Rüzgâr ve Güneş Önlisansında Saha Maliki Önceliği: 6446 m.7 | 2026
Kısa ve net cevap: 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu m.7 ve EPDK’nın güncel lisanslama uygulamasına göre, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi için aynı saha üzerinde birden fazla önlisans başvurusu bulunması ve üretim tesisinin kurulacağı sahanın maliki tarafından da başvuru yapılması hâlinde, aynı saha için yapılan diğer başvuruların reddi gündeme gelir. Ancak saha maliki olmak tek başına önlisans verilmesini garanti etmez; teknik değerlendirme, bağlantı görüşü, ölçüm, kapasite ve diğer lisans şartları ayrıca sağlanmalıdır.
Saha maliki önceliğinin hukuki dayanağı
Rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı lisanslı elektrik üretim yatırımlarında saha, yalnız taşınmaz hukuku konusu değildir. Sahanın koordinatları, başvuru sahibinin saha üzerindeki hakkı, teknik ölçümler, bağlantı bölgesi ve diğer başvurularla çakışma durumu önlisans değerlendirmesinin doğrudan parçasıdır. 6446 sayılı Kanun m.7 ile Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği bu projeler için özel değerlendirme usulleri öngörür.
EPDK’nın güncel lisanslama açıklamasında rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı önlisans başvurularının teknik değerlendirme ve bağlantı görüşü aşamalarından geçtiği; aynı saha için birden fazla başvuru bulunduğunda sahanın maliki tarafından yapılan başvurunun özel sonuç doğurduğu açıklanmaktadır. Sahanın maliki tarafından başvuru yapılması durumunda aynı saha için yapılan diğer başvurular Kurul kararıyla reddedilir.
Bu kural, elektrik üretim önlisansının genel şartlarından farklı, rüzgâr ve güneş projelerine özgü bir saha çakışması kuralıdır. Başvuru sahibinin önce malik olup olmadığı, sonra da diğer teknik ve düzenleyici şartları karşılayıp karşılamadığı ayrı ayrı incelenir.
“Aynı saha” hangi durumda ortaya çıkar?
Rüzgâr ve güneş önlisans başvuruları koordinatlarla tanımlanan üretim sahası üzerinden değerlendirilir. İki başvurunun sahalarının tamamen veya mevzuatın değerlendirme ölçütlerine göre çakışması, teknik açıdan aynı arazi parçasını kullanma iddiası doğurabilir. Bu nedenle proje geliştirme aşamasında yalnız tapu parsel numarası değil, başvuruda kullanılacak koordinatlar ve saha poligonu esas alınmalıdır.
EPDK geçmiş ve güncel uygulama notlarında saha köşe koordinatlarının doğru ve ardışık biçimde oluşturulmasına, ölçüm istasyonlarının saha içinde bulunmasına ve bilgi formlarındaki koordinatların diğer teknik belgelerle uyumlu olmasına özellikle dikkat çekmektedir. Koordinat hatası, yatırımcının gerçekte malik olduğu alandan farklı bir sahaya başvurmuş görünmesine veya başka başvuruyla gereksiz çakışma yaşamasına neden olabilir.
Tapu parseli ile enerji projesi sahası birebir aynı kavram değildir. Büyük bir tapu parselinin yalnız belirli bölümü santral sahasına alınabilir; buna karşılık enerji sahası birden fazla parseli kapsayabilir. Bu nedenle mülkiyet incelemesi koordinat bazında yapılmalıdır.
Saha maliki başvuru yaparsa diğer başvurular neden reddedilir?
Rüzgâr ve güneş projesinin kurulabilmesi için taşınmaz üzerinde hukuken kullanılabilir bir hak gerekir. Kanun ve lisans mevzuatı, doğrudan malikin kendi sahası için proje geliştirmesine özel ağırlık tanır. EPDK’nın lisanslama açıklamasına göre, üretim tesisinin kurulacağı sahanın maliki başvuruda bulunmuşsa aynı saha için yapılan diğer başvurular Kurul kararıyla reddedilir.
Bu kuralın amacı, mülkiyet hakkı sahibi ile aynı arazi üzerinde proje geliştiren üçüncü kişiler arasındaki çatışmayı başvuru aşamasında çözmektir. Bununla birlikte malik başvurusunun kabul edilmesi otomatik değildir. Malik başvurusu teknik değerlendirmede uygun bulunmuyorsa, bağlantı görüşü olumsuzsa veya diğer zorunlu şartları taşımıyorsa yalnız mülkiyet hakkı üretim lisansı elde etmeye yetmez.
Bu nedenle “tapuyu aldım, lisans kesin” şeklindeki yaklaşım hukuken yanlıştır. Mülkiyet, aynı saha başvuruları arasında üstünlük sağlayabilen önemli bir unsur olmakla birlikte, önlisansın bütün şartlarını yerine getiren tek unsur değildir.
Kiracı veya üst hakkı sahibi malik sayılır mı?
Saha maliki kavramı, mülkiyet hakkının sahibini ifade eder. Kira sözleşmesi, kullanım izni, üst hakkı veya başka sınırlı ayni/şahsi haklar yatırımcıya arazi üzerinde kullanım imkânı verebilir; fakat bu hakların malik sıfatıyla aynı hukuki sonucu doğurduğu varsayılmamalıdır. Saha maliki önceliği ileri sürülecekse tapu mülkiyeti ve başvuru sahibi arasındaki hukuki bağ açık biçimde incelenmelidir.
Proje şirketinin ortağının şahsen malik olduğu bir taşınmaz ile proje şirketinin kendisinin malik olduğu taşınmaz da aynı değildir. Şirket ayrı tüzel kişidir. Malikin gerçek kişi veya başka grup şirketi olması hâlinde başvuruyu yapan tüzel kişiyle mülkiyet sahibi arasındaki ilişki ayrıca değerlendirilmelidir. Enerji yatırımlarında grup içi taşınmaz kullanım düzenlemeleri başvuru öncesinde yazılı ve mevzuata uygun hâle getirilmelidir.
Saha maliki olmak bağlantı kapasitesi sağlar mı?
Hayır. Rüzgâr ve güneş önlisans başvurularında bağlantı kapasitesi ayrı bir teknik aşamadır. EPDK açıklamasına göre başvurular teknik değerlendirme için ilgili Bakanlık birimine gönderilir; teknik olarak uygun bulunan başvurular bağlantı görüşünün oluşturulması amacıyla TEİAŞ’a veya ilgili dağıtım şirketine iletilir. Bağlantı noktası ve gerilim seviyesi sistem işletmecisi tarafından belirlenir.
Aynı bağlantı noktası veya bağlantı bölgesi için ilan edilen kapasiteyi aşan başvurular varsa mevzuattaki yarışma ve kapasite tahsis mekanizmaları devreye girebilir. Arazi mülkiyeti, şebekede kapasite yaratmaz. Bu yüzden arsa satın alma işlemi bağlantı kapasitesi doğrulanmadan yapılırsa yatırımcı, enerji projesi açısından kullanılabilir bağlantısı bulunmayan bir taşınmaza sermaye bağlayabilir.
Bağlantı görüşünün olumsuz olması, EPDK açıklamasında başvurunun reddi sebeplerinden biridir. Saha maliki başvurusu da bu teknik şarttan muaf değildir.
Rüzgâr ve güneş ölçümü neden önemlidir?
EPDK lisanslama sürecinde rüzgâr ve güneş projeleri bakımından mevzuata uygun ölçüm verileri başvuru dosyasının teknik temelini oluşturur. EPDK’nın güncel bilgi notunda başvuru ekinde, Yönetmelik şartlarını karşılayan ve son üç yıl içinde elde edilmiş en az bir yıllık ölçümün sunulmasına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.
Ölçüm istasyonunun proje sahasıyla ilişkisi, koordinatların doğruluğu ve verinin mevzuattaki teknik standardı karşılaması önemlidir. Başvuru sahibinin arazi maliki olması, eksik veya geçersiz ölçüm belgesini telafi etmez. Malik önceliği yalnız aynı saha rekabetine ilişkin avantajdır; teknik yeterlilik yerine geçmez.
Başvuru dönemleri nasıl takip edilir?
EPDK’nın lisanslama açıklamasında TEİAŞ’ın bağlantı kapasitelerini Kanunun 23. maddesi çerçevesinde ilan etmesi ve rüzgâr ile güneş başvurularının belirli başvuru pencerelerinde alınması sistemi açıklanmaktadır. Yatırımcı yalnız araziyi hazır etmekle yetinmemeli; ilgili yıl için ilan edilen kapasite, başvuru dönemi ve güncel EPDK duyurularını takip etmelidir.
Başvuru penceresinin kaçırılması, sahanın malikine özel olarak yıl içinde herhangi bir tarihte başvuru hakkı vermez. Malik de genel başvuru usulüne tabidir.
Başvurunun ilanından sonra üçüncü kişiler itiraz edebilir mi?
EPDK’nın güncel lisanslama açıklamasına göre değerlendirmeye alınan önlisans başvurusuna ilişkin bilgiler Kurum internet sitesinde duyurulur. Duyurudan sonra üçüncü kişiler belirlenen süre içinde ve kişisel hak ihlali yönünden yazılı itirazda bulunabilir. EPDK açıklamasında bu süre on iş günü olarak belirtilmektedir.
Bu nedenle komşu taşınmaz sahibi, aynı sahada hak iddia eden kişi veya mülkiyet/kullanım hakkının ihlal edildiğini ileri süren taraf, başvurunun ilanını takip etmelidir. İtirazın genel bir “projeyi istemiyorum” beyanı değil, kişisel hak ihlalini açıklayan belge ve hukuki gerekçeye dayanması gerekir.
Saha çakışması halinde hangi belgeler hazırlanmalı?
- Güncel tapu kayıtları ve takyidat belgeleri.
- Kadastro çapı, aplikasyon ve koordinat belgeleri.
- Başvuruda sunulan üretim sahası poligonu.
- Mülkiyetin başvuru sahibiyle ilişkisini gösteren şirket ve tapu belgeleri.
- Varsa kira, üst hakkı, irtifak veya kullanım sözleşmeleri.
- Ölçüm istasyonu koordinatları ve teknik belgeler.
- EPDK başvuru ilanı ve çakışan başvurunun duyuru bilgileri.
- Kişisel hak ihlali iddiası varsa on iş günlük itiraz süresini gösteren kayıtlar.
Bu belgelerdeki koordinatların birbirinden farklı olması, uyuşmazlığın çözümünü güçleştirir. Harita ve tapu verileri aynı koordinat sisteminde teknik uzman desteğiyle karşılaştırılmalıdır.
Arazi satın almadan önce hangi hukuki inceleme yapılmalı?
Rüzgâr veya güneş yatırımında tapu incelemesi, klasik gayrimenkul alımından daha geniş kapsamlıdır. Mülkiyet ve takyidat dışında imar durumu, tarım arazisi niteliği, orman ve mera statüsü, sit ve koruma alanları, enerji nakil hattı güzergâhı, yol erişimi, çevresel kısıtlar ve başka enerji başvuruları araştırılmalıdır.
Taşınmaz üzerinde ipotek, haciz veya kullanım hakkını engelleyen şerhlerin bulunması finansman ve lisans sürecini etkileyebilir. Paylı mülkiyet varsa bütün paydaşların durumu ayrıca değerlendirilmelidir. Arazi satın alma sözleşmesinde enerji projesinin bağlantı ve lisans koşullarının gerçekleşmemesi hâlinde uygulanacak mekanizma açıkça düzenlenmelidir.
Saha maliki başvurusunun şirket satın almalarında etkisi
Bir yatırımcı mevcut bir proje şirketinin hisselerini satın alıyorsa yalnız önlisans belgesini değil, saha mülkiyetinin gerçekten hangi kişi veya şirkete ait olduğunu kontrol etmelidir. Saha başka bir grup şirketinin adına kayıtlıysa ve yalnız kira sözleşmesiyle kullanılıyorsa, “saha maliki önceliği” şirketin kendisine ait olmayabilir.
Due diligence incelemesinde tapu zinciri, grup içi sözleşmeler, kira/üst hakkı süresi, fesih şartları ve proje şirketinin üretim lisansı süresince araziyi kullanma güvencesi birlikte değerlendirilmelidir. Önlisanslı şirketlerde ayrıca hisse devri sınırlamaları işlem yapısını doğrudan etkiler.
Başvuru öncesi 12 maddelik kontrol listesi
- Üretim sahasının koordinatları kesinleştirilmeli.
- Tapu parselleriyle saha poligonu üst üste kontrol edilmeli.
- Başvuru sahibi ile tapu maliki aynı mı tespit edilmeli.
- Malik farklıysa kullanım hakkının türü ve süresi belirlenmeli.
- Aynı saha için başka başvuru bulunup bulunmadığı araştırılmalı.
- Ölçüm istasyonu ve ölçüm verileri mevzuata uygun olmalı.
- İlgili yıl bağlantı kapasitesi ve başvuru takvimi takip edilmeli.
- Teknik değerlendirme için gereken bilgiler tutarlı hazırlanmalı.
- Bağlantı görüşü ve sistem kapasitesi arazi yatırımından önce analiz edilmeli.
- EPDK duyurusu sonrasında kişisel hak itirazları takip edilmeli.
- İmar, çevre, orman, mera ve tarım kısıtları araştırılmalı.
- Arazi sözleşmesi lisans ve bağlantı koşullarına bağlanmalı.
Sık Sorulan Sorular
Aynı güneş santrali sahasına iki şirket başvurabilir mi?
Başvurular teknik ve hukuki değerlendirmeye alınır; saha maliki de başvurmuşsa EPDK’nın güncel uygulama açıklamasına göre aynı saha için diğer başvurular Kurul kararıyla reddedilir.
Tapu sahibi olmak önlisansı garanti eder mi?
Hayır. Teknik değerlendirme, bağlantı görüşü, ölçüm ve diğer lisans şartları ayrıca sağlanmalıdır.
Kiracı saha maliki önceliğinden yararlanır mı?
Kiracı malik değildir. Kira hakkının başvurudaki etkisi ayrı değerlendirilir; malik önceliği tapu mülkiyetiyle karıştırılmamalıdır.
Malik başvurusu bağlantı kapasitesi yoksa kabul edilir mi?
Bağlantı görüşü olumsuzsa malik olmak tek başına başvuruyu ayakta tutmaz.
Başvuruya üçüncü kişi itiraz edebilir mi?
EPDK duyurusundan sonra mevzuatta belirtilen süre içinde kişisel hak ihlali yönünden yazılı itiraz mümkündür; güncel EPDK açıklaması süreyi on iş günü olarak belirtmektedir.
Başvuru sahibi şirket ortağının tapusu yeterli mi?
Şirket ayrı tüzel kişidir. Ortağın kişisel mülkiyeti ile şirketin mülkiyeti aynı değildir; aradaki kullanım hakkı ve başvuru yapısı ayrıca incelenmelidir.
Koordinat hatası önemli mi?
Evet. Saha çakışması, teknik değerlendirme ve taşınmaz hakkı koordinat bazında incelendiğinden yanlış koordinat başvuruyu doğrudan etkileyebilir.
Araziyi lisans başvurusundan önce almak şart mı?
Projenin hukuki ve ticari yapısına göre arazi hakkı farklı aşamalarda kurulabilir; ancak satın alma kararı bağlantı, mevzuat kısıtları ve başvuru takvimi değerlendirilmeden verilmemelidir.
Resmî kaynaklar
- EPDK – Güncel 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu
- EPDK – Önlisans ve Üretim Lisansına İlişkin Lisanslama Süreci
- EPDK – Lisans İşlemleri Başvuru Prosedürleri
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
