Pazaryeri Bir Ürünün Uygunsuz Olduğunu Öğrenirse Derhal Ne Yapmalı? Yönetmelik m.10/3 | 2026

Yönetmelik m.10/3’ün açık kuralı nedir?

Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği m.10/3, çevrim içi pazaryerinde uygunsuz ürünün varlığından platformun bizzat haberdar olduğu durumu düzenler. Hüküm, aracı hizmet sağlayıcının ürünün uygun olmadığından haberdar olması hâlinde içeriğin çıkarılması veya içeriğe erişimin engellenmesi için derhal girişimde bulunmasını ve yetkili kuruluşu bilgilendirmesini zorunlu kılar.

Buradaki temel fark, işlemin yetkili kuruluşun önceden gönderdiği bir talebe bağlı olmamasıdır. Platform güvenilir biçimde uygunsuzluk bilgisini elde etmişse, resmî yazı gelmesini beklemeden ürün ilanına müdahale etmek zorundadır. Bu yapı ürün güvenliği riskinin çevrim içi satışta hızla büyümesini engellemeyi amaçlar.

“Derhal” ifadesi de m.10/2’deki yirmi dört saatlik üst sınırdan farklıdır. Platformun bilgiye ulaştığı anda makul teknik adımları gecikmeksizin başlatması gerekir. Şirket içi süreç, uygunsuzluk sinyalinin günlerce sırada kalmasına izin vermemelidir.

Yönetmelik m.10/2 ile m.10/3 arasındaki fark nedir?

m.10/2, yetkili kuruluştan gelen içeriğin çıkarılması ve diğer taleplerin yirmi dört saat içinde yerine getirilmesini düzenler. m.10/3 ise platformun ürünün uygun olmadığından haberdar olmasını esas alır ve derhal kaldırma veya erişimi engelleme girişimi ile yetkili kuruluşa bildirim yükümlülüğü getirir.

Birinci durumda tetikleyici resmî kamu talebidir. İkinci durumda tetikleyici platformun bilgi sahibi olmasıdır. Örneğin imalatçının resmi geri çağırma bildirimi, ithalatçının ürünün teknik düzenlemeye aykırı olduğunu bildirmesi veya platformun kendi doğrulama sürecinde sahte uygunluk belgesi tespit etmesi m.10/3 bakımından önem taşıyabilir.

Bu ayrım, platformun ürün güvenliği uyumunu yalnız gelen kamu yazılarını cevaplamaktan ibaret görmemesi gerektiğini gösterir. Kendi sistemindeki risk ve uygunsuzluk sinyalleri için de aktif süreç kurulmalıdır.

“Haberdar olmak” hangi kaynaklardan doğabilir?

Yönetmelik haberdar olmanın tek bir kaynağını saymaz. Platformun kendi moderasyon denetimi, satıcının bildirimi, imalatçı veya ithalatçı uyarısı, resmi geri çağırma duyurusu, yetkili kuruluşun kamuya açık bildirimi, uygunluk değerlendirme kuruluşundan gelen bilgi veya doğrulanmış teknik belge sorunu haberdarlığın kaynağı olabilir.

Kullanıcı şikâyetleri de özellikle aynı ürün hakkında tekrar eden yanma, elektrik çarpması, kırılma, boğulma veya başka güvenlik vakaları içeriyorsa inceleme tetikleyebilir. Her şikâyet otomatik olarak ürünün hukuken uygunsuz olduğu sonucunu doğurmaz; ancak platform ciddi ve doğrulanabilir güvenlik sinyalini görmezden gelemez.

Şirket, farklı departmanlarda toplanan verileri birleştirmelidir. Müşteri hizmetlerindeki yaralanma şikâyeti ürün güvenliği ekibine ulaşmıyorsa platform kurumsal olarak sahip olduğu bilgiyi etkin kullanamaz.

Tek bir kullanıcı şikâyeti ilanı hemen kaldırmayı gerektirir mi?

Tek bir şikâyetin hukuki etkisi içeriğine ve güvenilirliğine göre değerlendirilir. Ürünün kargoda geç gelmesi gibi ürün güvenliğiyle ilgisiz şikâyet m.10/3 uygunsuzluk bilgisi değildir. Buna karşılık ürünün patladığını, ciddi yaralanmaya yol açtığını veya zorunlu güvenlik parçasının bulunmadığını belgeleyen şikâyet derhal teknik inceleme gerektirir.

Platform risk temelli önlem alabilir. İlk inceleme tamamlanana kadar ilanı geçici olarak askıya almak, satıcıdan teknik belge istemek ve aynı model hakkındaki diğer şikâyetleri kontrol etmek ürün güvenliği tedbiri olabilir. Uygunsuzluk doğrulandığında m.10/3 kapsamındaki kaldırma/erişim engelleme ve yetkili kuruluş bildirimi uygulanmalıdır.

Şikâyet süreci kötüye kullanıma açık olduğundan otomatik karar ile insan/teknik değerlendirme dengesi kurulmalıdır. Ancak “satıcı itiraz etti” gerekçesi ciddi risk sinyalini süresiz açık bırakmamalıdır.

İmalatçı veya ithalatçı uygunsuzluğu bildirirse ne yapılmalı?

İmalatçı veya ithalatçı, ürünün teknik düzenlemeye uygun olmadığını veya risk taşıdığını tespit ettiğinde 7223 sayılı Kanun kapsamında düzeltici önlemler ve bildirim görevlerine sahiptir. Bu bilgi pazaryerine ulaştığında platformun m.10/3 süreci derhal tetiklenmelidir.

Ürün modeli, parti veya seri kapsamı açıkça belirlenmeli; yalnız etkilenen ürünler varsa ilan ve stok eşleştirmesi buna göre yapılmalıdır. İmalatçı bütün ürün ailesi için uyarı vermişse tek bir SKU ile sınırlı müdahale yeterli olmayabilir.

Platform, satıcının bağımsız olarak ürünü “sorunsuz” gördüğünü ileri sürmesini imalatçı veya ithalatçının doğrulanmış uygunsuzluk bildirimine üstün tutmamalıdır. Teknik belge ve resmi bilgiler esas alınmalıdır.

Geri çağırma bilgisi m.10/3 bakımından ne ifade eder?

Geri çağırma, ürünün nihai kullanıcıdan geri alınmasını gerektiren ciddi bir düzeltici önlemdir. Platform bir ürünün geri çağrıldığını öğrendiğinde o ürünün yeni satışını sürdürmek ürün güvenliği amacıyla bağdaşmaz. m.10/3 kapsamındaki içerik müdahalesi uygulanmalıdır.

Yönetmelik m.10/6 ayrıca geri çağrılan ürünü platform üzerinden satın almış nihai kullanıcılara gecikmeksizin e-posta ile geri çağırma bildirimini ve bilgilerini iletme; bu bilgileri çevrim içi arayüzde de gösterme yükümlülüğü getirir.

Bu nedenle geri çağırma olayı iki ayrı operasyon yaratır: yeni satışların engellenmesi ve geçmiş alıcıların bilgilendirilmesi. Ürün ana verisi ve sipariş kayıtlarının aynı model/parti üzerinden eşleşmesi gerekir.

“Derhal girişimde bulunmak” nasıl uygulanmalıdır?

Derhal girişim, uygunsuzluk bilgisinin doğrulandığı veya güvenilir biçimde elde edildiği anda ilgili ilanı satıştan durduracak teknik işlemlerin başlatılmasıdır. Şirketin haftalık moderasyon toplantısını beklemek veya satıcıya uzun bir savunma süresi tanımak uygun değildir.

Sistem, ürün güvenliği ekibine acil askıya alma veya kaldırma yetkisi vermelidir. İşlem web sitesi, mobil uygulama, reklam, kampanya ve varsa başka satış arayüzlerinde aynı anda uygulanmalıdır. Arama sonuçlarında görünmeyen ancak doğrudan linkle hâlâ sipariş edilebilen ürün fiilen kaldırılmış sayılmaz.

İlk müdahale sonrasında teknik belge incelemesi ve satıcı sözleşmesi işlemleri devam edebilir. Ürün uygun hâle getirilirse yeniden yayın şartları ayrıca belirlenmelidir.

İçeriğin çıkarılması ile erişimin engellenmesi arasında ne fark var?

İçeriğin çıkarılması, ürün ilanının platformdan kaldırılmasıdır. İçeriğe erişimin engellenmesi ise ilan kaydı sistemde tutulsa dahi kullanıcının içeriğe ulaşmasının ve ürün satın almasının önlenmesini ifade eder. Yönetmelik m.10/3 bu iki tedbiri alternatif olarak sayar.

Platform teknik mimarisine göre ilanı kalıcı silmek yerine “ürün güvenliği blokajı” statüsünde tutabilir. Bu yöntem delil ve kayıt saklama açısından faydalı olabilir; ancak kullanıcı sayfası ve satış fonksiyonu gerçekten erişilemez olmalıdır.

Ürün güvenliği kayıtlarının silinmemesi özellikle m.10/7’deki on yıllık kayıt saklama yükümlülüğü ve olası denetim talepleri bakımından önemlidir.

Yetkili kuruluşa hangi bilgi verilmeli?

m.10/3, platformun durumu yetkili kuruluşa bildirmesini zorunlu kılar. Bildirim ürünün marka/model/tip bilgisi, satıcı, ürün URL’si, uygunsuzluk kaynağı, bilginin öğrenildiği tarih, alınan kaldırma veya erişim engelleme tedbiri ve mevcut stok/satış durumu gibi somut bilgileri içermelidir.

Ürün grubuna göre görevli yetkili kuruluş belirlenmelidir. Platformun ürün kategorisi-mevzuat matrisinde ilgili kamu kurumu ve iletişim kanalı önceden tanımlı olmalıdır.

Bildirim, şirketin kendi risk değerlendirmesi ile doğrulanmış olguları birbirinden ayırmalıdır. Belirsiz bilgi varsa bunun niteliği açıkça belirtilmeli; sonradan ek veri geldikçe yetkili kuruluş güncellenmelidir.

Ürün platformun fulfillment deposundaysa ne yapılmalı?

Platform aynı zamanda ürünü depoluyor, paketliyor veya sevk ediyorsa dijital ilanı kapatmak tek başına yeterli değildir. Fiziksel stokun da sevkiyatı durdurulmalı, riskli model/parti karantinaya alınmalı ve depo sistemi yeni siparişe ürün atamamalıdır.

Yönetmelik m.10/8, aracı hizmet sağlayıcının aynı zamanda imalatçı, ithalatçı, yetkili temsilci, dağıtıcı veya ifa hizmet sağlayıcı olması hâlinde iktisadi işletmeci olarak da sorumlu olduğunu düzenler. Bu nedenle platformun fiziksel faaliyeti ek yükümlülük doğurabilir.

Dijital moderasyon ve depo yönetimi aynı ürün güvenliği vaka numarası üzerinden çalışmalıdır. İnternette kaldırılmış ürünün depodan yanlışlıkla sevk edilmesi önlenmelidir.

Benzer veya kopya ilanlar nasıl kontrol edilmeli?

Uygunsuz ürün tek bir satıcı tarafından değil, çok sayıda satıcı tarafından listelenmiş olabilir. Platform yalnız bildirime konu URL’yi kapatırsa aynı marka/model başka ilanlarda satışta kalabilir. Uygunsuzluk ürünün kendisine ilişkinse ürün kimliği üzerinden diğer ilanlar aranmalıdır.

Barkod, GTIN, model numarası, marka, görsel benzerliği, imalatçı kodu ve teknik özellikler kopya ilan tespitinde kullanılabilir. Yanlış eşleşme riskini azaltmak için otomatik tespit sonrası gerekli doğrulama yapılmalıdır.

Yetkili kuruluş m.10/4 kapsamında aynı mevzuata aykırı içeriğe gelecekte erişimi önleyici tedbirler alınmasını isteyebilir. Bu nedenle tekrar ilan önleme m.10/3 sürecinin doğal devamıdır.

Satıcı hesabına hangi tedbirler uygulanabilir?

Yönetmelik m.10/3 doğrudan belirli bir hesap cezası listesi getirmez; platform satıcı sözleşmesi ve risk politikasında ürün güvenliği ihlallerine göre kademeli tedbirler belirleyebilir. İlan kaldırma, yeni ilan açma kısıtı, belge doğrulaması, kategori satışı kapatma veya ciddi/tekrarlı ihlalde hesap askıya alma seçenekleri gündeme gelebilir.

Satıcının sahte uygunluk belgesi sunması, geri çağrılan ürünü tekrar listelemesi veya farklı ürün koduyla aynı uygunsuz ürünü yüklemesi daha ağır risk göstergesidir. Platform tekrar eden davranışları satıcı hesabıyla ilişkilendirebilmelidir.

Sözleşmesel tedbirler ayrımcı veya keyfî olmamalı; ürün güvenliği riskine ve ihlalin niteliğine göre uygulanmalıdır.

Kayıt ve ispat sistemi nasıl kurulmalı?

Platform uygunsuzluk bilgisinin kaynağını, alındığı tarih-saat, yapılan doğrulama, ilanın askıya alındığı/kaldırıldığı zaman, yetkili kuruluşa yapılan bildirim ve satıcıyla yazışmaları vaka kaydında tutmalıdır.

İçerik kullanıcıdan kaldırılırken orijinal ilan ekran görüntüsü, ürün kimliği ve satıcı verisi denetim amacıyla korunabilir. m.10/7 kapsamındaki tedarik zinciri ve ürün takip kayıtları da en az on yıllık özel saklama yükümlülüğüne tabidir.

İşlem logları, “derhal” yükümlülüğünün hangi hızla yerine getirildiğini gösterebilir. Sistem gecikmeleri veya manuel onay darboğazları iç denetimde ölçülmelidir.

Şirketler için uyum kontrol listesi

Kullanıcı şikâyeti, imalatçı/ithalatçı uyarısı, resmi geri çağırma ve iç moderasyon gibi bütün uygunsuzluk kaynakları tek ürün güvenliği vaka sistemine bağlanmalıdır. Ciddi güvenlik sinyalinde acil inceleme ve geçici askı yetkisi tanımlanmalıdır.

Uygunsuzluk öğrenildiğinde ilgili ilan derhal kaldırılmalı veya erişime kapatılmalı; ürünün tüm kopya ilanları aranmalıdır. Yetkili kuruluş ürün kimliği, uygunsuzluk kaynağı ve alınan tedbirlerle birlikte bilgilendirilmelidir.

Platform fulfillment faaliyeti yürütüyorsa fiziksel stok da bloke edilmelidir. Satıcı sözleşmesi ürün güvenliği müdahalelerine izin vermeli; kayıtlar ve tedarik zinciri verileri kanuni sürelerle korunmalıdır.

İlgili içerikler

• Yetkili kuruluş talebinde 24 saatlik kaldırma süresi
• Pazaryeri ürün güvenliği ilan arayüzü
• Risk bildirimi ve düzeltici önlem
• Ürün güvenliği hukuku için iletişim

Resmî kaynaklar

• Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
• 7223 sayılı Kanun

Sık Sorulan Sorular