İlamsız İcra Takibinde Kısmi Borca İtiraz Nasıl Yapılır? İİK 62

Kısa ve net cevap: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62, ödeme emrine itiraz için yedi günlük süre öngörür ve kısmi itirazda özel bir açıklık şartı getirir. Borçlu borcun tamamını değil yalnız belirli bir bölümünü kabul etmiyorsa, hangi kaleme ve ne kadar tutara itiraz ettiğini rakamsal ve anlaşılır biçimde yazmalıdır. “Borcun bir kısmına itiraz ediyorum” şeklindeki belirsiz beyan kanunun aradığı kısmi itiraz değildir. İİK m.66 gereğince kabul edilen miktar yönünden alacaklı takibe devam eder; itiraz edilen bölüm yönünden takip durur.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

İİK m.62 Kısmi Borca İtiraz İçin Ne Öngörür?

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emri alan borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazını icra dairesine bildirir. İtiraz borcun tamamına ilişkinse tam itiraz; yalnız belirli bir bölüme ilişkinse kısmi itiraz söz konusudur. Kanun kısmi itirazı belirsiz bırakmaz: itiraz edilen kısmın cihet ve miktarı açıkça gösterilmelidir. Bu şart, hangi miktarın kesinleştiğinin ve hangi miktar yönünden takibin durduğunun icra dosyasından anlaşılmasını sağlar.

“Cihet”, itirazın hangi borç kalemine yöneldiğini gösterir. Takipte anapara, işlemiş faiz, takip sonrası faiz, masraf veya birden fazla faturadan doğan farklı alacak kalemleri bulunuyorsa borçlu hangi bölümün uyuşmazlık konusu olduğunu ayırmalıdır. “Miktar” ise itiraz edilen tutarın belirlenmesini ifade eder. Ödeme emrinde 300.000 TL anapara ile 40.000 TL işlemiş faiz istenmişse ve borçlu anaparanın 100.000 TL’sine itiraz ediyorsa, bu tutarı açıkça yazmalıdır.

Kanunun yaptırımı nettir: borcun bir kısmına itiraz edildiği hâlde itiraz edilen kısmın cihet ve miktarı açıkça gösterilmezse kısmi itiraz yapılmamış sayılır. Bu nedenle dilekçedeki genel ifadeler yerine takip talebindeki kalemler tek tek okunmalı ve kabul edilen/itiraz edilen tutar ayrımı yapılmalıdır.

Kısmi İtiraz Süresi Kaç Gündür?

İİK m.62’deki süre ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. Süre, genel haciz yoluyla ilamsız takip bakımından ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği tarih esas alınarak hesaplanır. Tebligatın usulsüz olduğu ileri sürülüyorsa Tebligat Kanunu hükümleri ve öğrenme tarihi ayrıca incelenir. Kısmi itirazın varlığı süreyi değiştirmez; tam itirazda olduğu gibi yedi günlük süre geçerlidir.

İtiraz dilekçesi sürenin son gününe bırakılmamalıdır. UYAP üzerinden gönderim yapılıyorsa evrakın sisteme başarıyla ulaştığını gösteren kayıt saklanmalı; fiziki başvuruda icra dairesinin verdiği itiraz belgesi alınmalıdır. İİK m.62, borçluya itiraz ettiğine dair ücretsiz bir belge verilmesini de öngörür. Bu belge daha sonra “itiraz yaptım mı, hangi tarihte yaptım?” tartışmasını önler.

Takip başka yerde açılmışsa kanunun izin verdiği usulle başka bir icra dairesinden itirazın yetkili daireye gönderilmesi mümkündür. Ancak gönderim masrafı ve süresi kontrol edilmelidir. Esas olan, yedi günlük sürenin içinde geçerli itiraz iradesinin usulüne uygun şekilde ortaya konulmasıdır.

Cihet ve Miktar Nasıl Açıkça Gösterilir?

Kısmi itiraz dilekçesi hesap verilebilir bir matematik içermelidir. Takip toplamı, kabul edilen miktar ve itiraz edilen miktar birbirini tamamlamalıdır. Örneğin takipte 500.000 TL anapara isteniyor ve borçlu 350.000 TL’yi kabul edip 150.000 TL’ye itiraz ediyorsa dilekçede “500.000 TL anaparanın 150.000 TL’lik kısmına itiraz ediyorum; 350.000 TL’lik kısmı yönünden borca itirazım yoktur” şeklinde açık bir ayrım kurulmalıdır.

Birden fazla fatura varsa her faturanın numarası, tarihi ve tartışılan tutarı yazılmalıdır. Üç faturadan yalnız biri hiç teslim edilmeyen mala ilişkinse, “… tarih ve … numaralı faturadan talep edilen … TL’ye itiraz ediyorum” biçimindeki somutlaştırma, hem icra dairesinin hem sonraki mahkemenin uyuşmazlığı anlamasını sağlar. Toplam rakam da ayrıca belirtilmelidir.

Kısmi ödeme yapılmışsa banka dekontlarıyla takip talebi karşılaştırılmalıdır. Alacaklı 400.000 TL isterken borçlu takipten önce 120.000 TL ödediğini söylüyorsa, itirazın 120.000 TL’lik ödendiği ileri sürülen bölüme yöneldiği açıkça belirtilir. Ödemenin hangi borca mahsup edildiği konusunda uyuşmazlık varsa TBK’nın mahsup hükümleri ayrıca değerlendirilir.

Kısmi İtiraz Takibi Ne Ölçüde Durdurur?

İİK m.66’nın kuralı, süresinde yapılan itirazın takibi durdurmasıdır. Borçlu yalnız borcun bir kısmına itiraz etmişse takip kabul edilen miktar yönünden devam eder. Bu nedenle kısmi itiraz “dosyanın tamamını donduran” bir işlem değildir. Alacaklı, borçlunun açıkça kabul ettiği bölüm için haciz aşamasına geçilmesini isteyebilir.

Örneğin ödeme emrindeki 500.000 TL anaparanın 150.000 TL’sine usulüne uygun itiraz edilmiş ve 350.000 TL yönünden itiraz edilmemişse, 350.000 TL bakımından takip kesinleşir. İtiraz edilen 150.000 TL bakımından ise alacaklının itirazı hükümden düşürecek yollardan birine başvurması gerekir. Faiz ve fer’iler de hangi bölüme bağlı olduklarına göre hesaplanır.

Bu sonuç nedeniyle borçlu, “itiraz ettiğim için hiçbir ödeme yapmak zorunda değilim” varsayımına dayanmamalıdır. İcra dosyasındaki kabul edilen miktar ve bu miktara bağlı fer’iler kontrol edilmelidir. Alacaklı da kısmi itirazı tam itiraz gibi değerlendirip kabul edilen bölüm bakımından gereksiz dava açmamalıdır.

Sadece Faize Kısmi İtiraz Yapılabilir mi?

Takipte anapara kabul edilip yalnız işlemiş faize, faiz oranına veya faiz başlangıç tarihine itiraz edilebilir. Bu da kısmi itirazdır ve İİK m.62’nin açıklık şartına tabidir. “Faize itiraz ediyorum” ifadesi, takipte birden fazla faiz kalemi bulunuyorsa uyuşmazlığı yeterince ayırmaz. İtiraz edilen faiz tutarı, oran veya dönem açıkça gösterilmelidir.

Anapara kabul edildiğinde takip anapara yönünden devam eder. İtiraz edilen faiz bölümünde ise takip durur. Faiz hesabı yapılırken sözleşme, temerrüt tarihi, varsa ticari iş niteliği, 3095 sayılı Kanun ve özel mevzuat birlikte incelenir. Değişken oranlı veya dönemsel faizlerde hesap tablosu eklenmesi, kısmi itirazın miktarını belirgin hâle getirir.

Kısmi Borca İtiraz ile İmzaya İtiraz Aynı Değildir

Takibin dayandığı adi senet altındaki imza borçluya ait değilse, İİK m.62 imzanın ayrıca ve açıkça reddedilmesini ister. Borca kısmi itiraz etmek, kendiliğinden imzaya itiraz anlamına gelmez. Borçlu hem imzayı reddediyor hem de alternatif olarak belirli bir miktara itiraz ediyorsa, dilekçenin hukuki kurgusu bu iki savunmayı birbirine karıştırmamalıdır.

İmzaya itirazın sonucu ve alacaklının başvuracağı itirazın geçici kaldırılması yolu İİK m.68/a ve devamında ayrıca düzenlenmiştir. Borca itirazda ise alacaklının elindeki belgenin niteliğine göre İİK m.68 kapsamında itirazın kesin kaldırılması veya İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davası gündeme gelir.

Alacaklı Kısmi İtirazdan Sonra Ne Yapabilir?

Alacaklı önce itirazın hangi miktara yöneldiğini kontrol eder. Kabul edilen bölüm için takip devam eder. İtiraz edilen bölüm yönünden ise elindeki belge İİK m.68’de sayılan belgelerden ise itirazın kaldırılması yolu; genel mahkemede alacağın ispatı gerekiyorsa İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davası değerlendirilir. Her iki yolun süresi ve ispat rejimi farklıdır.

İtirazın kaldırılması için İİK m.68’deki altı aylık süre, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren işler. İtirazın iptali davasında İİK m.67’deki bir yıllık süre ayrıca kontrol edilir. Uyuşmazlık dava şartı arabuluculuk kapsamındaki ticari para alacağına ilişkinse dava açılmadan önce arabuluculuk şartı yerine getirilir.

Alacaklı kısmi itirazın miktarını yanlış okursa, talep ettiği bölüm ile takipte kesinleşen bölüm çakışabilir. Bu nedenle icra dosyasında borçlunun itiraz dilekçesi, ödeme emri ve dosya hesabı birlikte incelenmelidir.

Kısmi İtirazda Hangi Belgeler Kontrol Edilir?

İlk belge ödeme emridir. Takipte istenen anapara, faiz, masraf ve diğer kalemler bu belgede görülür. İkinci olarak takip talebi incelenir; hangi hukuki ilişkiye ve hangi belgelere dayanıldığı belirlenir. Borçlunun ödeme iddiası varsa banka dekontları, makbuzlar, cari hesap hareketleri veya alacaklı tarafından verilen tahsil belgeleri dosyaya eklenir.

Sözleşme ilişkilerinde vade ve teslim kayıtları önemlidir. Bir mal veya hizmetin bedeline itiraz ediliyorsa sözleşme, fatura, teslim tutanağı, sipariş kaydı ve yazışmalar ayrı dosyalanmalıdır. Kısmi itirazın rakamı bu belgelere göre oluşturulmalıdır. İtiraz edilen tutar ile eklenen belge arasında matematiksel uyum bulunmalıdır.

Kısmi İtiraz İçin Üç Uygulama Örneği

Birinci örnek: Takipte 600.000 TL istenmiş, borçlu 200.000 TL ödeme yaptığını banka kaydıyla ileri sürmektedir. Kısmi itiraz 200.000 TL’ye açıkça yöneltilir; kalan 400.000 TL bakımından itiraz yoksa takip bu tutar yönünden devam eder.

İkinci örnek: Üç faturadan ikisi kabul edilmekte, üçüncü faturaya konu malın teslim edilmediği ileri sürülmektedir. İtiraz dilekçesinde üçüncü faturanın numarası ve tutarı yazılır. “Faturalardan birine itiraz ediyorum” biçimindeki belirsiz ifade kullanılmaz.

Üçüncü örnek: Anapara kabul edilmekte, takip öncesi işlemiş faizin başlangıç tarihi ve miktarı kabul edilmemektedir. Borçlu itiraz ettiği faiz tutarını ve hesap dönemini gösterir. Anapara bakımından takip devam eder, itiraz edilen faiz bölümü durur.

Kısmi İtirazda Yapılan Hatalar

En sık hata, itiraz edilen miktarı yazmamaktır. İİK m.62 bu eksikliği doğrudan yaptırıma bağlar. İkinci hata kabul edilen miktarın hesaplanmamasıdır. Üçüncü hata yalnız “faize ve fer’ilerine itiraz” şeklinde soyut ifade kullanmaktır. Takipte hangi faiz kalemine, ne kadar tutara veya hangi döneme itiraz edildiği gösterilmelidir.

Dördüncü hata, imzaya itiraz gereken dosyada yalnız borca itiraz etmektir. Beşinci hata ise itirazdan sonra dosyanın tamamının durduğunu sanmaktır. İİK m.66 gereğince kabul edilen bölüm için takip devam eder.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

İİK m.62 ve m.66 Türkiye genelinde aynı kurallarla uygulanır. Fiziksel ofislerimiz İstanbul ve Mersin’dedir. Mersin’de veya başka bir ilde açılmış ilamsız takipte ödeme emri, tebligat tarihi ve takip kalemleri elektronik dosyadan kontrol edilerek kısmi itirazın kapsamı belirlenir. Başka ildeki takiplerde de yedi günlük süre değişmez.

İlgili Rehberler ve Resmî Kaynaklar

• Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
• İlamsız icra borca itiraz dilekçesi
• İtirazın takibi durdurma sonucu
• İtirazın iptali ve kaldırılması farkı
• Kısmi borca ve faize itiraz dilekçesi

Kısmi İtirazda Ödeme ve Dosya Hesabı Nasıl Kontrol Edilir?

Takip tarihinden önce yapılan ödeme ile takip başladıktan sonra yapılan ödeme aynı biçimde değerlendirilmez. Takip öncesi ödeme, takip talebindeki alacak miktarının doğru olup olmadığını etkiler ve itiraz edilen bölümün hesabında dikkate alınır. Takip sonrası ödeme ise icra dosyasında tahsil olarak işlenir. Aynı ödeme iki farklı kalemde ikinci kez hesaba katılmaz.

Birden fazla borç veya fatura bulunuyorsa ödeme açıklaması, sözleşme veya fatura numarası, cari hesap ve taraf yazışmaları birlikte okunur. İcra dosyasında kesinleşen bölüm ile itiraz nedeniyle duran bölüm ayrı tutulmalıdır. İtiraz edilen tutar, alacaklı itirazı hükümden düşürmeden haciz hesabına eklenmemelidir.

Kısmi itiraz sonrası dosya kontrolü

1. Ödeme emrindeki toplam anapara ve ferîleri kaydedin.
2. Kabul edilen ve itiraz edilen tutarların toplam takip hesabıyla uyumunu kontrol edin.
3. Takip öncesi ve takip sonrası ödemeleri ayrı gösterin.
4. İtiraz edilmeyen bölüm için yürüyen faiz ve gider hesabını kontrol edin.
5. İtiraz edilen bölüm yönünden haciz veya tahsil işlemi yapılıp yapılmadığını inceleyin.
6. Alacaklının İİK m.67 veya m.68 başvuru tarihlerini ayrı takvimleyin.

Sık Sorulan Sorular

Kısmi borca itiraz süresi kaç gündür?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür.

İtiraz edilen miktarı yazmak zorunlu mu?

Evet. İİK m.62, kısmi itirazda itiraz edilen kısmın cihet ve miktarının açıkça gösterilmesini zorunlu kılar.

Miktar yazılmazsa ne olur?

Kanuna göre kısmi itiraz yapılmamış sayılır.

Kabul edilen miktar için takip durur mu?

Hayır. İİK m.66 gereğince kabul edilen miktar yönünden takip devam eder.

Sadece faize itiraz edilir mi?

Evet. İtiraz edilen faiz kalemi, tutarı veya dönem açıkça gösterilmelidir.

İmzaya itiraz ayrıca yazılmalı mı?

Evet. Senet altındaki imza reddediliyorsa bu itirazda ayrıca ve açıkça belirtilmelidir.

Alacaklı itirazdan sonra ne yapar?

Belgesine göre İİK m.68 kapsamında itirazın kaldırılmasını veya İİK m.67 kapsamında itirazın iptalini ister.

İtirazın kaldırılması süresi ne kadardır?

İİK m.68 yolunda süre, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren altı aydır.

İtirazın iptali davası süresi ne kadardır?

İİK m.67 kapsamında alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde dava açar.

Kısmi itirazda dosya hesabı neden önemlidir?

Hangi miktarın kesinleştiği ve hangi miktarın durduğu ancak takip kalemleriyle itiraz rakamı birlikte karşılaştırıldığında netleşir.