Kefalet Sigortasında Güvence İadesi ve Fek Süresi: 15 Günlük Kural 2027
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. SEDDK’nın 2026/23 sayılı Kefalet Sigortasında Risk Kabul ve Yönetimine İlişkin Genelgesinin 15 inci maddesi, kefalet sigortası kapsamında alınan rehin, ipotek, blokaj ve benzeri güvencelerin kurulması, izlenmesi, nakde çevrilmesi ve sona erdiğinde iade/fek edilmesi için yeni kurallar getiriyor. Genelge 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. M.15/3’e göre kefalet senedinin süresinin dolması, lehdarın ibrası veya sigorta şirketinin kefalet senedine ilişkin yükümlülüğünü sona erdiren başka bir hâlin gerçekleşmesi durumunda, şirket güvencenin iadesi veya fekki işlemlerini yükümlülüğün sona erdiği tarihten itibaren 15 gün içinde tamamlamak zorunda olacak.
Kısa ve Net Cevap
2026/23 sayılı Genelge m.15/3 uyarınca sigorta şirketinin kefalet senedine ilişkin yükümlülüğü sona erdiğinde, alınmış güvencelerin iadesi veya fekki en geç 15 gün içinde tamamlanmalıdır. Süre, güvenceyi veren kişinin talep tarihinden değil, şirketin kefalet senedine ilişkin yükümlülüğünün sona erdiği tarihten başlar. Rehin, ipotek, blokaj veya benzeri hukuki güvence varsa yalnız “iade talimatı verildi” denilmesi yeterli değildir; Genelge “iade veya fekki süreçlerinin tamamlanmasını” öngörür. Buna karşılık şirketin kefalet yükümlülüğü gerçekten sona ermemişse 15 günlük süre başlamaz.
- 2026/23 m.15’in hukuki kapsamı
- 15 günlük süre ne zaman başlar?
- Kefalet senedinin süresinin dolması
- Lehdarın ibrası
- Rehin, ipotek ve blokajın fekki
- Poliçe yürürlüğünden önce güvence kurulması
- Güvencenin nakde çevrilmesi şartları
- Değer kaybı ve ek güvence
- 15 gün aşılırsa hangi kayıtlar tutulmalı?
- Uyuşmazlıkta ispat
2026/23 Sayılı Genelge Madde 15 Neyi Düzenliyor?
Madde 15 “Güvencelerin yönetimine ilişkin esaslar” başlığını taşır. Kefalet sigortacısı, üstlendiği riski azaltmak amacıyla sigorta ettiren veya sigortalıdan güvence isteyebilir. Ancak m.15/1, güvence alınmasının müşterinin ödeme kapasitesinin incelenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaması gerektiğini açıkça düzenler. Şirket önce sigorta ettiren veya sigortalının yükümlülüğünü yerine getirme kapasitesini değerlendirmelidir.
Bu nedenle kefalet sigortası, yalnız ipotek veya rehin değerine dayalı bir finansman mekanizması değildir. Risk analizi ile güvence yönetimi birlikte yürütülür. Genelgenin ana çerçevesi için Kefalet Sigortasında 2027 Yeni Kurallar rehberimize bakabilirsiniz.
15 Günlük Süre Hangi Hükümde?
Genelge m.15/3, kefalet senedinin süresinin dolması, lehdarın ibrası veya sigorta şirketinin kefalet senedine ilişkin yükümlülüğünü sona erdiren başka durumlarda, güvencelerin iadesi veya fekki süreçlerinin yazılı prosedürlere bağlanmasını emreder. Aynı fıkra, şirketin kefalet senedine ilişkin yükümlülüğünün sona erdiği tarihten itibaren 15 gün içinde iade veya fek işlemlerinin tamamlanmasını zorunlu kılar.
Burada iki unsur önemlidir: Önce şirketin kefalet yükümlülüğü sona ermiş olmalıdır; sonra 15 günlük süre işler. Yükümlülüğün sona erdiği tarih somut senet, vade, lehtar ibrası ve varsa diğer sözleşme koşulları üzerinden tespit edilir.
Kefalet Senedinin Süresi Dolunca 15 Gün Otomatik Başlar mı?
Genelge, senedin süresinin dolmasını yükümlülüğü sona erdiren örnek hâllerden biri olarak sayar. Ancak senedin metni, uzama hükümleri veya usulüne uygun bir tazminat talebinin bulunup bulunmadığı somut dosyada önem taşıyabilir. Bu nedenle yalnız takvim üzerindeki bir tarihe bakarak her dosyada kesin sona erme sonucu kurulamaz.
Vade sona ermiş ve şirketin senet bakımından artık yükümlülüğü kalmamışsa m.15/3’teki 15 günlük iade/fek süresi başlar. Şirketin hâlen geçerli bir talep veya yükümlülük altında olduğu durumda ise süre başlangıcı farklı olabilir.
Lehdarın İbrası Ne Anlama Gelir?
Lehtar, kefalet senedinden doğan hakkın sahibi olan kişidir. Lehdarın sigorta şirketini kefalet yükümlülüğünden ibra etmesi, senet kapsamında artık talepte bulunmayacağını ve yükümlülüğün sona erdiğini gösteren hukuki işlem olabilir. Genelge m.15/3 lehdarın ibrasını da 15 günlük iade/fek mekanizmasını başlatabilecek hâller arasında açıkça saymıştır.
İbranın kapsamı ve geçerliliği belgeden incelenmelidir. Belirsiz, kısmi veya koşullu bir ibra belgesinin bütün kefalet yükümlülüğünü sona erdirip erdirmediği ayrıca değerlendirilir.
“İade” ile “Fek” Arasındaki Fark Nedir?
İade, güvence olarak alınan belgenin, kıymetin veya bloke edilen değerin hak sahibine geri verilmesini ifade edebilir. Fek ise özellikle ipotek, rehin veya benzeri hakların hukuken kaldırılması/çözülmesi işlemidir. Genelge her iki kavramı birlikte kullanarak, yalnız fiziksel bir belge tesliminin yeterli olmadığı durumları kapsar.
Örneğin taşınmaz üzerinde ipotek tesis edilmişse “ipotek artık kullanılmayacak” şeklindeki iç kayıt tek başına fek değildir. Tapu sicilindeki ipoteğin kaldırılması için gerekli hukuki işlemlerin tamamlanması gerekir. Banka hesabında blokaj varsa blokajın fiilen çözülmesi gerekir.
Rehin ve İpotek Ne Zaman Kurulmalı?
M.15/2, güvencenin hukuki geçerliliği için gerekli rehin, ipotek, blokaj ve benzeri işlemlerin poliçe yürürlüğe girmeden önce tamamlanmasını zorunlu kılar. Noter onayı, tescil ve diğer şekil şartları sigorta şirketinin hukuk birimi veya yetkilendirdiği hukuk büroları tarafından onaylanmalıdır.
Bu hüküm, güvence yönetiminin iki yönünü gösterir: risk üstlenmeden önce güvence hukuken geçerli biçimde kurulmalı; risk sona erdiğinde ise 15 günlük süre içinde iade/fek tamamlanmalıdır.
Güvencenin Hukuki Geçerliliği Neden Önemli?
Genelge m.7/2, hukuken geçerliliği ve bağlayıcılığı olmayan sözleşmelere dayalı güvencelerin Genelge uygulamasında dikkate alınamayacağını düzenler. M.15/7 de güvence kabul edilirken hukuki geçerlilik ve şekil şartlarının incelenmesini öngörür.
Dolayısıyla bir ipoteğin gerekli tescili yapılmamışsa, rehin sözleşmesi kanuni şekil şartını taşımıyorsa veya temlik hukuken sonuç doğurmuyorsa şirket bu güvenceyi limit/risk hesabında geçerli bir güvence gibi değerlendiremez.
Şirket Güvenceyi Ne Zaman Nakde Çevirebilir?
Genelge m.15/4, güvencelerin nakde çevrilebilmesi için iki temel unsur öngörür: lehdarın tazminat talebinde bulunması ve koşulsuz kefalet senedi hariç olmak üzere sigortalının temerrüdünün ortaya konulması. Bu nedenle güvence, sırf şirketin risk algısı yükseldi diye kanuni ve sözleşmesel şartlar oluşmadan nakde çevrilemez.
Koşulsuz kefalet senedi bakımından hüküm temerrüdün ortaya konulması unsuruna özel istisna getirir. Yine de lehdarın tazminat talebi ve senet şartları somut olayda incelenir.
Nakde Çevirme Sürecinde Şirketin Prosedür Yükümlülüğü
M.15/5, sigorta şirketlerinin güvencelerin nakde çevrilmesi sürecinde, kefalet senedi şartlarına uygun taleplerin hızlı, etkin ve kesintisiz biçimde değerlendirilebilmesi ve karşılanabilmesi için yazılı süreç ve prosedürler oluşturmasını zorunlu kılar.
Bu nedenle şirketin yalnız sözleşmede genel bir hüküm bulundurması yeterli değildir. Operasyonel iş akışı, görevli birimler, kontrol ve belgelendirme süreçlerinin de yazılı hale getirilmesi gerekir.
Güvencenin Değeri Düşerse Ek Güvence İstenebilir mi?
M.15/6, kefalet teminatı süresince güvencede oluşabilecek değer kayıpları veya sigorta ettiren/sigortalının risk profilindeki değişikliklerin ek güvence ihtiyacı doğurup doğurmayacağının değerlendirilmesini öngörür.
Bu hüküm şirketin her değer düşüşünde otomatik olarak sınırsız ek güvence isteyebileceği anlamına gelmez. Ek güvence ihtiyacı risk profili, sözleşme, güvence sınıfı ve yazılı prosedürlere göre değerlendirilmelidir.
15 Günlük Süre Geçerse Ne Yapılmalı?
Genelge m.15/3 açık bir uyum yükümlülüğü koyar. Güvence sahibi, şirket yükümlülüğünün sona erdiğini gösteren belgeleri ve 15 günlük sürenin başlangıcını ispatlayabilecek kayıtları saklamalıdır. Şirkete yapılan iade/fek başvurusu, şirket cevabı, lehtar ibrası, vade kaydı ve varsa tapu/banka yazışmaları dosyalanmalıdır.
Şirketin yükümlülüğü sona ermesine rağmen iade/fek sürecini 15 günde tamamlamaması hâlinde, somut hakkın korunması için sözleşmesel ve hukuki başvuru yolları ayrıca değerlendirilir. Genelge m.15 tek başına belirli bir tazminat veya para cezası miktarı öngörmediği için böyle bir tutar varsayılmamalıdır.
İpotek Fekki İçin Hangi Belgeler Önemli?
- Kefalet sigortası poliçesi ve kefalet senedi,
- İpotek akit/tabu belgesi ve derece/tutar bilgisi,
- Lehtarın ibra veya yükümlülüğün sona erdiğini gösteren yazısı,
- Kefalet senedinin vade ve sona erme kaydı,
- Sigorta şirketine yapılan fek talebi ve teslim kaydı,
- Şirketin verdiği fek yazısı veya elektronik talimat,
- Tapu sicilinden güncel takyidat kaydı.
Bankadaki blokaj veya taşınır rehni bakımından da ilgili sicil/banka kayıtları benzer şekilde önemlidir.
Güvence İadesi ile Poliçe İptali Aynı Şey mi?
Hayır. Poliçenin sona ermesi veya iptali ile kefalet senedinden doğan yükümlülüğün sona ermesi her dosyada aynı anda gerçekleşmeyebilir. M.15/3’ün 15 günlük süresi doğrudan “sigorta şirketinin kefalet senedine ilişkin yükümlülüğünün sona erdiği tarih”e bağlanmıştır.
Bu nedenle poliçe belgesindeki sona erme tarihi tek başına yeterli görülmeden, senedin lehdar karşısındaki hukuki durumu kontrol edilmelidir.
Güvence İadesi Risk Limiti Hesabını Etkiler mi?
Güvencelerin risk azaltıcı değeri m.7’deki sınıflandırma ve değerleme oranları çerçevesinde dikkate alınır. Kefalet yükümlülüğü sona erdiğinde ilgili riskin portföy ve limit hesabındaki durumu da güncellenir. SBM’ye eşzamanlı veri aktarımı ve şirket bilgi sistemleri bu değişiklikleri güncel tutmalıdır.
Risk limitleri hakkında ayrıntılı bilgi için Kefalet Sigortasında Net ve Brüt Risk Sınırı rehberimize bakabilirsiniz.
Resmî Kaynaklar
2026/23 sayılı Genelgenin güncel metin kaydı için SEDDK Genelgeler sayfası kullanılmalıdır. Sigorta hukuku içerikleri Banka ve Sigorta Hukuku kategorimizde yer almaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Kefalet sigortasında güvence kaç günde iade edilir?
Şirketin kefalet senedine ilişkin yükümlülüğü sona erdikten sonra 15 gün içinde iade veya fek işlemleri tamamlanmalıdır.
15 gün talep tarihinden mi başlar?
Hayır. M.15/3 süreyi şirketin kefalet senedine ilişkin yükümlülüğünün sona erdiği tarihe bağlar.
İpotek de 15 günde kaldırılmalı mı?
Yükümlülük sona ermiş ve ipotek kefalet güvencesi olarak alınmışsa fek süreci m.15/3 kapsamındadır.
Rehin/ipotek poliçeden sonra kurulabilir mi?
M.15/2, hukuki geçerlilik için gerekli işlemlerin poliçe yürürlüğe girmeden önce tamamlanmasını öngörür.
Noter veya tescil şartını kim kontrol eder?
Şirketin hukuk birimi veya yetkilendirilmiş hukuk bürosu şekil şartlarını onaylar.
Güvence her zaman nakde çevrilebilir mi?
Hayır. M.15/4 lehdarın tazminat talebi ile koşulsuz senet istisnası dışında sigortalının temerrüdünün ortaya konulmasını arar.
Güvence değeri düşerse ne olur?
Şirket ek güvence ihtiyacını risk profili ve değer kaybına göre değerlendirir.
15 gün aşılırsa otomatik tazminat miktarı var mı?
Genelge m.15 böyle sabit bir tazminat miktarı düzenlemez.
Poliçe bitti diye 15 gün otomatik başlar mı?
Esas olan kefalet senedine ilişkin şirket yükümlülüğünün sona ermesidir.
Genelge ne zaman yürürlüğe girecek?
1 Ocak 2027.
Sonuç
2026/23 sayılı Genelge m.15, kefalet sigortasında güvence yönetimini iki uçtan disipline eder: rehin, ipotek, blokaj ve benzeri güvenceler poliçe yürürlüğünden önce hukuken geçerli biçimde kurulmalı; kefalet yükümlülüğü sona erdiğinde ise iade veya fek işlemleri 15 gün içinde tamamlanmalıdır. Güvence sahibi açısından sona erme tarihini, lehtar ibrasını ve sigorta şirketine yapılan talepleri belgelemek önemlidir.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik 16 Eylül 2026 tarihinde 2026/23 sayılı SEDDK Genelgesinin özellikle 7 ve 15 inci maddeleri esas alınarak hazırlanmıştır. 15 günlük sürenin başlangıcı talep tarihine değil kefalet senedine ilişkin şirket yükümlülüğünün sona ermesine bağlanmıştır. Somut dosyada senet vadesi, lehtar talebi, ibra, güvence türü ve sicil kayıtları ayrıca incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
