Konkordato İflas Karşılaştırma Tablosu Nasıl Hazırlanır? İİK m.286/d ve m.305 (2026)

Konkordato-iflas karşılaştırmasının kanuni dayanağı nedir?

İİK m.286/d, konkordato talebine eklenmesi gereken zorunlu belgeler arasında karşılaştırmalı tabloyu açıkça sayar. Tablo, konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktarla, borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırır. Bu düzenleme konkordatonun yalnız borçluyu koruyan bir erteleme olmadığını gösterir.

Karşılaştırmanın tasdik aşamasında da doğrudan karşılığı vardır. İİK m.305/a’ya göre adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olduğunun anlaşılması gerekir. Bu nedenle m.286/d tablosu başvuru aşamasında hazırlanan ve sonradan önemini kaybeden bir ek değildir; tasdik değerlendirmesinin ekonomik omurgalarından biridir.

Tablo gerçekçi verilerle hazırlanmalıdır. İflas senaryosunu yapay biçimde düşük, konkordato senaryosunu dayanaksız biçimde yüksek göstermek kanunun aradığı karşılaştırmayı karşılamaz. Mahkeme ve komiser, varlık değerleri, rehinler, alacakların tahsil kabiliyeti ve projenin kaynaklarını birlikte inceler.

Karşılaştırma tablosunun amacı nedir?

Alacaklı, konkordato teklifini değerlendirirken “bu planı kabul edersem ne kadar tahsil ederim, borçlu iflas ederse ne kadar tahsil ederim?” sorusuna cevap arar. Karşılaştırma tablosu bu soruyu sayısal hâle getirir. Konkordato ancak iflasa kıyasla anlamlı bir ekonomik değer sunuyorsa yeniden yapılandırma mantığı güçlenir.

İşletmenin faaliyetini sürdürmesi; müşteri portföyü, marka, çalışan organizasyonu, üretim hattı ve devam eden sözleşmelerin ekonomik değerini koruyabilir. İflasta ise varlıklar parçalı şekilde ve farklı zamanlarda satılabilir. Buna karşılık faaliyet sürekli zarar üretiyorsa işletmeyi yaşatmak alacaklılar için otomatik olarak daha iyi değildir. Karşılaştırma bu nedenle somut veriye dayanmalıdır.

Konkordato senaryosunda hangi tutar esas alınır?

Konkordato senaryosunda ön projede alacaklılara teklif edilen ödeme oranı ve vade esas alınır. Örneğin adi alacakların yüzde yetmişinin üç yılda ödenmesi teklif ediliyorsa her alacaklı bakımından nominal tahsilat hesaplanır. Ancak yalnız yüzde oranı yeterli değildir; ödeme kaynağının gerçekleşebilirliği de m.286/a ve m.286/e belgeleriyle desteklenmelidir.

Ödeme vadesi ekonomik değerlendirmede önemlidir. Bugün yapılacak 1 milyon TL ödeme ile dört yıl sonra yapılacak 1 milyon TL aynı nakit değerine sahip değildir. Kanuni karşılaştırma “eline geçecek miktar” üzerinden kurulsa da projenin makul ve uygulanabilir olup olmadığı değerlendirilirken vade, enflasyon, finansman maliyeti ve ödeme güvenilirliği göz ardı edilemez.

Projede üçüncü kişi finansmanı, sermaye artırımı veya varlık satışı öngörülmüşse bu kaynakların net miktarı tabloya gerçekçi şekilde yansıtılmalıdır. Varlık satışında rehin borcu, vergi ve satış giderleri düşülmeden brüt satış fiyatının tamamını alacaklılara dağıtılabilir kaynak gibi göstermek yanlıştır.

İflas senaryosu nasıl kurulmalıdır?

İflas senaryosu, borçlunun aktiflerinin tasfiye edilmesi ve İİK’daki sıra/teminat kurallarına göre alacaklılara dağıtılması varsayımına dayanır. İlk adım, muhtemel satış değerleri üzerinden aktif toplamını tespit etmektir. Ardından rehinli malların karşılığı, masa ve satış giderleri, imtiyazlı alacaklar ve diğer kanuni öncelikler dikkate alınır.

İflas senaryosunda defter değerleri doğrudan satış geliri kabul edilemez. Yıllar önce edinilmiş taşınmazın defter değeri piyasa değerinden düşük olabilir; özel üretim makinesinin defter değeri ise satılabilir değerinden yüksek kalabilir. Stoklar, tahsil edilebilir alacaklar ve maddi olmayan varlıklar da gerçekçi tasfiye değeriyle ele alınır.

Ticari alacakların tamamının nominal değerden tahsil edileceği varsayımı özellikle risklidir. Dava konusu, vadesi uzun, borçlusu mali güçlük içinde veya uzun süredir ödenmeyen alacaklarda tahsilat oranı düşebilir. İflas idaresinin tahsil süresi ve maliyeti de ekonomik sonucu etkiler.

Aktiflerin muhtemel satış değeri nasıl belirlenir?

İİK m.286/b zaten aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço hazırlanmasını zorunlu kılar. Bu bilanço m.286/d karşılaştırmasının temel veri kaynaklarından biridir. Taşınmazlarda ekspertiz ve emsal, makinelerde ikinci el piyasa ve teknik durum, stoklarda satılabilirlik ve iskonto, alacaklarda tahsil kabiliyeti esas alınır.

Satışın ne kadar süreceği de önemlidir. Çok özel bir varlık için teorik olarak yüksek bir alıcı bulunabilir, ancak tasfiye içinde makul sürede satılabilecek fiyat daha düşük olabilir. Değerleme, “en iyi ihtimalde alınabilecek fiyat” değil, hukuki ve ekonomik şartlarda gerçekleşmesi makul fiyat olmalıdır.

Rehinli alacaklar karşılaştırmada nasıl hesaba katılır?

Rehinli malın satış bedeli öncelikle rehin hakkının ekonomik etkisiyle birlikte değerlendirilir. Bir taşınmazın piyasa değeri 20 milyon TL fakat üzerinde 18 milyon TL’lik geçerli ve öncelikli rehin bulunuyorsa adi alacaklılar için yaratacağı net kaynak 20 milyon TL olarak yazılamaz.

Rehinli alacağın tutarı, rehin limiti, derece ve sıra, birden fazla rehin varsa öncelik yapısı incelenmelidir. İİK m.298 kapsamında yapılan rehinli mal kıymet takdiri ve m.302’de teminatsız kalan kısma ilişkin çoğunluk hesabı, rehin değerinin konkordato içindeki önemini ayrıca gösterir.

İmtiyazlı alacaklar neden ayrı gösterilir?

İİK m.206’daki imtiyazlı alacaklar iflas dağıtımında sıra üstünlüğüne sahiptir. Bu nedenle toplam aktiften adi alacaklılara ne kalacağını hesaplamak için imtiyazlı kalemlerin miktarı bilinmelidir. İşçilik ve kanunun saydığı diğer alacaklar kendi sıra ve şartlarına göre değerlendirilir.

İmtiyazlı alacakların yanlışlıkla adi alacak kabul edilmesi, iflas senaryosundaki adi alacaklı tahsil oranını yapay biçimde yükseltebilir veya düşürebilir. Karşılaştırma tablosu hukuki sınıflandırma olmadan yalnız muhasebe toplamlarıyla hazırlanamaz.

İflas ve satış giderleri neden hesaptan düşülür?

Tasfiye edilen varlıkların brüt satış bedeli doğrudan alacaklılara dağıtılan net tutar değildir. Muhafaza, ekspertiz, ilan, satış, vergi ve tasfiye sürecinin diğer zorunlu giderleri ekonomik sonucu azaltabilir. Bu giderler makul ve belgelendirilebilir varsayımlarla dikkate alınmalıdır.

Özellikle uzun süre muhafaza gerektiren stok, araç veya özel ekipmanlarda gider önemli seviyeye çıkabilir. Taşınmaz satışında da hukuki durum ve satış prosedürü net geliri etkiler. Tablo, brüt ve net değer ayrımını açık göstermelidir.

Adi alacaklıların iflastaki muhtemel tahsil oranı nasıl bulunur?

Önce tasfiyeden elde edilmesi beklenen net kaynak hesaplanır. Rehinli malların rehin karşılığı, tasfiye giderleri ve kanuni öncelikli alacaklar dikkate alındıktan sonra adi alacaklılara kalması beklenen tutar tespit edilir. Bu tutar, adi alacak toplamına oranlanarak muhtemel tahsil yüzdesi bulunur.

Örneğin tasfiye sonunda adi alacaklılara dağıtılabilecek net 30 milyon TL ve toplam adi alacak 100 milyon TL ise kaba tahsil oranı yüzde otuzdur. Konkordato yüzde altmış ödeme teklif ediyorsa nominal karşılaştırmada konkordato daha yüksek görünür. Ancak her iki senaryonun varsayımları ve kaynakları ayrıca doğrulanmalıdır.

İİK m.305 bakımından karşılaştırmanın sonucu neden kritik?

Konkordato projesinin alacaklı çoğunluğuyla kabul edilmesi tek başına tasdik için yeterli değildir. İİK m.305, mahkemenin ayrıca kanunda sayılan tasdik şartlarını incelemesini zorunlu kılar. Bunlardan ilki, adi konkordatoda teklif edilen tutarın iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel tutardan fazla olmasıdır.

Dolayısıyla alacaklılar gerekli çoğunlukla “evet” dese bile teklif iflas senaryosundan daha düşük ekonomik sonuç doğuruyorsa m.305/a şartı gerçekleşmez. Karşılaştırma tablosu bu nedenle yalnız sunulması gereken formalite değil, mahkemenin tasdik kararına temel olacak maddi veridir.

Konkordato-iflas karşılaştırmasında sık yapılan hatalar

Birinci hata, defter değerini satış değeri kabul etmektir. İkinci hata, rehinleri ve imtiyazlı alacakları düşmeden bütün aktifleri adi alacaklı kaynağı gibi göstermektir. Üçüncü hata, tahsili şüpheli ticari alacaklara yüzde yüz değer vermektir. Dördüncü hata, satış/tasfiye giderlerini sıfır kabul etmektir.

Beşinci hata, konkordato teklifinin finansman kaynağını gerçekleşmiş gibi hesaba katmaktır. Henüz kredi onayı olmayan tutar, yazılı taahhüdü bulunmayan üçüncü kişi finansmanı veya hukuken satışı sorunlu varlık kesin kaynak değildir. Altıncı hata, farklı değerleme tarihlerini açıklamadan aynı tabloda birleştirmektir.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

İİK m.286/d ve m.305/a Türkiye genelinde aynı uygulanır. Mersin’de lojistik şirketlerinde araç ve ekipman, liman bağlantılı alacaklar ve dövizli borçlar; üretim şirketlerinde tesis, makine ve stok; gayrimenkul ağırlıklı işletmelerde rehinli taşınmazların net değeri karşılaştırmayı belirleyebilir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Türkiye genelindeki dosyalar görev, yetki ve temsil kuralları çerçevesinde İstanbul ve Mersin ofislerinden koordine edilir.

İlgili rehberler

• Konkordato ara bilançoları
• Konkordato ön projesi
• Konkordato alacaklı listesi
• Konkordato mali tabloları

Resmî kaynaklar

• İcra ve İflas Kanunu
• KGK
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Sık Sorulan Sorular

İflas karşılaştırma tablosu zorunlu mu?

Evet. İİK m.286/d başvuru eki olarak zorunlu tutar.

Tabloda ne karşılaştırılır?

Konkordato teklifinde alacaklının elde edeceği tutar ile iflastaki muhtemel tahsilat karşılaştırılır.

Defter değeri iflas değeri midir?

Hayır. Aktiflerin muhtemel satış değerleri esas alınarak gerçekçi tasfiye senaryosu kurulmalıdır.

Rehinler hesaptan düşülür mü?

Rehinli varlığın net ekonomik katkısı teminat kapsamı ve öncelik yapısıyla birlikte hesaplanır.

İmtiyazlı alacaklar neden önemlidir?

İflasta sıra üstünlüğü nedeniyle adi alacaklılara kalabilecek net tutarı etkiler.

Tasfiye giderleri dikkate alınır mı?

Evet. Brüt satış bedelinden gerçekçi tasfiye ve satış giderleri ayrılmalıdır.

Konkordato tutarı iflastan düşükse tasdik edilir mi?

Adi konkordatoda İİK m.305/a şartı gerçekleşmez; teklif edilen tutarın iflastaki muhtemel tutardan fazla olması gerekir.

Alacaklı çoğunluğu bu şartı ortadan kaldırır mı?

Hayır. Oylama çoğunluğu ve m.305 tasdik şartları ayrı ayrı aranır.

Şüpheli ticari alacaklar nominal tutarla mı yazılır?

Tahsil kabiliyeti gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir.

Tablo ne zaman güncellenir?

Süreçte mali veriler ve değerlemeler değişirse komiser ve mahkeme incelemesinde güncel durum esas alınır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →