Tapuda Yevmiye Numarası Nedir? Başvuru Sırası ve Tescilin Etkisi | TMK 1002–1022 (2026)

Tapu işlemlerinde taraflar çoğu zaman yalnız sonuç belgesine bakar: satış yapıldı mı, ipotek konuldu mu, tapu kimin adına geçti mi? Oysa tapu sicili, istemin müdürlüğe ulaştığı andan tescilin kütüğe işlenmesine kadar kronolojik bir sistem içinde çalışır. Bu kronolojinin ana kaydı yevmiye defteridir. Türk Medenî Kanunu m.1002, tescil isteminin kim tarafından ve hangi konuda yapıldığının istem sırasına göre derhâl yevmiyeye yazılmasını emreder.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Yevmiye sistemi özellikle yarışan haklar bakımından önemlidir. Aynı taşınmaz hakkında bir satış işlemi sürerken haciz, mahkeme tedbiri veya ikinci bir ayni hak talebi tapu müdürlüğüne ulaşabilir. Bu durumda işlemlerin yalnız nihai saatine veya tarafların sözlü anlatımına bakılmaz; resmî yevmiye sırası ve her istemin kanunen gerekli belgelerle tamamlanıp tamamlanmadığı değerlendirilir.

1. TMK m.1002 ne düzenler?
2. Yevmiye numarası nedir?
3. Başvuru sırası neden önemlidir?
4. Belgeler eksikse yevmiye etkisi ne olur?
5. TMK m.1022 ile bağlantı
6. Satış ve haciz aynı günse neye bakılır?
7. İpoteklerde yevmiye sırası
8. Tedbir ve kamu kurum yazıları
9. Yevmiye kaydı nasıl incelenir?
10. Sık sorulan sorular

TMK m.1002 Yevmiye Defteri İçin Ne Söyler?

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.1002 iki temel kural içerir. İlk olarak tapu kütüğüne tescil istemleri; isteyenin kimliği ve istemin konusu belirtilerek istem sırasına göre derhâl yevmiye defterine yazılır. İkinci olarak bu işlemlerin dayanağı olan belgeler özenle sıraya konulur ve saklanır.

Kanunun “derhâl” ve “istem sırasına göre” ifadelerini birlikte kullanması tesadüf değildir. Tapu sicilinde sonradan gelen talebin önce gelen talebin önüne geçirilmesini engelleyen kronolojik kayıt düzeni kurulur. Yevmiye, müdürlükteki işlemin sıraya giriş anını resmîleştirir.

Tapu sicilinin yalnız kütükten değil yevmiye, belgeler ve resmî planlardan da oluşmasının nedeni budur. Bu yapının tamamı TMK m.997 tapu sicili rehberinde açıklanmıştır. Güncel kütük sonucu tek başına geçmiş işlem sırasını göstermez; yevmiye ve dayanak belgelere inilmesi gerekir.

Yevmiyeye kayıt, tek başına her zaman nihai tescilin gerçekleştiği anlamına gelmez. İstemin hukuki ve belgesel şartları ayrıca bulunmalıdır. Ancak gerekli şartlar mevcutsa TMK m.1022 tescilin etkisini yevmiye tarihine bağlar.

Tapu Yevmiye Numarası Nedir?

Yevmiye numarası, belirli bir tapu isteminin yevmiye defterine hangi sıra ile kaydedildiğini gösteren resmî işlem referansıdır. İşlem tarihiyle birlikte okunduğunda başvuruların kronolojisini kurmaya yarar.

Bir taşınmazın tedavül kayıtlarında satış, bağış, ipotek, terkin veya düzeltme gibi işlemler yevmiye tarih ve numaralarıyla izlenebilir. Dava dosyasında yalnız “2018 yılında satıldı” şeklinde genel bilgi yerine tescile dayanak yevmiye kaydının belirtilmesi, arşiv belgesine erişimi ve işlem zincirinin doğrulanmasını kolaylaştırır.

Yevmiye numarası tapu senedindeki ada ve parsel numarasıyla aynı şey değildir. Ada-parsel taşınmazı tanımlar; yevmiye numarası işlemi tanımlar. Bir taşınmaz üzerinde yıllar içinde çok sayıda yevmiye kaydı oluşabilir.

Aynı yevmiye kapsamında birden fazla taşınmaza ilişkin işlem bulunması da mümkündür. Bu nedenle yevmiye numarası incelenirken işlem konusu taşınmaz, hak türü, taraflar ve dayanak belgeler birlikte kontrol edilir.

Yevmiye Başvuru Sırası Neden Hukuken Önemlidir?

Tapu sicili ayni hakların açıklığını ve sırasını sağlayan sistemdir. Birden fazla istemin aynı taşınmaz üzerinde yarıştığı durumda hangisinin önce sisteme girdiği önem kazanır. TMK m.1002’nin istem sırası kuralı, müdürlüğün kayıt düzenini belirler; TMK m.1022 ise şartları bulunan tescilin etkisini yevmiye kaydına bağlar.

Bu nedenle işlem sırası tarafların tapu binasına geliş saatine göre değil resmî yevmiye kaydına göre belirlenir. Randevu saati, SMS saati veya banka ödeme saati tek başına ayni hak sırasını tayin etmez.

Yevmiye sırası özellikle ipotek dereceleri, haciz ile satışın zamanlaması, mahkeme tedbiri, terkin ve yeni tescil istemlerinin kesiştiği dosyalarda önemlidir. Her kaydın yevmiye zamanı ve hukuki dayanağı ayrı çizelgeye işlenmelidir.

Sicilde tarih ve sıra hatası bulunduğu iddia ediliyorsa yalnız ekran görüntüsüyle yetinilmemelidir. Yevmiye defteri, istem belgesi, resmî senet, kurum yazısı ve kütük kaydı birlikte celp veya temin edilmelidir.

Tescil Belgeleri Eksikse Yevmiye Kaydı Tek Başına Hak Doğurur mu?

Hayır. Yevmiyeye istem kaydedilmiş olması, kanunen gerekli hukuki sebep ve yetki belgeleri bulunmadan ayni hakkın geçerli biçimde doğduğu anlamına gelmez. TMK m.1015, tescil talebinde bulunan kişinin tasarruf yetkisi ve hukuki sebebi belgelemesini; TMK m.1016 ise belgelerdeki noksanlığın sonucunu düzenler.

TMK m.1022 de tescilin etkisinin yevmiye tarihinden başlamasını, kanunen öngörülen belgelerin isteme eklenmiş olması veya geçici tescil hâlinde belgelerin uygun zamanda tamamlanması koşuluna bağlar. Bu nedenle “yevmiye numaram önce, kesin olarak hakkım doğdu” şeklinde koşulsuz bir sonuç kurulamaz.

Belge eksikliği ile işlemin hukuki sebebinin yokluğu da aynı değildir. Yetkiyi tamamlayan belgenin sonradan sunulabilmesi ile satış veya rehin için geçerli hukuki sebebin hiç bulunmaması farklı değerlendirilir. Tapu müdürlüğünün istemi reddetmesi veya geçici tescil şerhi imkânı TMK m.1016 şartlarıyla belirlenir.

Bu nedenle uyuşmazlıkta yevmiye numarası kadar o yevmiyenin dayanak belge seti de alınmalıdır. TMK m.1002 ikinci fıkra, dayanak belgelerin özenle sıraya konulup saklanmasını açıkça emreder.

TMK m.1022 Tescilin Etkisini Neden Yevmiye Tarihine Bağlar?

TMK m.1022’ye göre ayni haklar kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır. Ancak tescilin etkisi, gerekli belgeler isteme eklenmişse yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinden başlar. Böylece işlem tamamlanırken geçen idari süre, şartları eksiksiz başvuru yapan kişinin hak sırasını geriye düşürmez.

Bu sistem, tapu müdürlüğünün işlem yoğunluğu nedeniyle tescili daha sonra kütüğe işlemesinin başvuru sahibine sıra kaybı yaratmasını önler. Bunun karşılığında kanun belge koşulunu arar. Hak etkisinin geriye yürüdüğü an, eksiksiz hukuki istemin yevmiyeye girdiği andır.

Geçici tescil şerhinde de kanun, belgelerin uygun zamanda tamamlanmış olması şartıyla yevmiye tarihinin korunmasına imkân tanır. Ancak geçici tescil şerhinin kurulması ayrı kanuni şartlara bağlıdır; her eksik başvuru otomatik olarak geçici tescile dönüşmez.

Yevmiye tarihi ile tescil tarihi arasındaki ayrım, tapu iptal ve tescil, sıra, rehin ve zarar davalarında önem taşıyabilir. Dava dilekçesinde hangi tarihin hangi hukuki sonucu doğurduğu açıkça ayrılmalıdır.

Satış Başvurusu ile Haciz Aynı Gün Tapuya Ulaşırsa Ne İncelenir?

Aynı taşınmaz hakkında satış işlemi ile haciz bildiriminin yakın zamanlarda tapuya ulaşması hâlinde genel cümlelerle “satış önceydi” veya “haciz sonra geldi” denilmemelidir. İlgili satış isteminin yevmiye kayıt zamanı, haciz yazısının müdürlüğe ulaştığı ve yevmiyeye işlendiği zaman, satış için gerekli belgelerin eksiksiz bulunup bulunmadığı ve kütükte yapılan işlemler birlikte incelenir.

İcra dairesinin haciz bildirimi tapu siciline işlenirken İcra ve İflas Kanunu ile tapu mevzuatı birlikte uygulanır. Haczin maddi ve usuli geçerliliği yalnız tapu yevmiye numarasıyla çözülemez; fakat kayıt sırası uyuşmazlığın önemli delilidir.

Satış randevusunun daha önce alınmış olması satışın ayni hak etkisinin daha önce doğduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde harç ödemesinin yapılmış olması da tek başına mülkiyeti geçirmez. Taşınmaz mülkiyetinin devri için resmî işlem ve tescil sistemi tamamlanmalıdır.

Satış öncesi güncel takyidat kontrolünün işlem anına kadar sürdürülmesi bu nedenle önemlidir. Eski tarihli tapu kayıt örneği, işlem günü gelen haciz veya tedbiri göstermeyebilir.

İpoteklerde Yevmiye Sırası Ne İşe Yarar?

Taşınmaz rehni hukukunda derece ve sıra esasları ayrı hükümlere tabidir. Bunun yanında ipotek kurulmasına ilişkin tescil isteminin yevmiyeye giriş zamanı, tescilin etkisinin başlangıcında önem taşır. Aynı taşınmaz üzerinde kısa aralıklarla birden fazla rehin işlemi veya rehin ile satış işlemi yapılıyorsa bütün yevmiye kayıtları karşılaştırılmalıdır.

Ortak tapu kütüğü sayfasına ilişkin özel riskler için TMK m.1000 ortak sayfa ve rehin rehberi incelenebilir. Ortak sayfaya yapılan rehin, o sayfada bulunan bütün taşınmazları bağlayabilir.

İpotek borcunun ödenmesi de tapudaki rehin kaydını kendiliğinden silmez. Terkin için gerekli işlem yapılmalıdır. Bu süreçte terkin isteminin yevmiye kaydı ile yeni satış veya rehin işlemlerinin sırası kontrol edilir.

Banka yazısı, borcu yoktur belgesi ve tapudaki terkin aynı hukuki işlem değildir. Kütükte ipotek kaydı devam ettiği sürece üçüncü kişiler güncel sicil üzerinden değerlendirme yapar.

Mahkeme Tedbiri ve Kamu Kurumu Yazılarında Yevmiye Neden Önemlidir?

Mahkemelerin ihtiyati tedbir kararları, icra dairelerinin haciz yazıları ve yetkili kurumların tapuya şerh veya beyan işlenmesini gerektiren yazıları müdürlüğe ulaştığında kayıt süreci resmî sisteme alınır. Bu tür işlemlerde karar tarihi ile tapu müdürlüğüne ulaşma ve sicile işlenme zamanı farklı olabilir.

Uyuşmazlıkta “mahkeme kararı daha eski tarihliydi” demek tek başına tapu sırasını açıklamaz. Kararın ne zaman verildiği, ne zaman gönderildiği, tapuya ne zaman ulaştığı ve hangi yevmiye ile işlendiği ayrı ayrı gösterilmelidir.

Özellikle üçüncü kişinin iyi niyeti, tasarruf yetkisinin sınırlanması veya sicile güven iddialarında işlem kronolojisi önemlidir. Ancak her uyuşmazlıkta yalnız yevmiye tarihiyle sonuç kurulmaz; maddi hukuk hükümleri, tedbirin kapsamı ve tarafların bilgisi ayrıca değerlendirilir.

Bir Tapu Dosyasında Yevmiye Kronolojisi Nasıl Kurulur?

1. Uyuşmazlık konusu taşınmazın güncel tapu kaydını alın.
2. İlgili satış, rehin, haciz, tedbir, terkin ve düzeltme işlemlerinin yevmiye numaralarını çıkarın.
3. Her yevmiye için tarih ve işlem sırasını kaydedin.
4. İstemi yapan kişi veya kurumu belirleyin.
5. İşlemin konusunu ayrı sütunda gösterin.
6. Dayanak resmî senet, mahkeme kararı, icra yazısı veya diğer belgeyi eşleştirin.
7. Belgenin işlem anında tam olup olmadığını kontrol edin.
8. Geçici tescil şerhi varsa kurulma ve tamamlanma tarihini ekleyin.
9. Kütükteki nihai tescil veya terkin sonucunu karşılaştırın.
10. TMK m.1022 bakımından hak etkisinin başlangıç tarihini hukuki şartlarla birlikte belirleyin.

Web Tapu üzerinden yapılan ön başvuru veya elektronik süreç yevmiye sisteminin maddi hukuk etkisini kaldırmaz. Uzaktan işlem süreci için Web Tapu rehberi kullanılabilir.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.1002, m.1015, m.1016 ve m.1022
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü – tapu sicili ve işlem hizmetleri
• TKGM Web Tapu Sistemi
• Resmî Gazete – güncel tapu mevzuatı

Tapu Yevmiye Numarası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tapuda yevmiye numarası neyi gösterir?

Tescil isteminin yevmiye defterine hangi sırada kaydedildiğini gösteren resmî işlem referansıdır.

Yevmiye numarası parsel numarası mıdır?

Hayır. Ada-parsel taşınmazı, yevmiye numarası ise belirli tapu işlemini tanımlar.

Yevmiyeye girmek mülkiyeti tek başına geçirir mi?

Hayır. Ayni hakkın doğması için kanuni tescil ve hukuki sebep şartları bulunmalıdır.

Tescilin etkisi hangi tarihten başlar?

TMK m.1022 uyarınca gerekli belgeler isteme eklenmişse tescilin etkisi yevmiye defterine kayıt tarihinden başlar.

Randevuyu önce almak hak sırası sağlar mı?

Hayır. Randevu zamanı ile tapu yevmiye kaydı aynı şey değildir.

Harç ödeme saati tapu sırasını belirler mi?

Hayır. Harç ödeme işlemi önemli olmakla birlikte ayni hak sırası tapu sicili ve yevmiye hükümlerine göre belirlenir.

Satış ile haciz aynı günse hangisi önce olur?

İstemlerin tapuya giriş sırası, yevmiye kayıtları, gerekli belgelerin tamamlığı ve ilgili icra-tapu hükümleri birlikte incelenir.

Yevmiye belgesi dava için istenebilir mi?

Evet. Uyuşmazlıkla ilgili tapu müdürlüğü kayıtları mahkemece celp edilebilir; ilgisini inanılır kılan kişi TMK m.1020 şartlarıyla sicil ve belge örneği isteyebilir.

İpotek borcu ödenince yevmiyesiz silinir mi?

Hayır. Borcun ödenmesiyle tapudaki rehin kaydının terkini ayrı işlemdir ve gerekli terkin talebi sicile alınır.

Geçici tescilde eski yevmiye tarihi korunabilir mi?

TMK m.1022, kanuni şartlarla geçici tescil hâlinde belgelerin uygun zamanda tamamlanması durumunda yevmiye tarihinin etkisini kabul eder.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →