Tüketici Kredisi İçin Açılan Hesaptan Ücret Alınabilir mi? 6502 m.31/1 ve Kredi Hesabı 2026

6502 m.31/1 kredi hesabı ücretini nasıl düzenler?

Tüketici kredisi kullandırılırken kredi taksitlerinin tahsili, paranın hesaba aktarılması veya krediye ilişkin otomatik ödeme işlemlerinin yürütülmesi amacıyla banka hesabı açılabilir. Kanun, krediye bağlı bu teknik hesabın tüketici için ayrıca ücret üreten bir ürüne dönüşmesini engeller.

6502 sayılı Kanun m.31/1’in açık hükmüne göre, belirli süreli kredi sözleşmesine ilişkin bir hesap açılması ve bu hesaptan sadece krediyle ilgili işlemler yapılması durumunda tüketiciden bu hesaba ilişkin herhangi bir isim altında ücret veya masraf talep edilemez. Hüküm “hesap işletim ücreti” adıyla sınırlı değildir. Bankanın aynı ekonomik yükü başka bir adla tahsil etmesi de kanundaki “herhangi bir isim altında” ifadesi nedeniyle değerlendirmeye girer.

Buradaki temel ölçüt iki şartın birlikte bulunmasıdır: hesap belirli süreli kredi sözleşmesine ilişkin açılmış olmalı ve yalnız krediyle ilgili işlemlerde kullanılmalıdır. Bu iki şart varsa hesaba özgü ücret/masraf yasağı uygulanır.

Hangi hesaplar m.31/1 kapsamındadır?

Kanun bütün banka hesaplarını ücretsiz hâle getirmez. Düzenleme, belirli süreli tüketici kredisiyle bağlantılı ve yalnız kredi işlemleri için kullanılan hesabı hedefler. Örneğin ihtiyaç kredisi kullandırılırken bankanın tüketici adına açtığı, kredi bedelini aktardığı ve taksitleri tahsil ettiği vadesiz hesap bunun tipik örneğidir.

Hesap yalnız kredi taksitinin ödenmesi, kredinin kullandırılması, krediye ilişkin iade/düzeltme ve benzeri işlemler için kullanılıyorsa tüketici bu hesabı bağımsız bir bankacılık hizmeti olarak talep etmiş değildir. Bu sebeple kanun hesaba ayrıca ücret yüklenmesini yasaklar.

Buna karşılık tüketici aynı hesabı maaş hesabı, düzenli EFT/havale, fatura ödeme, yatırım, kart bağlantısı veya başka bankacılık hizmetleri için kendi tercihiyle aktif biçimde kullanıyorsa hesabın yalnız kredi işlemlerine özgü olup olmadığı yeniden değerlendirilir. Ücret yasağının kapsamı, hesabın fiilî kullanım amacı ve bankanın ücretlendirdiği hizmet kalemiyle birlikte incelenmelidir.

Kredi hesabından hangi ücret ve masraflar talep edilemez?

6502 m.31/1 “herhangi bir isim altında ücret veya masraf” ifadesini kullanır. Bu nedenle yalnız “hesap işletim ücreti” değil, krediye özgü hesaba sahip olunmasından kaynaklanan ve ekonomik olarak aynı nitelikteki hesap ücreti kalemleri de hükmün kapsamına girer. Banka salt bu hesabın açılması, açık tutulması veya kredi taksidinin bu hesaptan tahsil edilmesi nedeniyle tüketiciye hesaba ilişkin ek maliyet yükleyemez.

Ancak krediye ilişkin tüm bedeller m.31/1 nedeniyle yasak değildir. Örneğin tüketici kredisinde kredi tahsis ücreti ve diğer finansal tüketici ücretleri ayrıca ilgili mevzuatta düzenlenir. Bir bedelin adı ve hukuki sebebi önemlidir. Kredi tahsis bedeli ile kredi hesabı işletim ücreti aynı şey değildir.

Bu nedenle banka ekstresinde “paket ücreti”, “hesap bakım”, “hesap işletim”, “işlem hizmeti” veya benzeri bir kalem görüldüğünde doğrudan sonuca varmak yerine ücretin hangi sözleşmesel hizmete karşılık alındığı sorulmalıdır. Hesap yalnız kredi için açılmışsa bankadan ücretin açık hukuki dayanağı istenmelidir.

Kredi hesabını başka işler için kullanırsam ücretsiz olma kuralı kalkar mı?

Kanundaki özel koruma, hesaptan sadece krediyle ilgili işlemler yapılması şartına bağlıdır. Tüketici hesabı kendi isteğiyle bağımsız bankacılık ürünü gibi kullanmaya başlarsa m.31/1’in özel ücretsiz hesap kuralının uygulama alanı tartışmalı hâle gelebilir. Burada hesabın gerçekte ne için açıldığı, bankanın tüketiciye alternatif sunup sunmadığı ve ücretin hangi işlem nedeniyle doğduğu incelenir.

Örneğin banka, kredi almak için hesabın açılmasını zorunlu tutmuş fakat daha sonra otomatik olarak ücretli bir bankacılık paketine dönüştürmüşse bu paket için tüketicinin açık sözleşmesel iradesi araştırılmalıdır. Tüketici hiç talep etmediği yan hizmetlerin kredi hesabına bağlandığını görürse ücret itirazında yalnız m.31/1 değil, 6502’nin sözleşme ve haksız şart hükümleri de gündeme gelebilir.

Öte yandan tüketici hesaptan üçüncü kişilere düzenli para transferi yapmış, banka kartı kullanmış ve hesabı genel günlük bankacılık hesabı olarak sürdürmüşse özel kredi hesabı niteliği zayıflayabilir. Her işlem döneminin ayrı incelenmesi gerekir.

Kredi ödendiğinde bu hesap kendiliğinden kapanır mı?

6502 m.31/1’in ikinci cümlesi bu konuda da açık bir kural getirir. Tüketicinin aksine yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla talebi yoksa, krediye ilişkin hesap kredinin ödenmesiyle kapanır. Bankanın kredi bittikten sonra hesabı süresiz şekilde açık tutması ve sonradan hesaba ücret yansıtması bu hüküm bakımından incelenmelidir.

Tüketici hesabı kullanmaya devam etmek istiyorsa yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla bu yönde talepte bulunabilir. Böyle bir talep varsa hesap artık kredi sona erdi diye zorunlu olarak kapatılmaz. Dolayısıyla kapanış konusunda da tüketici iradesi esas alınır.

Kredinin erken ödenmesi hâlinde borç tamamen sona erdiğinde hesap kapanış kuralı yine gündeme gelir. Tüketici kredi hesabının kapandığını mobil bankacılıktan veya banka kayıtlarından kontrol etmeli, varsa açık bakiye veya ücret kalemlerinin açıklamasını istemelidir.

Hesaptan ücret kesildiğini nasıl ispat edebilirsiniz?

En önemli belge hesap ekstresidir. Kredi hesabının açılış tarihi, kredi sözleşmesinin tarihi, hesaptan yapılan işlemler ve kesilen ücretler bir arada incelenmelidir. Banka ücreti farklı bir açıklamayla kaydetmişse işlem açıklaması, dekont ve ücret tarifesi istenmelidir.

Kredi sözleşmesi ile hesap sözleşmesi de önemlidir. Hesabın kredinin kullandırılması için açıldığı sözleşmeden veya banka kayıtlarından anlaşılabilir. Tüketici hesabı başka bankacılık faaliyetlerinde kullanmadıysa ekstre bunu somut biçimde gösterebilir.

İtirazda sadece tek bir kesintiye odaklanmak yerine aynı kredi dönemi boyunca tahsil edilen tüm benzer ücretlerin listesi çıkarılmalıdır. Tarih, işlem açıklaması, tutar ve toplam talep ayrı tabloda gösterildiğinde iade hesabı netleşir.

Kredi hesabından haksız ücret kesildiyse nasıl itiraz edilir?

İlk olarak bankaya yazılı veya kayıtlı dijital kanaldan başvurun. Kredi sözleşme numarasını, hesap numarasını, kredinin başlangıç ve bitiş tarihini, kesilen ücretlerin tarih ve tutarlarını belirtin. Hesabın yalnız kredi işlemlerinde kullanıldığını ve 6502 m.31/1 uyarınca bu hesaba ilişkin ücret/masraf talep edilemeyeceğini açıkça yazın.

Bankadan ücretlerin iadesini ve her ücret kaleminin hukuki dayanağını isteyin. Banka hesabın başka hizmetlerde kullanıldığını ileri sürerse hangi işlemleri bu iddiaya dayanak yaptığını açıklamasını talep edin. Tüketici kendi ekstreleriyle bunun doğru olup olmadığını kontrol edebilir.

Başvuru sonuç vermezse uyuşmazlık tutarı ve niteliğine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu gündeme gelir. Parasal görev sınırları her yıl değiştiği için başvuru tarihindeki Ticaret Bakanlığı tarafından ilan edilen sınır esas alınmalıdır.

Kredi tahsis ücreti ile kredi hesabı ücreti aynı mı?

Hayır. Kredi tahsis ücreti, kredinin tahsis süreciyle bağlantılı ayrı bir finansal tüketici ücretidir ve kendi mevzuat sınırlarına tabidir. Kredi hesabı ücreti ise m.31/1’in yalnız krediyle ilgili işlemlerde kullanılan hesap için getirdiği özel yasak kapsamındadır.

Bu ayrım önemlidir. Tüketici bankadan tüm kesintilerin iadesini isterken her bir kalemin hukuki niteliğini doğru belirlemelidir. Hesap ekstresindeki “kredi tahsis ücreti” yalnız m.31/1 ileri sürülerek değerlendirilmez. Kredi tahsis ücretinin sınırları için Kredi Tahsis Ücreti İade Edilir mi? rehberindeki özel kurallar incelenebilir.

Kredili mevduat hesabı krediyle birlikte otomatik açılabilir mi?

6502 m.31/2 bu soruyu ayrıca düzenler: tüketicinin açık talimatı olmaksızın belirli süreli kredi sözleşmesiyle ilişkili kredili mevduat sözleşmesi yapılamaz. Dolayısıyla kredi hesabının açılması ile kredili mevduat hesabı/KMH tanımlanması aynı işlem değildir. Banka tüketiciye kredi verirken ayrıca KMH borçlanma limiti oluşturacaksa tüketicinin açık talimatını almalıdır.

Bu konu ayrı bir arama niyeti taşıdığı için, KMH’nin krediyle birlikte otomatik açılması ve açık talimat şartı bağımsız bir rehberde ayrıca ele alınacaktır.

Bankanın kredi hesabına banka kartı tanımlaması ne anlama gelir?

Hesaba banka kartı tanımlanması tek başına m.31/1’deki ücret yasağını otomatik kaldırmaz. Önemli olan hesabın fiilen yalnız krediyle ilgili işlemlerde kullanılıp kullanılmadığı ve tüketicinin ayrıca ücretli bir bankacılık hizmetini talep edip etmediğidir.

Banka kartının hiç kullanılmadığı, hesabın yalnız kredi taksitlerinin yatırıldığı teknik hesap olarak kaldığı durumda m.31/1’deki koruma güçlü biçimde gündeme gelir. Banka ücret tahsil etmişse işlemin hangi hizmet karşılığında alındığını açıklamalıdır.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

6502 m.31/1 Türkiye genelindeki belirli süreli tüketici kredileri için geçerlidir. Kredinin Mersin’deki şubeden, internetten veya mobil uygulamadan kullandırılmış olması temel kuralı değiştirmez. Tüketici uyuşmazlığının görev ve yetkisi ise 6502 sayılı Kanun ile usul hükümlerine göre belirlenir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezli olarak tüketici kredisi sözleşmeleri, kredi hesapları, banka ücretleri ve icra/tahsilat uyuşmazlıklarında sözleşme ve hesap ekstresi incelemesi yapar. Türkiye genelindeki dosyalar ilgili usul ve elektronik sistemler çerçevesinde İstanbul ve Mersin ofislerinden takip edilebilir.

6502 sayılı Kanunun güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi; tüketici mevzuatı ve hakem heyeti duyuruları için Ticaret Bakanlığı kullanılmalıdır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →