Altın, Mücevher, Para, Hisse ve Tahvil Mal Bildirimine Ne Zaman Yazılır? Yönetmelik m.8 | 2026

Para, Hisse, Tahvil, Altın ve Mücevherin Mal Bildirimindeki Hukuki Dayanağı Nedir?

3628 sayılı Kanun m.5, yükümlünün kendisine, eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait belirli malvarlığı unsurlarını bildirim kapsamına alır. Taşınmazların yanı sıra aylık net ödemenin beş katından fazla tutardaki para, hisse senedi ve tahviller, altın, mücevher ve diğer taşınır mallar da Kanunda açıkça sayılmıştır.

Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik m.8, Kanun m.5’teki bu genel hükmü ayrıntılandırır. Para ve para hükmündeki kıymetli kâğıtlar, hisse senedi ve tahviller, altın ve mücevherat ayrı gruplar hâlinde belirtilir. Bu gruplar taşınmazlardan farklı olarak parasal eşiğe tabidir.

Bu ayrım uygulamada önemlidir. Düşük değerli bir taşınmaz dahi değer sınırı olmaksızın bildirilirken, para veya altın gibi malvarlığı kalemlerinde Yönetmelikteki beş kat eşiğinin aşılıp aşılmadığı değerlendirilir. Bu nedenle tüm malvarlığı kalemlerine aynı kuralla yaklaşmak hatalıdır.

Mal bildirimine hangi diğer malların yazılacağı genel olarak Mal Bildirimine Hangi Mallar Yazılır? rehberimizde açıklanmıştır.

Banka Hesabındaki Para ve Nakit Ne Zaman Mal Bildirimine Yazılır?

Yönetmelik m.8/b, para ve para hükmündeki kıymetli kâğıtları bildirim konusu yapar. Banka hesabındaki mevduat, vadeli veya vadesiz hesap bakiyeleri, nakit ve para hükmünde ekonomik değer taşıyan kıymetler bu grupta değerlendirilir. Yükümlülük, ilgili beş kat eşiğinin aşılmasına bağlıdır.

Bir kişinin farklı bankalarda birden fazla hesabı bulunabilir. Her hesabın bakiyesinin tek tek eşik altında kalması, toplam paranın bildirim dışı olduğu anlamına gelmez. Yönetmelik, m.8/b kapsamındaki malvarlığı gruplarının ayrı ayrı toplam değerlerinin tek kalem hâlinde gösterilmesini öngörür. Bu nedenle aynı gruptaki hesapların toplamı dikkate alınmalıdır.

Yabancı para cinsinden mevduatta bildirim tarihindeki Türk lirası karşılığı esas alınmalıdır. Kullanılan kur veya değerleme yöntemi gerektiğinde açıklanabilir olmalıdır. Tarihi alış kuru üzerinden hesap yapmak, bildirim tarihindeki gerçek değeri yansıtmayabilir.

Ortak hesaplarda hukuki hak sahipliği ve hesaptaki pay somut sözleşme ve banka kayıtlarına göre belirlenmelidir. Hesap iki kişinin müşterek kullanımında olsa bile yükümlüye ait ekonomik payın gerçeğe uygun biçimde gösterilmesi gerekir.

Hisse Senedi, Tahvil ve Menkul Kıymetler Nasıl Bildirilir?

Yönetmelik m.8/b hisse senetleri ve tahvilleri ayrı bir malvarlığı grubu olarak sayar. Borsada işlem gören paylar, yatırım hesabındaki menkul kıymetler ve tahviller, bildirim tarihindeki toplam değerleri üzerinden beş kat eşiği bakımından değerlendirilir.

Borsada işlem gören bir menkul kıymetin geçmiş alış fiyatı ile bildirim tarihindeki piyasa değeri farklı olabilir. Yönetmelik m.8’in genel kuralı, malların bildirim tarihindeki değerlerinin esas alınmasıdır. Bu nedenle güncel hesap ekstresi veya portföy değeri kullanılmalıdır.

Halka açık olmayan şirket paylarında hisse senedi veya ortaklık hakkının hukuki niteliği ayrıca değerlendirilir. Piyasa fiyatının bulunmaması, ekonomik değerin hiç olmadığı anlamına gelmez. Şirket sermayesi, pay oranı, mali tablolar ve resmi kayıtlar çerçevesinde gerçeğe uygun değer belirlenmelidir.

Arsa ve yapı kooperatifi hisseleri ise bu gruptan farklıdır. Yönetmelik onları taşınmazlarla birlikte m.8/a’da düzenler ve değer sınırı olmadan bildirilmelerini öngörür. Ayrıntı için Arsa ve Yapı Kooperatifi Hissesi Mal Bildirimine Yazılır mı? rehberimiz kullanılabilir.

Altın, Ziynet Eşyası ve Mücevher Nasıl Değerlendirilir?

Altın ve mücevherat Yönetmelik m.8/b’de açıkça sayılmıştır. Fiziki altın, ziynet eşyası, değerli mücevher veya benzeri kıymetlerin toplam değeri ilgili beş kat eşiğini aşıyorsa mal bildiriminde gösterilmelidir.

Düğün, miras, bağış veya aile içi devir yoluyla edinilmiş olması, malın niteliğini değiştirmez. Edinim kaynağı gerektiğinde açıklanmalı, özellikle önemli malvarlığı artışında malın nereden geldiği belgelenebilir olmalıdır. 3628 m.5 gelir ve kaynak açıklığını mal bildirimi sisteminin parçası yapar.

Altının fiziki olarak evde tutulması, banka altın hesabında bulunması veya yatırım aracı olarak saklanması, ekonomik değerini ortadan kaldırmaz. Kaydi altın hesabı para ve mali kıymet sistemi içinde; fiziki altın ise altın/mücevher kaleminde gerçeğe uygun biçimde gösterilmelidir.

Değer, bildirim tarihindeki makul piyasa değeri üzerinden hesaplanır. Eski alış bedeli veya düğün tarihinde biçilen değer, yıllar sonra düzenlenen yeni mal bildiriminde otomatik olarak esas alınmaz.

Mal Bildirimindeki Beş Kat Sınırı Nasıl Hesaplanır?

3628 m.5, kendisine aylık ödenen yükümlü bakımından yapılan aylık net ödemenin beş katından fazla tutarı ölçüt kabul eder. Yönetmelik m.8, aylık ödenmeyen yükümlüler için Genel İdare Hizmetleri sınıfında birinci derecenin birinci kademesindeki şube müdürüne ödenen her türlü zam ve tazminatlar dahil net aylığın beş katını referans alır.

Bu eşik sabit bir Türk lirası rakamı değildir. Kamu maaş katsayıları ve ödeme unsurları değiştikçe referans tutar da değişir. Bu nedenle eski tarihli internet içeriklerindeki TL rakamlarını 2026 yılı bildirimi için kullanmak doğru değildir.

Yükümlüye yapılan “aylık net ödeme” somut görevde bordro ve personel mevzuatına göre belirlenmelidir. Birden fazla ödeme kalemi varsa hangilerinin net aylık ödeme hesabına dahil olduğu resmi bordro üzerinden kontrol edilmelidir. Tahmini rakam kullanmak, eşik sınırındaki malvarlığı için eksik beyan riskini artırır.

Aylık almayan yeminli mali müşavir, kooperatif yöneticisi, kamu yararına dernek yöneticisi veya benzeri kişilerde Yönetmeliğin şube müdürü referansı uygulanır. Bu kişilere özel sabit bir TL eşiği bulunmaz.

Birden Fazla Banka Hesabı veya Altın Kalemi Varsa Toplam Nasıl Hesaplanır?

Yönetmelik m.8, b bendinde belirtilen mal, hak, alacak, borç ve gelirlerin ayrı ayrı toplam değerlerinin tek kalem hâlinde gösterilmesini öngörür. Bu hüküm, aynı tür varlıkları çok sayıda küçük parçaya bölerek eşik altında gösterme ihtimalini ortadan kaldırır.

Örneğin üç farklı bankada bulunan para hesaplarının her biri tek başına beş kat eşiğinin altında olsa bile, aynı malvarlığı grubundaki toplam tutar eşiği aşıyorsa bildirim gerekir. Benzer şekilde farklı türlerde altın ve mücevherin toplam değeri ilgili grup içinde birlikte değerlendirilir.

Hisse senetleri ve tahviller bakımından da portföyün toplam değeri önemlidir. Farklı yatırım kuruluşlarında hesap bulunması, ekonomik bütünlüğü ortadan kaldırmaz. Bildirim formu tek bir finansal görünüm sağlamayı amaçlar.

Buna karşılık farklı kategorilerin hangi şekilde toplandığı Yönetmeliğin grup sistematiğine göre belirlenmelidir. Para ile araç aynı malvarlığı grubu olarak rastgele birleştirilmemeli; formdaki başlıklar korunmalıdır.

Para, Hisse, Tahvil ve Altında Hangi Tarihteki Değer Esas Alınır?

Yönetmelik m.8 açıkça malların mal bildirim tarihindeki değerleri esas alınarak beyan edileceğini düzenler. Bu nedenle hisse senedinin yıllar önceki alış fiyatı, altının edinildiği günkü gram değeri veya dövizin eski kuru değil, bildirim tarihindeki değer esas alınmalıdır.

Banka hesaplarında bildirim tarihindeki bakiye, menkul kıymetlerde bildirim tarihindeki portföy değeri, altın ve mücevherde aynı tarihteki makul piyasa değeri dikkate alınmalıdır. Değerleme yöntemi tutarlı ve gerektiğinde belgeye dayanabilir olmalıdır.

Bildirim formunun düzenlenme tarihi bu nedenle önemlidir. Yönetmelik m.12 formun tarih yazılarak imzalanmasını öngörür. Tarih, yalnız şekli bir unsur değil, malvarlığının hangi an itibarıyla beyan edildiğini belirleyen temel referanstır.

Fiyatların gün içinde hızlı değiştiği menkul kıymet veya döviz gibi varlıklarda resmi kapanış, hesap ekstresi veya formun düzenlendiği tarihe ait makul veri kullanılabilir. Amaç aşırı hassas finansal değerleme değil, gerçeğe uygun malvarlığı beyanıdır.

Eşin ve Velayet Altındaki Çocuğun Para, Altın ve Menkul Kıymetleri de Hesaba Katılır mı?

Evet. 3628 m.5 yükümlünün eşini ve velayeti altındaki çocuklarını da kapsam içine alır. Eşin banka hesabındaki para, altın, hisse senedi veya tahvil, ilgili parasal eşik aşılmışsa yükümlünün mal bildiriminde gösterilir.

Her iki eş de 3628 kapsamında yükümlüyse Yönetmelik m.4 gereğince her eş ayrı form verir ve diğer eş ile velayeti altındaki çocukların ilgili mali varlıklarını da kendi formunda gösterir. Bu sistem ayrıntılı olarak Eşler Mal Bildirimini Ayrı Ayrı mı Verir? rehberimizde açıklanmıştır.

Velayet altındaki çocuğun adına açılmış yatırım hesabı veya banka hesabı da ekonomik değeri ve eşik durumu bakımından değerlendirilir. Çocuğun parayı kendi kaynağından edinmiş olması, velayet ilişkisi devam ettiği sürece bildirim sistemini değiştirmez.

Ergin ve velayet altında olmayan çocuğun malvarlığı, sırf çocukluk bağı nedeniyle ebeveyn formuna dahil edilmez. Çocuğun kendisi başka bir nedenle 3628’e tabi olabilir.

Yeni Altın, Hisse veya Yüksek Tutarda Para Edinildiğinde Ek Bildirim Gerekir mi?

3628 m.6/d ve Yönetmelik m.10, yükümlünün, eşinin veya velayeti altındaki çocuklarının malvarlığında önemli değişiklik meydana geldiğinde bir ay içinde ek mal bildirimi verilmesini öngörür. Önemli değişiklik, m.8’de gösterilen mahiyet ve miktardaki mal edinimini de kapsar.

Bu nedenle yeni edinilen para, menkul kıymet, altın veya mücevher ilgili beş kat eşiğini aşıyorsa dönemsel yenileme yılı beklenmez. Edinim tarihini izleyen bir aylık süre içinde ek bildirim yapılmalıdır.

Ek bildirimin kaynağı da açıklanabilir olmalıdır. Satış bedeli, miras, bağış, yatırım kazancı veya başka bir gelir nedeniyle artış gerçekleşmişse işlemin kaynağını gösteren belge saklanmalıdır. Böylece sonraki karşılaştırmada malvarlığı artışının hukuki kaynağı görülebilir.

Yönetmelik m.18, yeni ve ek bildirimlerin önceki bildirimlerle karşılaştırılmasını düzenler. Açıklanamayan önemli farkların bulunması hâlinde yetkili makamların ilgili soruşturma sürecini işletmesi mümkündür.

Sık Sorulan Sorular

Banka hesabındaki para mal bildirimine yazılır mı?

Toplam değer ilgili beş kat eşiğini aşıyorsa evet.

Birden fazla bankadaki hesaplar ayrı mı değerlendirilir?

Aynı gruptaki para varlıkları toplam değer yönünden değerlendirilmelidir.

Hisse senedi mal bildirimine yazılır mı?

Evet. Bildirim tarihindeki toplam değer eşik üzerindeyse yazılır.

Tahvil bildirilir mi?

Evet. Yönetmelik m.8 açıkça tahvilleri sayar.

Altın ve ziynet eşyası bildirilir mi?

Toplam değer beş kat eşiğini aşıyorsa bildirilir.

Düğünde takılan altınlar bildirim konusu olabilir mi?

Evet. Edinim biçimi muafiyet yaratmaz; değer eşiği ve mülkiyet dikkate alınır.

Beş kat sınırı taşınmazlarda da var mı?

Hayır. Taşınmazlar değer sınırı olmadan bildirilir.

Aylık almayan kişi için eşik nasıl hesaplanır?

Yönetmelikte belirtilen birinci derece birinci kademe şube müdürü net aylığının beş katı esas alınır.

Yeni yüksek tutarlı yatırım yapılırsa ne zaman bildirilir?

Önemli değişiklik oluşturuyorsa edinimi izleyen bir ay içinde ek bildirim verilir.

Malın eski alış fiyatı mı yazılır?

Hayır. Yönetmelik m.8 uyarınca bildirim tarihindeki değer esas alınır.