Kefalet Sigortasında Net Risk ve 5 Kat Brüt Risk Sınırı Nasıl Hesaplanır? 2027
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. SEDDK’nın 2026/23 sayılı Kefalet Sigortasında Risk Kabul ve Yönetimine İlişkin Genelgesinin 5 inci maddesi, 1 Ocak 2027’den itibaren kefalet sigortası şirketleri için iki temel özsermaye limiti getirir. Bir sigorta şirketinin tek bir sigorta ettiren veya risk grubu için üzerinde tuttuğu net teminat riski özsermayesinin %10’unu aşamaz. Şirketin yürürlükteki tüm kefalet senetlerine bağlı toplam brüt teminat riski ise özsermayesinin beş katını geçemez. Bu iki sınır farklı hesaplara uygulanır ve birlikte kontrol edilmelidir.
Kısa ve Net Cevap
2026/23 sayılı Genelge m.5/1’e göre bir sigorta şirketinin bir sigorta ettiren veya bir risk grubu için yürürlükteki tüm kefalet senetlerine bağlı olarak herhangi bir anda üzerinde tuttuğu net teminat riski şirket özsermayesinin %10’unu aşamaz. M.5/2’ye göre şirketin tüm yürürlükteki kefalet senetlerinden doğan toplam brüt teminat riski de özsermayenin beş katını geçemez. Kamu ihalelerine katılmak için idareye hitaben düzenlenen geçici kefalet senetleri ile bir sigorta ettiren/risk grubuna verilen brüt teminatların toplamı 600 bin TL ve altında kalan sözleşmeler, toplam brüt risk hesabında dikkate alınmaz. 600 bin TL tutar ilk kez Temmuz 2027’de ÜFE’ye göre güncellenecektir.
- %10 net teminat riski nedir?
- Beş kat brüt risk sınırı nedir?
- Net ve brüt risk arasındaki fark
- Risk grubu hesabı neden önemli?
- 600 bin TL istisnası
- Geçici kefalet senetleri
- Reasürans net risk hesabını nasıl etkiler?
- Özsermaye hangi döneme göre alınır?
- SBM limit aşımını nasıl engeller?
- Uygulama örnekleri
Hukuki Dayanak: 2026/23 Genelge Madde 5
2026/23 sayılı Genelgenin 5 inci maddesi “Genel Sınırlamalar” başlığını taşır. Düzenleme, sigorta şirketinin kefalet sigortası portföyünü özsermayesiyle orantılı tutmasını hedefler. Limitler hem tek müşteri/risk grubu yoğunlaşmasını hem toplam portföy büyüklüğünü sınırlar.
Genelge 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu nedenle 16 Eylül 2026 itibarıyla limitler gelecekte uygulanacak kurallardır. Ana düzenlemenin tamamı için Kefalet Sigortasında 2027 Yeni Kurallar rehberimize bakabilirsiniz.
%10 Net Teminat Riski Sınırı Neye Uygulanır?
M.5/1, “bir sigorta ettiren veya bir risk grubu” için düzenlenen yürürlükteki bütün kefalet senetlerine bakar. Şirketin bu senetlere bağlı herhangi bir zamanda üzerinde tuttuğu net teminat riski, özsermayenin %10’unu aşamaz.
Bu sınır tek bir kefalet senedinin nominal tutarına uygulanmaz. Aynı sigorta ettiren veya aynı risk grubuna bağlı bütün yürürlükteki senetler birlikte değerlendirilir. Böylece bir büyük riskin çok sayıda küçük senede bölünerek limit dışında bırakılması önlenir.
Risk Grubu Kimlerden Oluşur?
2026/23 m.4’e göre gerçek kişi, eşi ve çocukları ile bunların yönettiği, kontrol ettiği veya sınırsız sorumlulukla katıldığı ortaklıklar risk grubuna dâhil olabilir. Ayrıca birinin ödeme güçlüğünün diğerinin ödeme güçlüğüne yol açacak boyutta kefalet, garanti veya benzeri ekonomik bağı bulunan kişiler de risk grubuna alınır.
Bu nedenle %10 hesabı yapılırken yalnız poliçenin üzerinde yazan şirket unvanına bakılmaz. Kontrol ilişkisi ve finansal bağımlılık da incelenir. Aynı ekonomik grubun farklı şirketleri için verilen kefaletlerin birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.
Net Teminat Riski Nasıl Hesaplanır?
Genelge m.5/3, net teminat riskinin hesabında kefalet senedi teminatından belirli nitelikleri taşıyan reasürörlere yapılan bölüşmeli risk devirlerinin düşülebileceğini düzenler. Reasürörün Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Sermaye Yeterliliklerinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelikteki mali ve teknik kriterleri sağlaması ve Kurumun belirlediği şartlara uyulması gerekir.
Dolayısıyla her reasürans sözleşmesi otomatik olarak net riskten düşülemez. Hangi reasürans devrinin hesaplamada dikkate alınacağı mevzuat kriterlerine göre belirlenir.
Özsermayenin Beş Katı Brüt Risk Sınırı Nedir?
M.5/2, şirketin bütün yürürlükteki kefalet senetlerine bağlı herhangi bir zamandaki toplam brüt teminat riskini şirket özsermayesinin beş katıyla sınırlar. Bu hesap müşteri bazlı değil, portföyün tamamı bazındadır.
Örneğin şirket özsermayesi 1 milyar TL ise Genelgenin matematiksel sınırı toplam brüt teminat riski bakımından 5 milyar TL’dir. Bu yalnız hükmün sayısal işleyişini göstermek için verilen hesap örneğidir. Gerçek şirket hesabında m.5’teki istisnalar, m.17’deki güncel özsermaye dönemi ve SBM verileri esas alınmalıdır.
%10 ve 5 Kat Sınırı Aynı Şey mi?
Hayır. %10 sınırı tek bir sigorta ettiren veya risk grubundaki net yoğunlaşmayı kontrol eder. Beş kat sınırı ise şirketin bütün portföyündeki toplam brüt riski sınırlar.
Bir şirket toplam brüt portföy sınırının altında kalırken belirli bir risk grubunda %10 net sınırını aşabilir. Tersine hiçbir tek müşteri %10 sınırını aşmasa bile toplam portföy özsermayenin beş katını geçebilir. Bu nedenle iki kontrol ayrı ayrı yapılır.
600 Bin TL İstisnası Hangi Hesap İçin Geçerli?
600 bin TL’lik istisna m.5/2’deki toplam brüt risk hesabı bakımından düzenlenmiştir. Genelge, bir sigorta ettiren veya risk grubuna verilen brüt teminatların toplamı 600 bin TL ve altında olan sözleşmeleri toplam brüt risk hesabına katmaz.
Bu istisnanın m.5/1’deki %10 net risk sınırını ortadan kaldırdığı şeklinde yorum yapılmamalıdır. Metin 600 bin TL düzenlemesini m.5/2 içindeki toplam brüt teminat riski hesabına bağlamıştır.
Kamu İhalelerindeki Geçici Kefalet Senetleri Nasıl Değerlendirilir?
M.5/2, kamu ihalelerine katılmak üzere ilgili idarelere hitaben düzenlenen geçici kefalet senedi teminatlarını toplam brüt risk hesaplamasının dışında tutar. Bu istisna, kamu ihalelerinde geçici teminat amacıyla düzenlenen senetlerin portföy toplam limitine etkisini azaltır.
Ancak senedin gerçekten kamu ihalesine katılım için ilgili idareye hitaben düzenlenmiş “geçici” kefalet senedi olması gerekir. Performans, kesin teminat veya başka bir kefalet türünü sırf kamu kurumu lehtar diye aynı istisnaya sokmak doğru değildir.
600 Bin TL Tutarı Nasıl Güncellenecek?
Genelge dipnotuna göre 600 bin TL tutarı her yıl Ocak ve Temmuz aylarında TÜİK tarafından ilan edilen üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında artırılır. Açıklanan oran sıfırın altındaysa oran sıfır kabul edilir. Hesap sonucunda küsurat çıkarsa tam sayıya tamamlanır.
İlk güncelleme Temmuz 2027’de yapılacaktır. Dolayısıyla 1 Ocak 2027’de başlangıç tutarı 600 bin TL olarak uygulanacaktır.
Özsermaye Hangi Döneme Göre Belirlenir?
Genelge m.17/4, sınıflandırma ve sınırlamalara konu özsermaye tutarında Haziran ve Aralık dönemlerinden güncel olanın dikkate alınacağını düzenler. Dönemler arasında iç kaynaklardan yapılan artışlar hariç ödenmiş sermaye artışı ile Kurum lehine bloke edilmek şartıyla sermaye artışına mahsuben yapılan ödemeler de hesaba dâhil edilebilir.
Bu nedenle limit hesabında yalnız şirketin yıllık bilançosundaki eski özsermaye rakamına bakılmaz. M.17/4’teki güncel dönem ve sermaye artışı kuralları ayrıca uygulanır.
SBM Limitleri Nasıl Kontrol Edecek?
Genelge m.17’ye göre poliçe, kefalet senedi, reasürans dağılımı, sigorta ettiren/sigortalı, risk grubu ve güvence verileri SBM’ye eşzamanlı aktarılır. SBM bu veriler üzerinden Genelgedeki sınıflandırma ve sınırları kontrol edecek teknik altyapıyı kurar.
M.17/3’ün sonucu nettir: m.5’teki genel limitlerden biri aşılırsa SBM, sigorta şirketinin yeni kefalet senedi düzenlemesini engeller. Bu nedenle limit kontrolü yalnız şirketin iç denetimine bırakılmamıştır.
Limit Aşılırsa Mevcut Kefalet Senetleri Geçersiz mi Olur?
Genelge m.17/3, limit aşımının teknik sonucu olarak yeni kefalet senedi düzenlenmesinin engellenmesini düzenler. Hüküm, mevcut senetlerin kendiliğinden geçersiz hâle geleceğini söylemez. Mevcut senetlerin hukuki geçerliliği, düzenlenme koşulları ve ilgili sözleşme hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Dolayısıyla “limit aşıldıysa bütün eski kefaletler hükümsüz” şeklinde bir sonuç Genelge metninden çıkarılamaz.
Bir İşletme Neden Risk Grubu Bilgisini Doğru Vermeli?
Limitler risk grubu seviyesinde uygulandığı için şirketler gerçek ekonomik bağlantıyı bilmek zorundadır. M.4/2, ödeme güçlüğünün diğer kişileri de etkileyeceği boyutta kefalet/garanti ilişkileri bulunan kişilerin risk grubuna dâhil edilmesini öngörür ve bu bilgilerin sigortalıdan beyan edilmesini mümkün kılar.
Eksik veya yanlış grup bilgisi, limit hesabının hatalı yapılmasına yol açabilir. Kefalet sigortası talep eden şirketlerin ortaklık yapısı, bağlı şirketleri ve önemli garanti/kefalet ilişkilerini doğru belgelemeleri gerekir.
Örnek Limit Hesabı
Yalnız kuralın matematiksel mantığını göstermek için, özsermayesi 2 milyar TL olan bir sigorta şirketi düşünelim. M.5/1 uyarınca tek bir sigorta ettiren veya risk grubu için net risk tavanı 200 milyon TL olur. M.5/2 uyarınca şirketin toplam brüt risk tavanı ise 10 milyar TL olur.
Bu örnek gerçek bir şirketin güncel limitini göstermez. Gerçek hesaplamada Haziran/Aralık özsermayesi, reasürans devirleri, geçici kamu ihale kefaletleri, 600 bin TL ve altı sözleşmeler ve SBM’deki tüm portföy verileri dikkate alınır.
Şirket Limitin Altında Olsa Bile Kefalet Vermek Zorunda mı?
Hayır. Genelge m.1/3, belirlenen şartların asgari koşullar olduğunu ve bu koşullar sağlansa bile riskin üstlenilip üstlenilmeyeceğine ilişkin nihai kararın sigorta şirketine ait olduğunu düzenler. Limit boşluğu bir müşterinin kefalet alma hakkı doğurduğu anlamına gelmez.
Şirket m.12’deki risk değerlendirmesi, m.13’teki müşteri limiti, iç prosedürler ve finansal analiz sonucunda talebi reddedebilir veya daha düşük limit belirleyebilir.
Resmî Kaynaklar
2026/23 sayılı Genelgenin güncel kaydı için SEDDK Sigortacılık Genelgeleri, genel düzenlemenin tamamı için 2027 Kefalet Sigortası Rehberi ve diğer sigorta hukuku yazıları için Banka ve Sigorta Hukuku kategorimiz kullanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Tek müşteride kefalet riski üst sınırı nedir?
Net teminat riski şirket özsermayesinin %10’unu aşamaz.
Toplam kefalet portföyü üst sınırı nedir?
Toplam brüt teminat riski şirket özsermayesinin beş katını geçemez.
%10 sınırı her kefalet senedi için ayrı mı?
Hayır. Aynı sigorta ettiren veya risk grubu için yürürlükteki tüm senetlerin net riski birlikte değerlendirilir.
600 bin TL istisnası hangi hesaba ait?
M.5/2’deki toplam brüt teminat riski hesabına.
600 bin TL ne zaman değişecek?
İlk güncelleme Temmuz 2027’de, son altı aylık ÜFE değişimine göre yapılacak.
Geçici kamu ihale kefaletleri toplam brüt riske girer mi?
M.5/2 bunları toplam brüt risk hesabı dışında tutar.
Reasürans net riskten düşülebilir mi?
M.5/3’teki mali ve teknik kriterleri sağlayan reasürörlere, Kurum şartlarına uygun bölüşmeli risk devirleri net risk hesabında dikkate alınabilir.
Limit aşılırsa ne olur?
SBM yeni kefalet senedi düzenlenmesini engeller.
Mevcut kefalet senedi limit aşımıyla otomatik geçersiz olur mu?
Genelge böyle bir otomatik geçersizlik düzenlemez.
Limitin altında kalmak kefalet alma hakkı verir mi?
Hayır. Nihai risk kabul kararı sigorta şirketine aittir.
Sonuç
2026/23 sayılı Genelgenin m.5’i kefalet sigortasında iki ayrı özsermaye freni kurmuştur: tek sigorta ettiren/risk grubu için %10 net risk ve tüm portföy için özsermayenin beş katı toplam brüt risk. Kamu ihalesi geçici kefaletleri ve 600 bin TL ve altındaki belirli sözleşmeler brüt risk hesabında istisnaya tabidir; 600 bin TL ilk kez Temmuz 2027’de güncellenecektir. Limitlerin merkezi takibi SBM üzerinden yapılacak ve aşım halinde yeni kefalet senedi düzenlenmesi engellenecektir.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik 16 Eylül 2026 tarihinde 2026/23 sayılı SEDDK Genelgesinin özellikle 4, 5 ve 17 nci maddeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Henüz yürürlüğe girmemiş 2027 limitleri yürürlükteymiş gibi sunulmamıştır. Somut şirket hesabında güncel özsermaye, risk grubu, reasürans, geçici teminat ve portföy verileri ayrıca incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
