El Koyma Kararını Kim Verir? 24 Saat ve 48 Saatlik Hâkim Onayı: CMK 127 (2026)
Kısa ve net cevap: CMK 127’ye göre el koyma kural olarak hâkim kararıyla yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı; Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hâllerde kanunun izin verdiği ölçüde kolluk amiri yazılı emirle el koyma işlemi yaptırabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan el koyma işlemi 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulmalıdır. Hâkim, kararını el koymadan itibaren 48 saat içinde açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar. El koyma işlemi yalnız soruşturmayla bağlantılı eşya veya malvarlığı bakımından ve ölçülü şekilde uygulanabilir; sırf soruşturma var diye kişinin tüm malvarlığına genel el koyma yapılamaz.
El koyma kararını kural olarak kim verir?
CMK 127’nin temel kuralı hâkim kararıdır. El koyma kişinin mülkiyet hakkına ve bazı durumlarda haberleşme/özel hayat alanına doğrudan müdahale ettiği için yargısal denetim esastır.
Hâkim, el koymanın dayandığı suç şüphesini, eşyanın CMK 123 anlamında delil veya müsadere konusu olup olmadığını ve tedbirin ölçülü olup olmadığını değerlendirmelidir.
Kararın kapsamı belirli olmalıdır. Belirli telefon, belge, araç veya eşya hedefleniyorsa soruşturmayla bağlantısı karar ve tutanaklardan anlaşılmalıdır.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı el koyma emri verebilir mi?
Evet. Hâkim kararını beklemek el koymanın amacını tehlikeye düşürecekse Cumhuriyet savcısı yazılı emir verebilir. Delilin yok edilmesi, taşınması, devredilmesi veya kaybedilmesi yönünde somut ve yakın risk bulunmalıdır.
“Soruşturma acil” veya “delil kaybolabilir” gibi kalıp ifadeler tek başına yeterli değildir. Gecikmenin neden sakınca doğurduğu olayın koşullarıyla açıklanmalıdır.
Savcının yazılı emri, hâkim denetimini tamamen ortadan kaldırmaz. CMK 127, hâkim kararı olmadan yapılan el koymanın kısa süre içinde hâkimin onayına sunulmasını zorunlu kılar.
Kolluk amiri el koyma emri verebilir mi?
CMK 127, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısına ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emriyle el koyma yapılabilmesine imkân tanır. Bu yetki olağan değil istisnaidir.
Savcıya neden ulaşılamadığı, beklemenin neden el koyma amacını ortadan kaldıracağı ve emrin hangi eşya için verildiği kayıt altına alınmalıdır.
Kolluk görevlisinin kendi inisiyatifiyle sözlü biçimde “hepsini alın” talimatı vermesi kanunun yazılı emir güvencesini karşılamaz.
Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma kaç saatte onaya sunulur?
CMK 127/3 gereğince hâkim kararı olmaksızın yapılan el koyma işlemi 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Bu süre, el koymanın fiilen gerçekleştirildiği andan itibaren değerlendirilir.
Hâkim onayına sunma yalnız formalite değildir. Savcı veya kolluk emrinin dayandığı acil hâl, eşyanın soruşturmayla bağlantısı ve tedbirin kapsamı yargısal denetime açılır.
Dosyada el koyma saati, savcılık emri, teslim tutanağı ve hâkime sunma zamanı açıkça görülebilmelidir. UYAP işlem saatleri süre hesabında önem taşır.
Hâkim 48 saat içinde karar vermezse ne olur?
CMK 127/3 açık bir sonuç öngörür: hâkim, el koymadan itibaren 48 saat içinde kararını açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar.
Bu sonuç için ayrıca kişinin “kaldırma talebi” yapması gerekmez. Kanuni sürenin dolmasıyla tedbirin dayanağı sona erer. Eşyanın tutulmasına devam edilecekse başka geçerli kanuni dayanak bulunmalıdır.
Uygulamada süre tartışması çıkarsa el koyma tutanağındaki saat ile hâkim kararının UYAP zaman damgası karşılaştırılır.
El koyma tutanağında hangi bilgiler bulunmalıdır?
El koymanın tarihi ve saati, karar veya emrin kim tarafından verildiği, eşyanın nerede ve kimden alındığı, hazır bulunan kişiler ve eşyanın ayrıntılı tanımı tutanakta yer almalıdır.
Para, kıymetli evrak veya dijital cihazlarda ayırt edici bilgiler özellikle önemlidir. Telefon için IMEI/seri numarası; para için miktar ve para birimi; araç için plaka/şasi bilgisi yazılmalıdır.
İlgilinin itirazı, eşyanın kendisine ait olmadığına ilişkin beyanı veya rızayla teslim edilmediği hususu da tutanağa geçirilmelidir.
El konulan eşyanın listesi kişiye verilir mi?
Evet. CMK 121 uyarınca el konulan veya muhafaza altına alınan eşyanın tam listesi düzenlenir ve ilgilisine örneği verilir. Bu liste, CMK 127 denetiminde hangi eşyanın tedbire konu olduğunu belirler.
Listeyle hâkim onay kararı arasında kapsam uyumu olmalıdır. Hâkim iki cihazı onaylamışken fiilen beş cihaz tutuluyorsa diğer cihazların hukuki durumu ayrıca açıklanmalıdır.
Eksik liste veya seri numarası çelişkisi delil zincirini ve eşyanın kimliğini tartışmalı hâle getirebilir.
El koyma kararına veya hâkim onayına itiraz edilebilir mi?
Evet. El koyma koruma tedbiri yargısal denetime tabidir. İlgili kişi veya müdafii, eşyanın soruşturmayla ilgisiz olduğunu, delil/müsadere bağlantısı bulunmadığını, ölçüsüz müdahale yapıldığını veya onay sürelerine uyulmadığını ileri sürebilir.
İtirazda mümkünse eşyanın mülkiyeti, kullanım amacı ve soruşturmayla ilgisizliğini gösteren belgeler sunulmalıdır. Ticari faaliyette kullanılan bilgisayar veya araç bakımından fiziksel eşyanın tutulması yerine kopya/örnek alınması gibi daha hafif tedbir önerilebilir.
El koymanın uzun süre devamında, başlangıçta haklı olan tedbirin artık gerekli olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.
El konulan eşya ne zaman geri verilir?
CMK 131’e göre soruşturma veya kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmayan ve müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşya iade edilir. İade re’sen veya talep üzerine gündeme gelebilir.
Delil incelemesi tamamlanmış ve cihazın adli kopyası alınmışsa fiziksel cihazın uzun süre tutulmasına gerek kalmayabilir. Savcılık veya mahkeme ölçülülük değerlendirmesi yapmalıdır.
Eşya üçüncü kişiye aitse iyi niyetli malik de iade talep edebilir; mülkiyet ve suç bağlantısı somut olarak incelenir.
Telefon ve bilgisayara el koymada CMK 127 tek başına yeterli mi?
Hayır. Fiziksel cihaza el koyma genel hükümlerle bağlantılı olsa da bilgisayar ve bilgisayar programlarında arama, kopyalama ve el koyma CMK 134’te özel şartlara tabidir.
Telefonlar bakımından da içeriğe erişim, kopyalama ve dijital incelemenin hukuki dayanağı ayrıca değerlendirilmelidir. Fiziksel cihazın elde bulunması, bütün dijital verinin sınırsız incelenebileceği anlamına gelmez.
Adli kopya, hash değeri ve teknik inceleme tutanakları delilin bütünlüğünü korumalıdır.
24 ve 48 saatlik sürelere uyulmazsa delil ne olur?
Hâkim onayına ilişkin süreler temel yargısal denetim güvencesidir. 24 saat içinde onaya sunulmayan veya hâkimin 48 saat içinde karar açıklamadığı el koymanın kanuni devamı mümkün değildir.
Hukuka aykırı devam eden el koyma, eşyanın iadesi ve elde edilen delilin kullanılabilirliği bakımından itiraz konusu yapılabilir. Anayasa ve CMK’nın hukuka aykırı delil yasağı somut elde ediliş biçimiyle birlikte değerlendirilir.
Ayrıca kişinin malvarlığından hukuka aykırı biçimde uzun süre yoksun bırakılması tazminat ve diğer hukuki sorumluluk yollarını gündeme getirebilir.
Mersin ve Türkiye geneli uygulama
CMK 127 Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de savcılık veya kolluk tarafından hâkim kararı olmadan yapılan el koymalarda da 24 saatlik sunma ve el koymadan itibaren 48 saatlik hâkim karar süresi aynıdır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki el koyma, iade, itiraz ve dijital delil dosyaları yetkili savcılık ve mahkemeler nezdinde Mersin’den koordine edilir.
Sık Sorulan Sorular
1. El koyma kararını normalde kim verir?
Hâkim verir.
2. Savcı el koyma emri verebilir mi?
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yazılı emir verebilir.
3. Kolluk amiri el koyma emri verebilir mi?
Savcıya ulaşılamayan ve gecikmesinde sakınca bulunan kanuni hâllerde yazılı emir yetkisi gündeme gelebilir.
4. Hâkim kararı olmadan el koyma kaç saatte onaya sunulur?
24 saat içinde.
5. Hâkim kaç saatte karar vermelidir?
El koymadan itibaren 48 saat içinde.
6. Hâkim 48 saatte karar vermezse ne olur?
El koyma kendiliğinden kalkar.
7. El konulan eşyanın listesini alabilir miyim?
Evet. CMK 121 uyarınca tam liste düzenlenir ve ilgilisine örneği verilir.
8. El koymaya itiraz edilebilir mi?
Evet. Karar ve onay yargısal denetime tabidir.
9. Eşyam artık delil değilse geri isteyebilir miyim?
Evet. CMK 131 şartlarıyla iade talep edilebilir.
10. Telefonuma el koyulunca içeriği otomatik incelenebilir mi?
Dijital inceleme için CMK 134 ve diğer özel hükümler ayrıca uygulanır.
11. 24 saat geçtikten sonra onaya sunulursa ne olur?
Kanuni sürenin ihlali el koymanın hukuka uygunluğunu ciddi biçimde etkiler ve kaldırma/iade talebine dayanak olur.
12. Hukuka aykırı el koymada tazminat istenebilir mi?
Somut koşullara göre CMK 141 ve diğer sorumluluk hükümleri değerlendirilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5271 sayılı CMK
- Muhafaza altına alma – CMK 123
- Arama sonunda belge ve eşya listesi – CMK 121
- Arama kararı – CMK 119
Hukukçu incelemesi ve güncellik
Bu rehber 15 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki CMK 123, 127 ve 131 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Hâkim kararı olmadan el koymanın 24 saat içinde onaya sunulması ve hâkimin el koymadan itibaren 48 saat içinde karar açıklamaması hâlinde tedbirin kendiliğinden kalkması kanun metnine göre aktarılmıştır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil 3472. İnceleme: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu, Sicil 5507.
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
