Enerji Yöneticisi Kaç Binaya Hizmet Verebilir? 3 Bina/Tesis Sınırı ve Sanayi İşletmesine Özel Yasak | Yönetmelik m.9/7 (2026)
Kısa ve net cevap: Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik m.9/7 iki ayrı kural getirir. Birincisi, endüstriyel işletmede görevlendirilen enerji yöneticisi fiilen çalıştığı endüstriyel işletme dışında enerji yöneticiliği hizmeti veremez. İkincisi, endüstriyel işletmeler dışında enerji yöneticiliği hizmeti veren enerji yöneticisi sertifikası sahibi bir kişi, enerji yöneticiliği hizmetini en fazla üç bina veya tesise verebilir. Bu nedenle bir fabrikada tam zamanlı çalışan enerji yöneticisinin aynı zamanda dışarıdan bir AVM, otel veya kamu binasına enerji yöneticiliği hizmeti vermesi Yönetmelik m.9/7 ile bağdaşmaz. Buna karşılık sanayi işletmesinde görevlendirilmemiş bir sertifika sahibi, binalara dışarıdan hizmet veriyorsa azami üç bina/tesis sınırına tabidir. Binalarda dışarıdan hizmet alınacak kişinin ayrıca Yönetmelik m.9/8 uyarınca ilgili meslek odasına kayıtlı olması gerekir.
Üç bina sınırının hukuki dayanağı nedir?
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 27 Ekim 2011 tarihli Yönetmelik, enerji yöneticisinin yalnız sertifikaya sahip olmasını değil, görevlendirildiği kurumla ilişkisinin ve hizmet kapasitesinin de mevzuata uygun olmasını arar. Yönetmelik m.9/7, enerji yöneticiliği hizmetinin aynı kişi üzerinde sınırsız şekilde toplanmasını önleyen açık bir sınırlamadır.
Hükmün ilk cümlesi endüstriyel işletme için mutlak bir bağlılık kuralı getirir: endüstriyel işletmede görevlendirilen enerji yöneticisi fiilen çalıştığı endüstriyel işletme haricinde enerji yöneticiliği hizmeti veremez. İkinci cümle ise endüstriyel işletmeler dışında enerji yöneticisi hizmeti veren sertifika sahibinin verebileceği enerji yöneticiliği hizmetini üç ile sınırlar. Böylece sanayi işletmesindeki iç görevlendirme modeli ile binalardaki dış hizmet modeli birbirinden ayrılmıştır.
Bu sınırlama, 1.000 TEP üzerindeki endüstriyel işletmeler bakımından özellikle önemlidir. Çünkü m.9/1 zaten endüstriyel işletmenin kendi çalışanları arasından sertifikalı enerji yöneticisi görevlendirilmesini emreder. M.9/7 de bu kişinin fiilen çalıştığı işletme dışına enerji yöneticiliği hizmeti vermesini yasaklar.
Yönetmelik m.9/7 neden iki farklı kural içerir?
Enerji yöneticisinin görev yükü, sanayi işletmesinde ve binalarda aynı değildir. Sanayi tesisinde proses enerjisi, üretim hatları, buhar, fırın, kompresör, pompa, motor, atık ısı, yakıt, elektrik kalitesi ve üretim başına tüketim gibi sürekli takip gerektiren unsurlar bulunur. Yönetmelik bu nedenle endüstriyel işletmede enerji yöneticisini fiilen çalıştığı işletmeye bağlar.
Ticari, hizmet ve kamu binalarında ise Yönetmelik m.9/2, çalışanlar arasında sertifikalı kişi bulunmadığında dışarıdan enerji yöneticisi veya enerji verimliliği danışmanlık şirketi ile sözleşme yapılmasına izin verir. Dış hizmet modelinin sınırsız kullanılması halinde tek kişinin onlarca binada yalnız adının kayıtlı olması riski doğar. M.9/7’deki üç bina/tesis sınırı, hizmetin fiilen yürütülebilir kalmasını sağlar.
Bu iki kural birbirine karıştırılmamalıdır. Sanayi işletmesinde görevlendirilmiş enerji yöneticisi için “üç yere kadar hizmet verebilir” denilemez. Üç sınırı sanayi işletmesi dışındaki enerji yöneticiliği hizmetlerine ilişkindir; sanayide görevlendirilen kişi bakımından kural dışarı hizmet verememesidir.
Endüstriyel işletmede görevli enerji yöneticisi neden dışarı hizmet veremez?
M.9/7’nin lafzı açıktır: endüstriyel işletmede görevlendirilen enerji yöneticisi, fiilen çalıştığı endüstriyel işletme haricinde enerji yöneticiliği hizmeti veremez. Bu nedenle aynı holdingin farklı tüzel kişilere veya farklı üretim tesislerine sahip olması tek başına ortak enerji yöneticisi kullanımına izin vermez. Her tesisin endüstriyel işletme niteliği, çalışan ilişkisi ve enerji yöneticisi yükümlülüğü ayrı kontrol edilmelidir.
Örneğin A şirketinin Mersin’deki fabrikasında tam zamanlı çalışan ve enerji yöneticisi olarak Bakanlığa bildirilen mühendis, aynı grubun Adana’daki ayrı endüstriyel işletmesine ayrıca enerji yöneticisi olarak atanamaz. İki tesis aynı şirketin şubeleri olsa dahi farklı endüstriyel işletme niteliği taşıyorsa m.9/7 bakımından fiilen çalışılan işletme sınırı dikkate alınır.
Enerji yöneticisinin işletme dışında danışmanlık, eğitim veya mühendislik hizmeti vermesi ile “enerji yöneticiliği hizmeti” vermesi aynı kavram değildir. Ancak dışarıdaki sözleşmede m.8 kapsamındaki enerji yönetimi faaliyetlerinin yönetim adına yürütülmesi, Bakanlığa enerji yöneticisi olarak bildirilme veya bu sıfatla sorumluluk üstlenme söz konusuysa m.9/7 yasağı doğrudan gündeme gelir.
Sanayi dışındaki azami üç bina veya tesis sınırı nasıl uygulanır?
Endüstriyel işletmede görevli olmayan enerji yöneticisi sertifikası sahibi bir kişi, binalara veya sanayi dışındaki kapsamdaki tesislere enerji yöneticiliği hizmeti veriyorsa en fazla üç bina veya tesisle sınırlıdır. Dördüncü bina için aynı kişinin enerji yöneticisi olarak gösterilmesi mevzuata uygun değildir.
Örneğin bir enerji yöneticisi bir AVM, bir otel ve bir özel hastaneye dışarıdan enerji yöneticiliği hizmeti veriyorsa üç hizmet sınırına ulaşmıştır. Aynı kişinin ayrıca dördüncü bir ofis binasına enerji yöneticisi olarak atanması m.9/7’ye aykırıdır. Bu durumda dördüncü bina başka uygun enerji yöneticisiyle veya yetkili EVD şirketi üzerinden mevzuata uygun bir hizmet modeli kurmalıdır.
Azami üç sınırı, enerji yöneticisi sertifikası sahibi gerçek kişi bakımından uygulanır. Bir EVD şirketinin çok sayıda müşterisi bulunması, her müşteriye aynı gerçek kişiyi sınırsız enerji yöneticisi olarak göstermesine izin vermez. Şirketin görevlendirdiği kişilerin bireysel uygunluğu ve hizmet sayısı ayrı izlenmelidir.
“Üç bina veya tesis” sayımı nasıl yapılmalıdır?
Hizmet sayımı sözleşme adedinden çok enerji yöneticisi olarak sorumluluk üstlenilen bina veya tesis sayısına göre yapılmalıdır. Tek bir çerçeve sözleşme altında dört farklı bina için aynı enerji yöneticisinin adı Bakanlığa bildiriliyorsa, sözleşmenin tek olması üç bina sınırını ortadan kaldırmaz. Hüküm hizmet verilen bina veya tesis sayısını esas alır.
Aynı bina grubu veya yerleşke içinde birden fazla bağımsız bina bulunması halinde, m.9/2 alan hesabında bu binaların toplam alanı esas alınır. Ancak m.9/7’deki hizmet sayısında somut enerji yöneticisi görevlendirmesinin hangi yönetim veya tesis birimi için yapıldığı Bakanlık kayıtları ve sözleşme üzerinden belirlenmelidir. Yerleşke tek enerji yönetimi birimi olarak Bakanlığa kayıtlıysa tek hizmet olarak yürütülen yapı ile bağımsız yönetimlere sahip ayrı binalar aynı kabul edilmemelidir.
Sayım tartışmasını önlemek için sözleşmede hizmet kapsamındaki bina/tesislerin açık adı ve adresi yer almalı, Bakanlık bildirimleriyle uyumlu olmalıdır. Belirsiz “müşterinin tüm tesisleri” ifadesi, gerçek hizmet sayısını denetimde tartışmalı hale getirir.
Ticari, hizmet ve kamu binalarında dışarıdan enerji yöneticisi ne zaman alınabilir?
Yönetmelik m.9/2, ticari ve hizmet binalarında 20.000 m² veya 500 TEP; kamu binalarında 10.000 m² veya 250 TEP eşiklerinden biri gerçekleştiğinde enerji yöneticisi görevlendirilmesini zorunlu kılar. Öncelik bina çalışanları arasından enerji yöneticisi sertifikasına sahip bir kişinin görevlendirilmesidir. Çalışanlar arasından görevlendirmenin mümkün olmadığı hallerde enerji yöneticisi veya EVD şirketi ile sözleşme yapılarak hizmet alınabilir.
Ticari ve hizmet binalarındaki eşikler 20.000 m² veya 500 TEP rehberinde, kamu binalarındaki şartlar ise 10.000 m² veya 250 TEP rehberinde ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Dış hizmet seçeneği, yönetimin sorumluluğunu dışarıya devretmesi anlamına gelmez. Yönetim, görevlendirdiği kişinin sertifikasını, hizmet sayısını, meslek odası kaydını ve sözleşmenin fiilen uygulanmasını kontrol etmek zorundadır.
EVD şirketi üzerinden hizmet alınırsa üç sınırı ortadan kalkar mı?
Hayır. EVD şirketi tüzel kişi olarak enerji verimliliği hizmetleri sunabilir; ancak enerji yöneticiliği görevi gerçek kişi enerji yöneticisi üzerinden yürütülür. Şirketin çok sayıda müşteriyle sözleşme yapması, aynı sertifika sahibinin üçten fazla bina veya tesiste enerji yöneticisi olarak görevlendirilmesini hukuka uygun hale getirmez.
Hizmet satın alan bina yönetimi sözleşmede “şirket uygun personel görevlendirir” hükmü bulunsa dahi fiilen görevlendirilen kişinin adını, sertifika numarasını, hizmet verdiği diğer bina/tesis sayısını ve gerekli meslek odası kaydını istemelidir. Personel değişirse Yönetmelik m.9/5-c’deki bildirim süreleri uygulanmalıdır.
EVD şirketinin yetki belgesi ayrıca kontrol edilmelidir. Bakanlığın güncel yetkilendirme kayıtları, yetki kapsamı ve geçerlilik süresi sözleşme öncesinde doğrulanmalıdır. Enerji yöneticiliği sözleşmesi, şirketin genel danışmanlık sözleşmesinin içinde belirsiz bırakılmamalıdır.
Binalarda dışarıdan hizmet veren enerji yöneticisinin meslek odası kaydı gerekli midir?
Evet. Yönetmelik m.9/8, binalarda enerji yöneticisi olarak hizmet alınacak kişilerin ilgili meslek odasına kayıtlı olmasını zorunlu tutar. Bu şart m.9/7’deki azami üç hizmet sınırından ayrıdır; her ikisinin birlikte sağlanması gerekir. Sertifika bulunması meslek odası kaydını, meslek odası kaydı da enerji yöneticisi sertifikasını ikame etmez.
Hizmet alan yönetim, güncel oda kayıt belgesini sözleşme başlangıcında ve sözleşme yenilemelerinde kontrol etmelidir. Oda kaydının askıda, silinmiş veya başka nedenle geçersiz olması halinde kişinin m.9/8 şartını karşılayıp karşılamadığı derhal değerlendirilmelidir.
Enerji yöneticiliği hizmet sözleşmesinde hangi maddeler bulunmalıdır?
Sözleşmede hizmet verilen bina/tesis açıkça tanımlanmalı; enerji yöneticisinin adı ve sertifika bilgisi, görevin başlangıç ve bitiş tarihi, yerinde inceleme sıklığı, ENVER bildirim desteği, ISO 50001 faaliyetleri, enerji etüdü koordinasyonu, tüketim verilerine erişim, yönetim raporları ve denetime destek görevleri yazılmalıdır. Sadece “enerji yöneticiliği hizmeti verilecektir” cümlesi fiilî kapsamı belirlemek için yetersizdir.
Enerji yöneticisi, üç bina sınırını aşmayacağına ve sanayi işletmesinde m.9/7’ye aykırı başka bir görevi bulunmadığına ilişkin sözleşmesel beyan verebilir. Bu beyan, yönetimin makul kontrol yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; ancak denetim dosyasında hizmet alımının bilinçli ve kontrollü yapıldığını gösterir.
Sözleşmenin feshi halinde ayrılış tarihi 15 iş günü içinde Bakanlığa bildirilmeli ve 60 takvim günü içinde yeni enerji yöneticisi görevlendirilmelidir. Ayrıntılı süreler enerji yöneticisi değişikliğinde 15/60 gün rehberinde yer almaktadır.
Enerji yöneticisinin başka bir müşteri alması mevcut sözleşmeyi etkiler mi?
Enerji yöneticisi üçüncü bina/tesise kadar yeni hizmet üstlenebilir. Dördüncü hizmetin kabulü mevzuata aykırılık doğurur. Mevcut sözleşmelerde enerji yöneticisinin hizmet sayısındaki değişiklikleri bina yönetimine bildirme yükümlülüğü düzenlenmelidir. Böylece yönetim, kendi görevlendirmesinin hukuki uygunluğunu sürekli takip edebilir.
Bir enerji yöneticisinin daha sonra endüstriyel işletmede tam zamanlı enerji yöneticisi olarak görevlendirilmesi halinde m.9/7’nin ilk cümlesi devreye girer. Bu kişi fiilen çalıştığı endüstriyel işletme dışında enerji yöneticiliği hizmeti veremeyeceğinden önceki dış hizmet sözleşmeleri mevzuata uygun şekilde sona erdirilmeli ve ilgili binalar yeni enerji yöneticisi görevlendirmelidir.
Denetimde üç bina sınırı nasıl ispatlanır?
Enerji verimliliği denetiminde görevlendirme belgeleri, hizmet sözleşmeleri, sertifika, meslek odası kaydı, Bakanlık kayıtları ve enerji yöneticisinin fiilî faaliyetleri incelenebilir. Bina yönetimi, sözleşme başlangıcında enerji yöneticisinin diğer görevlerini gösteren yazılı beyan veya doğrulanabilir kayıt bulundurmalıdır.
Enerji yöneticisinin üçten fazla yerde görevlendirildiğinin sonradan anlaşılması halinde, yönetim gecikmeden uygun yeni görevlendirme yapmalı ve Bakanlık kayıtlarını düzeltmelidir. Hatanın devam ettirilmesi yerine tespit tarihi, düzeltme kararı ve yeni atama süreci belgelenmelidir.
5627 sayılı Kanunun 10. maddesi enerji verimliliği yükümlülüklerine aykırılıklar için idari yaptırım sistemi içerir. Parasal ceza tutarları yıllık değiştiğinden 2026 işlemlerinde Bakanlığın 2026/1 sayılı idari para cezaları tebliği esas alınmalıdır.
Uygulama örnekleri
Örnek 1: Bir enerji yöneticisi üç ayrı otelle sözleşmelidir. Dördüncü bir AVM teklifini kabul edip enerji yöneticisi olarak Bakanlığa bildirilmesi m.9/7’ye aykırıdır.
Örnek 2: Bir fabrika çalışanı 1.000 TEP üzerindeki tesiste enerji yöneticisi olarak görevlidir. Aynı kişi hafta sonları bir otelde enerji yöneticiliği hizmeti veremez; sanayi işletmesindeki görevi nedeniyle dışarı enerji yöneticiliği hizmeti yasağı vardır.
Örnek 3: Bir EVD şirketinin on bina müşterisi vardır ve şirket bünyesinde dört farklı enerji yöneticisi çalışmaktadır. Her bir gerçek kişinin hizmet sayısı ayrı izlenerek üç bina/tesis sınırı aşılmıyorsa şirketin toplam müşteri sayısının üçten fazla olması tek başına m.9/7’ye aykırılık oluşturmaz.
Örnek 4: Bir bina enerji yöneticisi üç müşteriden birindeki sözleşmesini bitirmiştir. Ayrılış Bakanlığa m.9/5-c uyarınca bildirilip kayıt kapatıldıktan sonra yeni bir bina için hizmet üstlenebilir; yeni görevlendirme sırasında toplam aktif hizmet sayısı yeniden kontrol edilir.
2026 enerji yöneticisi hizmet sayısı kontrol listesi
- Enerji yöneticisinin sanayi işletmesinde fiilen görevli olup olmadığı doğrulanmalı.
- Sanayi işletmesinde görevliyse dışarıya enerji yöneticiliği hizmeti verilmemeli.
- Sanayi dışı dış hizmetlerde mevcut aktif bina/tesis sayısı sayılmalı.
- Aktif enerji yöneticiliği görevi üçü geçmemeli.
- EVD şirketi üzerinden hizmette de gerçek kişinin bireysel görev sayısı kontrol edilmeli.
- Binalarda dışarıdan hizmet veren kişinin ilgili meslek odası kaydı doğrulanmalı.
- Sertifikanın geçerliliği ve kimlik bilgileri Bakanlık kayıtlarıyla eşleştirilmeli.
- Sözleşmede hizmet verilen bina veya tesis açıkça yazılmalı.
- Enerji yöneticisinin yeni müşteri alması halinde bildirim yükümlülüğü sözleşmeye konulmalı.
- Görev sona erdiğinde 15 iş günü ve 60 takvim günü süreleri uygulanmalı.
- Denetim için sözleşme, sertifika, oda kaydı ve hizmet sayısı beyanı saklanmalı.
- Yönetim görevlendirmeyi yalnız sertifika varlığına değil tüm m.9 şartlarına göre kontrol etmeli.
Sık Sorulan Sorular
Enerji yöneticisi kaç binaya hizmet verebilir?
Endüstriyel işletmeler dışında enerji yöneticiliği hizmeti veren sertifika sahibi bir kişi en fazla üç bina veya tesise hizmet verebilir.
Fabrikada enerji yöneticisi olan kişi ayrıca bir otelde çalışabilir mi?
Enerji yöneticiliği sıfatıyla hayır. M.9/7, endüstriyel işletmede görevlendirilen enerji yöneticisinin fiilen çalıştığı işletme haricinde enerji yöneticiliği hizmeti vermesini yasaklar.
Üç sınırı şirket için mi kişi için mi?
Hüküm enerji yöneticisi sertifikası sahibi kişinin verebileceği enerji yöneticiliği hizmetini sınırlar.
EVD şirketi dört binaya hizmet verebilir mi?
Şirketin toplam müşteri sayısı tek başına belirleyici değildir; her gerçek kişi enerji yöneticisinin m.9/7 sınırına uygun görevlendirilmesi gerekir.
Tek sözleşmede dört bina varsa bir hizmet mi sayılır?
Hayır. Sözleşme sayısından çok enerji yöneticisi olarak hizmet verilen bina veya tesis sayısı esas alınır.
Binalarda dışarıdan enerji yöneticisinin oda kaydı zorunlu mu?
Evet. Yönetmelik m.9/8 uyarınca ilgili meslek odasına kayıtlı olması gerekir.
Sanayi işletmesi dışarıdan enerji yöneticisi tutabilir mi?
M.9/1, endüstriyel işletmede enerji yöneticisinin işletmenin kendi çalışanları arasından seçilmesini öngörür.
Enerji yöneticisi işten ayrılırsa yeni kişi kaç günde atanır?
Ayrılış 15 iş günü içinde bildirilir; yeni enerji yöneticisi ayrılışı takip eden 60 takvim günü içinde görevlendirilip bildirilir.
Üç bina sınırı ISO 50001 belgesiyle aşılabilir mi?
Hayır. ISO 50001 belgesi m.9/7’deki bireysel hizmet sayısı sınırını değiştirmez.
Yönetim enerji yöneticisinin diğer görevlerini kontrol etmeli mi?
Evet. Mevzuata uygun görevlendirme yapmak yönetimin sorumluluğundadır; aktif hizmet sayısı sözleşme öncesi ve devamında izlenmelidir.
Resmî kaynaklar
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Enerji Verimliliği Mevzuatı
- ENVER – Enerji Verimliliği Portalı
- ETKB – Enerji Verimliliği Yetkilendirmeleri
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
