İcra Takibinde Faize İtiraz Nasıl Yapılır? İİK 62 ve Faiz Hesabı

Kısa ve net cevap: İcra takibinde faize itiraz, genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır. Borçlu yalnız faize itiraz ediyorsa bu bir kısmi itirazdır. İİK m.62 uyarınca itiraz edilen bölümün cihet ve miktarı açıkça yazılmalıdır. “Faizin tamamına itiraz ediyorum” deniliyorsa takipteki faiz kaleminin tamamı belirlenmeli; yalnız oran, başlangıç tarihi veya belirli dönem tartışılıyorsa uyuşmazlık rakamsal olarak gösterilmelidir.

İcra Takibinde Faize İtiraz Nedir?

İcra dosyasında faiz, anaparadan ayrı bir takip kalemidir. Takip talebinde alacaklı işlemiş faiz miktarını, faiz oranını ve faiz türünü gösterir. Ödeme emri de bu talebe göre düzenlenir. Borçlu alacağın anaparasını kabul ettiği hâlde faizin hiç doğmadığını, yanlış tarihten başlatıldığını, yanlış oranda hesaplandığını veya daha önceki ödemenin faiz hesabından düşülmediğini ileri sürüyorsa faize itiraz eder.

Faize itiraz borcun tamamına itiraz değildir. Borçlu yalnız faiz bölümünü tartışıyorsa İİK m.62’deki kısmi itiraz hükümleri uygulanır. Bu nedenle kabul edilen ve itiraz edilen kısımlar birbirinden ayrılmalıdır. Takipte 250.000 TL anapara ve 35.000 TL işlemiş faiz isteniyor, borçlu anaparayı kabul edip 35.000 TL faizin tamamını reddediyorsa dilekçede bu rakam açıkça gösterilir.

Faize itirazın amacı “faiz yüksek geldi” şeklinde soyut itiraz bildirmek değildir. Takip talebi, sözleşme, vade, temerrüt tarihi, ödeme kayıtları ve uygulanması istenen faiz türü karşılaştırılır. Hukuki itiraz bu veriler üzerinden kurulur.

Faize İtiraz Süresi ve Başvuru Yeri

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte İİK m.62 gereğince itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. İtiraz icra dairesine bildirilir. Faize itiraz için ayrı ve daha uzun bir süre yoktur. Borçlu anaparayı kabul etse bile faiz yönünden yedi günlük itiraz süresini kaçırmamalıdır.

Tebligat usulsüzse öğrenme tarihi Tebligat Kanunu m.32 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Usulsüz tebligat iddiasının bulunması, faiz hesabının esasına ilişkin itirazı ortadan kaldırmaz; önce itiraz süresinin hangi tarihten başladığı, sonra faiz kaleminin doğruluğu incelenir.

İtiraz yapıldığında icra dairesinden itiraz kaydını gösteren belge alınmalıdır. UYAP üzerinden başvuruda evrak kayıt numarası ve gönderim zamanı saklanmalıdır. Süre hesabı ile faiz hesabı iki ayrı kontrol tablosunda tutulursa dosya yönetimi daha güvenli olur.

Hangi Faiz Kalemlerine İtiraz Edilebilir?

İlk ayrım işlemiş faiz ile takipten sonra işleyecek faiz arasındadır. İşlemiş faiz, takip tarihine kadar hesaplanan ve takip talebinde rakamsal olarak gösterilen tutardır. Takip sonrası faiz ise takip tarihinden ödeme tarihine kadar işlemesi talep edilen faizdir. Borçlu her iki kaleme ayrı gerekçelerle itiraz edebilir.

İkinci ayrım akdi faiz ile temerrüt faizidir. Akdi faiz, tarafların sözleşme ilişkisi içinde kararlaştırdığı faizdir. Temerrüt faizi ise borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle temerrüt döneminde işler. Bir sözleşmede faiz kararlaştırılmış olması, faiz başlangıç tarihinin kendiliğinden doğru olduğu anlamına gelmez. Vade ve temerrüt koşulları ayrıca belirlenir.

Üçüncü ayrım ticari faiz, kanuni faiz ve özel mevzuata tabi faizdir. Ticari işlerde TTK ve 3095 sayılı Kanun; tüketici işlemlerinde 6502 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuat; vergi veya kamu alacaklarında ise özel kanunlar devreye girer. Aynı oran her alacak türüne uygulanmaz. Bu nedenle itiraz dilekçesinde alacağın hukuki kaynağı yazılmalıdır.

Faiz İtirazında Miktar Nasıl Gösterilir?

İİK m.62, kısmi itirazda itiraz edilen kısmın cihet ve miktarının açıkça gösterilmesini zorunlu kılar. Faize itiraz da bu kurala tabidir. Takip talebinde 42.500 TL işlemiş faiz varsa ve borçlu faizin tamamına itiraz ediyorsa “42.500 TL işlemiş faizin tamamına itiraz ediyorum” denilmelidir. Faizin yalnız 15.000 TL’lik bölümü tartışılıyorsa bu tutar ayrıca yazılmalıdır.

Uyuşmazlık yalnız faiz oranına ilişkinse doğru olduğu ileri sürülen oran ve bu orana göre hesaplanan tutar tablo hâlinde gösterilmelidir. Örneğin alacaklı yıllık X oranı üzerinden 50.000 TL faiz istemiş, borçlu sözleşmede veya kanunda Y oranının uygulanacağını ileri sürüyorsa kendi hesabını eklemelidir. Böylece hangi tutarın kabul, hangi tutarın itiraz konusu olduğu belirlenir.

Ödeme yapılmışsa faizin hangi anapara üzerinden devam edeceği de hesaplanır. Kısmi ödeme, mahsup sırası ve ödeme tarihi faiz matrahını etkiler. Banka dekontunun yalnız varlığı yeterli değildir; ödeme tarihinin hesaba yansıtıldığı gün ve hangi borç kalemine mahsup edildiği kontrol edilmelidir.

Anapara Kabul Edilirse Takip Devam Eder mi?

Evet. İİK m.66’ya göre borçlu borcun yalnız bir kısmına itiraz etmişse takibe kabul ettiği miktar yönünden devam olunur. Faiz itirazında anapara açıkça kabul edilmişse alacaklı anapara yönünden takip işlemlerine devam eder. Faize itirazın varlığı anaparayı durdurmaz.

Bu nedenle borçlu itiraz dilekçesini hazırlarken “anaparaya itirazım yoktur” ifadesinin hukuki sonucunu bilmelidir. Kabul edilen anapara takipte kesinleşir. Buna karşılık faizin itiraz edilen kısmı yönünden alacaklının itirazı kaldırması veya iptal ettirmesi gerekir.

Takip sonrası faiz de ayrıca değerlendirilir. Borçlu yalnız takip öncesi işlemiş faize itiraz etmiş, takip sonrası faiz türüne veya oranına itiraz etmemişse dosya hesabı buna göre şekillenir. İtiraz kapsamı bu yüzden açık ve eksiksiz kurulmalıdır.

Faiz Hesabında Hangi Belgeler Esas Alınır?

Faiz hesabının ilk belgesi borcun kaynağı olan sözleşmedir. Sözleşmede vade, faiz oranı, temerrüt koşulları ve ödeme planı bulunuyorsa bu hükümler kanunun emredici sınırlarıyla birlikte değerlendirilir. İkinci belge fatura, hesap özeti, senet veya alacağın doğumunu ve vadesini gösteren diğer kayıttır.

Üçüncü grup belgeler temerrüt tarihini gösterir. Borcun kesin vadesi varsa temerrüt TBK m.117 çerçevesinde belirlenir. Kesin vade yoksa ihtar veya kanunun ihtarı gereksiz kıldığı hâller incelenir. Noter ihtarnamesi, KEP kaydı, sözleşmedeki vade maddesi ve ödeme planı bu nedenle önemlidir.

Dördüncü grup banka hareketleridir. Yapılan ödemeler tarih sırasıyla çıkarılır; her ödeme sonrası kalan anapara ve faiz yeniden hesaplanır. Bir ödemenin hesaba katılmaması, takipte fazla faiz talebine yol açabilir. Hesap tablosu gün bazında denetlenmelidir.

Sözleşme Faizi ile Temerrüt Faizi Nasıl Ayrılır?

Sözleşme faizi, borcun normal ifa dönemi için kararlaştırılan faizdir. Temerrüt faizi ise borçlunun temerrüde düştüğü dönem için doğar. İki faiz türü aynı kavram değildir. Sözleşmede yalnız normal dönem faizi kararlaştırılmışsa temerrüt döneminde uygulanacak oran kanun hükümlerine göre ayrıca belirlenir.

Adi işlerde TBK m.88 ve m.120’nin faiz sınırları; ticari işlerde TTK m.8, m.9 ve 3095 sayılı Kanun; tüketici işlemlerinde ise tüketiciyi koruyan emredici hükümler birlikte incelenir. Bu nedenle “sözleşmede yazıyor, mutlaka uygulanır” veya “kanuni faiz her dosyada aynıdır” şeklindeki genellemeler doğru değildir.

Değişen kanuni faiz oranlarında dönemsel hesap yapılır. Faiz oranının değiştiği tarihten önceki dönem eski, sonraki dönem yeni oran üzerinden hesaplanır. Takip tarihi, vade tarihi ve ödeme tarihleri aynı tabloda gösterilmelidir.

Faize İtirazdan Sonra Alacaklı Ne Yapabilir?

Alacaklı, itiraz edilen faiz kısmı yönünden elindeki belgenin niteliğine göre İİK m.68 kapsamında itirazın kaldırılmasını veya İİK m.67 kapsamında itirazın iptalini ister. İtirazın kaldırılması talebi için İİK m.68’deki belge şartı ve altı aylık süre; itirazın iptali davasında bir yıllık süre dikkate alınır.

İtirazın konusu yalnız faiz ise mahkeme hesabı vade, oran, temerrüt ve ödeme kayıtları üzerinden inceler. Hesap uzmanlık gerektiriyorsa bilirkişi incelemesi yapılır; ancak hangi faiz türünün uygulanacağı hukuki değerlendirmedir ve mahkeme tarafından belirlenir. Bilirkişinin görevi verilen hukuki çerçeve içinde matematik hesabını yapmaktır.

Faize İtirazda En Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, itiraz edilen faiz miktarını göstermemektir. İkinci hata anapara ile faizi aynı cümlede belirsiz biçimde reddetmektir. Üçüncü hata takip öncesi işlemiş faiz ile takip sonrası faizi ayırmamaktır. Dördüncü hata, temerrüt tarihini kontrol etmeden yalnız oran üzerinden itiraz kurmaktır.

Beşinci hata, yapılan ödemeleri faiz hesabına doğru tarihle yansıtmamaktır. Altıncı hata, alacağın ticari, tüketici veya adi borç niteliğini belirlemeden tek bir faiz oranı uygulamaktır. Yedinci hata ise faiz itirazının anapara takibini otomatik durdurduğunu sanmaktır.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

Faize itirazın İİK m.62 ve m.66’daki usulü Türkiye genelinde aynıdır. Tek fiziksel ofisimiz Mersin’dedir. Mersin’deki ve diğer illerdeki icra dosyalarında takip talebi, ödeme emri, sözleşme, ödeme dekontları ve faiz hesap tablosu birlikte incelenerek itirazın rakamsal sınırı belirlenir.

İlgili Rehberler ve Resmî Kaynaklar

• Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
• Mevzuat Bilgi Sistemi – TBK, TTK ve 3095 sayılı Kanun
• Kısmi borca ve faize itiraz dilekçesi
• İlamsız icra borca itiraz dilekçesi
• İtirazın takibi durdurma sonucu
• İtirazın iptali ve kaldırılması

Faiz İtirazı İçin Son Hesap Kontrolü

1. Ödeme emrindeki anapara ile işlemiş faizi ayrı kaydedin.
2. Faizin türünü, oranını ve takipte yazılan başlangıç tarihini belirleyin.
3. Vade, ihtar ve temerrüt tarihlerini sözleşme ve tebligat kayıtlarıyla karşılaştırın.
4. Takip öncesi ve takip sonrası ödemeleri tarih sırasıyla işleyin.
5. Faiz oranı değişmişse her dönemi ayrı hesaplayın.
6. İtiraz edilen faiz kısmını ve miktarını açıkça gösterin; yalnız oran veya başlangıç tarihi tartışılıyorsa bunun hesaba etkisini ayrıca belirtin.
7. Anapara kabul ediliyorsa bu kısmın takipte devam edeceğini göz önünde bulundurun.
8. İtirazın dosyaya işlendiğini ve itirazlı faiz kısmının kesinleşmiş hesaba eklenmediğini kontrol edin.

Sık Sorulan Sorular

İcra takibinde sadece faize itiraz edilir mi?

Evet. Anapara kabul edilip yalnız faiz kalemine itiraz edilebilir.

Faize itiraz süresi kaç gündür?

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür.

Faiz itirazında miktar yazmak gerekir mi?

Evet. İİK m.62 kısmi itirazda cihet ve miktarın açıkça gösterilmesini ister.

Anapara kabul edilirse takip durur mu?

Hayır. İİK m.66 gereğince kabul edilen anapara yönünden takip devam eder.

İşlemiş faiz ile takip sonrası faiz aynı mı?

Hayır. İşlemiş faiz takip tarihine kadar hesaplanan tutar, takip sonrası faiz ise takipten ödeme tarihine kadar işleyecek faizdir.

Temerrüt tarihi faiz hesabını etkiler mi?

Evet. Temerrüt faizinin hangi tarihten başlayacağı TBK m.117 ve borcun vadesine göre belirlenir.

Ödeme yapılmışsa faiz nasıl hesaplanır?

Ödeme tarihi ve mahsup sırası dikkate alınarak kalan borç üzerinden dönemsel hesap yapılır.

Faiz oranı sonradan değişirse ne yapılır?

Kanuni oran değişmişse değişiklik tarihine göre dönemler ayrılarak hesap yapılır.

Alacaklı faize itirazdan sonra hangi yola gider?

Belgesine göre İİK m.68 itirazın kaldırılması veya İİK m.67 itirazın iptali yolu kullanılır.

Faiz hesabında bilirkişi neyi inceler?

Mahkemenin belirlediği hukuki faiz türü, başlangıç tarihi ve oran çerçevesinde matematik hesabını yapar.