Arsa ve Yapı Kooperatifi Hissesi Mal Bildirimine Yazılır mı? Yönetmelik m.8 | 2026

Arsa ve Yapı Kooperatifi Hisselerinin Mal Bildirimine Yazılmasının Dayanağı Nedir?

3628 sayılı Kanun m.5, yükümlünün kendisine, eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait taşınmaz malları mal bildiriminin konusu yapar. Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik m.8/a ise bu genel hükmü ayrıntılandırarak taşınmaz mallar içinde “arsa ve yapı kooperatifi hisseleri dahil” ifadesini kullanır. Böylece kooperatif hisselerinin mal bildirimi bakımından taşınmaz grubunda değerlendirileceği açıkça belirlenmiştir.

Bu hükmün amacı, bağımsız tapu henüz oluşmadığı için ekonomik değeri taşınmaz edinimine bağlı olan kooperatif haklarının bildirim dışında kalmasını önlemektir. Kooperatif üyeliği çoğu zaman belirli bir arsa, konut veya yapı projesine katılım hakkı doğurur. Tapu daha sonra ferdileşse bile üyelik aşamasındaki ekonomik değer ve hak, malvarlığının bir parçasıdır.

Yönetmelik eki Mal Bildirimi Formunun açıklamaları da bu konuda tereddüt bırakmaz. Arsa ve yapı kooperatifi hisselerinin değerleri ne olursa olsun formun ilgili bölümüne kaydedilmesi gerektiği belirtilir. Bu nedenle hissenin düşük bedelli olması veya henüz tamamlanmamış bir projeye ilişkin bulunması bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Kooperatif hissesi, Kanun m.5’teki diğer parasal varlıklardan farklı olarak beş kat eşiğine bağlanmamıştır. Yönetmelik m.8/a’da taşınmazlarla birlikte düzenlendiği için hisselerin bildiriminde ekonomik değer alt sınırı aranmaz.

Bağımsız Bölüm Tapusu Çıkmamışsa Kooperatif Hissesi Yine de Bildirilir mi?

Evet. Arsa veya yapı kooperatifindeki üyelik hakkının mal bildirimi bakımından ortaya çıkması için bağımsız bölüm tapusunun çıkmış olması şart değildir. Yönetmelik zaten “arsa ve yapı kooperatifi hissesi” kavramını ayrıca kullanarak tapudan önceki üyelik ve hisse aşamasını kapsam içine almıştır.

Bu nedenle yapı henüz inşaat aşamasında olsa, kooperatif arsayı yeni edinmiş bulunsa veya ferdileşme işlemleri tamamlanmamış olsa dahi kişinin kooperatifteki hissesi beyan edilmelidir. Formda kooperatifin adı, üyelik veya hisse bilgisi, edinim tarihi, varsa tahsis bilgisi ve gerekli diğer açıklamalar gerçeğe uygun biçimde yazılmalıdır.

Kooperatif üyeliğinin yalnız aidat ödeme ilişkisi olduğu düşüncesiyle form dışında bırakılması doğru değildir. Üyelikten doğan ekonomik hak, taşınmaz edinimine bağlı bir malvarlığı unsurudur. Taksitlerin henüz tamamlanmamış olması da hissenin hiç bulunmadığı anlamına gelmez; borç durumu ayrıca bildirim kapsamındaki borç kalemlerinde değerlendirilebilir.

Bağımsız tapu çıktığında kooperatif hissesi taşınmaz mülkiyetine dönüşebilir. Bu değişiklik, önceki bildirimde kooperatif hissesinin yer almış olması hâlinde bile malvarlığının hukuki niteliğinin değişmesi nedeniyle yeni bildirim ve karşılaştırma bakımından değerlendirilmelidir.

Kooperatif Hissesinde Beş Kat Değer Sınırı Uygulanır mı?

Hayır. Yönetmelik m.8/a taşınmazlar ve arsa/yapı kooperatifi hisselerini ayrı bir grupta düzenler. Beş katlık parasal eşik ise m.8/b’de yer alan para, kıymetli kâğıt, hisse senedi, tahvil, altın, mücevher, araç, diğer taşınırlar, hak, alacak, borç ve gelir grupları için uygulanır.

Kooperatif hissesinin piyasa değerinin düşük olması, kişinin projeye yeni girmiş olması veya ödenmiş aidat toplamının beş aylık net ücretin altında kalması bildirim yükümlülüğünü kaldırmaz. Form açıklaması, kooperatif hissesinin değeri ne olursa olsun yazılmasını açıkça söyler.

Burada “hisse” kelimesi nedeniyle kooperatif hissesini hisse senediyle karıştırmamak gerekir. Hisse senetleri m.8/b kapsamında parasal eşiğe tabi mali kıymetlerdir. Arsa ve yapı kooperatifi hisseleri ise m.8/a kapsamında taşınmazlarla birlikte ve eşiksiz beyan edilir.

Taşınmazlarda değer sınırı bulunmamasının genel açıklaması için Taşınmazlarda Mal Bildirimi İçin Değer Sınırı Var mı? rehberimiz incelenebilir.

Kooperatifteki Hisse Oranı veya Üyelik Bilgisi Nasıl Gösterilir?

Mal bildiriminin gerçeği yansıtabilmesi için yalnız “kooperatif hissesi var” demek yeterli olmayabilir. Formun ilgili bölümünde kooperatifin unvanı, hissedar veya üye kişinin adı, edinim tarihi, varsa hisse oranı, tahsis edilen bağımsız bölüm bilgisi ve değere ilişkin istenen bilgiler açıkça yazılmalıdır.

Bir kişinin aynı kooperatifte birden fazla hisse veya farklı bağımsız bölüm hakkı bulunabilir. Bu durumda tüm hakların görünür olması gerekir. Hisselerin toplam değeri değil, her bir malvarlığı hakkının hukuki niteliği ve sahiplik bilgisi doğru şekilde belirtilmelidir.

Hissenin müşterek olması veya eşlerle birlikte edinilmiş bulunması hâlinde kimin adına kayıtlı olduğu ve özel hukuk bakımından hak sahipliği ayrıştırılır. Ancak 3628 m.5 eşin malvarlığını da kapsadığı için sadece diğer eş adına kayıtlı kooperatif hissesi de yükümlünün formunda bildirim konusu olabilir.

Üyelik belgesi, kooperatif kayıtları, ödeme makbuzları, genel kurul veya tahsis belgeleri ve varsa tapu kayıtları gerektiğinde formdaki bilgilerin doğruluğunu destekler. Bildirim dosyasında her belgenin eklenmesi zorunlu olmasa da, sonradan yapılabilecek karşılaştırma veya incelemede bu kayıtların saklanması önemlidir.

Eşin veya Velayet Altındaki Çocuğun Kooperatif Hissesi de Bildirilir mi?

Evet. 3628 m.5 uyarınca mal bildirimi yükümlünün kendisinin yanında eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait malvarlığı unsurlarını da kapsar. Yönetmelik m.8/a’da kooperatif hissesi taşınmaz grubunda sayıldığı için, eş veya velayet altındaki çocuk adına kayıtlı hisse de beyan edilir.

Her iki eş mal bildirimi yükümlüsü ise Yönetmelik m.4 gereğince her biri ayrı form verir. Her eş kendi formunda diğer eşin ve velayeti altındaki çocukların arsa/yapı kooperatifi hisselerini de gösterir. Bu konuda ayrıntılı açıklama için Eşler Mal Bildirimini Ayrı Ayrı mı Verir? rehberimiz kullanılabilir.

Ergin ve velayet altında olmayan çocuğun kooperatif hissesi, sırf çocukluk bağı nedeniyle ebeveynin formuna girmez. Buna karşılık çocuk başka bir görev veya statü nedeniyle 3628 kapsamındaysa kendi bildirim yükümlülüğü ayrıca ortaya çıkabilir.

Boşanma veya velayet değişikliği gibi aile hukuku olayları, sonraki bildirimlerde kapsamı değiştirebilir. Bildirim tarihi itibarıyla eşlik ve velayet ilişkisi esas alınmalı; önceki formla farklılık varsa hukuki sebep açıklanabilir olmalıdır.

Yeni Kooperatif Hissesi Edinilirse Ek Mal Bildirimi Ne Zaman Verilir?

3628 m.6/d, malvarlığında önemli değişiklik olduğunda bir ay içinde bildirim yapılmasını emreder. Yönetmelik m.10 da yükümlünün, eşinin veya velayeti altındaki çocuklarının şahsi malvarlığında önemli değişiklik meydana gelmesi hâlinde değişikliği izleyen bir ay içinde ek mal bildirimi verilmesini öngörür.

Arsa ve yapı kooperatifi hissesi m.8/a’da değer sınırı olmaksızın bildirim konusu olduğundan, yeni hisse edinimi malvarlığındaki önemli değişiklik olarak ele alınır. Kooperatif üyeliğine kabul, hisse devri veya başka bir edinim işlemiyle hak kazanıldığında dönemsel yenileme yılı beklenmemelidir.

Bir aylık sürenin başlangıcı somut edinim işleminin hukuken tamamlandığı tarihe göre belirlenir. Kooperatif yönetim kurulunun kabul kararı, devir sözleşmesi, üyelik kaydı ve ödeme belgeleri bu tarihin tespitinde önem taşıyabilir.

Ek bildirimde yeni edinilen hak gösterilir. Mevcut formun tarihini geriye çekmek veya önceki beyanı sessizce değiştirmek yerine Yönetmeliğin öngördüğü ek bildirim mekanizması kullanılmalıdır.

Kooperatif Hissesi Devredilirse veya Üyelik Sona Ererse Ne Olur?

Kooperatif hissesinin devri, üyeliğin sona ermesi veya ferdileşmeyle bağımsız tapuya dönüşmesi kişinin malvarlığındaki hukuki durumu değiştirir. Bu değişikliğin mal bildirimi üzerindeki etkisi, Yönetmelik m.10’daki önemli değişiklik ve sonraki yenileme sistemi çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Hisse devredilip karşılığında para veya alacak elde edilmişse malvarlığının bir kalemi sona ererken başka bir kalem doğabilir. Elde edilen para veya alacak m.8/b’deki beş kat eşiğini aşarsa bu yeni malvarlığı da bildirim kapsamına girebilir. İşlem bütün olarak değerlendirilmelidir.

Kooperatif hissesi bağımsız bölüm tapusuna dönüştüğünde artık formda taşınmazın tapu bilgileriyle gösterilmesi gerekir. Önceki kooperatif hissesi kaydı ile yeni taşınmaz kaydı arasındaki ilişkinin açıklanması, malvarlığında sanki açıklanamayan bir artış olmuş gibi görünmesini önler.

Üyelik iptal edildiğinde geri ödeme alacağı doğmuşsa bu da alacak veya para grubu bakımından incelenir. Yani “kooperatiften çıktım, bildirim konusu kalmadı” şeklinde yalnız eski hakkın sona ermesine bakmak yeterli değildir.

Kooperatif Yöneticisinin Kendi Mal Bildirimi ile Kooperatif Hissesi Bildirimi Aynı Şey mi?

Hayır. Bunlar iki farklı hukuki konudur. Kooperatif hissesinin malvarlığı olarak bildirilmesi Yönetmelik m.8/a’dan kaynaklanır ve kişi kooperatif yöneticisi olmasa bile bu hisseyi kendi mal bildirimi kapsamında göstermek zorunda olabilir.

Kooperatif ve birliklerin başkanları, yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürleri ise 3628 m.2/f uyarınca kişi bakımından ayrıca mal bildirimi yükümlüsüdür. Yani yöneticilik statüsü, kişinin form vermek zorunda olmasının nedenidir; kooperatif hissesi ise formun içinde yer alacak malvarlığı kalemlerinden biridir.

Bir kooperatif yöneticisinin kendi yönettiği kooperatifte veya başka bir arsa/yapı kooperatifinde hissesi bulunabilir. Bu durumda yöneticilik nedeniyle form vermesi ve sahip olduğu hissenin formda taşınmaz grubunda gösterilmesi gerekir.

Kooperatif yöneticilerinin yükümlülüğü ve merci kuralları için Kooperatif Yöneticileri Mal Bildirimi Vermek Zorunda mı? başlıklı rehberimiz ayrıca incelenebilir.

Kooperatif Hissesini Mal Bildiriminde Göstermemek Ne Sonuç Doğurur?

Kooperatif hissesinin Yönetmelikte açıkça bildirim konusu sayılması nedeniyle, yükümlünün bilinçli şekilde bu hakkı gizlemesi somut olayın özelliklerine göre 3628 m.12’de düzenlenen gerçeğe aykırı bildirim bakımından değerlendirilebilir. Kanun, daha ağır cezayı gerektiren bir fiil olmadığı takdirde gerçeğe aykırı bildirimde bulunan kişi için altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörür.

Eksiklik her zaman kasıtlı gizleme anlamına gelmez. Eski kooperatif üyeliğinin unutulması, mirasla geçen hissenin bilinmemesi veya hukuki niteliğin yanlış anlaşılması gibi durumlarda kast ve diğer ceza hukuku unsurları ayrıca değerlendirilir. Ancak idari açıdan formun gerçeğe uygun hâle getirilmesi gerekir.

Eksiklik fark edildiğinde yetkili merciye tarihli ve kayıtlı düzeltme veya ek bildirim yapılması, önceki beyanın neden eksik olduğunu açıklayan belgelerin saklanması önemlidir. Bildirimin gizlice değiştirilmesi veya geriye dönük tarih atılması hukuken doğru değildir.

Yönetmelik m.18 uyarınca yeni ve ek bildirimler önceki bildirimlerle karşılaştırılır. Kooperatif hissesinin sonradan bağımsız tapuya dönüşmesi veya başka bir malvarlığı kalemine dönüşmesi hâlinde önceki kayıtla bağlantının kurulabilmesi bu nedenle önem taşır.

Mal bildirimine hangi diğer malların yazılacağı için Mal Bildirimine Hangi Mallar Yazılır? rehberimiz konu bütünlüğü sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Yapı kooperatifi hissesi mal bildirimine yazılır mı?

Evet. Yönetmelik m.8/a açıkça kapsam içine alır.

Arsa kooperatifi hissesi de bildirilir mi?

Evet. Arsa ve yapı kooperatifi hisselerinin ikisi de açıkça sayılmıştır.

Tapu çıkmadıysa bildirim gerekmez mi?

Gerekir. Hisse bağımsız tapudan önce de mal bildirimi konusudur.

Hisse değeri beş aylık ücretin altındaysa yazılır mı?

Evet. Kooperatif hisselerinde beş kat eşiği uygulanmaz.

Eşin kooperatif hissesi de forma yazılır mı?

Evet. 3628 m.5 eşin malvarlığını da kapsar.

Çocuğun kooperatif hissesi bildirilir mi?

Çocuk velayet altındaysa evet.

Yeni kooperatif hissesi alınırsa ne zaman bildirim verilir?

Önemli malvarlığı değişikliği nedeniyle edinimi izleyen bir ay içinde ek bildirim gerekir.

Kooperatif hissesi tapuya dönüşürse ne yapılır?

Yeni taşınmaz bilgisi, önceki hisseyle ilişkisi açıklanarak güncel bildirimde gösterilmelidir.

Kooperatif yöneticisi değilsem hisseyi yine de bildirir miyim?

Evet. Hissenin malvarlığı olarak bildirimi yöneticilik sıfatından bağımsızdır.

Hisseyi gizlemenin cezası var mı?

Somut olayın unsurlarına göre 3628 m.12’deki gerçeğe aykırı bildirim suçu gündeme gelebilir.