Yurt Dışında Yaşayan Mağdur Türkiye’de Nasıl Suç Duyurusunda Bulunur?

yurt dışında yaşayan mağdur suç duyurusu: Yurt dışında yaşayan mağdurun Türkiye’de suç duyurusu, CMK m.158, TCK m.73 şikâyet süresi, dijital deliller ve savcılık dosyası takibi.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Kısa ve net cevap: Almanya, Hollanda, Fransa, Belçika, Avusturya, İsviçre veya başka bir ülkede yaşayan kişi Türkiye’de işlenen bir suçun mağduruysa şikâyet veya ihbar için mutlaka Türkiye’ye gelmek zorunda değildir. Somut olaya göre Cumhuriyet başsavcılığına dilekçe sunulabilir, avukat aracılığıyla dosya takip edilebilir ve deliller Türkiye’deki soruşturma makamlarına ulaştırılabilir. Şikâyete bağlı suçlarda ise TCK m.73’teki altı aylık şikâyet süresi ayrıca korunmalıdır.

Suç Duyurusu ile Şikâyet Aynı Şey mi?

Günlük dilde “suç duyurusu” genel bir ifade olarak kullanılır. Hukuken bazı suçlar makamlarca re’sen soruşturulur; bazı suçlarda ise mağdurun şikâyeti soruşturma ve kovuşturma şartıdır. Bu ayrım özellikle yurt dışında yaşayan mağdur bakımından önemlidir. Şikâyete bağlı bir suçta mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren kanundaki süre içinde şikâyet hakkını kullanmalıdır.

Başvuru Nereye Yapılır?

CMK m.158 uyarınca suç ihbarı veya şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Somut dosyada suçun işlendiği yer, şüphelinin bulunduğu yer ve yetki kuralları değerlendirilir. Yurt dışında bulunan mağdur için avukat aracılığıyla ilgili savcılığa doğrudan dilekçe sunulması ve delillerin UYAP üzerinden takip edilmesi mümkündür.

Türkiye’ye Gelmeden Şikâyet Mümkün mü?

Evet. Şikâyetin niteliğine göre avukat aracılığıyla başvuru yapılabilir. Ancak savcılık mağdurun bizzat ifadesini almak isteyebilir. Bu durumda yurt dışı adli yardımlaşma, istinabe veya uygun teknik yöntemler değerlendirilebilir. Her soruşturmada otomatik olarak uzaktan ifade alınacağı varsayılmamalıdır.

Altı Aylık Şikâyet Süresi Ne Zaman Başlar?

TCK m.73, şikâyete bağlı suçlarda yetkili kişinin fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı aylık süre öngörür. Mağdurun yurt dışında bulunması bu süreyi kendiliğinden durdurmaz. Dolandırıcılık, hakaret, tehdit veya başka bir olayda suçun hangi maddeden nitelendirileceği ve şikâyete tabi olup olmadığı dosya özelinde belirlenmelidir.

Yurt Dışındaki Dijital Deliller Nasıl Sunulur?

WhatsApp mesajları, e-postalar, sosyal medya yazışmaları, banka transferleri, çevrimiçi ilanlar ve ekran görüntüleri delil olabilir. Delilin yalnız kırpılmış ekran görüntüsü değil, mümkünse tarih, kullanıcı bilgisi, URL, telefon numarası ve işlem kaydıyla birlikte korunması gerekir. Banka dekontlarının açıklama kısmı ve gönderici-alıcı hesap bilgileri de dosyaya eklenmelidir.

Özellikle internet dolandırıcılığında mesajlar silinmeden önce tam sohbet dışa aktarımı, ilan sayfasının ekran kaydı ve ödeme kanıtları alınmalıdır.

Yabancı Dil Belgesi Nasıl Kullanılır?

Almanca, Hollandaca, Fransızca veya başka dildeki belgeler Türkçe tercümeyle sunulmalıdır. Belgenin resmi belge olup olmamasına göre apostil veya tasdik ihtiyacı değişir. Yabancı belgelerin Türkiye’de kullanımı için Yabancı Belge Türkiye’de Nasıl Kullanılır? rehberi incelenebilir.

Avukat Soruşturma Dosyasını Takip Edebilir mi?

Vekâlet ilişkisi kurulduğunda avukat, kanuni yetkiler çerçevesinde savcılık dosyasını takip edebilir, dilekçe ve delil sunabilir, kararları inceleyebilir ve kanun yollarını değerlendirebilir. Soruşturmanın gizliliği nedeniyle dosya erişimi her aşamada sınırsız değildir; CMK’daki kısıtlama hükümleri uygulanabilir.

Takipsizlik Kararı Verilirse Ne Yapılır?

CMK m.173/1 uyarınca güncel itiraz süresi, kovuşturmaya yer olmadığı kararının tebliğinden itibaren iki haftadır. İtiraz, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Dilekçede kamu davasının açılmasını gerektiren olaylar, toplanmayan deliller ve eksik soruşturma işlemleri gösterilir. Yurt dışında bulunmak süreyi uzatmaz. Eski tarihli kararlarda geçiş hükmü ayrıca kontrol edilir; güncel iki haftalık süre eski on beş günlük süreyle karıştırılmaz. Resmî kaynak: Ceza Muhakemesi Kanunu m.172-173.

Tazminat Talebi Ceza Dosyasıyla Aynı mı?

Hayır. Ceza soruşturması failin cezai sorumluluğunu belirler. Mağdurun maddi veya manevi zararının tazmini için olayın niteliğine göre ayrıca hukuk davası veya başka başvuru yolu gerekebilir. Ceza dosyasındaki deliller tazminat davasında önem taşıyabilir.

Konsolosluktan Hangi İşlemler Yapılabilir?

CMK m.158/3, yurt dışında işlenip Türkiye’de takibi gereken suçlar için Türkiye’nin elçilik ve konsolosluklarına da ihbar veya şikâyeti düzenler. Bu hüküm, Türkiye’de işlenmiş her suç bakımından konsolosluğun savcılık yerine soruşturma yürüttüğü anlamına gelmez. Türkiye’deki olay için ilgili Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılacak başvuru ve vekil yoluyla takip ayrıca planlanır. Dış temsilcilikte avukatlık vekâletnamesi düzenlenmesi, suç duyurusunun kendisiyle aynı işlem değildir. Almanya Türk Konsoloslukları ve Almanca ana sayfa üzerinden temsil ve dil seçeneklerine ulaşılır.

Dosya İçin Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

• Kimlik ve iletişim bilgileri,
• Olayın tarih sıralı anlatımı,
• Şüphelinin bilinen kimlik ve hesap bilgileri,
• Banka dekontları,
• Mesaj, e-posta ve sosyal medya kayıtları,
• Tanık isimleri ve iletişim bilgileri,
• Varsa sağlık raporu veya zarar belgeleri,
• Yurt dışı adres bilgisi.

Yurt Dışından Dosya Takibi

Türkiye’deki soruşturmanın düzenli izlenmesi için Yurt Dışındaki Müvekkiller İçin Hukuki Destek ve elektronik dosya takibi için Yurt Dışından UYAP Dava Dosyası Takibi sayfaları yararlıdır.

Sık Sorulan Sorular

Şikâyete Bağlı Suç ile Re’sen Soruşturulan Suç Ayrımı

Ceza dosyasında ilk belirlenmesi gereken husus, fiilin soruşturulmasının mağdurun şikâyetine bağlı olup olmadığıdır. Bazı suçlarda savcılık olayı öğrendiğinde mağdur ayrıca şikâyetçi olmasa da soruşturma yürütür. Şikâyete bağlı suçlarda ise TCK m.73’teki şikâyet süresi önem taşır. Bu nedenle yurt dışındaki mağdur, “savcılık nasılsa öğrenir” düşüncesiyle beklememelidir.

Altı aylık süre, şikâyete bağlı suçlarda fiilin ve failin öğrenilmesiyle başlar; dava zamanaşımı üst sınırı ayrıca korunur. Genel dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçları kural olarak şikâyete bağlı değildir. Bu nedenle sıradan internet dolandırıcılığı dosyasına otomatik altı aylık şikâyet sınırı uygulanmaz; TCK m.167/2 gibi özel hükümler ve suçun doğru niteliği ayrıca kontrol edilir. Hakaret suçunun şikâyete bağlı hâllerinde TCK m.73/2’ye eklenen düzenleme uyarınca şikâyet süresi, fiilden itibaren iki yılı geçemez. Fiil tarihi ve geçiş hükümleri bu özel üst sınır bakımından önemlidir. Dayanak: TCK m.73, m.157-158 ve m.167 ile 7531 sayılı Kanun m.14.

Suç Duyurusu Dilekçesinde Hangi Bilgiler Bulunmalı?

“Beni dolandırdılar, gereğini yapın” şeklindeki kısa dilekçe soruşturmayı zorlaştırabilir. Olay tarihi, yer, şüpheli biliniyorsa kimlik ve iletişim bilgileri, para transferi, kullanılan telefon/e-posta/sosyal medya hesapları, tanıklar ve talep edilen araştırma işlemleri açık biçimde yazılmalıdır. Deliller numaralandırılarak dilekçeye eklenmeli ve her delilin hangi olayı ispatladığı belirtilmelidir.

Şüphelinin kimliği bilinmiyorsa dilekçe “meçhul şüpheli” hakkında verilebilir. Banka hesabı, IBAN, GSM numarası, IP veya platform kullanıcı adı gibi başlangıç verileri savcılığın kimlik tespitine yardımcı olabilir.

Dijital Delil Nasıl Korunmalıdır?

WhatsApp mesajı, e-posta, sosyal medya yazışması, ilan ve internet sitesi ekran görüntüleri mümkün olduğunca tam bağlamıyla saklanmalıdır. Yalnız tek mesajın kırpılmış görüntüsü yerine konuşmanın tarih-saat bilgilerini ve hesap kimliğini gösteren bütünlük tercih edilmelidir. Orijinal telefon, bilgisayar veya e-posta hesabındaki veri soruşturma bitene kadar silinmemelidir.

Web sayfasının sonradan kaldırılma ihtimali varsa URL, tarih, ekran kaydı ve mümkünse noter veya bilirkişi aracılığıyla tespit seçenekleri değerlendirilir. Hukuka aykırı biçimde elde edilen kayıtların ceza dosyasındaki kullanılabilirliği ayrıca tartışma yaratabileceğinden delil toplarken özel hayat ve haberleşme gizliliği kurallarına dikkat edilmelidir.

Banka Transferi Varsa İlk Saatler Neden Önemlidir?

Para yeni aktarılmışsa gönderen bankaya işlem referansıyla derhal bildirim yapılmalı ve savcılığa delilleriyle başvurulmalıdır. 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m.128/A, maddede sayılan bilişim bağlantılı nitelikli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarına ilişkin makul şüphede ilgili mali kuruluşa hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alma yetkisi verir. İşlem ve kayıtlar derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir; devamında hâkim kararı veya kanundaki acil usulle suç konusu menfaate elkoyma mümkündür. Mağdurun telefonla talebi, koşulları oluşmadan otomatik bloke veya kesin iade hakkı yaratmaz.

Elkonulan menfaatin mağdura ait olduğu anlaşıldığında m.128/A/5 uyarınca soruşturma veya kovuşturma aşamasında iade kararı verilir. Bu koruma, MASAK’ın 5549 sayılı Kanun m.19/A’daki işlem ertelemesiyle aynı değildir. Başvuruda suçun niteliği, hesabın bilgisi ve para hareketinin zamanı somutlaştırılmalıdır.

Yurt dışından gönderilen SWIFT veya SEPA transferlerinde gönderen banka, alıcı banka ve aracı bankanın kayıtları ayrı olabilir. Transfer dekontu, işlem referansı ve alıcı hesap bilgileri eksiksiz alınmalıdır.

Mağdurun Türkiye’de İfade Vermesi Zorunlu mu?

Mağdurun her soruşturmada mutlaka Türkiye’ye gelmesi gerektiği söylenemez. Savcılık olayın niteliğine göre yazılı beyanı, avukat tarafından sunulan dilekçeyi ve ek delilleri değerlendirebilir; gerektiğinde mağdurun ayrıntılı beyanının alınması için uluslararası adli yardım veya uygun diğer usuller gündeme gelebilir. Ancak kimlik teşhisi, yüzleştirme veya özel bir işlem gerekiyorsa savcılık farklı karar verebilir.

Bu nedenle yurt dışında yaşayan mağdur başvuruyu geciktirmemeli; “ifade için Türkiye’ye çağrılırsam sonra başvururum” yaklaşımından kaçınmalıdır. İlk dilekçe ve deliller vekil aracılığıyla sunulabilir.

Avukat Şikâyetçi Adına Hangi İşlemleri Yapabilir?

Geçerli vekâletnameyle avukat savcılığa dilekçe sunabilir, soruşturma numarasını takip edebilir, dosya inceleme yetkisi kapsamında belgeleri görebilir, yeni delil ve talepler sunabilir ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı kanuni başvuruları yapabilir. Soruşturmada kısıtlılık kararı varsa dosya inceleme kapsamı CMK hükümlerine göre sınırlanabilir.

Almanya’da vekâlet işlemleri için Almanya’dan Avukata Vekâlet Verme ve Almanya Türk Konsoloslukları sayfaları kullanılabilir.

Savcılık Takipsizlik Kararı Verirse

Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğinde kararın mağdura usulüne uygun tebliğ edilmesi önemlidir. Kararda belirtilen kanun yolu ve süre içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz gündeme gelebilir. Yurt dışındaki adrese yapılan tebligat gecikmiş veya eski Türkiye adresine usulsüz işlem yapılmışsa tebliğ tarihi ayrıca incelenmelidir.

İtiraz dilekçesi yalnız “karara katılmıyorum” şeklinde bırakılmamalı; eksik araştırma, alınmayan banka kayıtları, incelenmeyen kamera görüntüsü, dinlenmeyen tanık veya yanlış hukuki nitelendirme somut olarak gösterilmelidir.

Ceza Soruşturması ile Tazminat veya Para İadesi Aynı Şey Değildir

Şüphelinin cezalandırılması talebi, mağdurun parasının otomatik olarak iade edilmesi sonucunu doğurmaz. Olayın niteliğine göre ceza dosyasında elkonulan malın iadesi, hukuk mahkemesinde alacak veya tazminat davası, icra takibi ya da tasarrufun iptali gibi farklı yollar gerekebilir. Bu nedenle ceza başvurusu yapılırken ekonomik zararın nasıl tahsil edileceği ayrıca planlanmalıdır.

Borçlunun mal kaçırdığı durumlarda tasarrufun iptali; borçlu olunmadığı hâlde takip yapılmışsa menfi tespit yazıları ilgili olabilir.

Örnek Senaryo: Almanya’dan Sahte Emlak İlanına Para Gönderildi

Almanya’da yaşayan kişi Türkiye’de yazlık kiralamak veya satın almak amacıyla internette gördüğü ilana güvenerek 8.000 avro göndermiş, daha sonra ilandaki kişinin gerçek malik olmadığını öğrenmiş olsun. İlk yapılacak işlem yalnız ilan sahibine mesaj atmak değildir. İlanın ekran görüntüsü ve URL’si, yazışmalar, IBAN, telefon numarası, banka transfer referansı ve varsa kimlik belgesi aynı dosyada toplanır. Türkiye’de savcılığa ayrıntılı başvuru yapılır ve banka kayıtlarının gecikmeden istenmesi talep edilir.

Şüphelinin kullandığı hesabın başka kişiye ait olması, hesap sahibinin otomatik olarak fail olduğu anlamına gelmez; paranın hareketi, hesap kullanım biçimi ve diğer bağlantılar soruşturmayla belirlenir. Mağdur ekonomik zarar için ayrıca özel hukuk yollarını da değerlendirmelidir.

Başvuru Öncesi 10 Adımlık Kontrol

1. Olay kronolojisini gün ve saatleriyle yazın.
2. Şüpheli hakkında bilinen bütün kimlik ve iletişim bilgilerini kaydedin.
3. Dijital yazışmaları kırpmadan ve bağlamıyla saklayın.
4. Banka dekontu ve işlem referansını alın.
5. Şikâyete bağlı suç olup olmadığını ve süreyi kontrol edin.
6. Türkiye’de yetkili savcılığı belirleyin; emin değilseniz başvurunun yetkili yere gönderilmesini sağlayın.
7. Delillerin kaybolma riski varsa acil araştırma taleplerini açıkça yazın.
8. Avukat vekâletini gecikmeden düzenleyin.
9. Soruşturma numarasını düzenli takip edin.
10. Ceza dosyasından bağımsız para iadesi/tazminat yolunu ayrıca planlayın.

Delil Dosyası Nasıl Düzenlenmeli?

Başvurudan Sonra Yeni Delil Çıkarsa Nasıl Sunulur?

İlk suç duyurusundan sonra yeni banka hareketi, yeni mesaj veya başka bir mağdurun verdiği bilgi ortaya çıktığında bunlar mevcut soruşturma numarası belirtilerek ek dilekçeyle sunulur. Aynı olayı farklı başlıklarla tekrar tekrar anlatan dosyalar oluşturmak yerine, yeni bilginin önceki başvuruyu hangi noktada tamamladığı açıklanır. Başka yerde açılmış ilgili dosya biliniyorsa savcılık ve dosya numarası da bildirilir; dosyalar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi soruşturma makamına bırakılır.

Ekler için örneğin “Ek 1: ilk transfer”, “Ek 2: iade sözü içeren yazışma” ve “Ek 3: sonradan öğrenilen hesap” biçiminde anlaşılır bir dizin hazırlanır. Her belgenin elde edilme tarihiyle olayın gerçekleşme tarihi ayrı yazılır. Bir mesajın bugün görüntülenmesi, mesajın bugün gönderildiği anlamına gelmez. Yabancı saat dilimindeki kayıtlar değiştirilmez; Türkiye saati karşılığı gerekiyorsa açıklama ayrı sütunda verilir. Böylece özellikle birbirini izleyen para hareketlerinde zaman sırası denetlenebilir.

Bilinmeyen noktalar kesin bilgi gibi sunulmaz. Paranın gittiği hesap sahibi, telefon hattının kayıtlı olduğu kişi ve fiilen iletişim kuran kişi aynı olmayabilir. Dilekçede kişinin kesin olarak yaptığı bilinen işlem ile araştırılması istenen bağlantı ayrılır. Şüphelilerin kimlik, hesap ve aile bilgilerini sosyal medyada yayımlamak dosya takibinin bir parçası değildir; başvurunun amacı bu bilgilerin yetkili makamca hukuka uygun incelenmesidir.

Avukata iletilen belge kopyası okunabilir ve eksiksiz olmalı; asıllar ayrıca korunmalıdır. Başvurunun teslim edildiği tarih, evrak kayıt numarası ve daha sonra verilen kararın tebliğ tarihi dosya çizelgesinde ayrı alanlarda tutulur. İletişim adresi değiştiğinde vekile ve gerektiğinde ilgili makama güncel bilgi verilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; Türkiye genelindeki soruşturma takibi ilgili savcılığın yetkisi ve dosyaya erişim kuralları çerçevesinde İstanbul ve Mersin ofislerinden koordine edilir.

Sonuç

Yurt dışında yaşayan mağdurun Türkiye’deki suç nedeniyle hak araması fiziksel olarak Türkiye’ye gelmesine bağlı değildir. En önemli konu, şikâyete bağlı suçlarda sürenin kaçırılmaması, dijital ve mali delillerin bozulmadan korunması ve doğru savcılığa somut bir olay örgüsüyle başvurulmasıdır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →