İlamlı İcrada İtfa veya İmhal Nedeniyle İcranın Geri Bırakılması Dilekçesi | Word

İtfa: borcun sona erdiğini gösterin

Ödeme, ibra veya borcu sona erdiren diğer işlem tarih ve tutarıyla açıklanır. İİK m.33, bu kısa icra mahkemesi yolunda sıradan her belgenin yeterli sayılmadığı özel ispat kuralları getirir.

İmhal: alacaklının takip edilebilirliği ertelemesi

İmhal iddiasında ertelemenin hangi borcu, hangi tarihe kadar ve hangi koşulla kapsadığı belgede açık olmalıdır. Sözlü erteleme iddiası bu özel yolun belge şartını kendiliğinden karşılamaz.

İcra emrinden sonraki itfa ve imhalde noter veya icra kaydı

İİK m.33’e göre icra emrinin tebliğinden sonraki dönemde doğan itfa veya imhal iddiaları noterlikçe re’sen yapılmış/tasdik edilmiş belgeye veya icra zaptına dayanmalıdır. Bu nedenle Word belgesi “belge türü ve tarihi” alanını zorunlu tutar.

Dayanak: İİK m.33.

İcra mahkemesine örnek dilekçe

İİK m.33 Başvurusu Hangi Aşamada Kullanılır?

İİK m.33, ilamlı icra takibinde borçlunun ilamın esasını yeniden tartışması için değil, ilamdan sonra ortaya çıkan ve takip edilebilir borcu etkileyen belirli savunmaları icra mahkemesi önüne taşıması için düzenlenmiştir. İcra mahkemesi, hükmü veren mahkemenin yerine geçerek davayı yeniden görmez. İnceleme; borcun zamanaşımına uğradığı, imhal edildiği veya itfa edildiği iddiası ile kanunun kabul ettiği belge çerçevesinde yapılır. Bu nedenle dilekçede alacağın esasına ilişkin eski itirazların tekrarlanması yerine İİK m.33 kapsamındaki yeni hukuki olgu açıkça gösterilmelidir.

İcra emri tebliğ edilmişse ilk kontrol tebliğ tarihidir. Kanun, tebliğ üzerine ileri sürülen zamanaşımı, imhal ve itfa itirazı için yedi günlük başvuru süresi öngörür. Bu yedi günlük sürede dilekçenin görevli icra mahkemesine sunulması gerekir. İcra emrinin tebliğinden sonra gerçekleşen ödeme, erteleme veya zamanaşımı olgusunda ise maddenin ikinci fıkrası uygulanır ve geri bırakma isteği her zaman yapılabilir. Buna karşılık tebliğden sonra doğan itfa veya imhal için belge standardı daha açık ve sıkıdır: noterlikçe re’sen düzenlenmiş veya tasdik edilmiş belge yahut icra zaptı gerekir.

İtfa Savunması Nasıl Kurulur?

İtfa, takip konusu borcun tamamen veya kısmen sona ermesidir. En sık örnek ödemedir; ancak borcu sona erdiren hukuki işlem, dosyanın niteliğine göre ibra veya kanunen borcu sona erdiren başka bir sebep de olabilir. Dilekçede “borç ödendi” demek yeterli değildir. Hangi icra dosyasındaki hangi alacak kaleminin, hangi tarihte, hangi tutarda ve hangi belgeyle sona erdiği açıkça yazılmalıdır. Faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücreti gibi fer’iler yönünden ödeme kapsamı ayrıca gösterilmelidir. Kısmi ödeme yapılmışsa geri bırakma talebi ödenen kısma göre kurulmalı; bakiye borç varmış gibi dosya hesabı ayrıca kontrol edilmelidir.

Ödeme doğrudan icra dosyasına yapılmışsa icra vezne kaydı ve dosya hareketleri temel belgedir. Alacaklıya doğrudan ödeme yapılmışsa belgenin İİK m.33’ün aradığı ispat şartını taşıyıp taşımadığı ödeme zamanına göre incelenir. Tebliğden sonraki ödeme bakımından sıradan bir yazışma veya tek taraflı açıklama kanundaki noter veya icra zaptı şartının yerine geçmez. Banka dekontu, borcun fiilen ödendiğini gösterebilecek önemli bir kayıt olmakla birlikte, m.33’ün dar belge rejimi nedeniyle tek başına her durumda icra mahkemesinde geri bırakma sonucu doğurduğu varsayılmamalıdır. Bu nedenle dilekçeye yalnız dekont eklemek yerine ödeme belgesinin hukuki niteliği açıkça değerlendirilmelidir.

İmhal Savunmasında Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

İmhal, alacaklının borcun ifa veya takip zamanını ertelemesidir. Ertelemenin hangi borca ilişkin olduğu, yeni vadenin hangi tarih olduğu, faizin nasıl işleyeceği ve ertelemenin kısmi mi tam mı olduğu belgede belirli olmalıdır. “Bir süre bekleyeceğim” şeklindeki belirsiz iletişim, icra mahkemesinin dar inceleme alanında güçlü bir imhal belgesi oluşturmaz. Özellikle icra emrinin tebliğinden sonra ileri sürülen imhalde noterlikçe re’sen düzenlenmiş veya tasdik edilmiş belge yahut icra zaptı esas alınmalıdır.

Taraflar icra dairesinde taksit veya erteleme konusunda beyanda bulunmuş ve bu beyan zapta geçirilmişse, icra zaptının tarih ve içeriği dilekçede aynen gösterilmelidir. Erteleme belirli bir tarihe kadar ise takip işlemlerinin bu tarihten önce yürütülmesinin m.33 kapsamında değerlendirilmesi istenir. Erteleme şartlı kurulmuşsa şartın gerçekleşip gerçekleşmediği belgeyle açıklanmalıdır. İmhalin kapsamı dışında kalan alacak kalemleri varsa bunlar için takip devam eder; bu nedenle talep sonucu bütün dosyanın değil yalnız imhal edilen bölümün durumuna göre yazılmalıdır.

Zamanaşımı İtirazı İle İtfa ve İmhal Aynı Şey Değildir

İİK m.33 aynı maddede üç ayrı savunmayı sayar: zamanaşımı, imhal ve itfa. Zamanaşımı borcu kendiliğinden sona erdiren bir ödeme olgusu değildir; kanunun belirlediği sürenin geçmesine bağlı bir def’idir. İtfa borcun sona ermesine, imhal ise ifa zamanının ertelenmesine dayanır. Dilekçenin konusu bu üç kavramdan hangisine dayanıyorsa başlık ve sonuç kısmı ona göre kurulmalıdır. Birden fazla sebep varsa her biri ayrı alt başlıkta, ayrı tarih ve ayrı belgeyle açıklanmalıdır.

İlamların zamanaşımı bakımından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.156 ve ilgili özel hükümler de dikkate alınır. Borcun niteliği, ilamın kesinleşmesi, takip işlemleri ve zamanaşımını kesen işlemler dosyada kronolojik olarak incelenmelidir. “Dosya eski olduğu için zamanaşımına uğradı” şeklindeki sonuç cümlesi yeterli değildir. Hangi kanuni sürenin ne zaman başladığı, hangi işlemle kesildiği ve yeni sürenin ne zaman işlemeye başladığı somut tarihlerle gösterilmelidir.

Yedi Günlük Süre Nasıl Hesaplanır?

İlk fıkra kapsamındaki başvuruda yedi günlük süre icra emrinin tebliğiyle bağlantılıdır. Tebliğ günü süre hesabına dahil edilmez; kanuni süre izleyen günden başlar. Tebligat elektronik yapılmışsa 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a uyarınca elektronik tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılması kuralı ayrıca uygulanır. Fiziki tebligatta ise tebliğ mazbatasındaki tarih ve tebliğ usulü kontrol edilir. Usulsüz tebligat iddiası varsa Tebligat Kanunu m.32 kapsamındaki öğrenme tarihi tartışması ayrı değerlendirilir.

Sürenin son gününün tatile rastlaması hâlinde genel süre kuralları uygulanır. UYAP üzerinden gönderim yapılacaksa imza, harç ve dosya yükleme işlemlerinin son güne bırakılmaması gerekir. Dilekçe hazırlanırken “tebliğ tarihi”, “başvuru son günü” ve “fiili başvuru tarihi” ayrı satırlarda gösterilmelidir. Böylece icra mahkemesinin süre denetimi doğrudan dosya üzerinden yapılabilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?

İİK m.33 başvurusu icra mahkemesine yapılır. Takibin yürütüldüğü icra dairesi ile bağlantılı icra mahkemesi dosyanın doğal inceleme yeridir. Dilekçe başlığında icra dairesinin adı ve esas numarası eksiksiz yazılmalı; farklı yerdeki bir mahkemeye hitaben hazırlanmış genel şablon kullanılmamalıdır. İcra dosyasının devri veya yetki nedeniyle başka icra dairesine gönderilmesi söz konusuysa güncel dosya bilgisi UYAP’tan kontrol edilmelidir.

Bu başvuru genel mahkemede açılan menfi tespit davasıyla aynı değildir. Menfi tespit davasında borç ilişkisinin esasına ilişkin daha geniş bir inceleme yapılırken, İİK m.33 icra mahkemesinin kanunda sınırlandırılmış denetim yoludur. Borçlunun savunması m.33’ün belge rejimine sığmıyorsa hangi genel dava yolunun kullanılacağı ayrıca belirlenir; bir yolun varlığı diğerinin koşullarını ortadan kaldırmaz.

Dilekçeye Hangi Belgeler Eklenmelidir?

Dosyanın ilk eki icra emri ve tebliğ belgesidir. İkinci grup, savunmanın temelini oluşturan itfa veya imhal belgesidir. Noter belgesi kullanılıyorsa noterlik adı, yevmiye numarası ve tarih yazılmalıdır. İcra zaptına dayanılıyorsa hangi tarihte hangi dosyada düzenlendiği belirtilmelidir. İcra dosyasına ödeme yapılmışsa tahsilat makbuzu ve dosya hesap dökümü eklenmelidir. Kısmi ödeme varsa ana para, faiz ve gider mahsubu ayrı gösterilmelidir.

Belge yabancı ülkede düzenlenmişse Türkiye’de kullanılabilmesi için belgenin düzenlendiği ülkeye göre apostil veya tasdik zinciri ile Türkçe tercüme şartı ayrıca incelenir. Yabancı para ödemesinde hangi kurun ve hangi ödeme tarihinin esas alındığı belgenin kapsamına göre açıklanmalıdır. Bir şirket adına yapılan ödeme veya ertelemede imzalayan kişinin temsil yetkisi de kontrol edilmelidir. Şirketin ticaret sicili kayıtları, imza yetkisi ve gerekiyorsa yönetim organı kararı dosyaya eklenmelidir.

İcra Mahkemesi Talebi Reddederse Ne Yapılır?

İİK m.33, geri bırakma talebinin reddi hâlinde kanun yolu ve teminatla bağlantılı özel sonuçlar düzenler. Karar tebliğ edildiğinde kanun yolu süresi aynı gün dosya takvimine işlenmelidir. İstinaf veya temyiz yolunun açık olup olmadığı, kararın niteliği ve İİK’daki parasal sınırlar güncel yıl bakımından kontrol edilmelidir. Kanun yolu başvurusu icrayı kendiliğinden durdurmaz; icranın durması için kanunda öngörülen şartlar ayrıca yerine getirilir.

Bu aşamada İİK m.36’daki icranın geri bırakılması kurumu ile m.33’teki borca ilişkin geri bırakma sebebi birbirine karıştırılmamalıdır. Birincisi kanun yolu sürecinde ilamın icrasının teminat karşılığı geri bırakılmasına ilişkin mekanizmadır; m.33 ise borcun zamanaşımı, imhal veya itfa edildiği savunmasına dayanır. Dilekçe başlığının yanlış seçilmesi uygulamada dosyanın hukuki sebebini belirsizleştirir.

Alacaklı Açısından Dosya Nasıl Kontrol Edilir?

Alacaklı taraf, borçlunun sunduğu belgenin gerçekten takip konusu borca ait olup olmadığını, belgedeki tutarın dosya borcunun tamamını karşılayıp karşılamadığını ve imhal iddiasında erteleme süresinin halen devam edip etmediğini kontrol etmelidir. Aynı kişiler arasında birden fazla sözleşme veya icra dosyası varsa ödeme açıklamasının hangi borca mahsup edildiği belirleyicidir. Borçlu başka bir borca ait dekontu takip dosyasına bağlayamaz.

İmhal belgesinde alacaklının temsilcisi imza atmışsa vekâletname veya şirket temsil yetkisi incelenmelidir. Yetkisiz kişinin erteleme beyanı şirketi veya alacaklıyı bağlamaz. Borçlu belgeye sonradan ekleme yapmışsa belgenin aslı istenmeli ve gerektiğinde belge güvenliği yönünden ayrıca inceleme yapılmalıdır. İcra mahkemesinin hızlı usulü, sahte veya ilgisiz belgenin kabul edileceği anlamına gelmez.

Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar

• Yedi günlük sürenin tebliğ tarihinden yanlış hesaplanması.
• Tebliğden sonra doğan itfa veya imhal için kanunun aradığı noter belgesi ya da icra zaptı yerine yalnız mesaj ekran görüntüsü sunulması.
• Kısmi ödemenin tüm borcu sona erdirmiş gibi talep sonucuna yazılması.
• İİK m.33 ile İİK m.36’nın aynı kurum sanılması.
• İlamın esasına ilişkin eski savunmaların icra mahkemesinde yeniden ileri sürülmesi.
• Ödeme belgesinin hangi icra dosyasına ve hangi alacak kalemine ait olduğunun gösterilmemesi.
• Noter belgesinin tarih ve yevmiye numarasının dilekçede yazılmaması.
• Şirket adına imhal veya ibra yapan kişinin temsil yetkisinin kontrol edilmemesi.

Bu hatalar, maddi olarak ödeme yapılmış olsa bile yanlış usul seçilmesine veya ispat sorununa yol açar. İcra dosyasında önce belge türü ve tarih sırası çıkarılmalı, ardından hukuki sebep belirlenmelidir.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

İİK m.33 Türkiye genelinde aynı kanuni şartlarla uygulanır. Mersin’de yürütülen ilamlı takiplerde de başvuru, ilgili icra dosyasının bağlı olduğu icra mahkemesi üzerinden yürütülür. Mersin Adliyesi veya ilçelerdeki icra birimleri bakımından dosya numarası, tebliğ tarihi ve UYAP kayıtları esas alınır; yerel uygulama kanundaki yedi günlük süreyi veya belge şartını değiştirmez.

Dosya başka ildeyse vekil aracılığıyla UYAP üzerinden başvuru yapılması mümkündür. Fiziki belgenin aslının sunulması gereken durumda mahkemenin ara kararı ve belge ibraz süresi takip edilmelidir. Yurt dışında bulunan borçlu adına başvuruda vekâletnamenin Türkiye’de geçerli biçimde düzenlenmiş olması gerekir. İcra emrinin yurt dışına tebliğinde ise 7201 sayılı Kanun, uluslararası tebligat anlaşmaları ve tebliğ evrakındaki gerçek teslim tarihi ayrıca incelenir.

İlgili İçerikler

İlamlı icrada farklı savunma yolları için zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması dilekçesi, icra emrinin hüküm fıkrasını aşması hâlinde ilama aykırılık şikâyeti ve genel icra işlemi denetimi için İİK m.16 şikâyet süresi rehberi birlikte incelenmelidir.

Son süre kontrolü: Başvuru tarihi, icra emri tebliği ve itfa/imhal belgesinin düzenlenme tarihi UYAP ile noter/icra kayıtlarından karşılaştırılmalıdır.

Sık sorulan sorular