İstinaf Harcı Eksik Yatırılırsa Ne Olur? HMK 344 Bir Haftalık Kesin Süre 2026
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Son hukuk kontrolü: 11 Eylül 2026. İstinaf başvurusunda yalnız dilekçeyi süresinde vermek yeterli değildir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.344, kanun yoluna başvururken gerekli harç ve giderlerin de ödenmesini zorunlu tutar. Bununla birlikte kanun, ilk anda yapılan eksik ödemenin otomatik olarak hak kaybına yol açmasını öngörmez. Mahkeme önce eksikliğin giderilmesi için kanunda açıkça belirtilen bir haftalık kesin süreyi vermelidir.
Bu konu özellikle UYAP üzerinden yapılan başvurularda, istinaf harcının yanlış kalemden yatırılması, gider avansının eksik kalması, tebliğ giderinin hiç yatırılmaması veya tahsilat ekranında ödeme başarısız olmasına rağmen dilekçenin kayda girmiş olması hâllerinde önem taşır. Hukuki sonuç, ödeme eksikliğinin varlığından çok HMK m.344’teki tamamlatma usulünün doğru işletilip işletilmediğine bağlıdır.
HMK 344 Ne Düzenler?
HMK m.344’ün başlığı “Harç ve giderlerin yatırılması”dır. Hüküm üç aşamalı ve net bir sistem kurar. Birinci aşamada istinaf dilekçesi verilirken istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ile tebliğ giderleri dâhil bütün giderler ödenir. İkinci aşamada, ödemenin hiç yapılmadığı veya eksik yapıldığı sonradan anlaşılırsa kararı veren mahkeme bir haftalık kesin süre verir. Üçüncü aşamada, eksiklik bu kesin sürede giderilmezse başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verilir.
Bu sistem, “harç eksikse istinaf dilekçesi doğrudan reddedilir” şeklinde özetlenemez. HMK m.344 tamamlatma ihtarını açıkça zorunlu kılmıştır. Mahkemenin verdiği yazılı bildirimde eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre bulunduğu ve süresinde tamamlanmadığı takdirde başvurudan vazgeçilmiş sayılacağı belirtilmelidir.
İstinafın genel başvuru süresi ile HMK m.344’teki eksik harcı tamamlama süresi birbirinden farklıdır. İstinaf başvurusunun zamanında yapılmış olması, ödeme eksikliğini ortadan kaldırmaz; ödeme eksikliği de usulüne uygun tamamlatma ihtarı verilmeden tek başına başvurunun yapılmamış sayılması sonucunu doğurmaz.
İstinaf Harcı Eksik Yatırılırsa Nasıl Tamamlanır?
Mahkeme, başvuru üzerine istinaf için gerekli harç ve giderlerin yatırılıp yatırılmadığını inceler. Eksik tutar tespit edildiğinde tamamlanması gereken miktar ve bir haftalık kesin süre başvurana yazılı olarak bildirilir. Uygulamada bu işlem tensip, muhtıra veya ödeme emri niteliğinde bir ara işlemle yapılabilir; adı ne olursa olsun HMK m.344’ün aradığı iki unsur bulunmalıdır: eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre ve sürede ödeme yapılmazsa doğacak yaptırım.
Başvuran taraf ödeme belgesini dosyayla ilişkilendirmelidir. UYAP Vatandaş veya Avukat Portal üzerinden ödeme yapıldığında tahsilat kaydının ilgili dosyaya işlendiği ayrıca kontrol edilmelidir. Banka veya vezne dekontunda dosya numarası, mahkeme adı, ödeme kalemi ve tutar okunabilir olmalıdır. Yanlış dosyaya veya yanlış tahsilat kalemine yapılan ödeme, dosyadaki eksikliği fiilen kapatmayabilir.
Bir haftalık süre içinde yalnızca dilekçe verip “harcı sonra yatıracağım” demek yeterli değildir. Kanunun aradığı işlem eksik harç ve giderlerin tamamlanmasıdır. Ödeme teknik sebeple yapılamıyorsa, teknik engelin süre içinde belgelenmesi ve mahkemeye sunulması hak kaybını önlemek bakımından önem taşır; ancak bu durum kendiliğinden kanuni süreyi uzatmaz.
Bir Haftalık Kesin Süre Ne Zaman Başlar?
HMK m.344, bir haftalık sürenin mahkemenin yazılı bildirimine bağlandığı bir tamamlatma düzeni kurar. Bu nedenle süre hesabında bildirimin usulüne uygun tebliğ tarihi esas alınır. Süreler HMK m.90 ve devamındaki genel süre hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Gün olarak belirlenen sürelerde tebliğ günü hesaba katılmaz; süre ertesi gün işlemeye başlar.
Bir haftalık sürenin son günü resmî tatile rastlarsa HMK m.93 uyarınca süre tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter. Elektronik tebligatta ise 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a ve ilgili elektronik tebligat hükümleri çerçevesinde tebliğ tarihi ayrıca doğru belirlenmelidir. Elektronik iletinin ulaştığı gün ile hukuken tebliğ edilmiş sayıldığı tarih aynı gün olmayabilir.
Mahkemece verilen süre “kesin süre”dir. Kesin sürenin sonucu HMK m.94’ün genel sistemiyle ve m.344’ün özel yaptırımıyla birlikte değerlendirilir. Bu konuda sitedeki Mahkemenin Verdiği Kesin Süre Kaçırılırsa Ne Olur? HMK 94 rehberi genel kesin süre kurallarını açıklar.
Harç Tamamlanmazsa İstinaf Başvurusu Neden “Yapılmamış” Sayılır?
HMK m.344’ün yaptırımı, istinafın esastan reddi değildir. Kanun açıkça “başvurunun yapılmamış sayılmasına” karar verileceğini düzenler. Bu ayrım önemlidir. Esastan ret, bölge adliye mahkemesinin uyuşmazlığı incelemesi sonucunda verilen bir kanun yolu kararıdır. Yapılmamış sayılma ise istinaf başvurusunun harç ve gider şartının kesin sürede yerine getirilmemesi nedeniyle usulen sonuç doğurmamasıdır.
İlk derece mahkemesi eksiklik tamamlanmadığında HMK m.344 uyarınca yapılmamış sayılma kararı verir. Bu kararın tebliğiyle birlikte kanunda öngörülen özel başvuru imkânı gündeme gelir. Dosyanın esasına ilişkin ilk istinaf dilekçesi ile yapılmamış sayılma kararına karşı yapılacak başvuru birbirinden ayrılmalıdır.
Başvurunun yapılmamış sayılması, ilk derece kararının kanun yolundan geçmeden kesinleşmesi sonucunu doğurabilecek kadar ağırdır. Bu nedenle dosyada tebliğ tarihi, muhtıranın içeriği, istenen tutar ve ödemenin tarihi ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Yapılmamış Sayılma Kararına Karşı Başvuru Mümkün mü?
Evet. HMK m.344 son cümlesi, yapılmamış sayılma kararına karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde HMK m.346/2’nin kıyas yoluyla uygulanacağını düzenler. HMK m.346/2, 7499 sayılı Kanunla 2024 yılında değiştirilmiş ve ret kararına karşı başvuru süresi iki hafta olarak düzenlenmiştir. 7499 sayılı Kanunun geçiş hükmü gereğince kanun yollarına ilişkin yeni süre sistemi 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar bakımından uygulanır.
2026 yılında verilen yapılmamış sayılma kararlarında, karara karşı başvurunun süresi bakımından güncel HMK m.346/2 metni esas alınır. Başvuru sırasında gerekli giderlerin de yatırılması gerekir. Bölge adliye mahkemesi yapılmamış sayılma kararını yerinde görmezse ilk istinaf dilekçesi üzerinden gerekli incelemeyi yapar.
Bu aşamada dilekçenin konusu “ilk derece kararının neden yanlış olduğu” ile sınırlı bırakılmamalıdır. Öncelikle HMK m.344 işleminin neden hatalı olduğu açık biçimde gösterilmelidir: örneğin eksik ödeme bulunmadığı, ödeme süresinde yapıldığı, muhtıranın usulüne uygun tebliğ edilmediği veya istenen tutarın yanlış hesaplandığı belgeyle ortaya konulmalıdır.
İstinaf Harcı ile Tebliğ Gideri Aynı Şey midir?
Hayır. HMK m.344 yalnız harcı değil, tebliğ giderleri dâhil istinaf kanun yoluna ilişkin tüm giderleri kapsar. Harç, kanunda öngörülen yargısal işlem karşılığı alınan kamu geliridir. Tebliğ ve posta giderleri ise dosyadaki bildirim ve gönderim işlemleri için gereken masraflardır. Bunlardan birinin yatırılmış olması diğerinin eksikliğini ortadan kaldırmaz.
İstinaf başvurusunda maktu veya nispi harç türünün ve tutarının uyuşmazlığın niteliğine göre doğru belirlenmesi gerekir. Harç tarifeleri her yıl yeniden değerlendiği için makalelerde sabit TL tutarı yazmak kısa sürede yanlış bilgi üretir. Hukuki kural HMK m.344’tür; güncel parasal tutar başvuru tarihindeki Harçlar Kanunu tarifesi ve UYAP tahsilat ekranından kontrol edilir.
Adli Yardım Talebi Harç Ödeme Yükümlülüğünü Nasıl Etkiler?
HMK m.334 ve devamı, gerekli şartları taşıyan kişilere adli yardım imkânı tanır. Adli yardım kararı, yargılama giderlerinden geçici muafiyet ve ilgili giderlerin devlet tarafından avans olarak karşılanması gibi sonuçlar doğurabilir. Ancak adli yardım talep edilmiş olması tek başına kesinleşmiş bir kabul kararı değildir.
İstinaf aşamasında adli yardım isteniyorsa talep açıkça yapılmalı ve HMK m.336 çerçevesinde mali durum ile talebin açıkça dayanaktan yoksun olmadığını gösteren bilgi ve belgeler sunulmalıdır. Adli yardım talebinin reddi veya kabulü ile HMK m.344 kapsamında harç eksikliği farklı usul işlemleridir; dosyadaki kararlar ve tebligatlar ayrı ayrı takip edilmelidir.
İstinaf Dilekçesi Süresinde Verilmişse Harç Sonradan Yatırılabilir mi?
HMK m.344’ün açık cevabı evettir: harç ve giderlerin hiç ödenmediği veya eksik ödendiği sonradan anlaşılırsa mahkeme bunların tamamlanması için bir haftalık kesin süre verir. Bu nedenle süresinde verilmiş istinaf dilekçesindeki ödeme eksikliği, kanundaki tamamlatma mekanizması işletilmeden başvuruyu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Ancak bu kural, başvuranın harcı istediği zaman yatırabileceği anlamına gelmez. Mahkemenin usulüne uygun ihtarıyla verilen bir haftalık kesin süre içinde ödeme tamamlanmalıdır. Süre kaçırılırsa yaptırım doğrudan m.344’te düzenlenmiştir.
İstinaf Harcı Yanlış Dosyaya Yatırılırsa Ne Yapılmalıdır?
Ödeme başka dosyaya işlendiğinde, ilgili istinaf dosyasında sistem harcı eksik gösterebilir. Böyle bir durumda hatalı ödeme dekontu, doğru dosya numarası ve ödeme tarihiyle birlikte derhâl mahkemeye sunulmalı; muhasebe/tahsilat kaydının düzeltilmesi istenmelidir. Mahkemenin HMK m.344 muhtırası gelmişse yalnız düzeltme talebiyle yetinilmemeli, kesin sürenin sona erme tarihi ayrıca takip edilmelidir.
Dosya numarası, mahkeme birimi, tahsilat kalemi ve ödeme tarihi dört temel kontroldür. Süre son gününe bırakılan tahsilatlarda teknik hata riski daha yüksektir. Hukuki güvenlik açısından ödeme belgesi dosyada görünene kadar kontrol tamamlanmış sayılmaz.
2026 Uygulaması İçin Kontrol Listesi
- İlk derece kararının tebliğ tarihini ve istinaf süresini ayrı hesaplayın.
- İstinaf dilekçesinin verildiği tarihi UYAP alındı belgesiyle doğrulayın.
- İstinaf harcı, başvuru harcı ve tebliğ/gider kalemlerini dosyada ayrı kontrol edin.
- Mahkeme HMK m.344 muhtırası gönderdiyse usulüne uygun tebliğ tarihini tespit edin.
- Bir haftalık kesin sürenin son gününü HMK m.90-93’e göre hesaplayın.
- Ödemeyi doğru dosya ve doğru tahsilat kalemine yapın.
- Dekontu veya UYAP tahsilat belgesini dosyayla ilişkilendirin.
- Yapılmamış sayılma kararı verilmişse kararın tebliğ tarihinden itibaren güncel HMK m.346/2 süresini kontrol edin.
İstinaf dilekçesinin genel içeriği bakımından dava dilekçesiyle karıştırılmaması gerekir. Dava dilekçesinin zorunlu unsurları için HMK 119 Dava Dilekçesi Zorunlu Unsurlar yazısı ayrıca incelenebilir.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
HMK m.344 Türkiye genelinde bütün hukuk mahkemelerindeki istinaf başvurularında uygulanır. Mersin’de verilen bir hukuk mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu bakımından da kural değişmez. Dosyanın gönderileceği bölge adliye mahkemesi yargı çevresine göre belirlenir; harç eksikliğini ilk aşamada tespit edip tamamlatan merci ise kararı veren mahkemedir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda Türkiye geneli dosyalar Mersin’den yönetilir. Kanun yolu dosyalarında tebligat tarihi, başvuru tarihi, ödeme tarihi ve muhtıra tebliğ tarihi tek süre çizelgesinde tutulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
1. İstinaf harcı eksikse başvuru hemen reddedilir mi?
Hayır. HMK m.344 uyarınca önce eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre verilmesi gerekir.
2. Bir haftalık sürede ödeme yapılmazsa ne olur?
Mahkeme istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verir.
3. Sadece tebliğ gideri eksikse de HMK 344 uygulanır mı?
Evet. Madde, istinaf harçlarının yanında tebliğ giderleri dâhil tüm gerekli giderleri kapsar.
4. Muhtıra gelmeden başvuru yapılmamış sayılabilir mi?
HMK m.344, eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre verilmesini ve yaptırımın yazılı olarak bildirilmesini öngörür. Bu usul işletilmeden m.344 yaptırımı uygulanamaz.
5. Bir haftalık süre ne zaman başlar?
Usulüne uygun bildirim/tebliğ tarihine göre süre hesabı yapılır. Tebliğ günü hesaba katılmaz.
6. Son gün resmî tatile gelirse ne olur?
HMK m.93 uyarınca süre tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.
7. Yapılmamış sayılma kararına karşı kanun yolu var mı?
Evet. HMK m.344, HMK m.346/2’nin kıyas yoluyla uygulanacağını açıkça düzenler.
8. 2026’da bu başvuru için süre kaç gündür?
HMK m.346/2’nin 7499 sayılı Kanun sonrası güncel metninde ret kararına karşı istinaf süresi iki haftadır. Geçiş hükmü 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için yeni süre sistemini öngörür.
9. Harç tutarını makaleden öğrenmek güvenli mi?
Hayır. Parasal tutarlar yıllık tarifelerle değişebilir. Başvuru tarihindeki resmî tarife ve UYAP tahsilat kalemi esas alınmalıdır.
10. Adli yardım talebi harcı otomatik kaldırır mı?
Hayır. Adli yardımın sonuç doğurması için HMK m.334 ve devamındaki şartlara göre talebin değerlendirilmesi gerekir.
11. Yanlış dosyaya ödeme yapıldıysa ne yapılmalıdır?
Dekontla birlikte derhâl doğru dosyaya başvurularak tahsilat kaydının düzeltilmesi istenmeli; varsa HMK m.344 kesin süresi ayrıca kaçırılmamalıdır.
12. Eksik harç tamamlanınca yeni istinaf dilekçesi vermek gerekir mi?
Hayır. Süresinde verilmiş istinaf dilekçesi geçerliliğini korur; HMK m.344 kapsamında eksik harç ve giderler tamamlanır.
Bir haftalık harç tamamlama süresini ilk istinaf başvurusunun iki haftalık süresiyle karıştırmayın. İlgili aşamalar için HMK 345 istinaf süresi, HMK 346 ret kararına başvuru ve dava harcı ve gider hesabı sayfalarını inceleyin. Hukuki dayanak: HMK m.344–346.
Resmî Mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.90-94, m.334-340, m.343-346.
- 7499 sayılı Kanun m.37 ve geçiş hükmü.
- 492 sayılı Harçlar Kanunu ve başvuru tarihindeki güncel tarife.
Konsolide mevzuat için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınmalıdır.
Bu içerik, HMK m.344’ün harç ve giderlerin tamamlatılmasına ilişkin açık hükmü, HMK m.346/2’nin güncel kanun yolu süresi ve 7499 sayılı Kanunun geçiş düzenlemesi esas alınarak 11 Eylül 2026 tarihinde güncellenmiştir. Harç miktarı yıllık tarifeye bağlı olduğu için sabit TL rakamı verilmemiş; değişmeyen kanuni usul ve süreler merkeze alınmıştır.
Yazar: Av. Halil BAKIRCI — Mersin Barosu Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: İhsaniye Mah. 4903 Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, Akdeniz/Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
