İthal Üründe Teknik Dosya Yoksa Satış Yapılabilir mi? 7223 m.9 | 2026

Teknik dosya neden zorunludur?

Teknik dosya, ürünün ilgili teknik düzenlemenin temel gereklerini nasıl karşıladığını gösteren teknik ispat bütünüdür. Ürünün tasarımı, risk analizi, teknik çizimleri, kullanılan standartlar, test raporları, uygunluk değerlendirme belgeleri ve üretim kontrol kayıtları ürün grubuna göre dosyada yer alabilir. Dosyanın içeriği bütün ürünlerde aynı değildir; özel teknik düzenleme belirleyicidir.

CE veya başka bir uygunluk işareti, teknik dosyanın ve uygunluk değerlendirmesinin görünür sonucudur. İşaret ürün üzerinde bulunuyor diye teknik dosyanın gerçekten hazırlandığı varsayılamaz. Denetimde yetkili kuruluş işaretin dayanağını görmek isteyebilir.

Bu nedenle teknik dosyanın bulunmaması yalnız arşiv problemi değil, ürünün uygunluk değerlendirmesinin gerçekten yapılıp yapılmadığına ilişkin temel bir hukuki sorundur.

Teknik dosyayı kim hazırlar?

7223 m.7 kapsamında teknik dosyayı hazırlamak veya hazırlanmasını sağlamak imalatçının temel yükümlülüklerindendir. İmalatçı, ürünün tabi olduğu teknik düzenlemenin öngördüğü uygunluk değerlendirme işlemini tamamlar ve teknik kanıtları dosyada toplar.

İthalatçı teknik dosyanın asıl hazırlayıcısı değildir. Ancak m.9 gereği piyasaya arzdan önce imalatçının yükümlülüklerini yerine getirdiğini kontrol eder ve gerekli belgelerin yetkili kuruluş talebinde erişilebilir olmasını sağlar.

Dolayısıyla “dosyayı ben hazırlamadım” doğru olabilir; fakat “dosyanın olup olmadığını bilmiyorum” ithalatçının piyasaya arz öncesi kontrol sistemi bakımından kabul edilebilir bir çalışma yöntemi değildir.

İthalatçı dosyanın tamamını ofisinde tutmak zorunda mı?

Genel kural teknik dosyanın imalatçı tarafından hazırlanmasıdır. İthalatçının her durumda dosyanın bütün fiziksel orijinalini Türkiye’de kendi ofisinde tutması gerekip gerekmediği ürünün özel teknik düzenlemesine göre ayrıca incelenir. Ancak dosyanın yetkili kuruluşça talep edildiğinde erişilebilir olması gerekir.

Bu erişim; güvenli elektronik arşiv, yabancı imalatçıyla sözleşmesel belge sağlama mekanizması veya dosyanın doğrudan yetkili kuruluşa gönderilmesini sağlayan prosedürle kurulabilir. Esas olan erişimin gerçek, hızlı ve sürdürülebilir olmasıdır.

Tek bir yabancı satış temsilcisinin kişisel e-postasına bağlı belge erişimi kurumsal güvence değildir. Personel değişikliği veya ticari ilişkinin sona ermesi halinde dosya erişilemez hale gelmemelidir.

Dosyanın hiç bulunmaması ne anlama gelir?

İmalatçı teknik dosyanın hiç hazırlanmadığını kabul ediyorsa, ürünün ilgili teknik düzenlemeye uygunluğunun nasıl değerlendirildiği ciddi biçimde sorgulanır. Teknik dosya zorunlu olduğu halde yoksa ürünün piyasaya arzı için gerekli uygunluk zinciri tamamlanmamıştır.

Bu durumda ithalatçı yeni piyasaya arzı durdurmalı; imalatçıdan dosyanın mevzuata uygun biçimde oluşturulmasını, gerekli test ve değerlendirmelerin yapılmasını istemelidir. Eksik dosyayı sonradan yalnız şeklen kağıt doldurarak oluşturmak yeterli değildir; gerçek teknik değerlendirme yapılmalıdır.

Ürün fiziksel olarak güvenli görünse bile zorunlu mevzuat belgelendirmesi tamamlanmadan “sorun yok” varsayımıyla satış yapılamaz.

Sadece CE sertifikası teknik dosyanın yerine geçer mi?

Hayır. CE işareti veya bir sertifika teknik dosyanın tamamı değildir. Bazı ürünlerde onaylanmış kuruluş sertifikası gerekli olabilir; bazı ürünlerde ise imalatçı kendi uygunluk değerlendirmesini yürütür. Her iki halde de ilgili teknik kanıtlar teknik dosyada bulunur.

İnternetten alınmış “CE Certificate” başlıklı belge, ürünün teknik dosyasının bulunduğunu veya gerekli bütün testlerin tamamlandığını tek başına göstermez. Belgeyi düzenleyen kuruluşun statüsü, ürün kapsamı ve teknik düzenleme ayrıca doğrulanmalıdır.

İthalatçı sertifika doğrulamasını teknik dosya erişimiyle birlikte ele almalıdır.

Yabancı imalatçı dosyayı paylaşmıyorsa ne yapılmalı?

Yabancı imalatçının ticari sır gerekçesiyle dosyanın tamamını ithalatçıya vermek istememesi uygulamada mümkündür. Bu durumda sözleşmede, yetkili kuruluşun gerekçeli talebi halinde dosyanın belirli süre içinde doğrudan idareye veya ithalatçı üzerinden sunulmasını sağlayan açık bir mekanizma kurulmalıdır.

İmalatçı hiçbir şekilde belge paylaşmıyor ve yetkili kuruluşa da sunmayı taahhüt etmiyorsa ithalatçı ürünün uygunluğunu denetimde ispatlayamayacağı bir ticari ilişkiyi sürdürmüş olur. Bu risk piyasaya arzdan önce çözülmelidir.

Tedarik sözleşmesine belge erişimi, teknik değişiklik bildirimi, sertifika geçerliliği ve iş birliği hükümleri eklenmelidir.

Gizlilik ve ticari sır gerekçesi yeterli mi?

Teknik dosya ticari sır içerebilir; fakat bu nitelik kanunen yetkili kamu otoritesinin ürün güvenliği denetimi için gerekli bilgi ve belgeye erişimini tamamen engellemez. Gizlilik korunarak belge sunulması mümkündür.

İthalatçı, imalatçıyla gizlilik anlaşması veya kontrollü veri odası yöntemi kullanabilir. Yetkili kuruluşun hangi belgeyi hangi formatta istediği somut talebe göre belirlenir.

Ticari sır gerekçesiyle ürünün güvenliğini ispatlayan hiçbir teknik verinin sunulamaması, uygunluk sisteminin amacıyla bağdaşmaz.

Teknik dosya hangi belgelerden oluşabilir?

İçerik ürün grubuna göre değişmekle birlikte ürünün genel tanımı, tasarım ve imalat çizimleri, bileşen listeleri, risk değerlendirmesi, uygulanan uyumlaştırılmış standartlar, hesaplamalar, test raporları, uygunluk değerlendirme kuruluşu belgeleri ve kullanım talimatları teknik dosyada yer alabilir.

Üründe yazılım güvenlik fonksiyonu varsa yazılım sürümü ve doğrulama kayıtları; seri üretimde kritik değişiklikler varsa değişiklik kayıtları da gerekli olabilir.

İthalatçı dosyanın her teknik ayrıntısını mühendis gibi yeniden değerlendirmek zorunda değildir; fakat zorunlu belgelerin varlığını ve ürünle eşleşmesini makul biçimde doğrulamalıdır.

Ürün piyasaya çıktıktan sonra dosya eksikliği öğrenilirse ne olur?

İthalatçı ürünün uygunluğunu gösteren zorunlu teknik dosyanın bulunmadığını sonradan öğrenirse yeni satış ve sevkiyatın devam edip edemeyeceğini derhal değerlendirmelidir. Uygunsuzluk giderilmeden piyasaya arzın sürdürülmesi m.9 yükümlülükleriyle bağdaşmaz.

İmalatçıdan gerçek teknik değerlendirme ve dosya istenir. Ürün risk taşıyorsa veya uygunluk kanıtlanamıyorsa stoklar karantinaya alınır; piyasadaki ürünler için çekme veya geri çağırma ihtiyacı risk analizine göre değerlendirilir.

Yetkili kuruluş gerekli durumlarda uygunsuzluk ve alınan önlemler hakkında bilgilendirilmelidir.

Yetkili kuruluş dosyayı isterse süreç nasıl yürür?

Talep geldiğinde ürün modeli, seri/parti ve teknik düzenleme belirlenmeli; imalatçıdaki dosyanın doğru revizyonu temin edilmelidir. Belge listesi ve gönderim tarihi kayıt altına alınmalıdır.

Dosya yabancı dildeyse ilgili mevzuat ve idari talebe göre Türkçe veya kabul edilen dilde sunulması gereken bölümler hazırlanmalıdır. Çeviri teknik içeriği değiştirmemelidir.

Belge eksikliği varsa gerçeğe aykırı veya sonradan uydurulmuş belge sunulmamalı; eksiklik dürüstçe açıklanmalı ve düzeltici faaliyet başlatılmalıdır.

Private-label ithalatçıda sorumluluk nasıl değişir?

İthalatçı ürünü kendi adı veya ticari markası altında piyasaya arz ediyorsa 7223 m.11 gereği imalatçı yükümlülüklerine tabi olabilir. Bu durumda teknik dosyaya ilişkin sorumluluğu yalnız “erişim sağlama” seviyesinde kalmaz; imalatçı olarak dosyanın mevzuata uygun hazırlanmasını sağlama yükümlülüğü doğar.

Private-label sözleşmelerinde teknik dosyanın marka sahibine veya onun adına yetkili kuruluşa sunulması, değişiklik yönetimi ve test sorumluluğu açıkça düzenlenmelidir.

Marka sahibinin teknik dosyaya hiç erişemediği white-label modeli 7223 açısından ciddi uyum riski yaratır.

İthalatçılar için teknik dosya kontrol listesi

Ürün piyasaya arz edilmeden önce teknik düzenleme belirlenmeli, teknik dosyanın imalatçıda hazır olduğu doğrulanmalı ve talep halinde nasıl sunulacağı yazılı olarak güvence altına alınmalıdır. Uygunluk beyanı, sertifikalar ve test raporları ürün modeliyle eşleştirilmelidir.

İmalatçıyla sözleşmede belge sağlama süresi, teknik değişiklik bildirimi, gizlilik ve ilişki sona erdikten sonraki belge erişimi düzenlenmelidir. Ürün revizyonlarında dosyanın yeni sürümü ayrıca kontrol edilmelidir.

Teknik dosyanın zorunlu olduğu halde bulunmadığı veya erişilemediği durumda ürün satışa açılmamalı; uygunluk gerçek teknik değerlendirmeyle tamamlanmalıdır.

Sonuç olarak ithal üründe teknik dosyanın yokluğu yalnız bürokratik eksiklik değildir. 7223 m.9 bakımından ithalatçının piyasaya arz öncesi kontrolünü ve ürünün teknik uygunluğunun ispatını doğrudan etkileyen temel bir hukuki sorundur.

İlgili içerikler

• İthalatçı Denetimde Teknik Dosya ve Belge Sunmak Zorunda mı?
• İmalatçı Teknik Dosyayı Kaç Yıl Saklar?
• Sahte veya Kapsam Dışı CE Sertifikası Nasıl Anlaşılır?
• İthalat ve teknik mevzuat için iletişim

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• Ticaret Bakanlığı – Ürün Kuralları

Sık Sorulan Sorular