrilmişse UAVT kaydı düzeltilmelidir. Tapu, belediye ve poliçe adresleri mümkün olduğunca aynı olmalıdır.
Poliçe belgesi PDF olarak saklanmalı; poliçe numarası, başlangıç/bitiş tarihi, brüt alan, yapı tarzı ve sigorta bedeli kontrol edilmelidir. DASK’ın resmî poliçe sorgulama sayfasından doğrulama yapılabilir. Türkiye’de banka hesabı gereken işlemler için yurt dışından banka hesabı açma rehberi ayrıca incelenebilir.
Kiracı, tapu satışı ve malik değişikliği
Kiracı, sigorta ettiren olarak poliçeyi yaptırabilir; ancak sigortalı taşınmaz malikidir. Kira sözleşmesinde DASK primini kimin ödeyeceği kararlaştırılabilir. Bu iç ilişki, kanundaki bina sigortası zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Hasar tazminatı kural olarak malik veya tapudaki hak sahibi üzerinden yürür.
Tapu işlemleri sırasında geçerli DASK poliçesi kontrol edilir. Satış planlayan gurbetçi, randevudan önce poliçenin süresini ve adres kodunu doğrulamalıdır. Satışın vergi boyutu için gurbetçinin ev satış vergisi rehberi kullanılabilir.
Satış ile diğer menfaat değişiklikleri ayrıdır. DASK’ın yayımladığı güncel ZDS Genel Şartları C.4’e göre satış ve muadili işlemlerde eski sözleşme tapudaki tescil tarihi itibarıyla sona erer. Sigorta ettirenin veya önceki menfaat sahibinin başvurusu üzerine işlemeyen günlere ait ödenmiş primler sigorta ettirene geri verilir. Tapu müdürlüğü veya yetkili idare, sonraki menfaat sahibine ait Zorunlu Deprem Sigortası sözleşmesini kontrol eder. Yeni malik, satıcının poliçesinin yalnız isim değişikliğiyle devam edeceğini varsaymamalıdır.
Satış ve muadili işlemler dışındaki hâllerde sözleşme sonraki menfaat sahibiyle devam eder. Sonraki menfaat sahibi, değişikliği sözleşmenin varlığını öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde poliçeye aracılık eden şirkete bildirir; şirket veya acente bildirimi aldıktan sonra yirmi dört saat içinde menfaat değişikliği zeylini içeren poliçeyi verir. Satışla miras yoluyla geçiş aynı poliçe işlemi gibi değerlendirilmez. DASK’ın resmî değişiklik tablosunda C.4 değişikliğinin yürürlük tarihi 5 Eylül 2026 olarak gösterilmiştir. Kaynak: ZDS Genel Şartları C.4 ve değişiklik tablosu.
Veraset yoluyla geçen konutta da mirasçılar tapu ve poliçe kaydını günceller. Miras intikali tamamlanmadan meydana gelen hasarda hak sahipliği veraset belgesiyle ispatlanır. Miras vergisi ve intikal işlemleri için yurt dışındaki mirasçı rehberi incelenebilir.
Depremden sonra hasar ihbarı
Hasar meydana geldiğinde önce can güvenliği sağlanır ve resmî tahliye kararlarına uyulur. Yapıya izinsiz girilmez. Mümkünse hasarın fotoğraf ve videosu çekilir; acil güvenlik dışında onarım veya yıkım yapılmadan DASK’a ihbar edilir. Hasarın büyümesini önlemek için zorunlu tedbirler alınır ve harcamalar belgelendirilir.
İhbar; poliçe veya T.C. kimlik numarası, hasarlı taşınmazın açık adresi, güncel telefon ve banka bilgileriyle DASK’ın resmî kanalları ya da poliçeyi düzenleyen şirket üzerinden yapılır. Eksper incelemesi için taşınmaza erişim sağlanır. Tapu, poliçe, hasar fotoğrafları ve gerektiğinde belediye/Çevre Şehircilik tespitleri hazır tutulur.
ZDS Genel Şartları B.1.1, hasarın öğrenilmesinden itibaren en geç 15 iş günü içinde DASK’a veya poliçeyi DASK adına düzenleyen sigorta şirketine bildirim yapılmasını öngörür. DASK’ın çevrim içi SSS açıklamasında teknik olarak süre kısıtı olmadan ihbar alınacağı belirtilse de bu açıklama 15 iş günlük bildirim yükümlülüğünü ve Genel Şartlar C.7’deki zamanaşımını kaldırmaz. Sigorta sözleşmesinden doğan talepler sözleşmenin sona ermesinden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar.
Sigorta ettiren ayrıca tahmini zarar tutarını makul sürede yazılı bildirir, elde edilebilir delilleri sunar ve aynı bina için başka deprem teminatı varsa bunu açıklar. DASK’ın ödemesi yeniden yapım maliyeti, yüzde 2 muafiyet, poliçe bedeli ve azami teminatla sınırlıdır. Yanlış metrekare veya yapı tarzı beyanı prim oranında indirim doğurabilir; geçmiş depremlerdeki orta veya ağır hasarın kasten saklanması hâlinde DASK sözleşmeden cayabilir.
6305 sayılı Kanun m. 13/2 ve ZDS Genel Şartları B.4 uyarınca gerekli bilgi ve belgeler ile hasar tespiti tamamlanıp tazminat kesinleştiğinde ödeme en geç 30 gün içinde yapılır. Ret veya eksik ödeme halinde önce yazılı gerekçe ve eksper dosyası istenir. Uyuşmazlık, zorunlu sigortaya ilişkin olduğundan kuruluşun tahkim üyeliği aranmadan Sigorta Tahkim Komisyonuna; dava açılacaksa DASK’ın bulunduğu veya depremin gerçekleştiği yerde ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemeye götürülür.
Gurbetçi malik için yıllık kontrol listesi
- Poliçe bitiş tarihini takvime kaydedin.
- Tapu, UAVT adres kodu ve kapı numarasını karşılaştırın.
- Brüt metrekare, yapı tarzı ve bina yaşını doğrulayın.
- Telefon, e-posta ve banka ödeme bilgisini güncelleyin.
- Kiracı poliçe yaptıysa PDF belgesini malikin de almasını sağlayın.
- Satışta eski poliçenin tescille sona ermesini ve yeni malikin poliçesini; miras gibi diğer menfaat değişikliklerinde bildirim ve zeyil işlemini ayrı kontrol edin.
- Eşya ve kira kaybı için ayrı konut sigortası ihtiyacını değerlendirin.
- Hasar ihbarı için poliçe numarasını çevrim dışı saklayın.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışında yaşayan ev sahibi DASK yaptırmak zorunda mı?
Evet. 6305 sayılı Kanun m. 10 kapsamındaki bina için yükümlülük malik veya varsa intifa hakkı sahibine aittir; yurt dışında yaşamak, evi boş tutmak veya yalnız yazın kullanmak zorunluluğu kaldırmaz.
DASK poliçesi kaç yıl geçerlidir?
Poliçe bir yıl geçerlidir ve malik veya intifa hakkı sahibi tarafından her yıl yenilenir. Hasar tarihinde poliçe sona ermişse sonradan yapılan yenileme önceki depremi kapsamaz.
Kiracı DASK poliçesini yaptırabilir mi?
Kiracı sigorta ettiren olarak primi ödeyip poliçeyi düzenletebilir; poliçede sigortalı ve hak sahibi olarak malik veya intifa hakkı sahibi doğru gösterilmelidir. Prim ödemek kiracıya mülkiyet veya tazminat hakkı kazandırmaz.
Köyde bulunan her ev DASK kapsamı dışında mıdır?
Hayır. 6305 sayılı Kanun m. 10/2 istisnası, köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanı, civarı veya mezrada yapılan binalar içindir. Bu şartların tümü yoksa bina diğer kapsam koşullarına göre değerlendirilir.
DASK hangi zararları karşılar?
Deprem ile depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının binanın temelleri, ana duvarları, tavanı, çatısı ve benzeri tamamlayıcı kısımlarında oluşturduğu doğrudan maddi zarar poliçe sınırları içinde karşılanır.
DASK ev eşyasını ve kira kaybını karşılar mı?
Hayır. Eşya, kira mahrumiyeti, alternatif konaklama, enkaz kaldırma, bedensel zarar, manevi tazminat ve deprem dışı hasar ZDS teminatı dışındadır; bunlar ancak ayrı bir ihtiyari poliçede teminat verilmişse karşılanır.
DASK’ta muafiyet nasıl hesaplanır?
Her hasarda poliçe sigorta bedelinin yüzde 2’si indirilir; DASK yalnız bu tutarı aşan bölümden sorumludur. Aynı 72 saatlik dönemdeki bütün deprem hasarları tek hasar sayılır.
DASK hasar ihbarı kaç gün içinde yapılmalıdır?
ZDS Genel Şartları B.1.1 uyarınca hasarın öğrenilmesinden itibaren en geç 15 iş günü içinde DASK’a veya poliçeyi düzenleyen şirkete ihbar yapılır. Sözleşmeden doğan talepler poliçenin sona ermesinden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar.
DASK tazminatı ne zaman ödenir?
Gerekli bilgi ve belgeler ile hasar tespiti tamamlanıp tazminat kesinleştiğinde ödeme 6305 sayılı Kanun m. 13/2 uyarınca en geç 30 gün içinde yapılır.
DASK ret veya eksik ödeme kararına nereye başvurulur?
Yazılı ret gerekçesi ve eksper dosyası alındıktan sonra zorunlu sigorta uyuşmazlığında üyelik şartı aranmadan Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulur. Dava, DASK’ın bulunduğu veya depremin gerçekleştiği yerde ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemede açılır.
Resmî kaynaklar
- DASK – 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu
- DASK – Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları
- DASK – Sıkça Sorulan Sorular
- DASK – Teminat ve Kapsam
- DASK – Tapu İşlemlerinde Poliçe Kontrolü
Bu metin genel bilgilendirmedir. Binanın tapu ve kullanım durumu, poliçe tarihi, tarife, teminat limiti ve hasar nedeni somut olayda birlikte incelenmelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.