Almanya’da Mirasın Reddi Türkiye’de Geçerli mi? MÖHUK 20 ve TMK 605-609 | 2026

Kısa ve Net Cevap

Almanya’da yapılmış bir miras reddi işlemi, Türkiye’deki her tereke unsuru bakımından kendiliğinden ve aynı kapsamda sonuç doğurmaz. Türkiye’de hangi hukukun uygulanacağı önce 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 20. maddesine göre belirlenir. MÖHUK m.20 uyarınca miras kural olarak ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Türkiye’deki taşınmaz bakımından mirasın reddinin şartları, süresi ve sonucu Türk miras hukuku esas alınarak değerlendirilir.

Türk hukukunda mirasın reddi TMK m.605-618 arasında düzenlenmiştir. TMK m.606’ya göre yasal ve atanmış mirasçılar kural olarak mirası üç ay içinde reddedebilir. TMK m.609’a göre ret, mirasçı tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız-şartsız olmalıdır. Almanya’daki işlem bir mahkeme kararına dönüşmüşse, bu yabancı kararın Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisinden yararlanması ayrıca MÖHUK m.58 kapsamındaki tanıma kurallarını gündeme getirir. Apostil ise belgenin imza ve mühür kaynağını doğrular; yabancı işlemi Türk maddi hukukunda otomatik olarak geçerli hâle getirmez.

Almanya–Türkiye Mirasında MÖHUK 20’nin Temel Kuralı

Yurt dışı bağlantılı bir miras dosyasında ilk soru “ret nerede yapıldı?” değil, hangi miras hukukunun uygulanacağıdır. MÖHUK m.20/1, mirası ölen kişinin millî hukukuna bağlar. Bu nedenle mirasbırakanın vatandaşlığı dosyanın başlangıç verisidir. Bununla birlikte aynı fıkrada Türkiye’de bulunan taşınmazlar için açık bir istisna vardır: Türkiye’deki taşınmaz hakkında Türk hukuku uygulanır.

Bu ayrım, Almanya’da yaşayan ailelerde özellikle önemlidir. Mirasbırakanın Almanya’da banka hesabı, araç veya başka malvarlığı bulunurken Türkiye’de Mersin, İstanbul, Antalya ya da başka bir ilde taşınmazı bulunabilir. Aynı ölüm olayı tek bir ülkeyle bağlantılı olsa bile tereke unsurlarının hukukî rejimi birebir aynı olmayabilir. Türkiye’deki tapulu taşınmaz açısından MÖHUK m.20’nin taşınmaz istisnası doğrudan dikkate alınır.

MÖHUK m.20 ayrıca mirasın açılması sebepleri, iktisabı ve taksimine ilişkin hükümleri terekenin bulunduğu ülke hukukuyla ilişkilendirir. Bu nedenle yabancı makamda yapılmış bir ret beyanının Türk makamlarında kullanılabilmesi için hem uygulanacak hukuk hem de o belgenin Türkiye’de nasıl ispatlanacağı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. “Almanya’da reddettim, Türkiye’de de otomatik reddedilmiş sayılırım” yaklaşımı hukuken güvenli değildir.

Türkiye’de Ev, Arsa veya Tarla Varsa Hangi Hukuk Uygulanır?

MÖHUK m.20/1’in ikinci cümlesi nettir: Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Bu hüküm nedeniyle Almanya’da yapılmış bir miras işleminin Türkiye’deki taşınmaz üzerindeki sonucu, Türk miras hukuku kuralları göz ardı edilerek belirlenemez.

Türkiye’deki taşınmazın tapu intikali için mirasçılık sıfatının belirlenmesi, veraset belgesinin temini, veraset ve intikal vergisi işlemleri ve tapu müdürlüğündeki intikal süreci birbirinden ayrı aşamalardır. Ret iddiası varsa tapuda intikal yaptırmadan önce reddin Türk hukukundaki sonucu netleştirilmelidir. Aksi hâlde tereke üzerinde tasarruf niteliğinde işlem yapılması, TMK m.610 bakımından ayrıca sorun oluşturabilir.

Taşınmazın bulunduğu yer Türkiye ise, Almanya’daki belgenin apostilli ve tercümeli olması tek başına Türk taşınmaz miras hukukunun yerine yabancı hukuku geçirmez. Belgenin içeriği, düzenleyen makam, kesinleşme durumu ve Türk hukukunda hangi sonuç için ileri sürüldüğü tespit edilir.

TMK 606’ya Göre Mirasın Reddi Süresi Kaç Aydır?

TMK m.606 uyarınca miras kural olarak üç ay içinde reddolunabilir. Yasal mirasçılar bakımından süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Atanmış mirasçılar bakımından süre, tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işler.

Yurt dışında yaşamak üç aylık süreyi kendiliğinden uzatmaz. Almanya’da ikamet, Türkiye’ye gelememe veya işlemleri geç öğrenme iddiası somut dosyadaki öğrenme tarihi ve kanuni düzenlemeyle birlikte değerlendirilir. Süre hesabı yapmadan önce ölüm tarihi, mirasçılık ilişkisinin ne zaman öğrenildiği, vasiyetname varsa tebliğ tarihi ve daha önce yapılmış tereke işlemleri çıkarılmalıdır.

TMK m.615, önemli sebepler varsa sulh hâkiminin yasal ve atanmış mirasçılara tanınmış ret süresini uzatabilmesine veya yeni süre tanıyabilmesine imkân verir. Bu, süresiz bir hak değildir; önemli sebep somutlaştırılmalı ve talep yetkili sulh hukuk mahkemesine yöneltilmelidir.

TMK 609’a Göre Ret Beyanı Nereye Yapılır?

TMK m.609 mirasın reddinin usulünü açık biçimde düzenler. Ret, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Sulh hâkimi bu beyanı özel kütüğe yazar ve isteyen mirasçıya reddi gösteren belge verir.

Türkiye’de sonuç doğurması istenen bir ret bakımından, Türk sulh mahkemesine yapılacak ret beyanı en doğrudan yoldur. Yurt dışındaki mirasçı Türkiye’ye gelmeden avukat aracılığıyla işlem yapacaksa vekâletnamenin mirasın reddi işlemini açıkça kapsaması gerekir. Genel ifadeli vekâletnamenin özel nitelikli miras işlemini karşılayıp karşılamadığı dosya açılmadan kontrol edilmelidir.

Ret beyanında “borçlar şu tutarın üzerindeyse reddediyorum” veya “sadece Türkiye’deki borçları reddediyorum” gibi kayıt ve şartlar TMK m.609’daki kayıtsız-şartsızlık ilkesiyle bağdaşmaz. Mirasın reddi, tek tek borç veya mal seçerek yapılan bir işlem değildir.

Almanya’da Yapılan Ret İşlemi Türkiye’de Nasıl İncelenir?

Almanya’da yapılan işlemin Türkiye’deki etkisini belirlemek için önce belgenin hukukî niteliği tespit edilir. Belge yalnızca mirasçının bir Alman makamına sunduğu beyan mı, Alman mahkemesinin bu beyanı kayda aldığı bir belge mi, yoksa mirasçılık durumunu kesin biçimde belirleyen bir mahkeme kararı mı? Bu ayrım önemlidir; çünkü yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisi MÖHUK’un tanıma hükümlerine tabidir.

Yabancı bir idari veya noterlik belgesi, sırf apostil taşıdığı için “tanınmış mahkeme kararı” hâline gelmez. Buna karşılık yabancı mahkemenin kesinleşmiş bir kararı varsa MÖHUK m.58 kapsamında tanıma gündeme gelir. Her iki durumda da Türkiye’deki taşınmazlar için MÖHUK m.20’nin Türk hukukuna yönlendiren hükmü ayrıca uygulanır.

Bu nedenle dosya hazırlanırken yabancı belgenin tam metni, kesinleşme kaydı, apostili ve yeminli Türkçe tercümesi birlikte temin edilir. Belgeyi görmeden “Alman reddi geçerlidir” veya “hiç geçerli değildir” şeklinde genelleme yapmak doğru değildir; belirleyici olan Türk kanunundaki bağlama ve tanıma kurallarıdır.

Almanya’daki Belgenin Niteliğine Göre İlk Kontrol

Yabancı Mahkeme Kararı Varsa MÖHUK 58 Ne Sağlar?

MÖHUK m.58, yabancı mahkeme ilamlarının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesini tanıma kararı şartına bağlar ve tanımada tenfizin şartlarına atıf yapar. Tanıma ile tenfiz aynı şey değildir. Tanıma, kararın hukukî etkisinin Türkiye’de kabul edilmesini; tenfiz ise eda hükmünün Türkiye’de cebren icra edilebilmesini sağlar.

Miras reddiyle ilgili yabancı karar çoğu zaman para veya teslim borcu içeren bir eda hükmünden ziyade statü veya mirasçılık etkisi doğurur. Bu durumda ihtiyaç çoğunlukla “tenfizden” değil, kararın Türkiye’de hukukî sonuç doğurması için tanınmasından kaynaklanır. Ancak yabancı belgenin gerçekten mahkeme kararı olup olmadığı mutlaka incelenmelidir.

Tanıma talebinde yabancı kararın usulüne uygun onaylı örneği, kesinleştiğini gösteren belge ve bunların onaylı Türkçe tercümeleri hazırlanır. Apostil veya tasdik, belgenin resmî niteliğinin doğrulanmasına hizmet eder; MÖHUK m.58’in öngördüğü hukukî incelemenin yerini tutmaz.

Apostil Almanya’daki Miras Reddini Türkiye’de Otomatik Geçerli Yapar mı?

Hayır. Apostil, 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi kapsamındaki resmî belgelerde imzanın sıfatını ve mühür veya damganın aidiyetini doğrulayan bir tasdik yöntemidir. Apostil belgenin içeriğinin doğru olduğunu, Türk maddi hukukuna uygun olduğunu veya Türkiye’de doğrudan icra edilebilir olduğunu göstermez.

Örneğin Almanya’daki bir mahkemenin miras işlemine ilişkin belgesi apostilli olabilir. Bu belge Türkçe tercümeyle dosyaya sunulabilir; fakat Türk hâkimi veya tapu ve veraset makamı belgenin hangi hukukî sonucu doğurduğunu MÖHUK ve TMK hükümlerine göre belirler. Apostil belgeyi doğrular; Türk hukukundaki sonucu tek başına belirlemez.

Bu ayrım özellikle tapu ve banka işlemlerinde önemlidir. Kurumun yabancı belgeyi kabul etmesi ile mirasçılık sıfatının Türk hukukunda kesinleşmesi aynı şey değildir.

TMK 605/2 Hükmen Ret Yurt Dışındaki Mirasçı İçin de Uygulanır mı?

TMK m.605/2 önemli bir istisna getirir: Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu kurum uygulamada “hükmen ret” olarak anılır. Burada mirasçının üç aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesine klasik ret beyanı vermesinden farklı bir yapı vardır.

Yurt dışında yaşayan mirasçı da Türk hukukunun uygulanması gereken bir uyuşmazlıkta TMK m.605/2’ye dayanabilir. Ancak borca batıklık veya ödemeden aciz soyut iddiayla kabul edilmez. Mirasbırakanın ölüm tarihindeki aktif ve pasifi, icra takipleri, banka veya tapu kayıtları ve resmî belgeler ortaya konulur.

Mirasçı terekeye sahiplenme ve yönetim sınırlarını aşan işlemler yapmışsa hükmen ret iddiası ayrıca tartışma doğurabilir. Bu nedenle borçlu tereke görüldüğünde önce malvarlığı ve borç tablosu çıkarılmalı, sonra işlem yapılmalıdır.

Tereke Malını Satan veya Parasını Alan Mirasçı Ret Hakkını Kaybeder mi?

TMK m.610 ret hakkının düşmesi bakımından kritik hükümdür. Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır. Ayrıca ret süresi sona ermeden tereke işlerine olağan yönetim sınırları dışında karışan, mirasbırakanın işlerini yürütmek için gerekli olmayan işler yapan veya tereke mallarını gizleyen ya da kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez.

Bu nedenle Almanya’da bulunan mirasçı Türkiye’deki taşınmazı satmaya girişmeden, banka hesabından para çekmeden, aracı devretmeden veya terekeye ait kıymeti kendi hesabına almadan önce ret tercihinin kesinleştirilmesi gerekir. Koruma amacıyla yapılan zorunlu işlemler ile sahiplenme anlamı taşıyan tasarruflar aynı değildir; somut işlem TMK m.610 çerçevesinde incelenir.

“Önce malı üzerime alayım, borç çıkarsa sonra reddederim” yaklaşımı kanundaki sistemle bağdaşmaz. Ret seçeneği korunacaksa terekeye müdahale kontrollü yürütülmelidir.

Almanya’dan Türkiye’de Avukatla Miras Reddi Takip Edilebilir mi?

Evet. Türkiye’deki miras dosyası avukat aracılığıyla takip edilebilir. Vekâletname Türk konsolosluğunda düzenlenebileceği gibi yabancı noter önünde düzenlenen vekâletname de gerekli tasdik veya apostil ve Türkçe tercüme işlemleri tamamlandıktan sonra kullanılabilir. Mirasın reddi gibi önemli sonuç doğuran işlemlerde vekâlet metninde gerekli özel yetkinin açıkça yer alması kontrol edilmelidir.

Avukatın ilk yapacağı işlem yalnız ret dilekçesi hazırlamak olmamalıdır. Ölüm ve öğrenme tarihi, mirasbırakanın vatandaşlığı, Türkiye’deki taşınmazlar, Almanya’daki işlem, olası borçlar, daha önce tereke üzerinde yapılan işlemler ve üç aylık süre aynı dosya kronolojisinde toplanmalıdır.

Süre devam ediyorsa Türk sulh mahkemesindeki ret işleminin geciktirilmemesi gerekir. Yabancı belgenin tanınması tartışması ayrı yürütülebilir; ancak bu tartışma TMK m.606’daki sürenin kaçırılması için güvenli gerekçe değildir.

Dosyada Hangi Belgeler Toplanmalı?

• Mirasbırakanın ölüm kayıt belgesi ve Türkiye’de ölüm tescili bilgileri.
• Mirasbırakanın ve mirasçıların vatandaşlık veya nüfus kayıtları.
• Türkiye’deki taşınmazların tapu bilgileri.
• Almanya’da yapılan miras reddi beyanı veya mahkeme belgesinin tam örneği.
• Yabancı mahkeme kararı varsa kesinleşme şerhi.
• Gerekliyse apostil veya konsolosluk tasdiki.
• Yeminli Türkçe tercüme.
• Ölüm ve mirasçılığın öğrenilme tarihini gösteren belgeler.
• Tereke borçları için icra, vergi, banka ve alacak kayıtları.
• Avukatla takipte özel yetkiyi içeren vekâletname.

Belge listesi, dosyada tartışılan hukukî sonuca göre daraltılır veya genişletilir. Yabancı belgenin yalnız başlığını değil, tamamını görmek gerekir.

En Sık Yapılan Hatalar

• Almanya’daki ret beyanının Türkiye’de otomatik sonuç doğurduğunu varsaymak.
• Türkiye’deki taşınmazlar için MÖHUK m.20’deki Türk hukuku kuralını gözden kaçırmak.
• TMK m.606’daki üç aylık süreyi yabancı işlem nedeniyle duruyor sanmak.
• Apostili tanıma kararıyla karıştırmak.
• Yabancı belgenin mahkeme kararı mı, noter belgesi mi, kayıt belgesi mi olduğunu ayırmamak.
• Ret düşünülürken tereke malı üzerinde tasarruf ederek TMK m.610 riskini doğurmak.
• Hükmen ret iddiasında ölüm tarihindeki borca batıklığı belgelememek.
• Vekâletnamede özel yetki bulunup bulunmadığını kontrol etmemek.

Türkiye’deki Dosya İçin Uygulanacak Kontrol Sırası

1. Mirasbırakanın vatandaşlığı ile Almanya ve Türkiye’deki tereke unsurları belirlenir.
2. Türkiye’de taşınmaz varsa MÖHUK m.20 uyarınca bu taşınmaz bakımından Türk hukukunun uygulanacağı dikkate alınır.
3. Ölüm, mirasçılığın öğrenilmesi ve varsa vasiyetnamenin bildirim tarihleri üzerinden TMK m.606’daki ret süresi hesaplanır.
4. Mirasçının tereke üzerinde daha önce yaptığı işlemler TMK m.610 bakımından kontrol edilir.
5. Almanya’daki ret belgesinin beyan, kayıt belgesi veya mahkeme kararı niteliğinde olup olmadığı belirlenir; tam metin, kesinleşme bilgisi, apostil/tasdik ve tercüme birlikte incelenir.
6. Yabancı mahkeme kararı varsa MÖHUK m.58 kapsamında tanıma ihtiyacı değerlendirilir.
7. Ret beyanı, mirasçılık belgesi, tapu veya banka işlemleri ve tereke borçlarına ilişkin adımlar birbirinden ayrılarak yürütülür.

Almanya’daki işlemle Türkiye’deki işlemin aynı adla anılması, hukukî sonuçlarının otomatik olarak aynı olduğu anlamına gelmez. Türkiye’de sonuç doğuracak her adım uygulanacak hukuk, usul ve süre hükümleri birlikte değerlendirilerek kurulmalıdır.

Resmî ve İlgili Kaynaklar

• 5718 sayılı MÖHUK – özellikle m.20 ve m.58
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – m.605-618
• Yurt dışından mirasın reddi ve üç aylık süre
• Yurt dışında yaşayanların Türkiye’deki miras işlemleri

Sık Sorulan Sorular

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.

Bu rehber MÖHUK m.20 ve m.58 ile TMK m.605-618 esas alınarak; Almanya’da yapılan miras reddi işleminin Türkiye’deki tereke, özellikle Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından doğuracağı sonuçları açıklamak için hazırlanmıştır.

Yurt Dışı Miras Dosyası İçin İletişim

Son mevzuat kontrolü: 12 Eylül 2026.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →