Mersin Gece Vakti İş Yeri Hırsızlığı: TCK 142 ve 143

İşyeri hırsızlığında önce malın nasıl muhafaza edildiği belirlenir

TCK m.141, başkasına ait taşınır malın zilyedinin rızası olmadan yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alınmasını hırsızlık olarak düzenler. İşyerinde gerçekleşen her hırsızlık otomatik olarak aynı nitelikli hâle girmez. Malın işyerinin içinde mi, eklentisinde mi, açık alanda mı yoksa herkesin girebileceği yerde kilitlenerek mi muhafaza edildiği somut olarak belirlenmelidir.

İşyeri kapalıyken içeride muhafaza edilen eşyanın alınması ile işyerinin önünde açıkta bırakılan eşyanın alınması farklı bentler bakımından değerlendirilebilir. Bu nedenle olay yeri krokisi, kamera görüntüsü ve kapı-kilit durumu suç vasfı açısından doğrudan önem taşır.

TCK 142/2-h bina veya eklenti içinde muhafaza edilen eşya bakımından uygulanır

TCK m.142/2-h; herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle veya bina ya da eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlığı nitelikli hâl olarak düzenler. İşyerinin içinde kasada, depoda, kilitli rafta veya işyerinin eklentisinde muhafaza edilen eşyanın konumu bu bent bakımından incelenir.

“İşyeri hırsızlığı” başlığı tek başına bent seçmek için yeterli değildir. İşyerinin fiziki yapısı, eşyanın bulunduğu yer ve muhafaza biçimi tutanak ve görüntülerle açıklanmalıdır. Nitelikli hâlin uygulanması cezayı doğrudan etkilediği için mahkeme hangi somut olgunun hangi bendi oluşturduğunu gerekçelendirmelidir.

Gece vakti işlendiğinde TCK 143 ayrıca uygulanır

TCK m.143, hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesini cezayı artıran ortak nitelikli hâl olarak düzenler. Güncel düzenlemede gece vakti işlenen hırsızlıkta verilecek ceza yarı oranında artırılır. Artırım için fiilin kanunen gece vakti sayılan zaman diliminde gerçekleştiğinin belirlenmesi gerekir.

Olay saatinin yalnız yaklaşık olarak bilinmesi durumunda kamera zaman damgası, alarm kaydı, işyeri açılış-kapanış kayıtları, kolluk ihbar saati ve güneş doğuş-batış verileri birlikte incelenir. Hırsızlığın ne zaman tamamlandığı belirlenmeden sırf sabah fark edildiği için TCK m.143 uygulanamaz.

Kamera, alarm, giriş ve eşya aidiyeti birlikte değerlendirilir

İşyeri hırsızlığında kamera kaydı kişinin işyerine girişini gösterebilir; ancak görüntünün sanığa ait olduğunun nasıl belirlendiği, zaman damgasının doğru olup olmadığı ve görüntüde alınan eşyanın seçilip seçilemediği ayrıca incelenir. Yüz karşılaştırması yapılmışsa raporun yöntemi ve görüntü kalitesi dosyada yer almalıdır.

Parmak izi veya DNA bulunması da tek başına suç tarihindeki hırsızlığı kesinleştirmez. Kişinin işyerine daha önce meşru biçimde girme imkânı varsa temasın zamanı ve bağlamı araştırılır. Çalındığı ileri sürülen malın mağdura veya işletmeye ait olduğu fatura, stok, seri numarası ve teslim kayıtlarıyla somutlaştırılır.

Kapı kırılması veya işyerine izinsiz girme ayrı suçları gündeme getirebilir

Hırsızlık sırasında kapı, pencere, kilit, kepenk veya alarm sistemine zarar verilmişse TCK m.151 kapsamındaki mala zarar verme suçu bakımından ayrıca değerlendirme yapılır. İşyerine girmenin TCK m.116’daki işyeri dokunulmazlığını ihlal hükümleriyle ilişkisi de somut olayın şartlarına göre incelenir.

Bu suçların hırsızlıkla birlikte uygulanıp uygulanmayacağı fiillerin bağımsızlığı ve kanundaki içtima hükümlerine göre belirlenir. Tek bir olay anlatımı içinde bütün suçların otomatik olarak oluştuğu varsayılmamalıdır.

Gece vakti işyeri hırsızlığında profesyonel dosya kontrolü

CMK m.217 uyarınca bütün deliller duruşmada tartışılır. Savunma veya katılan taraf, görüntünün eksik bölümünü, alarm kaydını veya eşyanın seri numarasını istiyorsa hangi tartışmalı hususu açıklayacağını somut biçimde belirtmelidir.

Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler

5237 sayılı TCK m.141-143, 151 ve ilgili hükümler ile 5271 sayılı CMK esas alınmalıdır. Site içinde Mersin ceza hukuku, ifade ve gözaltı ve takipsizlik kararına itiraz içerikleri tamamlayıcıdır.

Gece vakti hesabı için olay saati nasıl doğrulanır?

TCK m.6/1-e anlamında gece, günlük dilde kullanılan karanlık saatlerden farklı bir zaman aralığıdır. Başlangıç, güneşin batmasından bir saat sonrası; bitiş ise doğmasından bir saat öncesidir. Bu nedenle işyerinin sabah açıldığında eksik bulunması, malın gece alındığını tek başına göstermez. Olay tarihi, yer ve fiilin gerçekleştiği saat belirlenmeden TCK m.143 artırımı hakkında sonuca gidilemez. Mersin merkezdeki bir olay ile başka ildeki olay için aynı güneş çizelgesi kullanılmamalıdır.

Örneğin kapanış ile açılış arasında uzun bir boşluk varsa alarmın kurulma zamanı, elektrik kesintisi, kamera bağlantı kaybı, komşu işyerinin kaydı ve ilk fark eden kişinin anlatımı birlikte incelenir. Bunlar arasında fark bulunması hâlinde önce saatlerin aynı sisteme göre çalışıp çalışmadığı araştırılır. Telefonun gösterdiği saat ile kayıt cihazının saati eşit olmayabilir. Varsayımsal bir gece saati seçilerek belirsizliğin sanık aleyhine doldurulması doğru bir delil değerlendirmesi değildir.

Kamera kaydının yalnız görüntüsü değil, kaynağı da önemlidir

Kayıt talebinde kamera noktası, yaklaşık zaman aralığı ve görüntünün hangi olguyu açıklayacağı yazılmalıdır. Sadece hırsızlık anının kısa bir kesiti yerine kişinin işyerine gelişini, giriş yolunu ve ayrılışını kapsayan bölüm istenir. Orijinal dosya, teslim tutanağı, cihazın saat ayarı ve varsa kopyalama bilgileri korunur. Görüntü iyileştirme işlemi yapılmışsa kullanılan yöntem ve ilk dosyayla ilişkisi açıklanır. Net olmayan yüz görüntüsünden kesin kimlik çıkarıldığı ileri sürülüyorsa bu sonucun teknik dayanağı ayrıca sorgulanır.

İşyerinde çalışan kişinin görüntüde bulunması, görüntünün suç anına ait olduğu ve malı alma fiilini gösterdiği kanıtlanmadıkça tek başına yeterli değildir. Yetkili giriş, iş ilişkisi, önceki ziyaret ve teslim görevi gibi açıklamalar olay bağlamında değerlendirilir. Buna karşılık görüntü; alarm kaydı, taşıma aracı, ele geçen eşya ve birbirini doğrulayan tanıklarla destekleniyorsa farklı bir delil tablosu doğabilir. Her kayıt belirli bir soruya cevap vermelidir.

İşyerindeki eşya için aidiyet ve eksilme tablosu

Şikâyet dilekçesine gelişigüzel bir toplam tutar yazmak yerine eşyanın cinsi, seri numarası, miktarı, edinim kaydı ve son görüldüğü tarih ayrılır. Fatura, stok listesi, zimmet belgesi ve servis kaydı aynı eşyaya işaret ediyor mu kontrol edilir. Başkasına ait malın işyerinde muhafaza edilmesi de mümkündür. Malın şikâyetçinin mülkiyetinde olmaması, dosyanın otomatik olarak kapanacağı anlamına gelmez; zilyetlik ve muhafaza ilişkisi açıklanır. İşletme sahibinin kişisel eşyası ile ticari stok birbirinden ayrılmalıdır.

Bu ayrım, eşyanın değerine ilişkin itirazın suçun kim tarafından işlendiği tartışmasıyla karıştırılmasını önler. Değerleme suç tarihi ve somut eşyanın durumu üzerinden değerlendirilir. Yeni ürünün bugünkü mağaza fiyatı ile kullanılmış eşyanın olay tarihindeki değeri aynı olmayabilir. Değer azlığına ilişkin TCK m.145 değerlendirmesi de otomatik bir indirim hesabına dönüştürülmez; dosyanın koşulları ve kanuni ölçütler birlikte ele alınır.

Giriş biçimi, alma fiili ve ek suçlar ayrı gösterilir

Kapı kırıldığı iddiasında hasar fotoğrafları, tamir faturası, olay yeri incelemesi ve kilidin önceki durumu karşılaştırılır. İzinsiz giriş bakımından işyerinin kullanım amacı, erişim düzeni, izin verilen saatler ve rızanın kapsamı önemlidir. Hırsızlık, mala zarar verme ve işyeri dokunulmazlığına ilişkin değerlendirmeler aynı cümleyle geçiştirilemez. Bir eylemin birden çok suç oluşturup oluşturmadığı, ilgili hükümler ve somut fiiller üzerinden hukuken belirlenir. Her kapı arızası zorlayarak girişin kanıtı değildir.

İşyerinde anahtarı bulunan kişinin konumu ayrıca incelenir. Anahtara sahip olmak bütün eşyayı alma izni anlamına gelmediği gibi kişinin o gece işyerinde bulunduğunu da tek başına kanıtlamaz. Yetkinin ne için verildiği, iş ilişkisinin sürüp sürmediği ve teslim yükümlülüğü belirlenir. Çalışana iş için teslim edilmiş eşyanın geri verilmemesi ile işyerinden rıza dışında eşya alınması farklı hukuki nitelendirmelere yol açabilir. Başvuruda yalnız suç adı seçmek yerine olayın gerçekleşme biçimi anlatılmalıdır.

Şikâyet ve savunmada araştırma taleplerinin kurulması

Mağdur bakımından ilk ihtiyaç, kaybolabilecek kayıtları belirlemek ve mevcut belgelerin bütünlüğünü korumaktır. Kamera sahibine ulaşılması, kayıt aralığının tanımlanması ve kolluğa hangi görüntünün nereden alınabileceğinin bildirilmesi somut araştırmayı kolaylaştırır. Şüpheliye ait olduğu ileri sürülen araç veya eşya bilgisi varsa bilginin kaynağı açıklanır. Sosyal medyada kişiyi suçlayan paylaşımlar yapmak delil toplamanın yerini tutmaz; dosya dışındaki kişisel verilerin yayılmasına da yol açabilir.

Şüpheli bakımından isnadın hangi delile dayandığı belirlenir. Olay yerinde bulunmadığı savunuluyorsa bu iddiayı destekleyen çalışma, yolculuk veya başka kayıtların hangi zaman aralığına ilişkin olduğu gösterilir. Parmak izi gibi bulguların nereden alındığı ve kişinin bu yüzeye daha önce meşru biçimde temas edip edemeyeceği araştırılır. Bir bulguya genel olarak itiraz etmek yerine, bulgunun alma fiiliyle kurulan bağlantısının neden eksik olduğu açıklanır. Savunma hazırlanırken hiçbir belge değiştirilmez veya sonradan oluşturulmuş kayıt eski tarihliymiş gibi sunulmaz.

İddianame düzenlendiğinde fiilin yeri, saati, eşya ve iştirak iddiası savunmayla karşılaştırılır. Bilirkişi raporunun hangi soruları cevaplamadığı işaretlenir; ek rapor talebi belirli teknik eksikliğe dayanır. Karar sonrası başvuru düşünülüyorsa yalnız verilen ceza değil, gece vakti kabulünün gerekçesi, eşya aidiyeti ve kimlik tespitinin delil dayanakları da incelenir. Kanun yolunun türü ve süresi karar ile tebliğ belgesi üzerinden ayrıca kontrol edilir.

Gece hesabına ilişkin resmî bir uygulama örneği UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden incelenebilir. Bu örnek her işyeri dosyasının aynı sonuçla biteceğini göstermez. Genel ceza süreci için soruşturma ve ceza yargılaması rehberi okunabilir; somut başvurunun kapsamı mevcut evrak üzerinden belirlenir.

Bilirkişi incelemesinde somut soru nasıl yazılır?

Teknik inceleme talebi, bilirkişiden suçun oluşup oluşmadığına karar vermesini istemek biçiminde kurulmaz. Kamera dosyasında zaman kayması var mı, görüntü kesintisi hangi aralıkta, seçilen kişinin kimliği hangi görünür özelliklere dayanıyor ve görüntüde taşınan nesnenin ayırt edici niteliği nedir gibi teknik sorular ayrılır. Hukuki nitelendirme mahkemenin görevidir. Raporun bu sınırı aşıp aşmadığı ve ulaştığı kanaatin görüntü kalitesiyle uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir.

İşletmenin güvenlik sistemi raporu da aynı şekilde okunur. Alarmın tetiklenmesi kapının açıldığını gösterebilir; fakat sistemde sensör arızası veya elektrik kesintisi varsa bu olasılık araştırılır. Servis geçmişi, olay tarihindeki uyarılar ve sistem kullanıcısının kayıtları istenir. İşletme sahibinin telefonuna gelen bildirim ile merkezde tutulan olay kaydı farklı saatler içerebilir. İkisini aynı saat kabul etmek yerine bildirimin iletim gecikmesi ve cihaz ayarı değerlendirilir.

Tanıkların beyanları karşılaştırılırken her ayrıntıdaki farklılık otomatik yalan sonucu doğurmaz. Görüş noktası, aydınlatma, uzaklık, olayın süresi ve kişinin olayı ne zaman anlattığı önem taşır. Buna karşılık doğrudan görmediği alma fiilini kesin görmüş gibi anlatan bir beyanın bilgi kaynağı açıklanmalıdır. Tanıkla görüşülürken anlatımını yönlendirecek hazır cevaplar verilmez. Kendi gözlemi ile daha sonra öğrendiği bilgi ayrılarak kaydedilir.

Dosya sonuna hazırlanan bir kontrol notunda üç başlık bulunabilir: sabit görünen olaylar, tartışmalı olaylar ve henüz araştırılmamış kayıtlar. Örneğin kapıdaki hasar sabitken, hasarın tarihi ve yapan kişinin kimliği tartışmalı olabilir. Bu ayrım talebi daha anlaşılır kılar. Araştırma tamamlandığında yeni kayıtların ilk varsayımı değiştirip değiştirmediği yeniden değerlendirilir; ilk şikâyetteki ifadeye bağlı kalmak uğruna çelişen delil görmezden gelinmez.

İşletmenin sigortaya yaptığı bildirim de dosyaya sunulacaksa oradaki eşya listesiyle ceza dosyasındaki liste karşılaştırılır. İki listedeki miktar veya değer farklılığı açıklanır. Sigorta incelemesinin amacı ve ölçütü ceza yargılamasıyla aynı olmayabilir. Sigorta ödemesi yapılması kişinin cezai sorumluluğunu tek başına kanıtlamadığı gibi ödeme yapılmaması da hırsızlık iddiasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Mersin ofis konumu

İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.

Sık sorulan sorular