İşaretsiz Kavşakta Sağdan Gelen Araç Geçiş Hakkı | KTK 57 ve 84 (2026)

Trafik Kazaları · Güncel kontrol: 15 Eylül 2026

Kısa ve net cevap

Trafik zabıtası, ışıklı işaret veya geçiş üstünlüğünü belirleyen levha bulunmayan ve yolların birbirine göre ana yol-tali yol niteliği taşımadığı eşdeğer kavşakta, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.57/1-c-2 uyarınca motorlu araçlardan soldaki sürücü sağdan gelen araca geçiş hakkı vermek zorundadır. Sağdan gelen araç kuralı yalnız bu şartlarda uygulanır. Kavşakta DUR, YOL VER, ana yol levhası, trafik ışığı veya ana yol-tali yol ilişkisi varsa öncelikle o özel düzen uygulanır. Sağdan gelen araca geçiş hakkı vermeme, kazanın oluşumuna neden olmuşsa KTK m.84/1-h kapsamında kavşakta geçiş önceliğine uymama nedeniyle asli kusur değerlendirmesine yol açar. Bununla birlikte sağdan gelen sürücünün hız, ters yön, şerit veya başka bir ihlali kazaya etkiliyse bu davranış da ayrıca değerlendirilir.

KTK m.57’ye Göre Sağdan Gelen Araç Kuralı

KTK m.57, kavşaklarda geçiş hakkını tek bir cümleyle değil, kavşağın niteliğine göre farklı kurallarla düzenler. Kavşağa yaklaşan her sürücü öncelikle hızını azaltmak, dikkatli olmak ve geçiş hakkı bulunan araçların önce geçmesine imkân vermek zorundadır. Trafik görevlisi, ışıklı işaret veya levhayla özel bir düzen kurulmamışsa maddenin devamındaki sıralama uygulanır.

Eşdeğer kavşak bakımından temel kural KTK m.57/1-c-2’dir. Motorlu araçlardan soldaki sürücü, sağdan gelen araca geçiş hakkı verir. Bu kural, şehir içindeki işaretsiz mahalle kavşaklarında sık uygulanır. Ancak kuralın uygulanabilmesi için yolların gerçekten eşdeğer olması gerekir. Yollardan biri ana yol, diğeri tali yol ise sağdan gelen kuralı değil, tali yoldan çıkan sürücünün ana yoldan gelene yol vermesi kuralı uygulanır.

Karayolları Trafik Yönetmeliği m.109 da aynı sistemi ayrıntılandırır. Bu nedenle kaza tutanağı hazırlanırken yalnız araçların sağdan veya soldan gelmesi değil, kavşağın işaretli olup olmadığı, yolların sınıfı ve trafik düzenlemesi de açıkça kaydedilmelidir.

Eşdeğer Kavşak Nasıl Belirlenir?

Eşdeğer kavşak, kesişen yollar arasında trafik işareti veya hukuki yol niteliği bakımından bir üstünlük kurulmamış kavşaktır. Bir yolun fiziksel olarak daha geniş olması tek başına onu ana yol yapmaz. Benzer biçimde bir yolun daha yoğun kullanılması veya asfaltının daha yeni olması da geçiş hakkını kendiliğinden değiştirmez.

Kavşağın eşdeğer olup olmadığı belirlenirken DUR ve YOL VER levhaları, ana yol levhası, yol çizgileri, belediye veya Karayolları işaretleme kayıtları ve varsa kavşak planı incelenir. Kaza tarihindeki durum esastır. Sonradan takılan levha, daha önceki kazada hangi kuralın uygulanacağını geriye dönük olarak değiştirmez. Bu nedenle olay günü çekilmiş fotoğraflar önemlidir.

Kaza tespit tutanağında “eşdeğer kavşak” yazılması da tek başına kesin değildir. Taraflardan biri kavşakta öncelik levhası bulunduğunu ileri sürüyorsa levhanın konumu ve hangi yöndeki sürücüye hitap ettiği belirlenmelidir. Kroki, bu unsurları göstermiyorsa eksik değerlendirme söz konusu olur.

Sağdan Gelen Kuralı Hangi Kavşaklarda Uygulanmaz?

Kavşakta çalışan trafik ışığı varsa sürücüler ışıklı işaret cihazına uyar. Trafik görevlisi kavşağı yönetiyorsa görevlinin işareti esas alınır. DUR, YOL VER veya ana yol-tali yol ilişkisini gösteren levhalar varsa bu özel düzen sağdan gelen genel kuralından önce uygulanır. Dönel kavşakta ise KTK m.57/1-b-6 uyarınca kavşağa gelen sürücü, kavşak içinde bulunan araca geçiş hakkı verir.

Tali yoldan ana yola çıkan sürücü bakımından KTK m.57/1-b-5 uygulanır. Bu konu tali yoldan ana yola çıkarken kaza rehberimizde ayrıntılıdır. Otopark, garaj veya mülk çıkışından karayoluna katılımda ise KTK m.57/1-b-7 devreye girer. Otoparktan çıkarken trafik kazası yazımız bu ayrımı açıklar.

Bu nedenle “sağımdan geldi, kesin geçiş hakkı onundu” şeklindeki soyut ifade yeterli değildir. Önce kavşağın hukuki niteliği belirlenmeli, ardından doğru bent uygulanmalıdır.

Sağdan Gelene Yol Vermemek Asli Kusur mudur?

KTK m.84/1-h, kavşaklarda geçiş önceliğine uymamayı asli kusur hâli olarak sayar. Eşdeğer kavşakta soldaki sürücü sağdan gelen araca geçiş hakkı vermeden kavşağa girer ve bu ihlal çarpışmaya neden olursa asli kusur değerlendirmesi yapılır. Fakat asli kusur kavramı, diğer sürücünün hiçbir kusurunun bulunamayacağı anlamına gelmez.

Sağdan gelen araç kırmızı ışık ihlali yapmışsa zaten kavşak eşdeğer ve işaretsiz değildir; farklı norm uygulanır. Sağdan gelen sürücü ters yönden geliyor, karşı şeridi kullanıyor veya güvenli olmayan hızla kavşağa giriyorsa bu davranışlar ayrıca kusur incelemesine girer. Kusur oranı, her ihlalin kazanın meydana gelmesine etkisi üzerinden belirlenir.

Sigorta şirketinin ilk kusur değerlendirmesi mahkeme veya tahkim bakımından kesin hüküm değildir. Olay yeri görüntüsü, kamera kaydı, yol işaretleri ve teknik bilirkişi raporu ilk oranı değiştirebilir. Kusur oranına itiraz yazımızda bu süreci ayrıca açıklıyoruz.

Sağdan Gelen Araç Aşırı Hızlıysa Ne Olur?

Geçiş hakkına sahip olmak sürücüyü KTK m.52’deki hız yükümlülüğünden kurtarmaz. Her sürücü hızını görüş, yol, hava, trafik ve aracın teknik özelliklerine göre ayarlamak zorundadır. Kavşağa yaklaşırken görüş sınırlıysa, geçiş hakkı bulunduğunu düşünen sürücünün de gerekli yavaşlamayı yapması gerekir.

Hız iddiası teknik delille ortaya konulmalıdır. Kamera görüntüsündeki mesafe-zaman analizi, fren izleri, araçların hasar dağılımı, çarpışma sonrası hareket, elektronik veri ve yolun fiziksel ölçüleri kullanılabilir. “Çok hızlı geliyordu” biçimindeki beyan tek başına güvenilir hız hesabı değildir.

Normal hızda seyir hâlinde kaza önlenebilecekse ve aşırı hız çarpışmanın oluşmasına etkili olmuşsa bu katkı kusur oranına yansır. Buna karşılık soldaki aracın çok kısa mesafede aniden kavşağa çıkması nedeniyle kazanın normal hızda da kaçınılmaz olduğu teknik olarak belirlenirse sonuç farklı olur.

Görüş Engeli Olan İşaretsiz Kavşakta Sürücü Ne Yapmalıdır?

Mahalle aralarında park edilmiş araçlar, duvar, ağaç veya yapı köşeleri kavşak görüşünü azaltabilir. Görüşün kısıtlı olması geçiş hakkı kuralını ortadan kaldırmaz. Sürücü kavşağa, görebildiği mesafede durabileceği ve tehlikeyi kontrol edebileceği hızla yaklaşmalıdır. Kavşağa kontrolsüz biçimde girmek, diğer sürücünün hatası bulunsa dahi ayrı bir dikkat ve özen ihlali oluşturabilir.

Görüş engeli yol tasarımı veya bakım eksikliğinden kaynaklanıyorsa KTK m.13 uyarınca yolun yapım, bakım ve işletiminden sorumlu kuruluşun trafik güvenliğini sağlama yükümlülüğü ayrıca incelenir. Görüşü kapatan izinsiz reklam, şantiye malzemesi veya özel kişiye ait başka bir unsur varsa TBK m.49 çerçevesinde özel kişinin sorumluluğu gündeme gelebilir.

Bu tür dosyalarda yalnız sürücüler arasındaki kusur dağılımına odaklanmak eksik kalabilir. Yol veya üçüncü kişi kaynaklı tehlike ile kaza arasında uygun nedensellik varsa birden fazla sorumlu aynı zarara bağlı olarak farklı hukuki sebeplerden sorumlu tutulabilir.

İşaretsiz Kavşak Kazasında Hangi Deliller Toplanmalıdır?

Öncelikle kavşağın bütün kollarını gösteren fotoğraflar alınmalıdır. Trafik levhası olmadığı iddia ediliyorsa bunu gösterecek geniş açı kayıtlar önemlidir. Yol çizgileri, yolun tek veya çift yön olması, park edilen araçlar ve görüş engelleri fotoğraflanmalıdır. Kaza yeri krokisinde araçların hangi yönden geldiği açıkça gösterilmelidir.

Kamera kayıtları, hangi aracın kavşağa önce girdiğini ve sürücülerin yaklaşık hızlarını değerlendirmek için güçlü delildir. Belediye, işyeri, konut, site ve araç içi kamera kayıtları hızla silinebileceğinden korunmaları geciktirilmemelidir. Ham görüntü dosyasının tarih-saat bilgisiyle saklanması gerekir.

Çarpışma noktası ve araç hasarları da önemlidir. Bir aracın ön kısmının diğer aracın yan bölümüne çarpması, tek başına kusuru belirlemese de araçların konumuna ilişkin teknik bilgi verir. Fren izi, yol üzerindeki parçalar ve araçların çarpışma sonrası durdukları yer de uzman incelemesinde kullanılır.

Bilirkişi raporu, kavşağın eşdeğer olduğunu neden kabul ettiğini ve KTK m.57’nin hangi bendini uyguladığını açıkça göstermelidir. Ana yol-tali yol ihtimali araştırılmadan yalnız “sağdan gelen araç önceliklidir” denilmesi denetime elverişli değildir.

Sigorta, İşleten ve Tazminat Sorumluluğu

Motorlu aracın işletilmesinden doğan zarar bakımından KTK m.85 işletenin sorumluluğunu düzenler. İşleten ile sürücü farklı kişiler olabilir. Ruhsat sahibi, uzun süreli kiracı veya aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işleten kişi yönünden sıfat incelemesi yapılır. Ayrıntılı açıklama için araç işleteni kimdir? rehberimize bakılabilir.

Aracın onarım bedeli, koşulları varsa değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı ayrı zarar kalemleridir. Yaralanma varsa TBK m.54 bedensel zararlar, TBK m.56 manevi tazminat ve KTK m.98 tedavi giderleri bakımından ayrıca değerlendirme yapılır. Sigorta teminatı her zarar kalemini aynı şekilde karşılamaz; poliçe kapsamı ayrı incelenmelidir.

Zorunlu trafik sigortacısına karşı dava veya tahkim yoluna başvurmadan önce KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılır. Gerekli belgeler tamamlandıktan sonra KTK m.99’daki sekiz iş günlük ödeme düzenlemesi uygulanır. KTK m.97 başvuru ve KTK m.99 ödeme süresi rehberlerimiz bu aşamaları açıklar.

Tazminat taleplerinde KTK m.109’daki iki ve on yıllık zamanaşımı sistemi uygulanır. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa bu uzun süre tazminat talebinde de uygulanabilir. Süre hesabı için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımız incelenebilir.

Yaralanmalı Kazada Ceza Sorumluluğu

İşaretsiz kavşakta geçiş hakkı ihlali nedeniyle bir kişi yaralanmışsa sürücünün davranışı TCK m.89’daki taksirle yaralama bakımından incelenir. Ölüm meydana gelmişse TCK m.85 taksirle öldürme hükümleri gündeme gelir. Ceza sorumluluğunda sürücünün dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal edip etmediği, neticenin öngörülebilirliği ve ihlal ile sonuç arasındaki nedensellik değerlendirilir.

Trafik kusur raporu önemli delildir fakat ceza mahkemesinin hukuki değerlendirmesinin yerini tutmaz. Kusur raporunda yanlış kavşak kuralı uygulanmışsa veya yolun eşdeğer olup olmadığı araştırılmamışsa rapora gerekçeli itiraz edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

1. Her kavşakta sağdan gelen araç mı geçer?

Hayır. Sağdan gelen kuralı, geçiş hakkını belirleyen görevli, ışık veya levha bulunmayan ve yolların eşdeğer olduğu kavşaklarda uygulanır.

2. Ana yoldaki araç soldan geliyorsa yine de sağdan gelene yol verir mi?

Hayır. Ana yol-tali yol ilişkisi varsa KTK m.57’nin ana yola öncelik veren özel kuralı uygulanır.

3. Sağdan gelen araç hızlıysa kusurlu olabilir mi?

Evet. Geçiş hakkı hız kurallarını ortadan kaldırmaz. Hızın kazaya nedensel etkisi teknik olarak belirlenir.

4. Levha yoksa yolun ana yol olduğu nasıl ispatlanır?

Yetkili idarenin yol ve işaretleme kayıtları, kavşak planı ve diğer resmi belgeler incelenir. Fiziksel genişlik tek başına yeterli değildir.

5. Kavşağa önce giren araç her zaman haklı mıdır?

Hayır. Geçiş hakkı kuralı ve sürücülerin ihlalleri birlikte değerlendirilir. Kavşağa önce girmiş olmak kanuni önceliği tek başına değiştirmez.

6. Tutanakta eşdeğer kavşak yazması kesin midir?

Hayır. Fotoğraf, levha kayıtları ve resmi yol bilgileriyle hatalı tespit düzeltilebilir.

7. Sigorta şirketi kusur oranını değiştirebilir mi?

Yeni deliller ve itiraz üzerine kusur değerlendirmesi değişebilir. Tahkim ve mahkeme de ilk oranla bağlı değildir.

8. Yaralanma varsa manevi tazminat istenir mi?

TBK m.56’daki şartlar oluşmuşsa bedensel zarar gören kişi manevi tazminat talep edebilir.

9. Trafik sigortasına başvuru zorunlu mu?

Dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu öncesinde KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılmalıdır.

10. Zamanaşımı hangi maddede?

Trafik kazasından doğan maddi zarar tazminatı taleplerinin özel zamanaşımı KTK m.109’da düzenlenir.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 2918 sayılı KTK ve Karayolları Trafik Yönetmeliği
• Karayolları Genel Müdürlüğü
• Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı
• SEDDK
• Sigorta Tahkim Komisyonu

Somut kazada kaza tarihindeki trafik işaretleri, kavşak niteliği, kamera, hız ve araç konumları birlikte incelenmelidir.