Amatör Balıkçılıkta Yeni Kurallar 2026: Belge, Orkinos ve Tekne Ruhsatı
Amatör balıkçılıkta yeni kurallar 2026, 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2026/26) ile yürürlüğe girdi. Düzenleme, yalnız olta balıkçılarının belge yaşını değiştirmedi; koruma altındaki tür listesini yeniledi, mavi yüzgeçli orkinos avını izin ve e-BCD belgesine bağladı, bazı içsu av yasaklarını güncelledi ve amatör tekneler için 1 Eylül 2027’den başlayacak ayrı bir ruhsat sistemi kurdu. Bu nedenle kıyıdan olta atan kişi, sualtı tüfeği kullanan dalıcı ve tekneyle amatör avcılık yapan kişi aynı belge rejimine tabi değildir.
| Konu | Yeni kural |
|---|---|
| Amatör Balıkçı Belgesi yaşı | 15 yaşını dolduran kişi, veli/vasi yazılı onayıyla belge alabilir. |
| Mavi yüzgeçli orkinos | Amatör ve sportif avcılık Bakanlık iznine tabidir. |
| Yakalanan orkinos | İl/ilçe müdürlüğünden e-BCD düzenlettirilir. |
| Amatör balıkçı gemisi | 1 Eylül 2027 tarihinden itibaren ruhsat tezkeresi zorunlu. |
| Yasak türler | Çizelge 1 yeniden düzenlendi. |
| Ana düzenleme dönemi | 1 Eylül 2024–31 Ağustos 2028. |
Amatör balıkçılıkta 2026 değişikliğinin hukuki dayanağı
Ana düzenleme, 11 Ağustos 2024 tarihli ve 32629 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (2024/21)dir. Tebliğ, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliğine dayanır ve 1 Eylül 2024–31 Ağustos 2028 dönemindeki amatör avcılığın usul ve esaslarını belirler.
16 Eylül 2026 tarihli 2026/26 sayılı değişiklik Tebliği, ana Tebliğin belge, izin, koruma ve tekne düzenlemelerinde yeni hükümler getirdi. Düzenleme aynı gün Resmî Gazete’de yayımlandı. Resmî duyuruya Tarım ve Orman Bakanlığı üzerinden ulaşılabilir.
Amatör balıkçılık düzenlemesi, çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunmasıyla doğrudan bağlantılıdır. Çevre mevzuatındaki genel idari yaptırım sistemini ayrıca incelemek için Çevre Kanunu idari para cezaları rehberimize bakılabilir. Ancak su ürünleri avcılığına aykırılığın temel yaptırım rejimi öncelikle 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa dayanır.
Amatör Balıkçı Belgesi kaç yaşında alınabilir?
2026/26 değişikliğinin en çok aranan yeniliklerinden biri belge yaşıdır. Yeni düzenlemeye göre 15 yaşını doldurmuş kişilere, velisinin veya vasisinin yazılı onayı bulunması şartıyla Amatör Balıkçı Belgesi düzenlenebilir. Böylece 15 yaşını tamamlamış fakat henüz ergin olmayan kişilerin aile/kanuni temsilci onayıyla belge almasının açık hukuki zemini oluşturulmuştur.
Burada ölçüt “15 yaşına girmek” değil, 15 yaşını doldurmaktır. Kişinin doğum tarihi belge başvurusunda esas alınır. Veli veya vasi onayı da sözlü beyanla değil, yazılı şekilde bulunmalıdır. Başvuru usulü ve belgenin düzenlenmesi il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince yürütülür.
Bu düzenleme, 15 yaşını dolduran kişinin her türlü avcılığı sınırsız yapabileceği anlamına gelmez. Amatör Balıkçı Belgesi, Tebliğdeki avlanma alanı, tür, boy, zaman, miktar ve araç yasaklarını ortadan kaldırmaz. Belge sahibi de koruma hükümlerine aynen uymak zorundadır.
Veli veya vasi yazılı onayı ne işe yarar?
Veli veya vasi onayı, ergin olmayan başvuru sahibinin Amatör Balıkçı Belgesi alabilmesi için aranan ek şarttır. Bu onay, balıkçılık faaliyeti sırasında ortaya çıkabilecek bütün hukuki sorumluluğu otomatik olarak veliye yükleyen veya genç balıkçıyı Tebliğ hükümlerinden muaf tutan bir belge değildir.
Avcılık sırasında yasak türün tutulması, yasak araç kullanılması, koruma alanında avcılık yapılması veya alıkonulabilir miktarın aşılması halinde somut fiil ve sorumluluk 1380 sayılı Kanun ile genel idari yaptırım hükümlerine göre değerlendirilir. Çocuğun yaşının idari yaptırım sorumluluğuna etkisi de 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleriyle birlikte ele alınmalıdır.
Başvuruda veli/vasi statüsünü ve yazılı onayı gösteren belgenin il/ilçe müdürlüğünün istediği usulde sunulması gerekir. Vasi söz konusuysa vesayet kararının veya yetkinin ispatı gerekebilir.
Amatör Balıkçı Belgesi her türlü olta balıkçılığında zorunlu mu?
Hayır. Ana Tebliğ, amatör avcılığı tek bir belge şartına bağlayan basit bir sistem kurmaz. Denizlerde yalnız kıyıdan yapılan bazı amatör avcılık faaliyetleri herhangi bir izin veya belge olmaksızın yapılabilirken, belirli yöntemler, bölgeler veya özel avcılık türleri için belge/izin şartı vardır.
Bu nedenle “balık tutmak için herkesin Amatör Balıkçı Belgesi alması zorunludur” şeklindeki genelleme doğru değildir. Kişinin kıyıdan mı, tekneden mi, sualtı tüfeğiyle mi, sportif yarışma kapsamında mı veya özel izin gerektiren bir tür için mi avlandığı belirlenmelidir.
Belge bulunmasa dahi Tebliğdeki tür, boy, miktar, av aracı ve alan yasakları geçerlidir. Örneğin kıyıdan olta avcılığının belgesiz yapılabildiği bir yerde dahi tamamen yasak türün bilerek alıkonulması serbest hale gelmez.
Sualtı tüfeğiyle avcılıkta belge zorunluluğu devam ediyor mu?
Evet. 2025 yılında yapılan değişiklikle, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren sualtı tüfeği kullanarak avcılık yapacak kişilerin il/ilçe müdürlüklerinden dalma yöntemiyle avcılık yaptıklarını gösteren Amatör Balıkçı Belgesini almaları zorunlu hale getirilmişti. 2026/26 değişikliği bu özel belge sistemini ortadan kaldırmamıştır.
Sualtı tüfeğiyle avcılık yapan kişi yalnız belge şartını değil; avlanma alanı, zaman, tür, boy ve yöntem kısıtlamalarını da kontrol etmelidir. Koruma alanları, limanlar, yetiştiricilik tesislerinin yakınları veya özel yasak bölgelerde farklı hükümler uygulanabilir.
Avlanma yöntemiyle ilgili yasaklar, ekosistemin korunmasına yönelik çevre hukukuyla da kesişir. Çevresel bilgiye erişim ve ihlal bildirimi konusunda çevre kirliliği şikâyeti ve bilgi edinme rehberimiz genel idari başvuru yollarını açıklar.
Mavi yüzgeçli orkinos avı amatör balıkçı için izne mi tabi?
Evet. 2026 değişikliği, amatör veya sportif amaçlı mavi yüzgeçli orkinos avcılığını izne tabi hale getirdi. İzin usul ve esasları Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenir. Dolayısıyla genel Amatör Balıkçı Belgesine sahip olmak tek başına mavi yüzgeçli orkinos avı için yeterli değildir.
Mavi yüzgeçli orkinos, uluslararası yönetim ve kota rejimine tabi bir türdür. Türkiye, Atlantik Ton Balıklarının Korunması Uluslararası Komisyonu (ICCAT) kuralları ve ulusal planlama kararları çerçevesinde avcılığı takip eder. Bakanlığın 2026–2028 planlaması bu uluslararası yükümlülüklerle bağlantılıdır.
Amatör veya sportif amaçlı avcılıkta Bakanlık izninin kapsamı, hangi dönem ve alanlarda av yapılabileceği, gemi/kişi bazında uygulanacak şartlar ve raporlama usulü güncel Bakanlık talimatlarından kontrol edilmelidir. Genel olta kurallarından hareketle orkinos avına başlanmamalıdır.
Orkinos Yakalama Dokümanı (e-BCD) nedir?
2026/26 değişikliğine göre amatör veya sportif avcılık kapsamında yakalanan mavi yüzgeçli orkinoslar için il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden Orkinos Yakalama Dokümanı (e-BCD) düzenlettirilmesi zorunludur. e-BCD, avlanan mavi yüzgeçli orkinosun izlenebilirliğini sağlayan kayıt sisteminin bir parçasıdır.
Belge zorunluluğu, avcılığın izinli olmasından ayrı bir aşamadır. Yani önce izin rejimine uygun avcılık yapılmalı; yakalanan balık için de gerekli yakalama dokümanı oluşturulmalıdır. “İzin aldım, ayrıca e-BCD’ye gerek yok” veya “e-BCD çıkarırım, önceden izin almaya gerek yok” şeklindeki iki yaklaşım da doğru değildir.
Balığın kaydı, ulusal kota ve uluslararası izlenebilirlik bakımından önem taşır. Belgesiz veya kayıt dışı orkinosun taşınması, bulundurulması veya başka işleme konu edilmesi ayrıca yaptırım riski yaratabilir.
Amatör Balıkçı Gemisi Ruhsat Tezkeresi ne zaman zorunlu olacak?
Yeni düzenlemeye göre amatör balıkçılık faaliyetinde bulunacak gemiler için 1 Eylül 2027 tarihinden itibaren il veya ilçe müdürlüklerinden Amatör Balıkçı Gemisi Ruhsat Tezkeresi alınması zorunlu hale gelecektir. Bu tarih 16 Eylül 2026 değildir; tekne sahipleri için yaklaşık bir yıllık hazırlık dönemi öngörülmüştür.
Amatör Balıkçı Gemisi Ruhsat Tezkeresi, gerçek kişiye verilen Amatör Balıkçı Belgesinden farklıdır. Biri kişinin avcılık statüsü ve yöntemleriyle, diğeri avcılıkta kullanılacak geminin ruhsatlandırılmasıyla ilgilidir. Birinin bulunması diğerini kendiliğinden karşılamaz.
Ruhsat tezkeresinin alınmasına ilişkin ayrıntılı usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir. Tekne sahibi, 1 Eylül 2027 öncesinde Bakanlık ve il/ilçe müdürlüklerinin uygulama talimatlarını takip etmeli; teknenin kayıt, mülkiyet ve teknik bilgilerini hazır tutmalıdır.
Avlanması tamamen yasak türler 2026’da değişti mi?
Evet. 2026/26 sayılı Tebliğ, ana Tebliğin Çizelge 1 kapsamındaki avlanması tamamen yasak tür listesini yeniden düzenledi. Güncel listede deniz memelileri, deniz kaplumbağaları, denizatları, mersin balıkları ve belirli köpekbalığı türleri gibi koruma altındaki çok sayıda tür bulunmaktadır.
Örnek olarak Akdeniz foku, yunus ve balinalar, bazı çekiç köpekbalıkları, balina köpekbalığı, büyük camgöz, bazı mersin balıkları ve denizatı gibi türler koruma listelerinde yer alır. Ancak amatör balıkçı, bu örnek listeye güvenmek yerine av öncesinde güncel Çizelge 1’i kontrol etmelidir; çizelgede türlerin bilimsel ve Türkçe adları üzerinden kesin kapsam belirlenir.
Yasak türün oltaya veya takıma istem dışı gelmesi, onu alıkoyma hakkı doğurmaz. Canlı ve zarar görmemiş durumdaki bireyin uygun şekilde suya iade edilmesi gerekir. Koruma altındaki türlerin ticari amaçla bulundurulması veya satışı ayrıca daha ağır hukuki sonuçlar doğurabilir.
İçsularda av yasağı dönemleri neden ayrıca kontrol edilmeli?
2026 değişikliği, bazı içsu türleri ve bölgeleri bakımından av yasağı dönemlerini de güncelledi. İçsu av yasakları Türkiye’nin her yerinde aynı tarihten oluşan tek bir takvim değildir. Tür, il/bölge ve su kaynağına göre farklı kapalı dönemler uygulanabilir.
Örneğin sazan, yayın, kadife ve tatlısu kefali gibi türlerde bölgesel kapalı dönemler Bakanlık il müdürlüklerince duyurulur. Bu nedenle “geçen yıl bu tarihte av serbestti” yaklaşımı güvenilir değildir. Balıkçı avlanacağı ilin güncel Tarım ve Orman Müdürlüğü duyurularını ve 6/2 Tebliğinin güncel çizelgelerini kontrol etmelidir.
Kapalı dönemde yalnız avlama değil, belirli türlerin satışı, nakli veya imalatta kullanılması da ilgili mevzuat çerçevesinde yasaklanabilir. Amatör avcılıkta zaten avlanan su ürününün satışı genel olarak yasaktır.
Amatör balıkçılıkla tutulan balık satılabilir mi?
Hayır. Ana Tebliğ m.8, amatör balıkçılıkla avlanmış her türlü su ürününün satışını yasaklar. Aynı hüküm, canlı olarak nakledilmesini ve başka kaynaklara bırakılmasını da yasaklamaktadır. Amatör avcılık, adı üzerinde ticari amaç dışı faaliyettir.
Bu nedenle “günlük limit içinde tuttum, fazlasını lokantaya satabilirim” şeklindeki yaklaşım mevzuata aykırıdır. Av miktarı yasal sınır içinde olsa bile satış yasağı devam eder. Ticari su ürünleri avcılığı ayrı ruhsat, gemi ve izin rejimine tabidir.
İdarenin çevre veya su ürünleri mevzuatına aykırılık nedeniyle faaliyeti durdurması gibi genel idari yetkilerin benzer mantığını görmek için çevre mevzuatına aykırı faaliyetin durdurulması rehberimiz incelenebilir.
Amatör balıkçılık kurallarına aykırılığın cezası nedir?
Amatör avcılık kurallarına aykırılıklar, öncelikle 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun idari yaptırım hükümlerine göre değerlendirilir. Fiilin niteliğine göre idari para cezası, su ürünlerine veya av araçlarına el koyma, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve diğer idari tedbirler gündeme gelebilir.
Ceza tutarı ve uygulanacak madde, “amatör balıkçılıkta ihlal var” denilerek tek rakamla belirlenemez. Yasak tür avlama, boy sınırına uymama, yasak bölgede avcılık, yasak araç kullanma, ruhsat/izin eksikliği veya amatör avlanan ürünü satma farklı hükümlere tabi olabilir. İşlem tarihindeki güncel idari para cezası tutarı esas alınmalıdır.
İdari para cezasına karşı başvuru yolu, tutanağın ve yaptırım kararının dayanağına göre değerlendirilir. Kabahatler Kanunu kapsamındaki yaptırımlarda sulh ceza hâkimliği; özel kanunda idari yargı öngörülen işlemlerde idare mahkemesi gündeme gelebilir. Tebliğ ihlalinin yanında başka bir idari işlem varsa her işlemin kanun yolu ayrı kontrol edilmelidir.
Amatör balıkçı için 2026–2027 kontrol listesi
- Avlanma yönteminiz için Amatör Balıkçı Belgesi gerekip gerekmediğini kontrol edin.
- 15 yaşını doldurmuş ancak ergin olmayan başvuruda veli/vasi yazılı onayını hazırlayın.
- Sualtı tüfeği kullanıyorsanız 1 Ocak 2026’dan beri belge zorunluluğunu dikkate alın.
- Mavi yüzgeçli orkinos hedefliyorsanız genel belgeyle yetinmeyin; Bakanlık izin şartlarını kontrol edin.
- Yakalanan mavi yüzgeçli orkinos için e-BCD düzenlettirin.
- Tekneyle amatör av yapıyorsanız 1 Eylül 2027’den itibaren Amatör Balıkçı Gemisi Ruhsat Tezkeresi zorunluluğuna hazırlanın.
- Av öncesi güncel yasak türler Çizelge 1’ini kontrol edin.
- İçsuda avlanıyorsanız il/bölge bazlı kapalı dönemleri il müdürlüğü duyurularından doğrulayın.
- Boy ve günlük alıkonulabilir miktar sınırlarını tür bazında kontrol edin.
- Amatör avlanan su ürününü satmayın veya ticari dolaşıma sokmayın.
- Yetiştiricilik tesisleri, limanlar, koruma alanları ve özel yasak bölgeler için mesafe/alan sınırlamalarını ayrıca kontrol edin.
Teknesi olan herkes 1 Eylül 2027’de ruhsat almak zorunda mı?
Yeni zorunluluk, amatör balıkçılık faaliyetinde bulunacak gemiler bakımından getirilmiştir. Bir teknenin yalnız özel gezi veya başka amaçlarla kullanılması, onu otomatik olarak amatör balıkçı gemisi yapmaz. Ancak tekneden amatör su ürünleri avcılığı yapılıyorsa 1 Eylül 2027’den itibaren Bakanlığın belirleyeceği ruhsat sistemi uygulanacaktır.
Teknenin ticari balıkçılık ruhsatı, amatör balıkçılık ruhsatı ve genel denizcilik kayıtları birbirinden farklı hukuki belgelerdir. Tekne sahibinin denizcilik mevzuatındaki bağlama/kayıt belgeleri tek başına su ürünleri avcılığı ruhsatı yerine geçmez.
Amatör balıkçılıkta korunan tür yanlışlıkla yakalanırsa ne yapılır?
Avlanması tamamen yasak türün istem dışı yakalanması, türü alıkoyma veya satma hakkı yaratmaz. Canlı birey mümkün olan en kısa sürede zarar vermeden suya iade edilmelidir. Balığın ölmesi veya yaralanması halinde olayın türü ve koşulları, denetim makamı tarafından somut olarak değerlendirilir.
Balıkçının tür teşhisinden emin olmadığı durumda riskli türü alıkoymak yerine koruma yaklaşımı benimsemesi gerekir. Güncel Çizelge 1’deki bilimsel adlar ve Bakanlığın tanıtım materyalleri av öncesinde incelenmelidir.
Sık sorulan sorular
15 yaşındaki kişi Amatör Balıkçı Belgesi alabilir mi?
15 yaşını doldurmuşsa veli veya vasisinin yazılı onayıyla belge düzenlenebilir.
16 yaşındaki kişi ailesinden izin almadan belge alabilir mi?
Ergin olmayan kişi bakımından yeni düzenlemedeki veli/vasi yazılı onayı şartı uygulanır. Yaş tek başına kanuni temsilci onayını ortadan kaldırmaz.
Kıyıdan olta atmak için belge zorunlu mu?
Ana Tebliğ belirli kıyı avcılığı hallerinde belge aramaz. Ancak tür, boy, zaman, miktar, alan ve araç yasakları yine geçerlidir.
Sualtı tüfeğiyle avlanmak için belge gerekiyor mu?
Evet. 1 Ocak 2026’dan itibaren sualtı tüfeği kullananların dalma yöntemiyle avcılık yaptığını gösteren Amatör Balıkçı Belgesi alması zorunludur.
Mavi yüzgeçli orkinos amatör olarak tutulabilir mi?
Yalnız Bakanlığın belirleyeceği izin ve usul şartları içinde. Genel amatör balıkçı belgesi tek başına yeterli değildir.
Orkinos yakalayınca e-BCD zorunlu mu?
Evet. 2026 değişikliği, avlanan mavi yüzgeçli orkinoslar için il/ilçe müdürlüğünden e-BCD düzenlettirilmesini zorunlu hale getirmiştir.
Amatör tekne ruhsatı ne zaman başlayacak?
Amatör balıkçılık faaliyetinde kullanılacak gemiler için Amatör Balıkçı Gemisi Ruhsat Tezkeresi zorunluluğu 1 Eylül 2027’de başlayacaktır.
Amatör tuttuğum balığı satabilir miyim?
Hayır. Amatör balıkçılıkla avlanan su ürünlerinin satışı yasaktır.
Yasak türler listesi değişti mi?
Evet. 2026/26 sayılı Tebliğ, avlanması tamamen yasak türleri gösteren Çizelge 1’i yeniden düzenlemiştir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; avlanma yöntemi, tür, alan, kapalı dönem, tekne statüsü ve izin koşulları somut avcılık faaliyeti bakımından güncel Bakanlık düzenlemeleriyle ayrıca kontrol edilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
