Nafaka Artırım Davası Dilekçesi 2026 | TMK 176 ve 331 Word

Nafaka artırımının hukuki dayanağı

TMK m.176/4, irat biçiminde ödenen maddi tazminat veya nafakanın tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde artırılmasına ya da azaltılmasına imkân verir. Çocuğa ilişkin bakım giderlerinde TMK m.327-330 ve koşulların değişmesinde m.331 uygulanır. Artırım otomatik değildir; önceki karar tarihinden sonra ortaya çıkan değişiklikler açıklanmalıdır.

Artırım talebinde hangi kayıtlar gösterilir?

Önceki ilam veya protokol, kesinleşme ve ödeme kayıtları, çocuğun okul-sağlık-barınma giderleri, kira ve zorunlu yaşam giderleri, ücret bordroları, SGK kayıtları, gelir araştırması ve ekonomik durumun karşılaştırılmasını sağlayan belgeler dosyada ayrı ayrı gösterilir. Dilekçede yalnız “enflasyon arttı” denilmesi yerine mevcut giderler ve önceki döneme göre fark yazılır.

Resmî dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.176, 327-331.

Nafaka artırım dava dilekçesi örneği

Bu metin imzalanmış bir dilekçe değildir. Kendi adınıza başvuru hazırlıyorsanız vekil satırını çıkarın; imza bölümünü davacı olarak kendi adınızla düzenleyin. Vekille başvuruda yalnız gerçekten görevlendirdiğiniz avukatın bilgilerini kullanın. Şablondaki avukat adı tek başına temsil ilişkisi oluşturmaz.

Nafaka Artırım Davasında Önce Nafaka Türü Belirlenir

Nafaka artırımında tek bir kanun maddesi bütün nafaka türlerine aynı şekilde uygulanmaz. Boşanma sonucunda hükmedilen yoksulluk nafakası bakımından TMK m.176/4; çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma yükümlülüğü bakımından TMK m.182, 327-331 birlikte değerlendirilir. Dilekçenin ilk paragrafında mevcut nafakanın yoksulluk nafakası mı, iştirak nafakası mı olduğu açıkça yazılmalıdır. Tedbir nafakası devam eden bir dava içindeki geçici önlem olduğundan, kesinleşmiş boşanma sonrası nafaka artırım davasıyla aynı hukuki çerçevede değerlendirilmez.

Önceki kararın yalnız hüküm sonucu değil, hangi hukuki sebebe dayandığı da incelenmelidir. Mahkeme ilamındaki nafaka türü, aylık tutar, başlangıç tarihi ve varsa gelecek yıllara ilişkin artış ölçütü dosya özetine geçirilmelidir. Böylece yeni davada mevcut hükmün aynen tekrar edilmesi yerine, hangi kısmın değişmesinin istendiği netleşir.

TMK m.176/4 Yoksulluk Nafakasında Hangi Ölçütü Getirir?

TMK m.176/4, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde artırılmasına ya da azaltılmasına imkân verir. Bu nedenle artırım talebinin merkezi, önceki karar tarihindeki koşullarla dava tarihindeki koşulların karşılaştırılmasıdır. Davacı yalnız güncel giderlerini değil, önceki döneme göre neyin değiştiğini de göstermelidir.

Gelir artışı tek başına karşı tarafın bütün artış taleplerini otomatik kabul ettirmez; ihtiyaç ve ödeme gücü birlikte incelenir. Aynı şekilde enflasyon verisi ekonomik değişimin göstergesidir ancak somut dosyada barınma, gıda, sağlık, ulaşım ve diğer zorunlu giderlerin gerçek tutarları da sunulmalıdır. Hakkaniyet değerlendirmesi soyut bırakılmamalı, mahkemenin karşılaştırma yapmasını sağlayacak resmi ve güncel belgeler dosyaya eklenmelidir.

İştirak Nafakasında TMK m.327-331 Nasıl Uygulanır?

TMK m.327 uyarınca çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır. TMK m.328 ana ve babanın bakım borcunun kural olarak çocuğun ergin olmasına kadar devam ettiğini; çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitimin sona ermesine kadar bakım yükümlülüğünün devam edeceğini düzenler. TMK m.330 ise nafaka miktarının çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirleneceğini açıkça belirtir.

TMK m.331, durumun değişmesi hâlinde hâkime istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirleme veya nafakayı kaldırma yetkisi verir. Çocuğun okul kademesinin değişmesi, sağlık giderlerinin artması, servis-ulaşım giderleri, barınma koşulları ve ebeveynlerin ödeme gücündeki değişiklikler bu karşılaştırmada belgeye bağlanmalıdır. Çocuğun gelirleri de TMK m.330 gereğince miktar belirlenirken göz önünde tutulur.

“Enflasyon Arttı” Demek Neden Tek Başına Yeterli Bir Dosya Kurmaz?

Nafaka artırımının kanuni ölçütü yalnız fiyat endeksi değildir. Önceki kararın tarihi, mevcut aylık nafaka, o tarihteki gelir-gider dengesi ve bugün ortaya çıkan somut değişiklikler karşılaştırılır. Örneğin kira giderinin değiştiği ileri sürülüyorsa eski ve yeni kira sözleşmesi; eğitim gideri arttıysa okul sözleşmesi, fatura veya ödeme dekontu; sağlık gideri varsa reçete, rapor ve fatura dosyaya eklenmelidir.

Resmî TÜİK verileri ekonomik arka planı gösterebilir. Ancak dilekçenin tamamını yalnız genel enflasyon oranına dayandırmak yerine kişiye ve çocuğa özgü gider tablosu hazırlanmalıdır. Bu yaklaşım, artırım miktarının neden belirli bir rakam olarak talep edildiğini de açıklar.

Karşı Tarafın Geliri Nasıl Araştırılır?

Davalının ücretli çalıştığı biliniyorsa SGK ve işveren kayıtları; kamu görevlisiyse kurum maaş bilgileri; taşınmaz veya araç sahipliği varsa tapu ve trafik kayıtları; şirket ortaklığı varsa ticaret sicili kayıtları araştırma talebine konu edilebilir. Dilekçede doğrulanmamış gelir rakamları kesin gerçek gibi yazılmamalıdır. Bilinen bilgi ile mahkemeden araştırılması istenen bilgi birbirinden ayrılmalıdır.

Davacının kendi ekonomik durumu da aynı açıklıkla sunulmalıdır. Gelir belgesi, kira, kredi değil zorunlu yaşam giderleri, sağlık ve çocuk giderleri mümkün olduğunca belgeye bağlanmalıdır. Nafaka artırım davası tek tarafın gelirinin araştırıldığı bir süreç değildir; kanun tarafların mali durumundaki değişimi ve hakkaniyeti birlikte esas alır.

Çocuğun Gider Tablosu Nasıl Hazırlanır?

İştirak nafakasında giderler aylık ve yıllık kalemler olarak ayrılmalıdır. Aylık düzenli giderlerde beslenme, servis, ulaşım, barınma payı ve düzenli sağlık giderleri; yıllık giderlerde okul kayıt bedeli, kitap-kırtasiye, üniforma, kurs veya zorunlu eğitim materyalleri gösterilebilir. Yıllık giderler aylık ortalamaya çevrilecekse hesap yöntemi dilekçede açıkça belirtilmelidir.

Çocuğun olağanüstü sağlık veya özel eğitim ihtiyacı varsa rapor ve faturalar ayrıca sunulmalıdır. TMK m.330 gereğince çocuğun kendi gelirleri varsa bunlar da gizlenmemeli, miktar değerlendirmesinde gösterilmelidir. Amaç masraf kalemi çoğaltmak değil, çocuğun gerçek bakım ve eğitim ihtiyacını belgelemektir.

Gelecek Yıllar İçin Artış Talebi Nasıl Kurulur?

Mevcut karardaki artış ölçütünü uygulamak ile mahkemeden yeni bir nafaka tutarı istemek farklıdır. Kararda veya protokolde uygulanacak oran belirliyse nafaka artış hesaplama aracıyla mevcut tutarın bu oranla matematiksel karşılığını bulun. Bu hesap dava sonucunu veya hâkimin belirleyeceği tutarı tahmin etmez; talep edilen yeni miktarın gerekçesi ayrıca gelir ve gider belgeleriyle açıklanmalıdır.

TMK m.176/5, hâkimin istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabileceğini düzenler. Çocuk nafakasında da TMK m.330’un son fıkrası hâkime istem hâlinde gelecek yıllara ilişkin miktarı karara bağlama yetkisi verir. Bu nedenle dilekçede gelecek yıllar için bir artış ölçütü isteniyorsa bu talep sonuç bölümünde açıkça yer almalıdır.

Mahkemeden talep edilmeyen bir artış sisteminin kendiliğinden karara yazılacağı varsayılmamalıdır. Talep edilecek ölçüt hukuka uygun, anlaşılır ve uygulanabilir biçimde ifade edilmelidir. Önceki kararda zaten geçerli bir artış hükmü bulunuyorsa yeni davada mevcut hükmün etkisi ayrıca değerlendirilir.

Dava Açma Zamanı İçin Kanunda Sabit Bir Bekleme Süresi Var mı?

TMK m.176/4 ve m.331, “önceki karardan sonra mutlaka bir yıl geçmelidir” şeklinde sabit bir süre koymaz. Esas olan durum değişikliği veya hakkaniyet gereğinin ortaya çıkmasıdır. Bu nedenle kısa süre sonra açılan bir davada değişikliğin neden ve nasıl meydana geldiği daha açık belgelenmelidir. Uzun süre geçmesi de tek başına otomatik artırım hakkı yaratmaz; güncel koşullar yine incelenir.

Dilekçede önceki kararın kesinleşme tarihi ile yeni dava tarihi yazılmalı; aradaki dönemde değişen olaylar tarih sırasına konulmalıdır. Bu kronoloji, aynı koşulların tekrar ileri sürülüp sürülmediğini de görünür hâle getirir.

Görevli Mahkeme ve Dosya Bilgileri

Nafaka artırım uyuşmazlığı aile hukukundan doğar ve aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerde aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesi dosyaya bakar. Dilekçede önceki nafaka kararını veren mahkeme ve dosya numarası mutlaka yazılmalıdır. Yetki bakımından nafakaya ilişkin özel hükümler ve genel usul kuralları somut dosyada birlikte kontrol edilir.

Önceki karar başka şehirde verilmiş olsa bile tarafların güncel yerleşim yeri ve özel yetki hükümleri incelenmeden otomatik olarak aynı mahkemeye başvuru yapılmamalıdır. UYAP’ta taraf adresleri ve önceki dosyanın kesinleşme kaydı kontrol edilmelidir.

Artırım Davasında İspat Yükü ve Delil Planı

Artırım isteyen taraf, dayandığı durum değişikliklerini somutlaştırmalı ve elindeki delilleri sunmalıdır. Mahkemeden resmî kurum kayıtlarının getirtilmesi talep edilebilir. Dilekçe hazırlanırken her iddia ile delil arasında bağ kurulmalıdır: “kira arttı” iddiasının karşısında kira sözleşmesi; “çocuğun okul gideri arttı” iddiasının karşısında okul belgesi; “davalının geliri yükseldi” iddiasının karşısında bilinen işyeri ve istenen SGK/maaş araştırması bulunmalıdır.

Sosyal ve ekonomik durum araştırması önemli olmakla birlikte dilekçenin kendi delil planının yerine geçmez. Davacı ulaşabildiği belgeleri eklemeli, ulaşamadığı resmî kayıtlar için hangi kurumdan neyin sorulmasını istediğini açıkça belirtmelidir.

Artırım Miktarı Nasıl Talep Edilmelidir?

Mevcut nafaka ve talep edilen yeni nafaka rakamı sonuç bölümünde ayrı ayrı yazılmalıdır. “Uygun görülecek miktara artırılmasına” şeklindeki belirsiz talep yerine, talep sonucu hukuki korunma ihtiyacını açıkça göstermelidir. Çocuğun gider tablosu ile istenen tutar arasında mantıksal bağ kurulmalıdır.

Talep edilen artışın yalnız karşı tarafı cezalandırma amacı taşımadığı, gerçek ihtiyaç ve ödeme gücü ölçütlerine dayandığı metinden anlaşılmalıdır. Nafaka bir ceza değildir; yoksulluk nafakasında geçim desteği, iştirak nafakasında çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma yükümlülüğüdür.

Nafaka Azaltma Davasıyla Farkı

TMK m.176/4 ve m.331 yalnız artırımı değil azaltmayı da düzenler. Nafaka yükümlüsünün mali durumunun ciddi biçimde değişmesi veya nafaka alacaklısının koşullarındaki değişiklik azaltma talebine konu edilebilir. Artırım davasında davalı böyle bir değişikliği savunma olarak ileri sürebilir; karşı talep veya ayrı dava gerekip gerekmediği usul durumuna göre değerlendirilir.

Nafakanın tamamen kaldırılması ise artırım/azaltmadan farklı sonuçtur. Yoksulluk nafakasının sona erme sebepleri TMK m.176’da; çocuk nafakasının değiştirilmesi veya kaldırılması ise TMK m.331 ve çocuğun erginliği/eğitimi bakımından m.328 çerçevesinde değerlendirilir.

Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar

• Yoksulluk ve iştirak nafakasını aynı hukuki gerekçeyle açıklamak.
• Önceki karar tarihini ve mevcut nafaka tutarını yazmamak.
• Yalnız genel enflasyon oranına dayanıp gerçek giderleri belgelememek.
• Karşı tarafın gelirini doğrulanmamış tahminlerle kesin rakam gibi göstermek.
• Çocuğun eğitim ve sağlık giderlerini belgesiz toplu rakam hâlinde sunmak.
• Gelecek yıllara ilişkin artış talebini sonuç bölümünde açıkça istememek.
• Önceki ilam ve kesinleşme kaydını dosyaya eklememek.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

TMK m.176 ve 327-331 Türkiye genelinde aynı şekilde uygulanır. Mersin’de açılan nafaka artırım davalarında da mahkemenin temel incelemesi önceki karar ile güncel sosyal-ekonomik koşulların karşılaştırılmasıdır. Yenişehir, Mezitli, Toroslar, Akdeniz ve diğer ilçelerde gelir-gider belgelerinin niteliği kanuni ölçütü değiştirmez.

Taraflardan biri yurt dışında yaşıyorsa yabancı gelir belgeleri, çalışma kayıtları ve para birimi bilgileri Türkçe tercüme ve gerektiğinde tasdik koşullarıyla dosyaya sunulmalıdır. Türkiye’deki nafaka kararının yurt dışında tahsili veya yabancı ülkedeki nafaka kararının Türkiye’de uygulanması ayrı milletlerarası usul konusudur.

İlgili İçerikler

Çocuk için doğrudan nafaka talebi bakımından iştirak nafakası dilekçesi, boşanma sonrası eş için yoksulluk nafakası dilekçesi ve boşanmanın mali sonuçları için TMK m.174 tazminat dilekçesi incelenebilir.

Nafaka Artırımında Dava Tarihinden Sonraki Değişiklikler

Dava devam ederken tarafların gelirinde veya çocuğun giderlerinde önemli yeni değişiklik ortaya çıkarsa bu durum usulüne uygun biçimde dosyaya sunulmalıdır. Yeni okul kaydı, sağlık gideri, iş değişikliği veya gelir kaybı gibi olaylar tarih ve belgeyle açıklanmalı; ilk dilekçedeki talebin sınırları HMK’nın talep ve iddia-savunmanın genişletilmesi kuralları gözetilerek korunmalıdır.

Mahkeme karar verirken hüküm tarihine en yakın güncel ekonomik verileri değerlendirebilir; ancak tarafların dava dosyasına sunmadığı ve tartışılmayan soyut varsayımlar üzerinden miktar kurulmaz. Bu nedenle uzun süren davalarda güncel gelir-gider belgeleri karar öncesinde yenilenmelidir.

Kaynak kontrol tarihi: 26 Ekim 2026. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun m.176 ve m.327-331 hükümleri Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat üzerinden yeniden kontrol edilmiştir. Somut dosyada görev, yetki, kesinleşme ve güncel gelir-gider belgeleri ayrıca doğrulanmalıdır.

Sık sorulan sorular