Haczedilen Malın Satışı Kaç Yıl İçinde İstenir? İİK 106 Bir Yıl ve 15 Gün Kuralı 2026
Kısa ve net cevap: İcra ve İflas Kanunu m.106 uyarınca alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı da bu satış isteme rejimine tabidir. Satış talebinin geçerli olabilmesi için kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı talep sırasında peşin yatırılır; sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza gideri de kanunun öngördüğü şekilde dikkate alınır. Gider eksik yatırılmışsa icra müdürü satış talebinde bulunana 15 günlük kesin süre verir; bu sürede eksik gider tamamlanmazsa satış talebi yapılmamış sayılır. Bir yıllık süre içinde satış istenmezse haczin hukuki sonucu İİK’nın satış isteme ve haczin düşmesi hükümlerine göre değerlendirilir.
Güncellik: İçerik 10 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki İİK m.106 ve bağlantılı m.110 satış isteme hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. 7343 sayılı Kanun sonrasındaki güncel satış sistemi dikkate alınmıştır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
İİK 106’ya Göre Satış İsteme Süresi Kaç Yıldır?
Güncel İİK m.106, haczedilmiş taşınır ve taşınmaz mallar için temel satış isteme süresini hacizden itibaren bir yıl olarak düzenler. Bu süre cebri icranın hacizden paraya çevirme aşamasına geçişini disipline eder. Alacaklı haczi süresiz biçimde borçlunun malı üzerinde tutup hiçbir satış işlemi yapamaz.
Bir yıllık süre içinde satış talebi yapılması, haczin paraya çevrilmesi yönündeki iradenin icra dosyasına resmen konulmasıdır. Talep yalnız telefonla veya icra müdürlüğündeki sözlü görüşmeyle yapılmış sayılmaz; dosyada kayıtlı satış talebi bulunmalıdır. Elektronik başvuru yapılmışsa UYAP işlem tarihi esas alınır.
Satış isteme süresi ile haciz isteme süresi aynı değildir. İİK m.78 haciz talebi için; m.106 ise haczedilmiş malın satışını istemek için ayrı süre kurar. Önce takip kesinleşir ve haciz yapılır, sonra satış isteme süreci başlar.
Bir Yıllık Süre Hangi Tarihten Başlar?
Süre haczin hukuken kurulduğu tarihten başlar. Taşınır mal fiilen haczedilmişse haciz tutanağındaki tarih; taşınmazda tapu siciline haciz şerhinin işlenme süreci ve icra dosyasındaki haciz kararı; banka veya üçüncü kişideki alacakta haczin üçüncü kişiye bildirilip hüküm doğurduğu tarih dosya türüne göre incelenir.
Satış süresi ödeme emrinin tebliğinden veya takip açılış tarihinden başlamaz. Takip aylar önce açılmış, haciz daha sonra yapılmış olabilir. Bu nedenle dosyada her mal için ayrı haciz tarihi çıkarılmalıdır.
Aynı borçluya ait üç mal farklı tarihlerde haczedilmişse bir yıllık satış isteme son günü de her mal için farklı olabilir. Alacaklı bütün mallar için tek bir tarih varsaymamalıdır. Özellikle yenilenen veya sonradan eklenen hacizler ayrı takip edilir.
Satışı Yalnız Alacaklı mı İsteyebilir?
Hayır. Güncel m.106 satış isteme hakkını alacaklıya ve borçluya tanır. Borçlu da hacizli malın satışını isteyebilir. Bu imkân, haczin sürüncemede bırakılmaması ve borcun malın gerçek paraya çevrilmesiyle kapanmasına olanak sağlar.
Borçlunun satış istemesi borca veya takibe itiraz ettiği anlamına gelmez. Takip kesinleşmiş ve haciz kurulmuşsa borçlu, değer kaybı yaşayan araç veya ticari malın uzun süre beklemesini istemeyebilir. Satış talebiyle mal paraya çevrilir, satış bedeli kanuni sıra ve masraflar uyarınca alacaklılara dağıtılır.
Alacaklı açısından satış isteme zorunluluğu haczin devamı için önemlidir. “Borçlu nasılsa bir gün öder” düşüncesiyle bir yıllık süreyi geçirmek haciz bakımından ciddi sonuç doğurabilir.
Borçlunun Üçüncü Kişideki Alacağında da Bir Yıllık Süre Uygulanır mı?
Evet. m.106 borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağının da aynı hükme tabi olduğunu açıkça belirtir. İİK m.89 ile haczedilen cari hesap alacağı, kira alacağı veya başka üçüncü kişideki parasal hak paraya çevrilmeye konu olabilir.
Bununla birlikte üçüncü kişideki alacağın tahsil yöntemi fiziki mal açık artırmasıyla aynı değildir. Alacağın muacceliyeti, üçüncü kişinin borcu kabul edip etmediği ve gerektiğinde alacağın devri veya tahsil yetkisi gibi özel hükümler uygulanır. Bir yıllık satış isteme süresi, bu alacak üzerindeki haczin süresiz kalmasını önleyen ana çerçevedir.
Üçüncü kişi haciz ihbarnamesine itiraz etmişse alacağın varlığı tartışmalı olabilir. Alacaklı m.89’daki dava ve ispat yollarını ayrıca takip eder; yalnız satış talebi tartışmalı alacağı kendiliğinden kesinleştirmez.
Satış Talebiyle Birlikte Hangi Giderler Yatırılmalıdır?
7343 sayılı Kanun sonrasında m.106 satış talebini gider yatırma yükümlülüğüne bağlamıştır. Kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin yatırılması gerekir. Bu giderler bilirkişi, ilan, elektronik satış, tebligat ve satış organizasyonunun yürütülmesi için gereken kalemlerden oluşur.
İcra müdürlüğü dosya ve mal türüne göre yatırılması gereken miktarı hesaplar. Alacaklı eski yıllardaki sabit avans tutarına güvenmemeli; satış talebi tarihinde UYAP ve icra müdürlüğünün güncel gider hesabını kontrol etmelidir. Taşınmaz, araç ve basit taşınır malların giderleri aynı değildir.
Satış talebi verilmiş fakat zorunlu gider hiç yatırılmamışsa kanun talebi koşulsuz geçerli saymaz. İcra müdürünün eksik gideri tamamlatmak için verdiği kesin süre kritik hâle gelir.
Eksik Satış Gideri İçin 15 Günlük Kesin Süre Nasıl İşler?
Satış talebiyle birlikte yatırılması gereken giderlerin eksik olduğu anlaşılırsa icra müdürü talepte bulunana 15 günlük kesin süre verir. Bu süre içinde eksik miktar tamamlanmalıdır. Süre kesin nitelikte olduğundan “daha sonra yatırırım” yaklaşımı satış talebinin geçerliliğini korumaz.
Eksik gider 15 gün içinde tamamlanmazsa satış talebi yapılmamış sayılır. Bu sonuç özellikle bir yıllık m.106 süresinin sonuna yakın yapılan satış taleplerinde ağırdır. Bir yıllık süre de geçmişse yeni bir geçerli talep yapılması mümkün olmayabilir ve haczin düşmesi sonucu gündeme gelir.
Bu nedenle satış talebi sürenin son günlerine bırakılmamalıdır. Gider hesabında eksik çıkması ihtimaline karşı yeterli zaman bırakmak, haczin korunması açısından daha güvenlidir.
Motorlu Kara Araçlarında Muhafaza Gideri Neden Önemlidir?
Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında satış işleminin gerçekçi biçimde yürütülebilmesi için aracın yakalanması, çekilmesi, otopark ve muhafaza süreci gerekebilir. Güncel m.106 sistemi bu nedenle motorlu araçlarda muhafaza giderlerini de satış talebiyle bağlantılı olarak düzenler.
Araç hâlen borçlunun kullanımındaysa satış talebi yapılması aracın otomatik icra otoparkına alındığı anlamına gelmez; yakalama ve muhafaza işlemi ayrıca yürütülür. Ancak satış masraflarının tam yatırılması için olası muhafaza giderinin hesaba katılması gerekir.
Araç üzerindeki yakalama, rehin, başka haciz ve trafik tescil kayıtları satıştan önce incelenir. Satış bedelinin hangi alacaklılara hangi sırada dağıtılacağı da bu kayıtlarla bağlantılıdır.
Bir Yıl İçinde Satış İstenmezse Haciz Ne Olur?
İİK m.110, kanuni sürede satış istenmemesi veya satış talebinin geri alınıp süresi içinde yenilenmemesi hâlinde haczin kalkmasına ilişkin sonucu düzenler. Bu nedenle satış isteme süresi sadece işlem hızını belirleyen tavsiye niteliğinde değildir; haczin devamını etkileyen maddi bir süredir.
Haczin kalkması alacağın tamamının sona erdiği anlamına gelmez. Takip dosyası ve alacak mevcut olabilir; ancak o mal üzerindeki haciz koruması kaybedilir. Başka alacaklılar sonraki hacizlerle sıra avantajı elde edebilir.
Alacaklı yeni haciz isteyebilmek için takip dosyasındaki haciz isteme hakkı ve zamanaşımı durumunu ayrıca kontrol etmelidir. Eski haczin satış istenmediği için kalkması, her zaman aynı mal üzerine aynı sırayla otomatik yeni haciz kurmaz.
Satış İstendi Ama Açık Artırmada Mal Satılamadıysa Ne Olur?
Güncel sistem, süresinde satış istenmesine rağmen artırma sonucu satışın gerçekleşmemesi durumunu ayrıca düzenler. Kanunun öngördüğü ek satış isteme veya satışın yenilenmesi çerçevesi uygulanır. Burada önemli olan ilk satış talebinin bir yıllık sürede geçerli biçimde yapılmış ve giderlerinin tamamlanmış olmasıdır.
İlk artırmada teklif çıkmaması ya da asgari satış koşullarının oluşmaması, alacaklının kusuru olmaksızın satışın gerçekleşmemesi olabilir. Dosyanın elektronik satış portalındaki artırma sonuçları ve icra müdürlüğünün sonraki işlemleri takip edilmelidir.
Satış talebinin reddedilmesi, hiç yapılmamış sayılması ve artırmada satışın gerçekleşmemesi birbirinden farklıdır. Her birinin haczin devamına etkisi ayrı hükme tabidir.
Satış İsteme Süresi UYAP’tan Nasıl Kontrol Edilir?
- Her hacizli malın haciz tarihini ayrı yazın.
- Bir yıllık normal satış isteme son gününü hesaplayın.
- Satış talebi evrakının UYAP’a hangi tarihte işlendiğini kontrol edin.
- Kıymet takdiri ve satış gideri tahakkukunu inceleyin.
- Giderlerin ödeme dekontunu dosyayla eşleştirin.
- Eksik gider uyarısı varsa 15 günlük kesin süre tebligatını kaydedin.
- Motorlu araçta muhafaza/yakalama avansını kontrol edin.
- Kıymet takdiri raporunun tebliğ durumunu inceleyin.
- Elektronik satış portalındaki artırma tarihlerini kontrol edin.
- Satış gerçekleşmemişse sonraki talep ve haciz durumunu yeniden hesaplayın.
Satış Talebi ile Kıymet Takdiri Şikâyeti Aynı Şey Değildir
Satış talebi alacaklı veya borçlunun malın paraya çevrilmesini istemesidir. Kıymet takdiri ise malın satışa esas değerinin belirlenmesi işlemidir. Kıymet takdiri raporu tebliğ edildiğinde rapordaki değere karşı İİK’nın özel şikâyet süresi ve gider yatırma koşulları bulunur.
Satış talebinin bir yıllık sürede yapılmış olması, kıymet takdiri raporuna süresiz itiraz hakkı vermez. Aynı şekilde kıymet takdirine şikâyet edilmiş olması satış isteme süresinin kendiliğinden korunması sonucunu doğurmaz. İki işlem dosyada ayrı takip edilir.
Özellikle taşınmaz satışında düşük kıymet takdiri malın düşük bedelle ihale edilmesine zemin hazırlayabilir. Borçlu ve alacaklı rapor tebliğ edildiğinde süresini kaçırmadan inceleme yapmalıdır.
Satış İsteme Süresinde Alacaklı İçin Riskler
En büyük risk, haczin varlığını yeterli güvence sanıp satış süresini takip etmemektir. Tapu veya araç kaydında haciz görünmesi, m.106 süresinin işlemediği anlamına gelmez. Haciz kaydı sistemde teknik olarak görünmeye devam etse bile kanunen satış isteme süresi geçmiş olabilir.
İkinci risk eksik giderdir. Sürenin son gününde satış talep edip avansı yatırmayan alacaklı, 15 günlük kesin sürede de ödeme yapmazsa talebi yapılmamış sayılabilir. Bu nedenle talep ve gider aynı gün tamamlanmalıdır.
Üçüncü risk, haciz tarihini yanlış almaktır. Yenilenen haciz, muhafaza tarihi veya kıymet takdiri tarihi satış isteme başlangıcı değildir. Esas haczin hukuken kurulduğu tarihtir.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
İİK m.106 Türkiye genelinde aynı süreyi uygular. Mersin icra dosyalarında taşınmaz, araç ve ticari işletme malı satışları elektronik satış sistemi üzerinden yürütülür. Liman ve lojistik sektöründe yüksek değerli araç/makine hacizlerinde muhafaza gideri ve kıymet takdiri maliyeti satış talebinin önemli parçasıdır.
Yurt dışında yaşayan alacaklı veya borçlu vekil aracılığıyla satış talebi ve şikâyet işlemlerini yürütebilir. UYAP ve UETS üzerinden tebligat takibi yapılmadığında özellikle 15 günlük gider tamamlama süresi kaçırılabilir.
İlgili Rehberler
İİK 106’da Satış Talebi ile Satış Giderinin Yatırılması Birlikte Kontrol Edilir
İİK m.106 uyarınca haczedilen malın satışını isteme hakkı kanuni süreye tabidir. Güncel sistemde satış talebi yapılırken satış için gerekli giderlerin de peşin yatırılması gerekir. İcra müdürlüğünün belirlediği giderin eksik olduğu anlaşılırsa eksik kısmın kanunda öngörülen tamamlama süresi içinde yatırılması önem taşır. Bu nedenle yalnız UYAP’ta “satış talebi” kaydının bulunması, talebin bütün şartlarıyla tamamlandığını tek başına göstermeyebilir.
Dosyada satış talep tarihi, müdürlüğün gider hesabı, eksik gider ihtarı varsa tebliğ tarihi ve tamamlayıcı ödeme dekontu aynı kronolojide tutulmalıdır. Özellikle bir yıllık sürenin son günlerine bırakılan satış talebinde gider eksikliği daha büyük hak kaybı riski yaratır.
Bir Yıllık Süre Haciz Tarihi ve Her Mal Bakımından Ayrı İncelenir
Bir takip dosyasında farklı tarihlerde birden fazla mal haczedilmiş olabilir. Araç, taşınmaz, banka dışındaki taşınır veya alacak üzerindeki haciz tarihleri aynı değilse satış isteme süresi her hacizli mal bakımından kendi kayıtlarına göre değerlendirilmelidir. Dosyanın ilk haciz tarihi bütün mallar için tek başlangıç gibi kullanılmamalıdır.
Kıymet takdiri, satış ilanı ve ihale tarihi de satış talep süresinin başlangıcı değildir. Önce haciz ve geçerli satış talebi kayıtları belirlenir; ardından kıymet takdiri ve elektronik satış işlemleri ayrı aşama olarak izlenir.
Satış Talebi Geri Alınır veya Süre Geçerse
Satış talebinin geri alınması, yenilenmesi veya kanuni sürenin geçirilmesi takip dosyasındaki haczin devamı bakımından özel sonuçlara bağlanır. Bu nedenle alacaklı, satışı ertelemek amacıyla verdiği geri alma talebinin haciz ve süre üzerindeki etkisini bilmeden işlem yapmamalıdır. Borçlu da süresi geçen haczin kendiliğinden her durumda sistemden silindiğini varsaymamalı; icra müdürlüğünden güncel haciz ve satış kayıtlarını kontrol etmelidir.
Son kontrol: Haciz tarihi, satış isteme son günü, satış talebi, gider avansı ve varsa 15 günlük tamamlama işlemi tek tabloda gösterilmelidir. Böylece yalnız “dosya açık” bilgisine değil, İİK 106’daki gerçek satış isteme şartlarına göre değerlendirme yapılır.
Sık Sorulan Sorular
1. Haczedilen malın satışı kaç yıl içinde istenir?
İİK m.106’ya göre hacizden itibaren bir yıl içinde.
2. Süre ödeme emrinden mi başlar?
Hayır. Haczin hukuken kurulduğu tarihten başlar.
3. Borçlu da satış isteyebilir mi?
Evet. Güncel m.106 alacaklıya ve borçluya satış talebi hakkı verir.
4. Üçüncü kişideki alacak için de bir yıl mı?
Evet. Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı da hükme tabidir.
5. Satış talebiyle gider yatırmak zorunlu mu?
Evet. Kıymet takdiri ve satış giderleri peşin yatırılır.
6. Gider eksikse ne olur?
İcra müdürü 15 günlük kesin süre verir; tamamlanmazsa satış talebi yapılmamış sayılır.
7. Bir yıl geçerse borç silinir mi?
Hayır. Ancak ilgili mal üzerindeki haczin devamı bakımından İİK m.110 sonucu doğar.
8. Satış gerçekleşmezse haciz hemen kalkar mı?
Güncel kanundaki satılamama ve yenileme hükümleri ayrıca uygulanır; geçerli ilk talebin süresinde yapılmış olması önemlidir.
9. Kıymet takdirine itiraz satış talebi midir?
Hayır. Kıymet takdiri şikâyeti ve satış isteme ayrı işlemlerdir.
10. Araç satışında muhafaza gideri gerekir mi?
Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında kanunun öngördüğü muhafaza gideri de satış gider sistemi içinde dikkate alınır.
İçerik güncel İİK m.106–110 satış isteme sistemi, bir yıllık süre ve eksik giderde 15 günlük kesin süre esas alınarak hazırlanmıştır. Eski taşınır/taşınmaz farklı süreleri kullanılmamış, doğrulanmamış yargı kararı eklenmemiştir.
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
