Ara Dinlenmesi Kaç Dakikadır? İş Kanunu m.68: 15 Dakika, 30 Dakika ve 1 Saat | 2026

İş Hukuku · Güncel kontrol: 15 Eylül 2026

Kısa ve net cevap

4857 sayılı İş Kanunu m.68’e göre günlük çalışma süresi dört saat veya daha kısa ise en az 15 dakika; dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar — yedi buçuk saat dahil — ise en az 30 dakika; yedi buçuk saatten fazla ise en az 1 saat ara dinlenmesi verilmelidir. Bu süreler asgari olup aralıksız verilir. İşveren, iklim, mevsim, yöresel gelenekler ve işin niteliğini dikkate alarak ara dinlenmesini sözleşmeyle daha uzun belirleyebilir. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz. İşveren işçiyi ara dinlenmesi sırasında fiilen çalıştırıyor, telefon/müşteri trafiğine cevap vermesini istiyor veya işçinin serbestçe dinlenmesini engelliyorsa bu sürenin gerçek anlamda ara dinlenmesi olup olmadığı somut çalışma düzenine göre değerlendirilir. İşyerinde bütün işçilere aynı anda ara verilebileceği gibi işin gereğine göre sırayla da kullandırılabilir; ancak kanuni asgari süre fiilen kullandırılmalıdır.

Ara Dinlenmesi Kaç Dakikadır?

İş Kanunu m.68, ara dinlenmesini günlük çalışma süresine göre üç basamakta düzenler. Dört saat veya daha kısa çalışma için en az 15 dakika, dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar çalışma için en az 30 dakika, yedi buçuk saatten fazla çalışma için en az 1 saat ara dinlenmesi zorunludur. “En az” ifadesi, tarafların işçi lehine daha uzun mola kararlaştırabileceğini gösterir.

Süre hesabında işçinin o günkü fiilî çalışma süresi ve çalışma düzeni esas alınır. Örneğin işçi günde 7,5 saat çalışıyorsa kanuni alt sınır 30 dakikadır; 7 saat 31 dakika çalışmada da aynı grup uygulanır. Çalışma 7 saat 30 dakikayı aştığında ise en az bir saatlik ara dinlenmesi gerekir.

İşverenin “iş yoğunluğu vardı” veya “personel azdı” gerekçesi asgari mola hakkını ortadan kaldırmaz. Ara dinlenmesi iş sağlığı, dikkat, verimlilik ve iş kazalarının önlenmesi bakımından temel bir çalışma süresi kuralıdır.

Dört Saat veya Daha Kısa Çalışmada 15 Dakika

Günlük çalışma süresi dört saat veya daha kısaysa İş Kanunu m.68 uyarınca en az 15 dakika ara dinlenmesi verilir. Kısmi süreli çalışan işçiler de bu kurala tabidir. İş sözleşmesinin part-time olması mola hakkını kaldırmaz.

Örneğin 09.00–13.00 arasında dört saat çalışan işçiye en az 15 dakika ara dinlenmesi kullandırılmalıdır. İşveren bu 15 dakikayı işçinin çalışma süresinin sonuna ekleyip “15 dakika erken çık” biçiminde sürekli uygulayarak ara dinlenmesi amacını ortadan kaldıramaz. Ara dinlenmesi çalışmanın uygun bir zamanında, dinlenme işlevini yerine getirecek biçimde verilmelidir.

İşin niteliğine göre işveren 20 veya 30 dakika gibi daha uzun süre belirleyebilir. Bu durumda işyeri uygulaması veya sözleşme koşulu hâline gelen daha uzun ara dinlenmesinin tek taraflı azaltılması, İş Kanunu m.22 bakımından çalışma koşullarında değişiklik oluşturabilir.

Dört Saatten Fazla ve 7,5 Saate Kadar Çalışmada 30 Dakika

Günlük çalışma dört saati aşmış ancak yedi buçuk saati geçmemişse en az yarım saat ara dinlenmesi gerekir. Yedi buçuk saat çalışma da bu gruba dahildir. Kanunun “yedi buçuk saate kadar (yedi buçuk saat dahil)” şeklindeki açık ifadesi nedeniyle tam 7,5 saatlik çalışma için asgari mola 30 dakikadır.

Örneğin işçi 08.30–16.30 arasında toplam 7,5 saat fiilî çalışma ve 30 dakika ara dinlenmesi yapıyorsa kanuni asgari mola karşılanmış olabilir. Ancak vardiya çizelgesinde 30 dakika yazması tek başına yeterli değildir; mola fiilen kullandırılmalıdır.

İşçinin yarım saatlik dinlenme sırasında kasa, telefon, müşteri veya makine gözetimini sürdürmesi isteniyorsa bu sürenin gerçek bir ara dinlenmesi olup olmadığı tartışılır. İşçi dinlenme sırasında iş görme borcundan serbest olmalıdır.

7,5 Saatten Fazla Çalışmada En Az 1 Saat

Günlük fiilî çalışma 7,5 saati aşıyorsa en az bir saat ara dinlenmesi gerekir. Bu sınır, sekiz, dokuz, on veya on bir saatlik günlük çalışmalar bakımından asgari molayı belirler.

İş Kanunu m.63 uyarınca günlük çalışma süresi genel olarak on bir saati aşamaz. Ara dinlenmesi bu on bir saatlik fiilî çalışma süresine dahil değildir. Örneğin on bir saat fiilî çalışma yapılacaksa işçinin işyerinde bulunduğu toplam süre, en az bir saatlik ara dinlenmesi nedeniyle on iki saate ulaşabilir.

Ancak çalışma süresinin uzunluğu ve işin niteliği daha fazla dinlenme ihtiyacı doğuruyorsa işveren m.68’in asgari bir saatini aşan ara dinlenmeleri belirleyebilir. Ağır, sıcak, dikkat yoğunluğu yüksek veya vardiyalı işlerde özel mevzuat ayrıca daha koruyucu dinlenme kuralları getirebilir.

Ara Dinlenmesi Çalışma Süresinden Sayılır mı?

Hayır. İş Kanunu m.68 açıkça ara dinlenmelerinin çalışma süresinden sayılmayacağını düzenler. Bu nedenle kanuna uygun ve fiilen kullandırılan mola, haftalık 45 saatlik çalışma süresi hesabına dahil edilmez.

Örneğin işçi işyerinde 09.00–18.00 arasında bulunuyor ve bir saat ara dinlenmesi kullanıyorsa fiilî çalışma sekiz saat olabilir. İşyerinde geçirilen dokuz saatin tamamı çalışma süresi değildir. Buna karşılık işçi sözde mola sırasında çalışmaya devam ediyorsa o süre çalışma süresi olarak değerlendirilebilir.

Ücretin aylık belirlenmiş olması, ara dinlenmesini çalışma süresine dönüştürmez. Aylık ücretli işçinin ara dinlenmesi nedeniyle ayrıca ücret kesintisi yapılması meselesi ücret sisteminin bütünlüğü içinde ele alınır; m.68’in temel sonucu, molanın çalışma süresinden sayılmamasıdır.

Ara Dinlenmesi Kesintisiz mi Verilmelidir?

Kanunda ara dinlenmelerinin aralıksız verileceği düzenlenmiştir. Asgari 30 dakikalık molayı 5’er dakikalık altı parçaya bölmek genel kurala uygun değildir. Ancak iklim, mevsim, yöresel gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmelerle aralı dinlenme yapılabileceğine ilişkin esnek düzenleme kanunda yer alır.

Bu esneklik işverenin molayı fiilen yok etmesine izin vermez. Dinlenmenin gerçekten dinlenme işlevi görmesi, toplam sürenin kanuni alt sınırın altında kalmaması ve işçinin sürekli iş başında tutulmaması gerekir.

İşyeri uygulamasında ara dinlenmesi bölünecekse toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesinde açık düzenleme yapılması ve işin özelliğinin bunu haklı kılması güvenli yaklaşımdır.

İşçilere Ara Dinlenmesi Sırayla Kullandırılabilir mi?

Evet. Ara dinlenmesi işçilere aynı anda veya işin niteliğine göre sırayla kullandırılabilir. Kesintisiz müşteri hizmeti, güvenlik, sağlık veya üretim gerektiren işyerlerinde tüm işçilerin aynı anda mola vermesi zorunlu değildir.

Ancak sırayla kullandırma, bazı işçilerin mola hakkını hiç kullanamamasına yol açmamalıdır. Vardiya ve personel planı her işçinin kanuni süresini fiilen kullanmasını sağlayacak şekilde hazırlanmalıdır.

İşveren mola çizelgeleri tutabilir. Özellikle çok sayıda işçinin bulunduğu vardiyalı işyerlerinde başlangıç ve bitiş saatlerinin kaydı hem iş organizasyonunu hem olası fazla çalışma uyuşmazlığında ispatı kolaylaştırır.

İşçi Ara Dinlenmesinde İşyerinden Çıkabilir mi?

İş Kanunu m.68, ara dinlenmesinde işçinin mutlaka işyeri sınırlarında kalmasını zorunlu kılan genel bir hüküm içermez. Ara dinlenmesinin amacı işçinin iş görme borcundan serbest kalmasıdır. Ancak işyerinin güvenlik, giriş-çıkış, uzaklık veya işin niteliğine ilişkin makul kuralları bulunabilir.

İşçinin mola süresi içinde işyerinden çıkmasının fiilen mümkün olmadığı durum tek başına molayı çalışma süresi yapmaz. Önemli olan işçinin bu sürede çalışmaya zorlanıp zorlanmadığı ve serbest dinlenme imkanına sahip olup olmadığıdır.

İşveren, işçiyi dinlenme süresince işyerinde hazır ve her an göreve başlayacak şekilde bekletiyorsa bu “hazır bekleme”nin İş Kanunu m.66 bakımından çalışma süresinden sayılıp sayılmayacağı ayrıca değerlendirilebilir.

Ara Dinlenmesinde Çalıştırılan İşçi Ne Yapabilir?

İşçi mola sırasında fiilen çalıştırılıyorsa o sürenin ara dinlenmesi olarak kabulü mümkün olmayabilir. Örneğin restoran çalışanının yemek molasında sürekli müşteri siparişi alması, güvenlik görevlisinin molada görev noktasını terk edemeyip aktif gözetim yapması veya çağrı merkezi çalışanının “mola” ekranında telefon cevaplamaya devam etmesi fiilî çalışma gösterebilir.

Bu durumda günlük ve haftalık gerçek çalışma süresi yeniden hesaplanır. Haftalık 45 saatin aşılması hâlinde koşulları varsa fazla çalışma ücreti doğabilir. Günlük on bir saatlik üst sınır da gerçek fiilî süreye göre kontrol edilir.

İşçinin yalnız bir defaya özgü acil müdahale yapması ile her gün mola boyunca çalıştırılması aynı değildir. Uyuşmazlıkta işin sürekli uygulaması, görev kayıtları ve tanıklar incelenir.

Ara Dinlenmesi Fazla Mesai Hesabını Nasıl Etkiler?

Fazla çalışma hesabında gerçek çalışma süresi esas alınır. Usulüne uygun kullandırılan ara dinlenmesi haftalık çalışma süresinden çıkarılır. Örneğin haftada beş gün 09.00–19.00 arasında işyerinde bulunan ve her gün bir saat gerçek mola kullanan işçi, günde dokuz saat fiilen çalışmış olabilir; beş günde 45 saat eder.

Aynı işçi bir saatlik molada da çalışıyorsa fiilî süre günde on saate çıkabilir ve haftada 50 saat çalışma oluşabilir. Fazla çalışma ücreti bu gerçek süre üzerinden değerlendirilir.

İşverenin bordroda standart olarak “1,5 saat mola” yazması, işçinin fiilen bu kadar dinlendiğini tartışmasız ispatlamaz. İşyerinin niteliği, çalışan sayısı, mola alanları ve iş akışıyla kaydın uyumu önemlidir.

Ara Dinlenmesi Nasıl İspatlanır?

Puantaj, vardiya çizelgesi, kart giriş-çıkış kayıtları, elektronik mola sistemi, kamera görüntüleri, çağrı merkezi logları, iş emirleri ve tanık beyanları kullanılabilir. İşveren, çalışma sürelerini ve ara dinlenmelerini gerçeğe uygun şekilde kayıt altında tutmalıdır.

İşçi “hiç mola yapmıyordum” iddiasını işyerinin çalışma koşullarıyla somutlaştırmalıdır. Günlük müşteri trafiği, tek personelle yürütülen görev, sürekli makine başında bulunma zorunluluğu veya sistem logları iddiayı destekleyebilir.

İşveren açısından yalnız standart iş sözleşmesine “ara dinlenmesi bir saattir” yazmak yerine fiilî kullanım sistemini kurmak önemlidir. Sözleşme kaydı ile gerçek uygulama çelişirse uyuşmazlıkta fiilî çalışma incelenir.

Uzaktan Çalışan İşçinin Ara Dinlenmesi Var mı?

Evet. Uzaktan çalışma İş Kanunu’nun çalışma süreleri hükümlerini ortadan kaldırmaz. Uzaktan Çalışma Yönetmeliği uyarınca çalışma zaman aralığı ve süresi sözleşmede belirlenir; ara dinlenmesi de İş Kanunu m.68’e uygun planlanmalıdır.

Evden çalışan işçinin bilgisayar başında olması nedeniyle tüm gün otomatik olarak çalışma sayılmaz. Buna karşılık işveren mola süresinde mesaj, toplantı veya görevle işçiyi sürekli çalıştırıyorsa gerçek ara dinlenmesi sorunu doğar.

Uzaktan çalışma konusunda ayrıntı için İş Kanunu m.14 ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği rehberi incelenebilir.

İşveren İçin Ara Dinlenmesi Kontrol Listesi

1. Günlük fiilî çalışma süresini belirleyin.
2. 4 saate kadar en az 15 dakika mola verin.
3. 4 saatten fazla–7,5 saate kadar en az 30 dakika mola verin.
4. 7,5 saatten fazla çalışmada en az 1 saat mola verin.
5. Molanın fiilen kullandırıldığını vardiya sisteminde gösterin.
6. Molada işçiye görev, müşteri veya telefon yükümlülüğü vermeyin.
7. Kesintisiz hizmet gereken işyerinde molaları sırayla planlayın.
8. Günlük 11 saat sınırını ara dinlenmesini doğru ayırarak hesaplayın.

Sık Sorulan Sorular

1. 8 saat çalışmada mola kaç dakikadır?

7,5 saati aşan günlük çalışma için en az 1 saat ara dinlenmesi gerekir.

2. 7,5 saat çalışmada mola ne kadardır?

Tam 7,5 saat çalışma için en az 30 dakikadır.

3. 4 saat çalışmada mola var mı?

Evet. Dört saat veya daha kısa çalışmada en az 15 dakika ara dinlenmesi vardır.

4. Mola çalışma süresinden sayılır mı?

Kanuna uygun ve fiilen kullandırılan ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz.

5. İşveren molayı bölebilir mi?

Genel kural aralıksız kullandırmadır; iklim, mevsim, gelenek ve işin niteliği dikkate alınarak sözleşmeyle özel düzenleme yapılabilir.

6. Molada çalıştırılırsam ne olur?

Fiilen çalışılan süre ara dinlenmesi sayılmayabilir ve gerçek çalışma/fazla çalışma hesabına eklenebilir.

7. İşveren herkese farklı saatlerde mola verebilir mi?

Evet. İşin niteliğine göre sırayla kullandırılabilir; her işçinin asgari hakkı korunmalıdır.

8. Uzaktan çalışan işçinin mola hakkı var mı?

Evet. İş Kanunu m.68 uzaktan çalışma bakımından da çalışma süresi düzenine uygulanır.

9. Bir saat mola yazılı ama fiilen 20 dakika kullanılıyorsa ne olur?

Uyuşmazlıkta fiilî uygulama incelenir; çalışılan bölüm çalışma süresine dahil edilebilir.

10. Ara dinlenmesi verilmemesi nereye şikâyet edilir?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı çalışma hayatı denetimi kapsamında başvuru kanalları kullanılabilir; ücret/fazla çalışma alacağı varsa zorunlu arabuluculuk ve iş mahkemesi yolu ayrıca vardır.

İlgili Hukuk Rehberleri

• İş Hukuku yazıları
• Uzaktan çalışma – İş Kanunu m.14
• Telafi çalışması – İş Kanunu m.64
• İş arama izni – İş Kanunu m.27

Resmî Kaynaklar ve Mevzuat

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 4857 sayılı İş Kanunu m.63, m.66 ve m.68
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Çalışma Genel Müdürlüğü – Çalışma süreleri mevzuatı

Somut işyerinde vardiya süresi, fiilî mola kullanımı, işçinin moladaki görevleri ve puantaj kayıtları birlikte incelenmelidir.