Polonya Akt Poświadczenia Dziedziczenia Türkiye’de Miras İçin Geçerli mi? | 2026
Polonya’da yaşayan Türk vatandaşları ile Polonya vatandaşlarının Türkiye’deki miras dosyalarında karşılaşılan en teknik belge adlarından biri akt poświadczenia dziedziczeniadir. Türkçeye “mirasçılığı tasdik eden noterlik belgesi” veya “noter mirasçılık belgesi” olarak çevrilebilir. Belgenin adı uzun olduğu için pratikte “Polonya veraset belgesi” veya “Polonya miras belgesi” şeklinde de aranır.
Polonya mevzuatı bu belgenin içeriğini ayrıntılı biçimde düzenler. Güncel resmî ELI mevzuat metnindeki Noterlik Kanunu m.95e’ye göre noter, yetki ve uygulanacak hukuk konusunda tereddüt bulunmaması, mirasçıların kimliği ve payları konusunda şüphe olmaması gibi şartlarla belgeyi düzenler. M.95f ise belgede mirasbırakanın ve mirasçıların kimlik bilgileri, mirasçılığın yasal veya vasiyete dayalı sebebi ve her mirasçının payı gibi unsurların bulunacağını düzenler.
Bu kadar güçlü bir yabancı miras belgesinin Türkiye’deki etkisi yine de “apostil yaptır ve doğrudan tapuya git” şeklinde özetlenemez. Türk hukukunda yabancı resmî belgenin şekli kullanımı ile mirasın maddi sonucu farklı kurallara tabidir. Özellikle Türkiye’deki taşınmazlar için MÖHUK m.20’nin açık hükmü vardır.
Akt poświadczenia dziedziczenia nedir?
Polonya noterlik sisteminde akt poświadczenia dziedziczenia, mirasçıların kim olduğunu ve hangi payla mirasçı olduklarını noterlik işlemiyle tespit eden resmî belgedir. Noter, önce miras protokolünü oluşturur; şartlar varsa mirasçılığı tasdik eden belgeyi düzenler. Bu işlem mahkeme kararından farklı bir yol olmakla birlikte Polonya hukukunda mirasçılık sıfatının resmen tespitine hizmet eder.
Belgenin Türkiye’de doğru anlaşılması için “noter tarafından verildiği için sıradan bir noter beyanıdır” şeklindeki yaklaşım terk edilmelidir. Polonya kanunu, belgenin hangi şartlarda oluşturulacağını ve hangi bilgileri içereceğini doğrudan belirler. Bu nedenle usulüne uygun düzenlenmiş ve kayıt/tasdik şartları tamamlanmış belge, Türk makamları önünde ciddi ispat değerine sahip yabancı resmî belgedir.
Bunun tersi de doğrudur: Polonya’da düzenlenmiş her noter belgesi akt poświadczenia dziedziczenia değildir. Miras protokolü, vasiyetname tutanağı, vekâletname veya başka bir noter işlemi aynı belge yerine geçmez. Türkiye’ye sunulacak dosyada belgenin tam başlığı ve resmî niteliği kontrol edilmelidir.
Polonya miras belgesinde hangi bilgiler bulunur?
Polonya Noterlik Kanunu m.95f güncel metnine göre belge; düzenlenme tarihi ve yerini, noterin bilgilerini, mirasbırakanın kimlik bilgilerini, ölüm tarihini ve son mutat meskenini, mirasçıların kimliklerini, mirasçılığın dayanağını ve her mirasçının payını içerir. Vasiyete dayalı mirasta vasiyetnamenin biçimi de belirtilir.
Türkiye’de miras dosyasını hazırlayan kişi açısından bu alanlar son derece değerlidir. Çünkü yabancı mirasçının kim olduğu, mirasbırakanla bağlantısı ve pay oranı tek belgede görülebilir. Ancak Türk makamı, özellikle Türkiye’deki taşınmaz yönünden bu pay oranını maddi hukuk açısından ayrıca değerlendirmek zorundadır.
İsimlerin Lehçe yazımında Türk kimlik kayıtlarından farklılık bulunabilir. Özellikle evlilik sonrası soyadı, ikinci isim, Lehçe karakterler veya vatandaşlık değişikliği nedeniyle farklılık oluşmuşsa aynı kişi olduğunun doğum, evlenme, nüfus veya isim denklik belgeleriyle gösterilmesi gerekir. Apostil doğru olsa bile kimlik eşleşmesi çözülememiş bir belge uygulamada işlem gecikmesine yol açar.
Polonya noteri hangi durumda miras belgesi düzenlemez?
Polonya Noterlik Kanunu m.95e, noterin belgeyi düzenlemeyeceği hâlleri de gösterir. Daha önce aynı tereke için mirasçılık belgesi veya mahkeme kararı bulunması, bütün muhtemel mirasçıların sürece katılmamış olması, açılmamış veya ilan edilmemiş vasiyetname ihtimali ya da Polonya makamlarının yetkisinin bulunmaması gibi durumlar belgenin noterlik yoluyla düzenlenmesine engel olabilir.
Bu kural Türkiye açısından şunu gösterir: usulüne uygun akt poświadczenia dziedziczenia yalnızca tek taraflı bir mirasçı iddiası değildir. Noter, belirli yasal kontrollerden sonra belgeyi oluşturur. Bununla birlikte Türk mahkemesi yabancı belgenin maddi etkisini MÖHUK hükümleri çerçevesinde değerlendirmek zorundadır.
Belgenin düzenlenemediği durumlarda Polonya’da mahkeme yoluyla miras tespiti gündeme gelebilir. Türkiye’ye getirilen evrak mahkeme kararıysa, belgenin resmî belge olarak kullanımı yanında yabancı ilamın Türkiye’de kesin hüküm veya icra etkisi istenip istenmediğine göre MÖHUK m.50 ve m.58 kapsamındaki tanıma/tenfiz meselesi de ayrıca değerlendirilir.
Polonya miras belgesi Türkiye’de nasıl kullanılır?
6100 sayılı HMK m.224, yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de resmî belge vasfı taşımasını onay/tasdik sistemine bağlar ve milletlerarası sözleşmeleri saklı tutar. Polonya ile Türkiye Lahey Apostil Sözleşmesine taraf olduğundan sözleşme kapsamındaki kamu belgelerinde apostil kullanılabilir.
Belge apostillendikten sonra Türkiye’de kullanılacak nüsha Türkçeye çevrilir. HMK m.223, yabancı dildeki belgeye dayanan tarafın tercümeyi sunmasını zorunlu kılar; mahkeme resmî tercüme isteyebilir. Tapu, banka ve diğer resmî başvurularda da ilgili kurumun kabul ettiği Türkçe tercüme hazırlanır.
Apostil, Polonya noterinin kararının Türkiye’de maddi hukuk bakımından aynen uygulanmasını sağlamaz. Apostilin görevi belgeyi tasdik zinciri bakımından kullanılabilir hâle getirmektir. Mirasçılık ve Türkiye’deki malvarlığının intikali, MÖHUK ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre ayrıca çözümlenir.
MÖHUK m.20 Polonya–Türkiye mirasında nasıl uygulanır?
5718 sayılı MÖHUK m.20/1’e göre miras, ölenin millî hukukuna tabidir. Aynı fıkranın ikinci cümlesi, Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukukunun uygulanacağını açıkça düzenler. Bu nedenle Polonya vatandaşı bir kişinin Türkiye’deki evi veya arsası yönünden Türk miras hukuku devreye girer.
Ölen kişi Türk vatandaşı olup Polonya’da yerleşikse, sırf Polonya’da yaşaması nedeniyle bütün mirasın Polonya hukukuna tabi olduğu sonucu çıkarılamaz. Vatandaşlık ve malın bulunduğu yer bağlama noktaları ayrı incelenir. Çifte vatandaşlık durumunda MÖHUK m.4 hükümleri dikkate alınır.
MÖHUK m.20/2 mirasın açılması sebepleri, iktisabı ve taksimine ilişkin hükümleri terekenin bulunduğu ülke hukukuna bağlar. M.20/4 ölüme bağlı tasarrufların şekli için m.7’ye atıf yapar. MÖHUK m.21 ise taşınır ve taşınmazlar üzerindeki ayni haklarda malın bulunduğu ülke hukukunu esas alır.
Sonuç olarak Polonya belgesindeki paylar Türkiye’deki taşınmaz yönünden otomatik tescil payı değildir. Türk hukuku uygulanarak mirasçılık tespit edilir ve Türk tapu sicili buna göre güncellenir.
TMK m.598 ve Türk mirasçılık belgesi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.598, yasal mirasçılara sulh mahkemesi veya noterlikçe mirasçılık sıfatını gösteren belge verilmesini düzenler. Yabancı hukuk, yabancı nüfus kayıtları ve yabancı miras belgesi bulunan dosyalarda sulh hukuk mahkemesi yolu uygulamada önem taşır.
Polonya akt poświadczenia dziedziczenia belgesi, Türk mahkemesinin önündeki en önemli yabancı delillerden biri olabilir. Belge mirasçıları ve payları gösterdiği için yabancı aile bağlarının tespitini kolaylaştırır. Ancak mahkeme uygulanacak hukuku MÖHUK m.2 uyarınca resen belirler ve gerektiğinde yabancı hukukun içeriğini araştırır.
Türkiye’de kullanılacak mirasçılık belgesi alındıktan sonra taşınmaz, banka, araç veya şirket payı için ilgili kurumun özel intikal işlemleri yapılır. Tek bir mirasçılık belgesi bütün sicilleri kendiliğinden değiştirmez.
Türkiye’de tapu intikali
Türkiye’deki taşınmaz için ölüm belgesi, Polonya miras belgesi, apostil ve tercümeler, Türkiye’de kullanılacak mirasçılık belgesi, kimlik belgeleri ve vergi evrakı birlikte hazırlanır. Veraset ve intikal vergisi yükümlülüklerinin ardından tapu müdürlüğünde miras intikali gerçekleştirilir.
Yurt dışındaki mirasçı Türkiye’ye gelmeyecekse vekâletname düzenleyebilir. Yabancı makam önünde düzenlenen tapu vekâletnamesinde TKGM’nin 2015/5 sayılı Genelgesi ve ek kılavuzundaki açık yetki, fotoğraf, apostil/tasdik ve Türkçe tercüme şartları kontrol edilir.
İntikal sonrası satış planlanıyorsa satış yetkisi ayrıca yazılmalıdır. İntikal, taksim, satış, satış bedelini alma ve vergi/harç işlemleri farklı yetkilerdir. yurt dışından Türkiye’de miras işlemleri rehberi uygulama sırasını ayrıntılandırır.
Banka hesabı ve şirket payları
Türkiye’deki banka, Polonya miras belgesini yabancı mirasçılık dosyasının bir unsuru olarak kabul edebilir; ancak Türk mirasçılık belgesi, vergi ilişiği, kimlik ve temsil evrakını ayrıca isteyebilir. Banka hesabındaki para birden fazla mirasçıya aitse tek bir kişinin hesabına ödeme yapılabilmesi için temsil ve paylaşım durumu açıklığa kavuşturulmalıdır.
Limited şirket payı varsa TTK m.596, anonim şirket payı varsa payın niteliğine göre TTK hükümleri uygulanır. Polonya’daki mirasçılık belgesinin varlığı Türk şirket kayıtlarını kendiliğinden değiştirmez. MERSİS, ticaret sicili ve şirket içi kayıt işlemleri ayrıca yapılır.
Türkiye’de bulunan araç ve diğer sicilli mallarda da aynı temel ilke geçerlidir: yabancı belge mirasçı sıfatını destekler; intikal işlemi ilgili Türk sicil mevzuatına göre tamamlanır.
Polonya–Türkiye miras dosyası kontrol listesi
- Ölüm belgesi ve Polonya resmî ölüm kaydı,
- Akt poświadczenia dziedziczenia tam nüshası,
- Belgenin kayıt/doğrulama bilgileri,
- Apostil veya uygulanacak tasdik işlemi,
- Eksiksiz Türkçe tercüme,
- Mirasçıların pasaport/kimlik ve soybağı belgeleri,
- Varsa vasiyetname ve Polonya mahkeme kararları,
- Türkiye’deki tapu, banka, araç ve şirket kayıtları,
- Türkiye’de mirasçılık belgesi ve vergi dosyası,
- Vekille işlem yapılacaksa hedef işleme uygun özel yetkili vekâletname.
Resmî kaynaklar ve hukuki dayanaklar
- 5718 sayılı MÖHUK m.2, m.4, m.20 ve m.21.
- 4721 sayılı TMK m.598.
- 6100 sayılı HMK m.223-224.
- Polonya resmî mevzuat sistemi ELI – Noterlik Kanunu m.95e ve m.95f.
- TKGM – yurt dışında düzenlenen vekâletnameler kılavuzu.
Sık sorulan sorular
Akt poświadczenia dziedziczenia Türk veraset ilamı mıdır?
Hayır. Polonya noterlik hukukunda mirasçıları ve payları tespit eden yabancı resmî belgedir. Türkiye’de TMK m.598 uyarınca mirasçılık belgesi gereksinimi ayrıca değerlendirilir.
Polonya miras belgesine apostil gerekir mi?
Türkiye’de kullanılacak yabancı kamu belgesi HMK m.224 ve Apostil Sözleşmesi kapsamında usulüne uygun tasdik edilir.
Polonya belgesindeki paylar Türkiye’de aynen geçerli mi?
Türkiye’de bulunan taşınmaz bakımından MÖHUK m.20/1 gereğince Türk hukuku uygulanır. Paylar Türk miras hukukuna göre ayrıca belirlenir.
Belge Türkçeye çevrilmeli mi?
Evet. HMK m.223 uyarınca yabancı dildeki belgeyle birlikte tercüme sunulur; mahkeme resmî tercüme isteyebilir.
Polonya noteri her miras dosyasında bu belgeyi düzenler mi?
Hayır. Noterlik Kanunu m.95e’deki şartlar oluşmazsa veya mirasçı/vasiyet/yetki konusunda tereddüt varsa noter belgeyi düzenlemez ve mahkeme yolu gündeme gelebilir.
Türkiye’ye gelmeden tapu intikali yapılabilir mi?
Evet. TKGM şartlarına uygun, gerekli özel yetkileri içeren tasdikli ve tercümeli vekâletnameyle vekil üzerinden işlem yapılabilir.
Polonya belgesi Türkiye’deki banka hesabını almaya yeter mi?
Tek başına yeterli olduğu kabul edilmemelidir. Türk bankası mirasçılık belgesi, vergi ve temsil evrakını ayrıca isteyebilir.
Polonya mahkeme kararı varsa tanıma gerekir mi?
Kararın Türkiye’de kesin hüküm etkisi isteniyorsa MÖHUK m.58; icra etkisi isteniyorsa m.50 ve devamı değerlendirilir. Sadece yabancı resmî belge olarak delil sunulmasıyla tanıma/tenfiz aynı şey değildir.
İsimler Lehçe ve Türkçe kayıtlarda farklıysa ne yapılır?
Doğum, evlilik, nüfus ve isim denklik belgeleriyle kişinin aynı kişi olduğu ispatlanır; yabancı belgeler gereken tasdik ve tercümeyle dosyaya eklenir.
Bu içerik 12 Eylül 2026 tarihinde Polonya’nın güncel Noterlik Kanunu m.95e-m.95f metni ile 5718 sayılı MÖHUK, 4721 sayılı TMK, 6100 sayılı HMK ve TKGM düzenlemeleri karşılaştırılarak Av. Halil BAKIRCI tarafından incelenmiştir.
Polonya’dan Türkiye’de miras, tapu, banka veya şirket işlemi yürütülecekse iletişim sayfası üzerinden akt poświadczenia dziedziczenia belgesini ve Türkiye’deki malvarlığı bilgisini iletebilirsiniz. Türkiye geneli dosyalar Mersin’den yönetilmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
