İrlanda Enduring Power of Attorney (EPA) Türkiye’de Geçerli mi? DSS Kaydı ve Banka-Tapu İşlemleri | 2026

İrlanda Enduring Power of Attorney (EPA) nedir?

İrlanda’daki Enduring Power of Attorney, yetişkin bir kişinin gelecekte belirli kararları verme kapasitesini kaybetmesi ihtimaline karşı güvendiği bir kişiyi veya kişileri kendi adına karar vermek üzere önceden belirlemesini sağlayan hukuki düzenlemedir. Kararlar malvarlığı ve mali işler ile kişisel refah alanlarını kapsayabilir. Sistem, kişinin geleceğini kendisinin planlamasını ve kapasite kaybı gerçekleştiğinde önceden seçilen temsilcinin devreye girmesini amaçlar.

İrlanda’da bu alan 2015 tarihli Assisted Decision-Making (Capacity) Act ile yeniden düzenlendi ve 2022 değişiklikleri sonrasında yeni sistem 26 Nisan 2023’te fiilen çalışmaya başladı. Decision Support Service, EPA’ların oluşturulması, tescili, denetimi ve kapasite kaybı sonrasında yürürlüğe alınması bakımından merkezi kurumdur.

Türkiye açısından EPA’nın önemi özellikle İrlanda’da yaşayan kişinin Türkiye’de banka hesabı, taşınmazı, şirket payı veya başka malvarlığı bulunması hâlinde ortaya çıkar. Fakat yabancı belgenin İrlanda’da geçerli olması Türkiye’de aynı etkiyi otomatik doğurmaz; Türk milletlerarası özel hukuk kuralları ayrıca uygulanır.

26 Nisan 2023 sonrası İrlanda EPA sistemi nasıl çalışır?

Decision Support Service’in 2026 tarihli güncel açıklamalarına göre yeni EPA, 2015 Act’in değiştirilmiş hükümleri uyarınca DSS sisteminde oluşturulur ve kaydedilir. Donor yani yetkiyi veren kişi, gelecekte hangi kararlar için attorney’nin yetkili olacağını belirler. DSS kaydı belgenin güvenli sistemde saklanmasını ve gerektiğinde doğrulanmasını sağlar.

Ancak kayıtlı bir EPA’nın hazırlanmış olması ile attorney’nin hemen yetki kullanmaya başlaması aynı şey değildir. Donor ilgili kararlar bakımından kapasitesini kaybettiğinde attorney, bu durumu DSS’ye bildirerek EPA’yı etkin hâle getiren ikinci aşamayı tamamlar. 2022 değişikliğiyle getirilen s.71A sistemi, kapasite kaybına ilişkin bildirim ve gerekli profesyonel beyanları düzenler.

DSS’nin Ağustos 2026 istatistikleri bu iki aşamalı yapıyı açıkça yansıtır: binlerce EPA kayıtlı olduğu hâlde bunların yalnız bir kısmı kapasite kaybı bildirimi yapılarak aktif kullanıma geçirilmiştir. Bu nedenle Türkiye’de “DSS’ye kayıtlı EPA var” demek tek başına attorney’nin o gün işlem yapmaya yetkili olduğu anlamına gelmez.

İrlanda hukukundaki temel EPA maddeleri

Assisted Decision-Making (Capacity) Act 2015 s.59

Section 59 EPA’nın temel kavramını ve attorney’ye verilebilecek yetkinin çerçevesini düzenler. EPA malvarlığı ve mali işler, kişisel refah veya belirlenen karar sınıfları bakımından kurulabilir. Yetkiler belgedeki şart ve sınırlamalara tabidir.

Section 60 – belgenin düzenlenmesi

EPA belgesinin donor ve attorney bilgilerini, gerekli imzaları, tanıkları ve kanunun aradığı profesyonel beyanları içermesi gerekir. Bu şekil unsurları, sıradan özel vekâlet ile kanuni EPA arasındaki farkı oluşturur.

Section 61 – bildirim

Kanun, EPA’nın oluşturulmasından sonra belirli yakınlara ve ilgili kişilere bildirim yapılmasını öngörür. Amaç gizli, baskı altında veya kötüye kullanılmaya elverişli bir temsil düzeninin kurulmasını önlemektir.

Section 69 – kayıt

DSS Director, kanuni kriterlerin yerine gelip gelmediğini inceleyerek EPA belgesini kayda alır. 2023 sonrası sistemde kayıt, gelecekte kullanılacak temsil düzeninin hukuki altyapısını oluşturur.

Section 71A – kapasite kaybının DSS’ye bildirilmesi

2022 değişikliğiyle eklenen s.71A, attorney’nin donor’un EPA kapsamındaki bir veya daha fazla karar bakımından kapasitesini kaybettiğine inanması hâlinde DSS Director’a bildirim yapmasını düzenler. Güncel DSS sistemi, kayıtlı EPA’nın fiilen çalışmaya başlamasında bu bildirim sürecini esas alır.

DSS’nin 2026 açıklamasında attorney’nin kapasite kaybı bildirimine gerekli sağlık profesyoneli beyanlarının eşlik ettiği ve bu sürecin EPA’yı etkin kullanıma getirdiği açıkça belirtilir. Türkiye’de işlem yapılacaksa bu aktiflik durumu mutlaka doğrulanmalıdır.

DSS kaydı Türkiye’de neyi ispatlar?

DSS kaydı, İrlanda’daki EPA’nın ilgili kanun sistemi içinde oluşturulup kayda alındığını ispatlayan güçlü bir unsurdur. Ayrıca DSS Register üzerinden belirli hukuki düzenlemelerin varlığı doğrulanabilir. Ancak DSS kaydı Türkiye’deki tapu veya banka makamı bakımından bağlayıcı uluslararası sicil değildir.

Türkiye’de DSS kaydından iki farklı bilgi aranır: birincisi belgenin gerçekten kayıtlı ve mevcut olması; ikincisi gerekiyorsa donor’un kapasite kaybının DSS’ye bildirilerek attorney’nin yetkisinin aktif hâle gelmiş olmasıdır. Bu iki aşama karıştırılırsa henüz kullanılmaması gereken bir EPA ile Türkiye’de işlem talep edilebilir.

İrlanda resmî sistemindeki benzersiz referans numarası, kayıt teyidi ve kapasite bildirim belgeleri Türkiye’de dosyaya eklenebilir. Bunların yabancı resmî belge olarak ispat gücü HMK m.224 ve uygulanabilir tasdik sistemi çerçevesinde hazırlanır.

İrlanda EPA Türkiye’de otomatik geçerli mi?

Hayır. 5718 sayılı MÖHUK m.30, temsil yetkisinin üçüncü kişiye karşı etkisi bakımından özel kanunlar ihtilâfı kuralıdır. Attorney’nin Türkiye’de bir bankaya, tapu müdürlüğüne veya şirkete karşı işlem yapması hâlinde yetki Türkiye’de kullanılmaktadır. Bu nedenle Türk hukukunun temsil ve işlem güvenliği kuralları ayrıca uygulanır.

MÖHUK m.9 gerçek kişinin hak ve fiil ehliyetini millî hukukuna bağlar. EPA’nın etkinleşmesi donor’un belirli kararlar bakımından kapasitesini kaybetmesiyle ilgili olduğu için bu hüküm önemlidir. MÖHUK m.7 şekle, m.21 ise Türkiye’de bulunan taşınmaz üzerindeki ayni haklara uygulanacak hukuku belirler.

TBK m.40-45 de temsilin sonuçları, yetkinin kapsamı, geri alınması ve sona ermesi bakımından Türk maddi hukuk çerçevesini verir. Yabancı EPA’nın kapasite kaybından sonra devam etmesi, TBK m.43’ün genel sona erme kuralıyla tek başına çözülemez; MÖHUK m.9 ve 30 üzerinden yabancı temsil kurumunun niteliği dikkate alınır.

İrlanda EPA ile Türkiye’de banka işlemi yapılabilir mi?

EPA property and affairs yani malvarlığı ve mali işler kararlarını kapsıyorsa ve DSS sisteminde attorney’nin yetkisi aktif hâle gelmişse Türkiye’deki bankaya temsil dayanağı olarak sunulabilir. Banka yine de EPA’nın kapsamını, attorney sayısını, birlikte hareket şartını, donor’un Türk hesap kaydıyla kimlik eşleşmesini ve belgenin tasdik/tercüme zincirini kontrol eder.

EPA’da yalnız belirli hesaplar veya belirli kararlar yetki kapsamındaysa attorney bu sınırı aşamaz. Para çekme yetkisi, hesabı kapatma, yatırım satma, kredi alma, kefalet verme veya bağış yapma yetkisiyle aynı değildir. Her işlem metin üzerinden ayrı değerlendirilir.

DSS kaydı aktif değilse veya yalnız geleceğe yönelik kayıt aşamasındaysa Türk bankası attorney’nin bugün işlem yapmaya yetkili olduğunu kabul etmek zorunda değildir. Kapasite kaybının DSS’ye usulüne uygun bildirildiğini ve yetkinin yürürlükte olduğunu gösteren güncel belge dosyada bulunmalıdır.

Yabancı temsil yetkisinin Türk kurumlarına etkisi için MÖHUK m.30 temsil rehberi; yabancı belge sunuluşu için HMK m.224 apostil rehberi kullanılabilir.

İrlanda EPA ile Türkiye’de taşınmaz satılabilir mi?

Türkiye’deki taşınmaz üzerindeki ayni haklar MÖHUK m.21 uyarınca Türk hukukuna tabidir. Tapu Kanunu m.26 ve tapu sicili mevzuatı, taşınmazın devri ve sınırlı ayni hak işlemlerinde resmî işlem sistemini kurar. Bu nedenle EPA’nın genel malvarlığı yetkisi tek başına Türkiye’de satış veya ipotek yetkisi oluşturmaz.

EPA metninde property and affairs alanı geniş olsa bile Türkiye’de yapılacak satış, satın alma, ipotek, bağış, taksim, bedel tahsili veya başka tasarruf bakımından yeterli açık yetki aranır. Attorney’nin kendisiyle işlem yapması, yakınlarına bağış yapması veya çıkar çatışması doğuran tasarruflar bakımından hem EPA’daki sınırlar hem Türk hukukunun emredici kuralları ayrıca değerlendirilir.

Donor hâlen gerekli ehliyete sahipse ve Türkiye’de yapılacak tapu işlemi belirliyse Türk konsolosluğu veya usulüne uygun yabancı noterlik işlemiyle doğrudan işlem özelinde vekâletname hazırlanması uygulamada daha açık bir yol olabilir. Donor artık yeni vekâletname veremiyorsa mevcut EPA’nın Türk hukukundaki etkisi özel önem kazanır.

Türkiye’de kullanılacak İrlanda EPA dosyası

İrlanda ile Türkiye apostil sisteminin uygulanabildiği ülkeler arasındadır; ancak her EPA belgesi kendiliğinden “apostillenecek kamu belgesi” niteliğinde değildir. Hangi nüshanın yetkili makam veya noter tarafından onaylandığı ve hangi imzanın tasdik edildiği doğru belirlenmelidir.

1996 Act altında düzenlenen eski İrlanda EPA’ları ne olacak?

İrlanda’nın yeni sistemi 26 Nisan 2023’te tam olarak devreye girdi. Bu tarihten sonra yeni EPA’lar Assisted Decision-Making (Capacity) Act 2015 as amended kapsamında DSS sistemiyle oluşturulur. Bununla birlikte Enduring Powers of Attorney Act 1996 altında önceden oluşturulmuş EPA’lar geçiş hükümleri uyarınca varlıklarını sürdürebilir ve farklı kayıt/etkinleşme prosedürlerine tabi olabilir.

Türkiye’de belge incelenirken ilk soru belgenin hangi kanun rejimine ait olduğudur. 1996 Act EPA’sını 2023 sonrası DSS EPA’sı gibi değerlendirmek yanlış; yeni EPA’yı da eski Courts Service kayıt sistemiyle açıklamak yanlış olur. Belgenin düzenlenme tarihi ve kanuni dayanağı dosyanın başında tespit edilmelidir.

Bu tarih ayrımı, aynı “Enduring Power of Attorney” adını taşıyan belgelerin farklı prosedürlerden geçmesi nedeniyle önemlidir ve eski-yeni belgeyi ayrı arama niyetleri hâline getirir.

İrlanda EPA için 15 maddelik kontrol listesi

1. EPA 1996 Act altında mı, 2015 Act as amended altında mı düzenlendi?
2. Yeni sistem belgesiyse DSS’ye kayıtlı mı?
3. Donor hangi kararlar için attorney atadı?
4. Malvarlığı ve mali işler yetkisi var mı?
5. Türkiye’de yapılacak işlem bu yetki kapsamında mı?
6. Donor ilgili kararlar bakımından kapasitesini kaybetmiş mi?
7. s.71A bildirimi DSS’ye yapılmış mı?
8. Gerekli kapasite beyanları mevcut mu?
9. EPA şu anda aktif mi?
10. Birden fazla attorney varsa birlikte hareket şartı nedir?
11. EPA’da özel sınırlama veya koşul var mı?
12. Onaylı nüsha ve kayıt kanıtı mevcut mu?
13. Apostil/tasdik zinciri doğru mu?
14. Tam Türkçe tercüme hazır mı?
15. Donor kimliği Türk tapu/banka kaydıyla eşleşiyor mu?

İrlanda EPA dosyasında en sık yapılan hatalar

En sık hata, DSS’ye kaydedilmiş EPA’nın otomatik olarak aktif sayılmasıdır. İkinci hata, 1996 Act belgesi ile 2023 sonrası DSS belgesinin aynı prosedüre tabi sanılmasıdır. Üçüncü hata, genel property and affairs yetkisinin Türk tapusundaki her özel tasarruf yetkisini içerdiğinin varsayılmasıdır. Dördüncü hata, apostilin yetki kapsamını doğruladığının düşünülmesidir.

Doğru yöntem, önce İrlanda’da belgenin hangi rejime göre düzenlendiğini ve aktiflik statüsünü belirlemek; sonra Türkiye’de yapılacak işlemi MÖHUK m.30 ve işlem özelindeki Türk hukukuyla eşleştirmektir.

Resmî kaynaklar

• Decision Support Service – Enduring Power of Attorney
• DSS – 2026 EPA kayıt ve bildirim istatistikleri
• Assisted Decision-Making (Capacity) Act 2015
• 2022 Amendment Act – s.71A
• Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi

Sıkça Sorulan Sorular

İrlanda EPA Türkiye’de Türk vekâletnamesi yerine geçer mi?

Otomatik olarak geçmez. Belgenin İrlanda’daki statüsü, DSS kaydı ve aktifliği, yetki kapsamı ve Türkiye’de MÖHUK m.30 ile işlem şekli birlikte incelenir.

DSS’ye kayıtlı EPA hemen kullanılabilir mi?

Yeni sistemde yalnız kayıt ile donor’un kapasite kaybı sonrası attorney’nin yetki kullanmaya başlaması aynı aşama değildir. Kapasite kaybı olduğunda s.71A kapsamında DSS’ye bildirim süreci tamamlanır.

EPA ile Türkiye’de banka hesabı yönetilebilir mi?

EPA malvarlığı ve mali işler kararlarını kapsıyor, aktif ve ilgili işlem yetki içinde ise bankaya sunulabilir; Türk bankasının belge ve uyum şartları ayrıca yerine getirilir.

İrlanda EPA ile Türkiye’de ev satılabilir mi?

Genel EPA başlığı tek başına yeterli değildir. Türk tapu mevzuatının aradığı açık satış yetkisi, yabancı belge şartları ve resmî işlem şekli tamamlanmalıdır.

1996 tarihli eski EPA geçersiz mi oldu?

Hayır. 1996 Act altında önceden düzenlenen belgeler geçiş rejiminde varlıklarını sürdürebilir; ancak yeni DSS EPA sistemiyle aynı prosedüre tabi değildir.

EPA’ya apostil gerekir mi?

Türkiye’de sunulacak onaylı veya resmî nüshanın niteliğine göre tasdik ve apostil zinciri belirlenir. Sıradan PDF veya ekran çıktısı tek başına HMK m.224 bakımından yeterli sayılmaz.

EPA için Türkiye’de tanıma davası gerekir mi?

EPA yabancı mahkeme ilamı değildir. Sırf EPA’yı kullanmak için MÖHUK m.50-59 anlamında tanıma-tenfiz davası otomatik olarak açılmaz.

Donor kapasitesini geri kazanırsa ne olur?

EPA’nın aktiflik durumu İrlanda’nın DSS sistemi ve kanuni hükümleri uyarınca yeniden değerlendirilir. Türkiye’de işlemden önce güncel statü doğrulanmalıdır.

Birden çok attorney varsa biri tek başına işlem yapabilir mi?

Belgedeki atama biçimine bağlıdır. Birlikte hareket şartı varsa tek attorney’nin Türkiye’de yaptığı işlem yetki sınırını aşar.

Türkiye’ye gelmeden işlem yürütülebilir mi?

EPA Türkiye’de kullanılabilir temsil yetkisi sağlıyor ve kurum kişisel başvuru aramıyorsa, işlem yetkili temsilci veya avukat aracılığıyla takip edilebilir.

Ofis Konumu

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar bu ofisten koordine edilir. Temsil belgesinin hazırlanması için yurt dışından avukatlık vekâletnamesi ve HMK m.74 rehberi ayrıca incelenmelidir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →