Yurt Dışındaki Mirasçı Tereke Malını Elinde Tutana Karşı Ne Yapabilir? Miras Sebebiyle İstihkak Davası | 2026
Kısa ve net cevap: Yurt dışında yaşayan gerçek mirasçı, Türkiye’de terekenin tamamını veya belirli bir miras malını kendisini mirasçı sanarak ya da mirasçılık iddiasıyla elinde tutan kişiye karşı Türk Medeni Kanunu m.637-639 uyarınca miras sebebiyle istihkak davası açabilir. TMK m.637’ye göre yasal veya atanmış mirasçı, terekeyi veya terekeye dahil malı haksız olarak elinde bulunduran kişiden mirasçılıktaki üstün hakkına dayanarak teslim isteyebilir. TMK m.639 uyarınca iyi niyetli zilyede karşı dava, davacının kendi üstün mirasçılık hakkını ve davalının terekeyi elinde tuttuğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde mirasbırakanın ölümü veya vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; iyi niyetli olmayan zilyede karşı süre yirmi yıldır. TMK m.576 gereğince dava mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde görülür.
Miras sebebiyle istihkak davası, klasik tapu iptal davası veya ortaklığın giderilmesi davasıyla aynı değildir. Burada davacı “bu taşınmazın/payın sahibi benim” iddiasını yalnız eşya hukukuna değil, mirasçılık sıfatına dayandırır. Örneğin vasiyetname nedeniyle gerçek mirasçı olduğu hâlde tereke mallarını başka biri teslim etmiyorsa, mirasçılık belgesi sonradan düzelmişse veya gerçek mirasçı ortaya çıktığında tereke başka bir kişi tarafından mirasçı sıfatıyla elde tutuluyorsa bu dava gündeme gelebilir.
TMK m.637: miras sebebiyle istihkak davası nedir?
TMK m.637, yasal veya atanmış mirasçıya terekeyi veya terekeye dahil bir malı elinde bulundurana karşı mirasçılık sıfatındaki üstün hakkını ileri sürme imkânı verir. Bu dava külli bir miras hukuku korumasıdır; tek tek her mal için ayrı bir mülkiyet sebebi ispatlamak yerine davacının mirasçı sıfatı ve davalının tereke üzerindeki haksız mirasçılık zilyetliği incelenir.
Mahkeme davacının mirasçılık hakkını ve davalının tereke malını hangi sıfatla elinde tuttuğunu belirler. Davacı haklı bulunursa tereke veya ilgili malın iadesine karar verilebilir.
Kim dava açabilir?
Yasal mirasçı ve atanmış mirasçı dava açabilir. Yasal mirasçılık nüfus ve soybağına dayanan kanuni miras sırasından; atanmış mirasçılık ise geçerli ölüme bağlı tasarruftan doğar. Mirasçılık belgesi önemli delildir ancak kesin hüküm niteliğinde değildir; yanlış veraset ilamı gerektiğinde iptal veya düzeltilmeye konu olabilir.
Mirası reddeden, mirasçılıktan çıkarılan veya geçerli feragat nedeniyle mirasçı olmayan kişi bu sıfata dayanamaz. Davacı önce kendi mirasçılık hakkını hukuken netleştirmelidir.
Dava kime karşı açılır?
Dava, terekeyi veya tereke malını mirasçı sıfatıyla elinde bulunduran ve davacının üstün mirasçılık hakkına rağmen teslim etmeyen kişiye karşı açılır. Örneğin yanlış mirasçılık belgesiyle tereke hesabını alan kişi veya kendisini tek mirasçı sayarak malları elinde tutan kişi davalı olabilir.
Bir malı mirasçılık iddiasıyla değil, sıradan satış sözleşmesi, kira veya başka bağımsız hukuki sebebe dayanarak elinde tutan üçüncü kişiye karşı her durumda miras sebebiyle istihkak davası uygun olmayabilir. Somut zilyetlik sebebine göre tapu iptali, istihkak, alacak veya başka dava gerekir.
Terekenin tamamı mı, tek bir mal mı istenebilir?
Dava terekenin tamamına ilişkin olabileceği gibi terekeye dahil belirli taşınmaz, araç, para, şirket payı, ziynet veya başka mal üzerinde de kurulabilir. Önemli olan talep edilen malın mirasbırakanın terekesine dahil olması ve davacının mirasçılık hakkına dayanmasıdır.
Malın sonradan başka mala dönüşmesi, satılması veya gelir getirmesi hâlinde zilyetlik ve sebepsiz zenginleşme hükümleri de gündeme gelebilir. TMK m.638 zilyetliğin iadesine ilişkin genel hükümlere gönderme yapar.
TMK m.638: iyi niyetli ve kötü niyetli zilyedin iade borcu
TMK m.638’e göre miras sebebiyle istihkak davasında zilyedin iade yükümlülüğü, zilyetliğin iadesine ilişkin hükümler uyarınca belirlenir. Türk Medeni Kanunu m.993 ve devamında iyi niyetli ve iyi niyetli olmayan zilyedin elde ettiği ürünler, yaptığı giderler ve tazmin sorumluluğu farklı düzenlenmiştir.
İyi niyetli kişi, malın kendisine ait olmadığına ilişkin bilgisinin bulunmaması nedeniyle belirli korumalardan yararlanabilir. Kötü niyetli kişi ise daha ağır iade ve tazmin sorumluluğuyla karşılaşabilir. Davalının hangi tarihte gerçek mirasçıyı öğrendiği bu nedenle önemlidir.
TMK m.639: bir, on ve yirmi yıllık süreler
İyi niyetli davalıya karşı miras sebebiyle istihkak davası, davacının kendisinin mirasçı olduğunu, davalının terekeyi veya tereke malını elinde tuttuğunu ve kendi hakkının üstün olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Her hâlde mirasbırakanın ölümünden veya vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıllık üst süre vardır.
Davalı iyi niyetli değilse zamanaşımı süresi yirmi yıldır. Somut dosyada iyi/kötü niyetin ne zaman doğduğu ayrıca incelenir. Süre hesabı yapılırken mirasbırakanın ölüm tarihi, vasiyetnamenin açılma tarihi, veraset ilamının öğrenilmesi ve tereke malının kimde olduğunun öğrenildiği tarih belgelenmelidir.
Davalının iyi niyeti nasıl değerlendirilir?
Davalının kendisini haklı mirasçı sanması, elinde geçerli görünen mirasçılık belgesi bulunması veya gerçek mirasçının varlığından haberdar olmaması iyi niyet tartışmasında önemlidir. Buna karşılık gerçek mirasçıyı bildiği hâlde malı gizlemek, yanlış belgeyi bilerek kullanmak veya açık ihtara rağmen teslimden kaçınmak kötü niyet iddiasını güçlendirebilir.
İyi niyet varsayımı Türk Medeni Kanunu m.3 çerçevesinde değerlendirilir; durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kişi iyi niyet iddiasında bulunamaz.
TMK m.576: hangi mahkeme yetkilidir?
TMK m.576, miras sebebiyle istihkak davasının mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde görülmesini öngörür. Bu kural tereke taşınmazının başka ilde bulunması durumunda da miras hukukuna dayalı istihkak talebi bakımından önem taşır.
Görevli mahkeme genel olarak asliye hukuk mahkemesidir. Talep tapu iptali ve tescil gibi ayni sonuçlar içeriyorsa dava dilekçesindeki talep sonucu ve taraf yapısı buna göre kurulmalıdır.
Mirasçılık belgesi davayı kazanmak için tek başına yeterli mi?
Mirasçılık belgesi kimin hangi oranda mirasçı olduğunu gösteren güçlü bir belgedir; ancak kesin hüküm oluşturmaz. Davalı, belgenin yanlış olduğunu ileri sürebilir veya başka vasiyetname/mirasçılık belgesi sunabilir. Mahkeme maddi mirasçılık durumunu inceleyebilir.
Yurt dışındaki mirasçı nüfus kayıtları, yabancı doğum/evlilik belgeleri, tanıma kararları veya yabancı miras belgelerine dayanıyorsa bu belgelerin Türkiye’de kullanılabilirliği ayrıca sağlanmalıdır. Apostil, tasdik, tercüme ve gerektiğinde yabancı mahkeme kararının tanınması gündeme gelebilir.
Terekeye ait taşınmaz başkası adına tescil edilmişse
Tereke taşınmazı yanlış mirasçılık belgesi veya haksız işlemle başka kişi adına tescil edilmişse miras sebebiyle istihkak talebinin yanında tapu iptali ve tescil istemi gerekebilir. Taşınmaz daha sonra iyi niyetli üçüncü kişiye devredilmişse TMK m.1023 tapu siciline güven ilkesi ve m.1024 yolsuz tescil hükümleri ayrıca incelenir.
Bu nedenle davadan önce tapu kaydının tarihçesi, yevmiye numaraları ve devrin hukuki sebebi alınmalıdır. Yalnız güncel malik adına bakmak yeterli değildir.
Bankadaki para başka mirasçı tarafından çekildiyse
Yanlış veya eksik mirasçılık belgesiyle tereke hesabının tamamı çekilmişse gerçek mirasçı, bankanın ödeme sürecini ve parayı alan kişinin sıfatını incelemelidir. Para hâlen davalının malvarlığında izlenebiliyorsa miras sebebiyle istihkak; tüketilmiş veya dönüştürülmüşse iade, sebepsiz zenginleşme ve tazminat hükümleri birlikte değerlendirilebilir.
Yurt dışındaki mirasçı Türkiye’ye gelmeden dava açabilir mi?
Evet. Avukat aracılığıyla dosya yürütülebilir. Vekâletname Türk konsolosluğunda veya yabancı noterde düzenlenebilir; yabancı noter belgesi için ülkeye göre apostil/tasdik ve Türkçe tercüme gerekir. Tapu iptali, sulh, feragat veya ibra gibi özel işlemler yapılacaksa HMK m.74’teki özel yetkiler açıkça yazılmalıdır.
Genel yurt dışı temsil süreçleri için Yurt Dışında Yaşayanlar İçin Hukuki Destek; mirasın ortak taşınmaz paylaşımı için Ortaklığın Giderilmesi Rehberi incelenebilir.
Miras sebebiyle istihkak ile ortaklığın giderilmesi farkı
Miras sebebiyle istihkakta tartışma “gerçek mirasçı kim ve tereke malını kim haksız tutuyor?” sorusudur. Ortaklığın giderilmesinde ise tüm tarafların paydaş/mirasçı olduğu kabul edilir; amaç ortak mülkiyetin aynen bölünmesi veya satışla sona erdirilmesidir.
Gerçek mirasçının dışlandığı bir dosyada önce mirasçılık ve istihkak sorunu çözülmeden ortaklığın giderilmesi yapılması doğru olmayabilir.
Yurt dışındaki mirasçı için 12 maddelik kontrol listesi
- Mirasbırakanın ölüm ve son yerleşim yeri kayıtlarını alın.
- Güncel mirasçılık belgesini temin edin.
- Varsa vasiyetname ve açılma dosyasını inceleyin.
- Tereke malının kimde ve hangi hukuki sebeple bulunduğunu belirleyin.
- Taşınmazsa tapu tarihçesini alın.
- Bankaysa ödeme/çekim belgelerini talep edin.
- Kendi üstün mirasçılık hakkınızı ne zaman öğrendiğinizi belgeleyin.
- Davalının zilyetliğini ne zaman öğrendiğinizi kaydedin.
- TMK m.639 bir yıllık süreyi hesaplayın.
- İyi niyetli/kötü niyetli davalıya göre on/yirmi yıllık üst süreyi kontrol edin.
- Dava sonucuna göre tapu iptali, iade veya tazminat taleplerini birlikte değerlendirin.
- Yurt dışından vekâletnameyi gerekli özel yetkilerle hazırlayın.
Resmî kaynaklar
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – m.3, 576, 637-639, 993 ve devamı, 1023-1024
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu – m.74
Sık Sorulan Sorular
Miras sebebiyle istihkak davası kim açabilir?
Yasal veya atanmış gerçek mirasçı, üstün mirasçılık hakkına dayanarak açabilir.
Dava süresi kaç yıl?
İyi niyetli davalıya karşı öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde on yıl; iyi niyetli olmayan davalıya karşı yirmi yıllık süre uygulanır.
Yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mi?
Miras sebebiyle istihkak için TMK m.576 uyarınca mirasbırakanın son yerleşim yeri esas alınır.
Mirasçılık belgesi kesin midir?
Hayır. Mirasçılık belgesi aksi ispatlanabilen bir belgedir; yanlışsa iptal veya düzeltilmesi mümkündür.
Taşınmaz üçüncü kişiye satılmışsa ne olur?
Tapu siciline güven, iyi niyet ve yolsuz tescil hükümleri TMK m.1023-1024 çerçevesinde ayrıca incelenir.
Bankadaki miras parası çekilmişse istenebilir mi?
Koşullara göre miras sebebiyle istihkak, iade, sebepsiz zenginleşme veya tazminat talepleri gündeme gelebilir.
Ortaklığın giderilmesiyle aynı dava mı?
Hayır. İstihkak mirasçılık hakkına dayalı teslim davasıdır; ortaklığın giderilmesi kabul edilen ortak mülkiyeti sona erdirir.
Yurt dışından açılabilir mi?
Evet. Uygun vekâletnameyle avukat aracılığıyla takip mümkündür.
Davalı gerçek mirasçıyı bilmiyorsa sorumlu değil mi?
İyi niyet iade yükümlülüğünü tamamen kaldırmaz; iade kapsamı ve zamanaşımı iyi/kötü niyete göre farklılaşır.
Vasiyetname nedeniyle mirasçıysam da açabilir miyim?
Evet. Atanmış mirasçı da TMK m.637 kapsamında davacı olabilir.
Türkiye geneli dosya takibi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin/Akdeniz’dedir. Yurt dışındaki mirasçının istihkak dosyasında mirasçılık belgesi, vasiyetname, tapu veya banka kayıtları, zilyetliğin hukuki sebebi, öğrenme tarihleri ve vekâletname birlikte incelenir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
