Yabancı Uyruklu Kişi Türk Konsolosluğunda Vekâletname Verebilir mi? Noterlik Kanunu m.191 | 2026
Kısa ve Net Cevap
Evet. Yabancı uyruklu gerçek kişiler Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğunda vekâletname düzenletebilir. Hukuki temel 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.191‘dir: yabancı memleketlerde noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür. m.192 uyarınca bu görev konsolosluk binası içinde, Noterlik Kanununun noterlik işlemlerine ilişkin hükümleri uygulanarak yürütülür. m.193 ise konsolosluk noterliğinde uygulanacak hükümleri belirler.
Dışişleri Bakanlığının güncel Konsolosluk İşlemleri SSS’si yabancı özel şahısların Türk konsolosluklarında vekâletname düzenletebileceğini açıkça belirtmektedir. Vekâletnamenin dili Türkçedir. Türkçe bilmeyen yabancı, Noterlik Kanunu m.74 gereğince tercümanla işlem yapar. Yabancı kişinin geçerli kimlik belgesi ve gerekiyorsa onaylı Türkçe tercümesi ibraz edilir; varsa Mavi Kart da sunulabilir.
Noterlik Kanunu m.191-193 Yabancı Ülkelerde Noterlik Yetkisini Nasıl Düzenler?
Noterlik Kanunu m.191 açık biçimde “yabancı memleketlerde noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür” kuralını getirir. Bu hüküm, Türk dış temsilciliklerinin yalnız vatandaşlık veya pasaport birimi olmadığını; kanunun öngördüğü noterlik işlemlerini de yapabildiğini gösterir. Yetki kişinin vatandaşlığından değil, konsolosluk makamının noterlik görevi yapmasından kaynaklanır.
m.192, noterlik görevinin konsolosluk binası içinde görülmesini emreder. Bu nedenle gezici konsolosluk faaliyeti sırasında vekâletname, muvafakatname, azilname gibi noterlik işlemleri yapılamaz. Dışişleri Bakanlığının gezici konsolosluk duyurularında da m.192’ye dayanılarak bu sınır açıkça belirtilmektedir.
m.193 ise Noterlik Kanununun hangi hükümlerinin konsoloslar bakımından uygulanacağını düzenler. Ehliyet, tercüman, tanık, düzenleme/onaylama ve şekil hükümleri bu sistem içinde işlem görür. Bu nedenle konsoloslukta düzenlenen vekâletname sıradan bir özel belge değil, Türk noterlik mevzuatına göre oluşturulan resmî işlemdir.
Yabancı Özel Şahıslar Türk Konsolosluğunda Gerçekten Vekâlet Verebilir mi?
Dışişleri Bakanlığının güncel SSS’si bu soruya doğrudan olumlu cevap vermektedir: “Yurtdışındaki Türk Konsolosluklarında yabancı özel şahıslar da vekâletname düzenletebilirler.” Dolayısıyla Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre, Birleşik Krallık, ABD, Kanada veya başka bir ülke vatandaşı, Türkiye’de kullanacağı vekâletnameyi Türk dış temsilciliğinde düzenletebilir.
Bu imkân özellikle yabancı kişinin Türkiye’de taşınmazı bulunması, Türk mahkemesinde dava açması veya davaya cevap vermesi, banka/şirket işlemi yürütmesi, miras işlemi yapması ya da Türk vatandaşı eşi/çocuğuyla ilgili bir hukuki işlem için temsilci ataması gerektiğinde önemlidir.
Ancak “yabancı kişi” ile “yabancı şirket” aynı başvuru değildir. Şirket adına vekâlet verilecekse şirketin temsil yetkisini gösteren kuruluş, sicil ve imza yetkisi belgeleri ayrıca gerekir. Sitedeki yabancı şirket adına Türk konsolosluğunda vekâletname rehberi tüzel kişi senaryosunu ayrı ele almaktadır.
Konsoloslukta Vekâletnamenin Dili Nedir?
Türk konsolosluklarında noterlik işleminin dili Türkçedir. Yabancı kişinin ana dilinde veya bulunduğu ülkenin dilinde tek başına vekâletname oluşturulup Türk konsolosluk defterine o dilde geçirilmez. Hukuki işlem Türkçe belge olarak düzenlenir.
Bu durum yabancı kişinin Türkçe bilmesini zorunlu kılmaz. Dil engeli tercüman yoluyla aşılır. Önemli olan vekâlet veren kişinin hangi yetkileri verdiğini anlaması ve iradesinin Türkçe metne doğru aktarılmasıdır.
Vekâletnamenin Türkiye’de kullanılacak olması nedeniyle kişi ve vekil bilgileri Türk kurumlarının kayıtlarıyla uyumlu yazılmalıdır. Ad-soyadın yabancı alfabedeki yazımı ile pasaporttaki Latin harfli yazım arasında fark varsa kimlik bağlantısı açık tutulmalıdır.
Türkçe Bilmeyen Yabancı İçin Tercüman Şartı Nedir?
Noterlik Kanunu m.74, ilgili Türkçe bilmiyorsa yeminli tercüman kullanılmasını öngörür. Dışişleri Bakanlığı da yabancı özel şahısların Türk konsolosluğunda vekâlet düzenlerken Türkçe bilmemeleri halinde yanlarında yeminli tercüman bulundurmaları gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Tercümanın görevi yalnız kelimeleri çevirmek değildir. Vekâletnamenin hukuki sonuçları, verilen yetkiler, süre veya özel yetkiler ilgiliye anlaşılır biçimde aktarılmalıdır. Tercüman da işlem belgesinde usulüne uygun biçimde yer alır.
Yabancı kişi sınırlı Türkçe biliyor fakat vekâletnamenin hukuki terimlerini yeterince anlayamıyorsa görevli tercüman isteyebilir. Çünkü Noterlik Kanunu m.72 uyarınca gerçek iradenin tespiti zorunludur. Dil yeterliliği, işlemin sonuçlarını anlayacak düzeyde olmalıdır.
Yabancı Kişi Hangi Kimlik Belgesini Sunar?
Dışişleri Bakanlığı güncel SSS’sinde yabancı uyruklu kişinin kimlik belgesini ve gerekli durumda onaylı Türkçe tercümesini ibraz etmesini öngörmektedir. Geçerli yabancı pasaport da kimliğin tespitinde temel belgedir. Kişinin Türkiye ile daha önce vatandaşlık bağlantısı varsa Mavi Kartı da işlemi kolaylaştırabilir.
Kimlik belgesindeki ad, doğum tarihi, doğum yeri ve vatandaşlık bilgileri vekâletnameye doğru aktarılmalıdır. Türkiye’deki dava veya tapu dosyasında yabancı kimlik numarası mevcutsa bu numaranın da eklenmesi sonraki eşleştirme sorunlarını azaltır.
Kimlik belgesinin süresi dolmuş, fotoğrafı kişiyi tanıtmıyor veya farklı isim kullanımları varsa temsilcilik ek belge isteyebilir. Noterlik görevlisi m.72 gereği kimliği tereddütsüz tespit etmeden işleme devam edemez.
Türk Konsolosluğunda Düzenlenen Vekâletname Türkiye’de Geçerli midir?
Noterlik Kanunu m.191-193 kapsamında Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname, Türk noterlik sistemi içinde düzenlenmiş resmî belgedir. Türkiye’de kullanılabilmesi için yabancı ülke makamından apostil alınması gerekmez. Apostil, yabancı resmî belgelerin başka ülkede tanınmasını kolaylaştıran tasdik sistemidir; Türk konsolosluğunun kendi noterlik belgesi yabancı noter belgesi değildir.
Türkiye’de belgenin kullanılacağı kurum, vekâlet metninde kendi işlemi için gerekli özel yetkinin bulunup bulunmadığını ayrıca kontrol eder. Örneğin tapu satışı, sulh, feragat veya şirket hissesi işlemi genel ifadeyle yetinmeyebilir.
2019’dan beri dış temsilciliklerde düzenlenen noterlik evrakı Türkiye’deki noterlik sisteminde görüntülenebilmekte ve ilgililer belirli şartlarla örnek alabilmektedir. Bu ayrı konu aşağıdaki iç bağlantıda ayrıca ele alınmaktadır.
Yabancı Kişi Türkiye’deki Taşınmaz İçin Tapu Vekâleti Verebilir mi?
Evet. Yabancı kişi Türkiye’deki taşınmazın satışı, satın alınması, ipotek, intikal veya başka tapu işlemleri için Türk konsolosluğunda vekâletname düzenletebilir. Ancak tapu sicilinde işlem yapılmasını gerektiren vekâletnameler Noterlik Kanunu m.89 uyarınca düzenleme şeklinde yapılmalıdır.
Vekâletnamenin taşınmazı ve yetkiyi yeterli açıklıkta göstermesi gerekir. Dışişleri Bakanlığı tapu işlemlerine ilişkin vekâletnamelerde taşınmazın tapu örneği veya il, ilçe, mahalle, ada, parsel gibi kayıt bilgilerinin bulundurulmasının uygun olduğunu belirtmektedir.
Yabancının Türkiye’de taşınmaz edinme hakkı ayrıca Tapu Kanunu m.35 ve ilgili sınırlamalara tabidir. Vekâletname düzenlenebilmesi, esas işlemin tüm maddi hukuk şartlarının oluştuğu anlamına gelmez.
Yabancı Kişi Türk Avukata Konsoloslukta Dava Vekâleti Verebilir mi?
Evet. Türkiye’de baroya kayıtlı bir avukata dava, icra, arabuluculuk veya diğer hukuki işlemler için vekâletname düzenlenebilir. Vekil avukatın adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, barosu ve gerekli diğer bilgileri doğru yazılmalıdır.
HMK m.74 sulh, hâkimi reddetme, davanın tamamını ıslah, yemin teklif/kabul/iade, haczi kaldırma, iflas talebi, tahkim, konkordato, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili dava açma, sulh ve feragat gibi işlemler için özel yetki gerektiren halleri düzenler. Yapılacak işlem bu kapsama giriyorsa yetki vekâletnameye açıkça eklenmelidir.
Yabancı kişinin Türkçe bilmemesi halinde vekâletnamenin özel yetkileri de tercüman aracılığıyla açıklanmalıdır. Anlamadığı geniş yetkilerin standart metne otomatik eklenmesi doğru değildir.
Yabancı Gerçek Kişi ile Yabancı Şirket Vekâleti Arasındaki Fark Nedir?
Gerçek kişi kendi adına irade açıklar ve kimliğiyle işlem yapar. Yabancı şirket adına vekâlet veren kişi ise öncelikle şirketi temsil etmeye yetkili olduğunu ispatlamalıdır. Ticaret sicil belgesi, şirket ana sözleşmesi, yetki kararı veya imza yetkisini gösteren belgeler ülke hukukuna göre hazırlanır.
Bu şirket belgelerinin Türk dış temsilciliğinde kullanılabilmesi için tercüme ve tasdik şartları ayrıca değerlendirilir. Şirketin kayıtlı olduğu ülke ile Türkiye arasındaki belge rejimi önemlidir.
Bu sebeple gerçek kişi vekâletnamesindeki basit kimlik kontrolü, tüzel kişi adına verilen vekâlette yeterli değildir. Kullanılacak yetki zinciri baştan kurulmalıdır.
Yabancı Kişinin İşlem Ehliyeti Nasıl Kontrol Edilir?
Noterlik Kanunu m.72 noterlik görevlisinin iş yaptıracak kişinin kimliğini, adresini, işlem yapma ehliyetini ve gerçek isteğini tamamen öğrenmesini zorunlu kılar. Bu kural yabancı kişiye de aynen uygulanır.
Görevli kişinin vekâletnamenin ne anlama geldiğini anlayıp anlamadığını, kime hangi yetkiyi verdiğini ve iradesini serbestçe açıklayıp açıklamadığını değerlendirir. İleri yaş, bilişsel hastalık, baskı veya iletişim güçlüğü varsa ek inceleme yapılabilir.
Vatandaşlık farklılığı kişinin ehliyetsiz olduğu anlamına gelmez. Esas olan somut işlem anındaki ayırt etme gücü ve ilgili kişinin kendi milli hukuku bakımından ehliyet kurallarıyla milletlerarası özel hukuk değerlendirmesidir. Türkiye’de sonuç doğuran işlem için emredici Türk şekil kuralları ayrıca uygulanır.
Bulunulan Ülke Türk Konsolosluğunda Yabancıya Vekâlet Düzenlenmesini Sınırlayabilir mi?
Dışişleri Bakanlığı önemli bir uyarı yapmaktadır: bazı devletler kendi ülkelerindeki yabancı temsilciliklerde düzenlenen vekâletnameleri kendi iç işlemlerinde kabul etmeyebilir. Bu sınırlama, Türk konsolosluğunda belgenin düzenlenemeyeceği anlamına gelmez; belgenin bulunulan yabancı ülkede kullanılacağı durumda o ülke hukukunun ayrıca kontrol edilmesi gerektiğini gösterir.
Vekâletname Türkiye’de kullanılacaksa Türk konsolosluk noterliği yolu doğrudan uygundur. Ancak belge örneğin Alman, Fransız veya Amerikan kurumunda kullanılacaksa ilgili ülkenin Türk konsolosluk belgesini kabul edip etmediği önceden sorulmalıdır.
Bu ayrım özellikle aynı vekâletnamenin hem Türkiye’de hem yabancı ülkede kullanılmasının planlandığı işlemlerde önemlidir.
Türk Konsolosluğu Vekâletnamesine Apostil Gerekir mi?
Türkiye’de kullanılacak Türk konsolosluğu vekâletnamesine yabancı ülke apostili gerekmez. Belge Türk konsolosluk makamının noterlik görevi kapsamında düzenlenmiştir. Apostil konusu yabancı noter veya yabancı kamu makamınca düzenlenen belgelerde gündeme gelir.
Yabancı noterde vekâlet düzenleme tercih edilirse Lahey Apostil Sözleşmesine taraf ülkelerde apostil, ardından Türkçe tercüme ve gerekli noter onayı gerekir. Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde ise konsolosluk/dışişleri tasdik zinciri uygulanır.
Bu nedenle işlem yolunu seçerken “Türk konsolosluğu vekâleti” ile “yabancı noter vekâleti” aynı belge rejimi içinde değerlendirilmemelidir.
Yabancı Kişinin Konsolosluk Vekâleti İçin Kontrol Listesi
- Geçerli yabancı pasaport veya resmî kimlik belgesi.
- Gerekiyorsa kimlik belgesinin onaylı Türkçe tercümesi.
- Varsa Mavi Kart veya Türkiye’deki yabancı kimlik numarası.
- Vekil olacak kişinin eksiksiz kimlik bilgileri.
- Avukat ise baro ve vergi bilgileri.
- Türkçe bilinmiyorsa uygun/yeminli tercüman.
- Tapu işlemi varsa taşınmaz kayıt bilgileri.
- Şirket işlemi varsa ilgili şirket ve yetki belgeleri.
- Özel yetki gerektiren işlem varsa açık yetki metni.
- Temsilciliğin randevu, fotoğraf ve ücret şartlarının güncel kontrolü.
En Sık Yapılan Hatalar
Birinci hata “Türk konsolosluğunda yalnız Türk vatandaşları vekâlet verebilir” düşüncesidir. Dışişleri Bakanlığının güncel açıklaması bunun doğru olmadığını açıkça gösterir. İkinci hata Türkçe bilmeyen yabancının tercümansız imza atmasının yeterli sanılmasıdır.
Üçüncü hata tapu, sulh, feragat veya şirket işlemlerinde gerekli özel yetkileri metne koymamaktır. Dördüncü hata Türk konsolosluğu vekâletnamesine gereksiz yere apostil yaptırmaya çalışmaktır. Beşinci hata yabancı kişinin kendi ülkesinde kullanılacak belge bakımından o ülkenin kabul şartlarını araştırmamaktır.
Doğru işlem; kullanılacak ülkeyi, vekâletnamenin konusunu, kimlik ve dil şartlarını ve özel şekil kurallarını baştan belirlemektir.
Resmî ve İlgili Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.72, 74, 89, 191-193
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Konsolosluk İşlemleri SSS
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Noterlik İşlem ve Randevu Türleri
Sık Sorulan Sorular
Alman vatandaşı Türk konsolosluğunda vekâlet verebilir mi?
Evet. Yabancı özel kişiler Türk konsolosluklarında vekâletname düzenletebilir.
Yabancı kişinin Türkçe bilmesi şart mı?
Hayır. Türkçe bilmiyorsa Noterlik Kanunu m.74 kapsamında tercümanla işlem yapar.
Yabancı pasaport yeterli mi?
Kimlik tespiti için geçerli kimlik/pasaport ve somut işleme göre onaylı Türkçe tercüme veya ek belge istenebilir.
Türk konsolosluğu vekâletine apostil gerekir mi?
Türkiye’de kullanılması için yabancı apostil gerekmez.
Yabancı kişi tapu satış vekâleti verebilir mi?
Evet. Noterlik Kanunu m.89’un düzenleme şekli ve tapu işlemine özgü yetkiler uygulanır.
Yabancı kişi Türk avukata dava vekâleti verebilir mi?
Evet. Dava ve gerekiyorsa HMK m.74 kapsamındaki özel yetkiler açıkça yazılabilir.
Yabancı şirket için de aynı işlem mi yapılır?
Hayır. Şirket adına işlemde temsil yetkisini gösteren şirket belgeleri ayrıca gerekir.
Vekâletname yabancı ülkede de kullanılabilir mi?
İlgili yabancı ülkenin Türk konsolosluk belgesini kabul edip etmediği kendi hukukuna göre ayrıca kontrol edilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Bu rehber 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.72, 74, 89, 191, 192 ve 193 ile T.C. Dışişleri Bakanlığının yabancı özel şahısların Türk konsolosluklarında vekâletname düzenleyebileceğine ilişkin güncel resmî açıklaması esas alınarak hazırlanmıştır.
Yurt dışındaki vekâletname, tapu ve dava temsil işlemleri Mersin’den Türkiye genelindeki dosyalar bakımından takip edilmektedir.
Yurt Dışı Vekâlet İşlemleri İçin İletişim
Son mevzuat ve resmî uygulama kontrolü: 12 Eylül 2026.
Ofis Konumu
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar bu ofisten koordine edilir. İletişim ve randevu bilgileri.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
