Gemi Çelik Kalınlık Ölçümü ve Sualtı Sörveyi Kurallarına Aykırılık Cezası 2026 | 100 Bin–600 Bin TL

2026 Düzenlemesinin Hukuki Dayanağı

Gemi çelik sac kalınlık ölçümü ve sualtı sörveyi hizmetlerine ilişkin idari yaptırım, 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle 655 sayılı KHK’ya eklenen 28/A maddesinde düzenlenmiştir. Hüküm 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni düzenleme, geminin yapısal emniyetini doğrulayan teknik ölçüm ve sualtı incelemelerinin güvenilirliğini doğrudan yaptırım güvencesine bağlamıştır.

Çelik kalınlık raporu veya sualtı sörveyi, geminin klas, denetim, bakım ve emniyet kararlarında kullanılabilir. Gerçeğe aykırı, yanlış cihazla veya yetkisiz kişilerce düzenlenen rapor, yapısal korozyonun ve hasarın görülmemesine yol açabilir.

Resmî değişiklik metni TBMM – 7590 sayılı Kanun sayfasında yayımlanmıştır. Denizcilik gözetim hizmetleri için Denizcilik Gözetim Hizmeti Cezası 2026 rehberimiz ayrıca incelenebilir.

Çelik Kalınlık Ölçümü Neden Yapılır?

Gemi gövdesindeki çelik plakalar korozyon, aşınma, yükleme koşulları ve çevresel etkiler nedeniyle zamanla incelir. Ultrasonik kalınlık ölçümü, sacın mevcut kalınlığının teknik sınırlar içinde kalıp kalmadığını belirlemek için kullanılır. Sonuçlar belirli bölgelerde yenileme veya onarım gerekip gerekmediğini ortaya koyabilir.

Ölçüm yalnız rastgele birkaç noktadan değer almak değildir. Gemi tipi, yaş, yapısal bölge, önceki sörvey bulguları ve ilgili teknik kurallar doğrultusunda ölçüm planı hazırlanmalıdır. Korozyonun yoğun olabileceği bölgenin atlanması raporun güvenilirliğini bozar.

Ölçüm değerlerinin hangi plaka, posta, güverte veya tank bölgesine ait olduğu izlenebilir olmalıdır. Yalnız “ortalama 9 mm” şeklindeki tek rakam, yapısal değerlendirme için yeterli değildir.

Sualtı Sörveyi Nedir?

Sualtı sörveyi, geminin su altında kalan gövde, pervane, dümen, deniz suyu girişleri ve ilgili bileşenlerinin dalgıç veya uygun teknik sistemlerle incelenmesini kapsayabilir. Bazı durumlarda kuru havuz incelemesine alternatif veya onu tamamlayan yöntem olarak kullanılır.

Görüntü kalitesi, su berraklığı, dalgıç erişimi ve inceleme yöntemi sörvey sonucunu etkiler. Görülemeyen bölge “uygun” kabul edilmemeli; raporda incelemenin sınırı açıkça belirtilmelidir.

Dalgıç veya uzaktan kumandalı sistemle elde edilen görüntünün hangi gemiye, hangi tarihe ve hangi gövde bölümüne ait olduğu doğrulanmalıdır. Başka gemiden görüntü kullanımı veya eski kaydın yeni sörvey gibi sunulması ağır ihlal niteliği taşır.

100.000–600.000 TL Ceza Hangi İhlallerde Uygulanır?

655 m.28/A kapsamındaki ilgili teknik hizmet ihlalinde kanuni alt sınır 100.000 TL, üst sınır 600.000 TL‘dir. Yetkisiz kuruluşun ölçüm/sörvey yapması, yetki kapsamı dışına çıkılması, gerekli yeterlilikte personel bulunmaması, kalibrasyonsuz cihaz kullanılması, rapor ve ham veri kurallarının ihlali yaptırım konusu olabilir.

Gerçekte yapılmamış ölçüm için rapor düzenlenmesi, ölçüm sonucunun değiştirilmesi veya geminin kritik bölgesinin incelenmiş gibi gösterilmesi fiilin haksızlık içeriğini ciddi biçimde artırabilir. Buna karşılık münferit ve sonucu etkilemeyen bir kayıt hatası aynı ağırlıkta değildir.

Alt ve üst sınır arasında ceza belirlenirken 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/2 uyarınca haksızlık içeriği, kusur ve ekonomik durum dikkate alınmalıdır. Etkilenen gemi sayısı, raporun kullanım amacı ve güvenliğe etkisi de somut dosyada önem taşıyabilir.

Yetkili Kuruluş ve Personel Şartı

Kalınlık ölçümü veya sualtı sörveyi hizmetinin özel yetkilendirmeye tabi olduğu durumda kuruluş yalnız geçerli yetki belgesi ve kapsamı içinde çalışmalıdır. Bir hizmet için yetkili olmak, farklı sörvey türünde otomatik yetki vermez.

Personelin eğitim ve teknik yeterliliği de görev bazında doğrulanmalıdır. Ultrasonik ölçüm yapan kişinin cihaz kullanımını ve yapısal ölçüm planını bilmesi; sualtı sörveyinde görev alan personelin ise ilgili dalış veya teknik yeterlilik şartlarını karşılaması gerekir.

Şirket, belge sahibi bir kişiyi dosyada gösterip işi başka, yetkisiz personele yaptırmamalıdır. Ölçümü fiilen yapan, kontrol eden ve raporu onaylayan kişiler ayrı ayrı kaydedilmelidir.

Ultrasonik Ölçüm Cihazı ve Kalibrasyon

Ultrasonik kalınlık ölçüm cihazının doğruluğu, raporun temelidir. Cihazın geçerli kalibrasyonu bulunmalı; ölçüm öncesi uygun referans blokla doğrulama yapılmalı ve kullanılan prob malzeme/ölçüm koşullarına uygun olmalıdır.

Yüzey kaplaması, pas, sıcaklık ve bağlantı maddesi ölçüm sonucunu etkileyebilir. Tek bir anormal değer görüldüğünde komşu noktalardan tekrar ölçüm alınmalı; cihaz hatası ile gerçek lokal korozyon ayrılmalıdır.

Cihaz seri numarası ve kalibrasyon belgesi rapor dosyasıyla eşleştirilmelidir. Birden fazla cihaz kullanılmışsa hangi ölçümün hangi cihazla alındığı mümkün olduğunca kayıt altına alınmalıdır.

Ölçüm Noktalarının Doğru Seçimi

Ölçüm planı geminin yapısal çizimleri, sörvey kapsamı ve önceki bulgularla uyumlu olmalıdır. Kolay erişilebilir, sağlıklı bölgelerden ölçüm alıp korozyonlu alanları atlamak raporu teknik olarak yanıltır.

Tank, borda, güverte, balast alanı veya başka yapısal bölümlerde ölçüm noktaları işaretlenmeli ve raporda çizim/tabloyla eşleştirilmelidir. Aynı noktadan sonraki yıllarda ölçüm yapılabilmesi trend analizi sağlar.

Ölçüm yapılması mümkün olmayan bölge varsa bunun nedeni raporda yazılmalı ve gerekiyorsa alternatif yöntem önerilmelidir. “Ulaşılamadı” bilgisi gizlenmemelidir.

Ham Veri ve Rapor Bütünlüğü

Ölçüm raporundaki nihai değerlerin ham saha kayıtlarıyla doğrulanabilmesi gerekir. Saha notları, cihaz çıktıları, fotoğraflar, ölçüm planı ve rapor sürümü aynı proje dosyasında saklanmalıdır.

Rapor revize edilmişse eski sürüm silinmemeli; değişiklik nedeni, tarihi ve onaylayan kişi belirtilmelidir. Müşteri veya gemi sahibi daha iyi görünmesi için değerin değiştirilmesini isterse teknik gerçek korunmalıdır.

Elektronik tablo kullanılıyorsa formüller ve manuel girişler kontrol edilmelidir. Ondalık işareti, birim veya plaka numarasındaki hata yanlış yenileme kararına yol açabilir.

Sualtı Görüntüsü ve Dalgıç Kayıtları

Sualtı sörveyinde video veya fotoğraf, mümkünse tarih/saat ve gemi kimliğiyle ilişkilendirilmelidir. Dalgıç sesli anlatım yapıyorsa görüntüde hangi bölgenin incelendiği açıkça tarif edilmelidir.

Görüntünün kesildiği veya bulanık olduğu bölüm “kontrol edildi” şeklinde raporlanmamalıdır. İnceleme kalitesini düşüren akıntı, görüş mesafesi veya ekipman arızası raporda belirtilmelidir.

Dalgıç güvenliği de ayrı önem taşır. Teknik inceleme uğruna güvensiz dalış yapılmamalı; gerekli durumda sörvey ertelenmelidir. Erteleme nedeni kayıt altına alınmalıdır.

Şüpheli Ölçümde Tekrar Kontrol

Önceki sörveyle olağandışı fark gösteren veya yapısal sınırın hemen altında/üstünde bulunan değerler ikinci ölçümle doğrulanmalıdır. Cihaz, prob veya yüzey koşulu yeniden kontrol edilmelidir.

Bağımsız kuruluşun ölçümüyle gemi sahibi ölçümü arasında fark varsa ham veriler ve yöntemler karşılaştırılmalıdır. Yalnız ortalama sonuca bakmak yerine aynı fiziksel noktaların karşılaştırılması gerekir.

Güvenlik kritik düşük kalınlık tespitinde onarım veya klas/otorite değerlendirmesi geciktirilmemelidir. Yeni ölçüm gelene kadar riskli bölgenin durumu açıkça raporlanmalıdır.

Rapor Sonucu Gemi İşletmesini Etkilerse

Kalınlık ölçümü veya sualtı sörveyi sonucunda ciddi yapısal kusur bulunması, geminin onarımı, sefer kısıtı veya başka teknik tedbirler gerektirebilir. Teknik hizmet sağlayıcı, sonucu yumuşatmak için raporu ticari baskıya göre değiştirmemelidir.

Gemi sahibi rapora itiraz edebilir; ancak itiraz ayrı bir teknik incelemeyle yapılmalıdır. İlk rapor silinmeden ikinci ölçüm ve karşılaştırma dosyalanmalıdır.

Teknik raporun kamu makamına veya klas kuruluşuna sunulması gerekiyorsa zamanında ve doğru sürümle işlem yapılmalıdır.

Denetimde Hangi Belgeler İncelenir?

İdari Yaptırıma Karşı Denetim

İlk olarak kuruluşun ilgili ölçüm veya sörvey için yetkili olup olmadığı belirlenmelidir. İkinci olarak personel ve cihaz şartları incelenir. Üçüncü olarak tespit edilen teknik aykırılığın rapor sonucuna ve hizmet güvenilirliğine etkisi değerlendirilir.

Ceza 100.000–600.000 TL aralığında belirlenmişse 5326 m.17/2 ölçütlerinin somut karara nasıl uygulandığı kontrol edilmelidir. Tek rapor ile sistematik ihlal arasındaki fark gerekçede görünmelidir.

Tebliğ tarihi, rapor sürümü, ham veri ve kalibrasyon kayıtları savunmaya eklenmelidir. Ölçümün farklı gemiye ait olduğu veya denetimde yanlış dosyanın esas alındığı iddia ediliyorsa gemi kimliği üzerinden açık karşılaştırma yapılmalıdır.

Teknik Kuruluşlar İçin 12 Maddelik Uyum Listesi

1. Yetki kapsamını her iş emrinde kontrol edin.
2. Görevli personelin yeterlilik kaydını doğrulayın.
3. Cihaz kalibrasyonunu iş öncesi kontrol edin.
4. Ölçüm planını gemi yapısına göre hazırlayın.
5. Ham veriyi silmeden saklayın.
6. Ölçüm noktalarını çizimle eşleştirin.
7. Anormal değerleri ikinci ölçümle doğrulayın.
8. Sualtı görüntülerini gemi ve bölge bilgisiyle kaydedin.
9. Görülemeyen alanları raporda açıkça belirtin.
10. Rapor revizyon geçmişini koruyun.
11. Teknik baskı veya çıkar çatışmasını yönetin.
12. Denetim dosyasında yetki, personel, cihaz ve ham veriyi birlikte tutun.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Gemi çelik kalınlık ölçümü cezası kaç TL?

655 m.28/A kapsamındaki ilgili ihlalde 100.000 TL’den 600.000 TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilir.

2. Sualtı sörveyi de aynı yaptırım grubunda mı?

Kanundaki ilgili teknik hizmet hükümleri kapsamında yetki ve uygulama kurallarına aykırılık bu yaptırım grubunda değerlendirilebilir.

3. Kalibrasyonu geçmiş cihazla ölçüm yapılabilir mi?

Geçerli kalibrasyon zorunluluğu varsa yapılmamalıdır; ölçüm güvenilirliği ve yaptırım riski doğar.

4. Yetkili şirketin her çalışanı ölçüm yapabilir mi?

Hayır. İlgili görev için personel yeterlilik şartı ayrıca karşılanmalıdır.

5. Ham veri neden saklanır?

Nihai rapor değerlerinin gerçek saha ölçümüne dayandığını doğrulamak için gereklidir.

6. Müşteri raporu değiştirilmesini isteyebilir mi?

Yalnız doğrulanmış teknik hata izlenebilir revizyonla düzeltilir; ticari talep gerçeğe aykırı değişiklik gerekçesi değildir.

7. Görülemeyen sualtı bölgesi uygun sayılır mı?

Hayır. İnceleme sınırı raporda açıkça belirtilmeli ve gerekiyorsa tekrar sörvey yapılmalıdır.

8. Ceza neden 100.000–600.000 TL arasında?

5326 m.17/2 uyarınca haksızlık içeriği, kusur ve ekonomik durum dikkate alınır.

9. Sonradan doğru ölçüm yapmak önceki cezayı kaldırır mı?

Hayır. Yeni ölçüm teknik durumu netleştirir; önceki aykırı hizmet ayrıca değerlendirilir.

10. Başka gemiye ait veri kullanılırsa ne olur?

Rapor güvenilirliğini ortadan kaldıran ciddi ihlal oluşturabilir ve başka hukuki sonuçlar da doğabilir.

11. Gemi sahibi ölçüm sonucuna itiraz edebilir mi?

Evet. Ham veri ve bağımsız tekrar ölçümü üzerinden teknik itiraz yapılabilir.

12. Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?

31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Resmî Kaynaklar ve İlgili İçerikler

Temel kaynak: 7590 sayılı Kanun – TBMM, m.29 ile 655 sayılı KHK’ya eklenen m.28/A; alt-üst sınır uygulamasında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17.

İlgili içerikler: denizcilik gözetim hizmeti cezası, iç sularda teknik/personel cezası.