Özel Tekne ve Yatlarda Teknik Yeterlilik Cezası 2026 | Metre Başına 1.000–2.500 TL

2026 Düzenlemesinin Hukuki Dayanağı

Özel tekne ve yatların teknik/yeterlilik şartlarına ilişkin metre esaslı idari yaptırım, 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle 655 sayılı KHK’ya eklenen 28/A maddesinde düzenlenmiştir. Hüküm 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Düzenleme, özel kullanımda bulunan deniz araçlarının da can, mal ve seyir emniyeti bakımından belirli teknik ve kişisel yeterlilik koşullarına uymasını yaptırım güvencesine bağlamıştır.

Özel tekne, ticari yolcu veya yük taşımacılığı yapan gemiden farklı bir kullanım statüsüne sahip olabilir; ancak bu statü güvenlik şartlarını ortadan kaldırmaz. Teknenin gövde ve makine durumu, zorunlu emniyet ekipmanı, belge ve kullanıcı yeterliliği ilgili mevzuata uygun olmalıdır.

Resmî değişiklik metni TBMM – 7590 sayılı Kanun sayfasında yayımlanmıştır. Turistik deniz araçlarına özgü farklı metre başı ceza sistemi için Turistik Deniz Aracı Seyir İzin ve Giriş-Çıkış Cezası 2026 yazımız ayrıca incelenebilir.

Özel Tekne ve Yat Statüsü

Bir deniz aracının özel tekne veya yat statüsü, tescil/kayıt, kullanım amacı ve mevzuattaki tanımlar üzerinden belirlenir. Özel kullanım için kayıtlı aracın fiilen ücret karşılığı yolcu taşıması veya ticari charter faaliyeti yürütmesi, farklı izin ve yaptırım hükümlerini gündeme getirebilir.

Teknenin yalnız sahibi ve ailesi tarafından kullanılması ile üçüncü kişilere ücretli hizmet sunması aynı hukuki rejime tabi değildir. Bu nedenle denetimde tekne tescil belgesi yanında sözleşmeler, ödeme kayıtları ve fiilî kullanım da incelenebilir.

Teknenin yabancı bayraklı veya Türk bayraklı olması, uygulanacak bazı kayıt ve seyir hükümlerini değiştirebilir; ancak Türkiye’de yürütülen faaliyet bakımından ilgili güvenlik kurallarına uyulması gerekir.

Metre Başına Ceza Nasıl Hesaplanır?

Bu yaptırım grubunda ceza tekne boyuna bağlıdır. Kanunda belirlenen ilgili ihlal türüne göre 1.000 TL ile 2.500 TL arasında metre başı tutar uygulanır. Toplam ceza, resmî tekne boyu ile ilgili birim tutarın çarpılmasıyla hesaplanır.

Örneğin 12 metrelik bir tekne için uygulanabilir bentte birim tutar 1.000 TL/metre ise matematiksel hesap 12.000 TL’dir; 2.500 TL/metre öngörülen başka bir ihlal türünde 30.000 TL olur. Hangi birim tutarın kullanıldığı yaptırım kararında açıkça gösterilmelidir.

İdare tüm teknik/yeterlilik ihlallerine otomatik olarak 2.500 TL/metre uygulayamaz. İhlalin girdiği kanuni alt bent ve karşılığındaki birim tutar belirlenmelidir.

Tekne Boyu Hangi Kayda Göre Belirlenir?

Metre başı hesapta resmî tescil, bağlama kütüğü veya ilgili ölçüm belgesindeki uzunluk değeri esas alınmalıdır. Üretici broşüründe veya satış ilanında yazan ticari model boyu hukuki hesap için tek başına yeterli değildir.

Teknede sonradan platform, yüzme basamağı veya yapısal uzatma yapılmışsa resmî boy kaydının güncellenip güncellenmediği incelenmelidir. Teknik değişiklik resmî kayda yansıtılmamışsa ayrıca belge/tescil sorunu doğabilir.

Ondalıklı boylarda yuvarlama keyfî yapılamaz. İlgili teknik mevzuat ve resmî ölçüm yöntemi uygulanmalıdır.

Teknik Uygunluk ve Zorunlu Donanım

Özel teknenin gövde, makine, elektrik, yakıt, dümen ve diğer temel sistemleri güvenli durumda olmalıdır. Hangi teknik kontrol veya muayenenin gerekli olduğu aracın boyu, kullanım şekli ve diğer özelliklerine göre belirlenir.

Yakıt sızıntısı, elektrik tesisatında ciddi kusur, dümen arızası veya yapısal hasar gibi güvenlik kritik eksikliklerde teknenin kullanılmaya devam edilmesi ciddi risk oluşturur. Onarım tamamlanmadan seyir yapılmamalıdır.

Teknik uygunluk belgesi bulunması fiilî arızayı ortadan kaldırmaz. Denetim tarihinde açık ve ciddi teknik kusur varsa mevcut belgeyle birlikte somut durum incelenir.

Kullanıcı ve Kaptan Yeterliliği

Teknenin boyu, motor gücü veya kullanım alanına göre kullanıcı/kaptan için belirli yeterlilik belgesi gerekebilir. Daha düşük kapsamlı belgeyle daha yüksek yetki gerektiren teknenin kullanılması yeterlilik ihlali oluşturabilir.

Belgenin geçerlilik tarihi ve kişiyle eşleşmesi kontrol edilmelidir. Başka kişiye ait belge, telefon ekranındaki fotoğraf veya süresi dolmuş belge geçerli yeterliliğin yerine geçmez.

Tekne sahibi aracı bizzat kullanmıyorsa görevlendirdiği kişinin yeterliliğini kontrol etmelidir. “Kendisi denizci” veya “çok tecrübeli” açıklaması açık belge zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Can Kurtarma ve Yangın Güvenliği

Can yeleği, can simidi, yangın söndürücü, işaret fişeği veya ilgili başka emniyet ekipmanları tekne boyu ve kullanım alanına göre zorunlu olabilir. Ekipman yalnız teknede bulunmamalı, kullanıma hazır ve geçerli durumda olmalıdır.

Can yeleğinin kişi sayısına yetmemesi veya çocuklar için uygun ekipman bulunmaması güvenlik açığı yaratabilir. Yangın söndürücülerin bakım ve son kullanım tarihleri takip edilmelidir.

Ekipmanın kilitli ve acil durumda ulaşılamaz yerde tutulması, kağıt üzerinde envanterin tam olmasına rağmen fiilî uygunluğu bozabilir.

Tadilat ve Motor Değişikliği

Teknede motor gücü değişikliği, gövde uzatması, üst yapı değişikliği veya kullanım alanını etkileyen tadilat yapılırsa teknik belge ve kayıtların güncellenmesi gerekebilir. Onaysız değişiklik teknenin denge, hız ve güvenlik özelliklerini etkileyebilir.

Yeni motorun daha güçlü olması, kullanıcı yeterlilik sınıfını veya teknik denetim ihtiyacını değiştirebilir. Tadilat sonrası ilk seyirden önce mevzuat uyumu kontrol edilmelidir.

İşlemi yapan servis veya tersane faturası tek başına idari onay yerine geçmez. Gerekli teknik kontrol ve kayıt ayrıca tamamlanmalıdır.

Özel Kullanımdan Ticari Kullanıma Geçiş

Özel teknenin kiralama, tur, transfer veya ücretli yolcu faaliyetine başlaması durumunda statü değişikliği gündeme gelir. Özel tekne belgeleri ticari faaliyetin tüm şartlarını karşılamayabilir.

Tekne sahibi, dijital platform veya sosyal medya üzerinden ücretli tur satmaya başlamadan önce ticari faaliyet için gereken belge, personel ve sigorta şartlarını kontrol etmelidir.

Fiilî faaliyet ticari olduğu hâlde kaydın özel kullanım olarak tutulması ayrı yaptırımlara neden olabilir. Vergi ve tüketici hukuku sonuçları da ayrıca doğabilir.

Belge Süresi ve Denetim

Tekne tescil/kayıt, teknik kontrol ve kullanıcı yeterlilik belgelerinin süreleri merkezi takvimde tutulmalıdır. Denize çıkıldıktan sonra belgenin süresinin dolduğunun fark edilmesi uyum sistemi eksikliğini gösterir.

Denetimde belge aslı veya doğrulanabilir elektronik kayıt sunulabilmelidir. Fotoğrafı bulunan fakat resmî sistemde iptal edilmiş belgeye dayanılmamalıdır.

Yabancı dilde belge varsa ilgili makamın tanıma veya doğrulama şartı ayrıca incelenmelidir.

Tekne Satılırsa veya Devredilirse

Tekne satışında tescil, sahiplik ve varsa bağlama kütüğü kayıtları güncellenmelidir. Eski sahibin belgeleriyle yeni sahibin uzun süre faaliyet yürütmesi kayıt güvenilirliğini bozar.

Devir tarihinde teknenin mevcut teknik eksiklikleri ve ekipmanı tutanakla belirlenirse taraflar arası özel hukuk uyuşmazlıkları azalır. Ancak yeni sahibin kamu hukuku uyum sorumluluğu teslimden sonra devam eder.

Kullanıcı yeterliliği kişiye bağlı olduğundan tekneyle birlikte devredilemez. Yeni kullanıcının kendi geçerli belgesi bulunmalıdır.

Denetimde Hangi Belgeler İncelenir?

İtirazda Kontrol Edilecek Noktalar

İlk olarak teknenin özel tekne/yat statüsü ve somut ihlal türü belirlenmelidir. İkinci olarak kanundaki doğru metre başı birim tutar uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir. Üçüncü olarak resmî tekne boyu ile yaptırım kararındaki boy karşılaştırılır.

Teknik uygunsuzluk iddiasında denetim fotoğrafları, bakım raporu ve olay tarihi önemlidir. Yeterlilik iddiasında belge türü ve geçerlilik tarihi incelenmelidir.

Tebliğ tarihi ve kanun yolu bilgileri ayrıca kontrol edilmelidir. Turistik seyir izin yaptırımıyla bu teknik/yeterlilik yaptırımının karıştırılıp karıştırılmadığı özellikle incelenmelidir.

Özel Tekne Sahipleri İçin 12 Maddelik Uyum Listesi

1. Resmî tescil ve boy bilgisini güncel tutun.
2. Teknik kontrol sürelerini elektronik takip edin.
3. Kullanıcı yeterlilik belgesini tekne özellikleriyle eşleştirin.
4. Can yeleği ve yangın ekipmanını periyodik kontrol edin.
5. Yakıt ve elektrik sistemini bakım planına alın.
6. Güvenlik kritik arızada seyre çıkmayın.
7. Tadilat ve motor değişikliğinde onay gereğini kontrol edin.
8. Özel kullanımdan ticari kullanıma geçmeden izinleri tamamlayın.
9. Tekne satışında tescil devrini geciktirmeyin.
10. Yabancı belgelerin tanınmasını doğrulayın.
11. Denetim kararındaki metre hesabını resmî kayıtla karşılaştırın.
12. Turistik seyir cezası ile teknik/yeterlilik cezasını ayırın.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Özel tekne teknik yeterlilik cezası nasıl hesaplanır?

655 m.28/A kapsamındaki ilgili ihlalde tekne boyu ile kanundaki 1.000–2.500 TL/metre birim tutarı çarpılır.

2. Her ihlalde 2.500 TL/metre mi uygulanır?

Hayır. Somut fiilin girdiği kanuni bentteki birim tutar esas alınmalıdır.

3. Tekne boyu nereden alınır?

Resmî tescil, bağlama veya ölçüm belgesindeki uzunluk değeri esas alınmalıdır.

4. Tekne sahibi kullanmıyorsa yeterlilik gerekir mi?

Aracı fiilen kullanan kişinin ilgili mevzuatta gereken yeterliliği bulunmalıdır; sahibin kontrol sorumluluğu ayrıca değerlendirilebilir.

5. Teknik belgesi var ama dümen arızalıysa ne olur?

Geçerli belge fiilî ciddi arızayı hukuka uygun hâle getirmez.

6. Motor değişikliği bildirilir mi?

Teknik kayıt veya yeterlilik şartını etkiliyorsa ilgili onay/güncelleme yapılmalıdır.

7. Özel tekneyle ücretli tur yapılabilir mi?

Ticari faaliyet için gereken ayrı statü ve izinler tamamlanmadan özel tekne kaydıyla ücretli faaliyet yapılmamalıdır.

8. Turistik seyir izin cezasıyla aynı mı?

Hayır. Orada farklı metre başı kademeler vardır; bu yazı teknik/yeterlilik ihlaline ilişkindir.

9. Sonradan bakım yapmak cezayı kaldırır mı?

Hayır. Sonraki bakım gelecekteki riski giderir; geçmiş fiil ayrıca değerlendirilir.

10. Tekne satılırsa eski ceza yeni sahibin mi olur?

Yaptırım muhatabı ihlal tarihindeki yükümlü ve somut hukuki sorumluluğa göre belirlenir.

11. Ondalıklı boy nasıl hesaplanır?

Resmî ölçü ve mevzuattaki hesap yöntemi esas alınmalıdır; keyfî yuvarlama yapılmamalıdır.

12. Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?

31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Resmî Kaynaklar ve İlgili İçerikler

Temel kaynak: 7590 sayılı Kanun – TBMM, m.29 ile 655 sayılı KHK’ya eklenen m.28/A.

İlgili içerikler: turistik deniz aracı seyir cezası, gemi teknik ölçüm/sörvey cezası.