Yolcu Gemisinde Koltuk, Koridor ve Çıkış Ölçüleri: 500 mm, 420 mm, 900 mm | GTY m.32 (2026)

Yolcu Gemisi Koltuk ve Koridor Ölçülerinin Hukuki Dayanağı Nedir?

Yolcu gemilerinde kapasite yalnız gemiye kaç kişinin fiziksel olarak sığdığına göre belirlenmez. Her yolcunun güvenli oturma alanı, salonda dolaşım, acil tahliye, koridor açıklığı ve stabilite birlikte değerlendirilir. Aşırı sık yerleştirilmiş koltuklar normal seyirde rahatsızlık yaratmanın ötesinde tahliyeyi yavaşlatabilir ve kaçış yolunu daraltabilir.

Gemilerin Teknik Yönetmeliği m.32, yolcu mahallerinin düzenlenmesi ve yolcu sayısının tayini için ayrıntılı ölçüler koyar. Yönetmelik 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanuna dayanır. m.32’deki 500 mm, 420 mm, 800 mm, 300 mm, 900 mm ve 2000 mm gibi değerler doğrudan teknik eşiklerdir.

Yolcu gemisinde stabilite sonucu daha düşük kapasite veriyorsa alan hesabının daha yüksek sayı çıkarması yolcu sayısını artırmaz. GTY m.29 ile m.32 birlikte değerlendirilir ve emniyetli düşük sayı esas alınır.

Kaçış merdivenlerinde 800/900/1000 mm genişlik ve diğer ölçüler için GTY m.23 kaçış merdiveni rehberimiz bağlantılı teknik konudur.

Yolcu Gemilerinde Koltukların Sabit Olması Zorunlu mudur?

GTY m.32 yolcu gemilerindeki oturma düzenini sabit koltuk esasına bağlar. Yüzer restoranlar gibi maddede belirtilen özel kullanım durumları dışında, yolcu taşıyan gemide hareketli sandalye ve rastgele oturma düzeni yolcu kapasitesinin güvenli hesabının yerini tutmaz.

Sabit koltuklar gemi hareketinde yer değiştirmemeli, güverteye veya taşıyıcı yapıya yeterli biçimde bağlanmalıdır. Koltuk bağlantısının yalnız ağırlığıyla yerinde kalması kabul edilebilir bir emniyet yöntemi değildir; ani manevra veya yalpa halinde koltuk devrilerek yolcu yaralanmasına ve kaçış yolunun kapanmasına neden olabilir.

Koltukların sabitliği kadar yerleşim yönü ve koridorla ilişkisi önemlidir. Sıra sonları, kapılar, merdivenler ve acil çıkışlar açık tutulmalıdır. Sonradan eklenen koltuklar onaylı planın dışına çıkarak tahliye yolunu daraltmamalıdır.

İşletme sırasında masa veya ek mobilya da sabit koltuk düzeninin gerektirdiği mesafeleri ortadan kaldırmamalıdır. Sefer öncesi yolcu salonu görsel olarak kontrol edilmelidir.

Bir Yolcu İçin Oturma Genişliği En Az Kaç Milimetredir?

GTY m.32’ye göre sabit oturma yerlerinde her yolcu için ayrılan genişlik en az 500 mm olmalıdır. Bank tipi oturma düzeninde toplam kullanılabilir uzunluk 500 mm kişi başı esasına göre değerlendirilir.

Örneğin net kullanılabilir uzunluğu 2.000 mm olan bir bank, yalnız genişlik ölçütü bakımından dört kişi için yer sağlayabilir. Ancak kolçaklar, yapısal çıkıntılar veya başka engeller net oturma uzunluğunu azaltıyorsa nominal mobilya boyu değil fiilen kullanılabilir alan esas alınmalıdır.

500 mm sınırı yolcunun koltukta oturabilmesi kadar sıra içinden güvenli kalkış ve tahliye düzeninin korunmasına hizmet eder. Koltuk sayısını artırmak amacıyla kişi başına daha dar alan oluşturulamaz.

Çocuk yolcuların daha az yer kaplaması, onaylı kişi başı genişlik standardını düşürme gerekçesi değildir. Kapasite hesabında mevzuatta belirlenen yöntem uygulanır.

Oturma Derinliği En Az Kaç Milimetre Olmalıdır?

GTY m.32, oturma derinliği için en az 420 mm şartını getirir. Oturma yüzeyi yolcunun güvenli ve dengeli biçimde oturmasına imkan verecek yeterli derinlikte olmalıdır.

Koltuk ön kenarının aşınması, minder yapısının değiştirilmesi veya sırtlığın öne alınması fiili oturma derinliğini azaltabilir. Tadilat sonrası yalnız koltuğun dış ebatları değil kullanılabilir oturma yüzeyi kontrol edilmelidir.

Bank tipi oturma alanında dekoratif yastık veya sabit ekipman kullanılabilir alanı daraltıyorsa 420 mm şartı korunmalıdır. Ticari kapasiteyi korumak amacıyla yolcunun fiilen oturamayacağı dar yüzey kişi yeri sayılamaz.

Oturma derinliği ile ön sıra arasındaki geçiş açıklığı birbirinden farklı ölçülerdir. 420 mm koltuğun kendisine, sıra aralığı ise tahliye ve hareket alanına ilişkindir.

Karşılıklı Koltuklar Arasında En Az Kaç Milimetre Olmalıdır?

Karşılıklı oturma düzeninde koltuklar arasında en az 800 mm açıklık bırakılır. Bu mesafe karşılıklı oturan yolcuların bacak alanı ve sıra içinden çıkış bakımından temel asgari ölçüdür.

Masa bulunmayan karşılıklı düzende net açıklığın sonradan çanta rafı, sabit kutu veya başka ekipmanla daraltılmaması gerekir. Ölçüm, yolcuların geçiş yapacağı gerçek net alandan değerlendirilir.

Karşılıklı iki sıra arasında çok sayıda yolcu oturuyorsa m.32’deki sıra kişi sayısına göre artan net geçiş ölçüleri de ayrıca değerlendirilir. Yalnız 800 mm taban değerine bakmak her durumda yeterli değildir.

Koltuk sırtlarının yatırılabilir olması halinde, kullanım sırasında geçişi tehlikeli biçimde daraltmaması için işletme prosedürü ve tasarım uygunluğu kontrol edilmelidir.

Masa ile Koltuk Arasında 300 mm Kuralı Nedir?

Yolcu oturma alanında masa kullanılıyorsa masa kenarı ile oturma yeri arasında en az 300 mm mesafe bulunmalıdır. Bu ölçü yolcunun oturup kalkabilmesi ve gerektiğinde masanın yanından çıkabilmesi için asgari hareket alanı sağlar.

Masa sabitlenmişse koltuk ile birlikte toplam düzen değerlendirilir. Masa ayağı veya başka sabit parça 300 mm açıklığı işlevsiz hale getirmemelidir. Hareketli masa kullanımı onaylı yolcu düzenini ve kaçış yollarını bozmamalıdır.

Sefer sırasında masa çevresine ek sandalye yerleştirmek, m.32’nin sabit koltuk ve net mesafe sistemini ihlal edebilir. Yolcu kapasitesi yalnız oturma mobilyası sayılarak artırılamaz.

Yolcu Geçiş Koridoru En Az Kaç Milimetre Olmalıdır?

GTY m.32 yolcu geçişlerinde koridor ve geçiş genişliğini genel olarak en az 900 mm olarak düzenler. Bu net genişlik yolcuların normal dolaşımı ve acil durumda tahliyesi için korunmalıdır.

Koridorun bir bölümünde yangın tüpü, dolap, servis arabası, çöp kutusu veya başka ekipman bulunması fiili genişliği azaltabilir. Yönetmelik açısından önemli olan yalnız projede yazılı 900 mm değil kullanılabilir net geçiştir.

Kapı açılımının koridoru sürekli kapatması veya basamak oluşturması da tahliye güvenliğini etkiler. Yolcu salonu yerleşimi kapı, koridor ve merdivenlerin birlikte çalışacağı şekilde düzenlenmelidir.

Koridor geçici bagaj depolama alanı olarak kullanılmamalıdır. Yolcu eşyaları için ayrı ve güvenli istif alanı planlanmalıdır.

Koltuk Sıralarında Kişi Sayısına Göre Net Geçiş Aralığı Nasıl Artar?

GTY m.32 koltuk sıralarındaki kişi sayısına göre net geçiş açıklıklarını kademeli artırır. Dört kişilik sırada asgari net açıklık 400 mm, beş kişilikte 450 mm, altı kişilikte 500 mm, yedi kişilikte 550 mm, sekiz kişilikte 600 mm olur.

Karşılıklı oturma düzeninde de kişi sayısı arttıkça ilgili açıklık değerleri 800, 850, 900, 950 ve 1000 mm seviyelerine çıkabilir. Bu sistemin amacı, sıra içinde daha fazla kişi bulunduğunda tahliye için daha geniş hareket alanı sağlamaktır.

Koltuk sayısı sonradan artırıldığında yalnız toplam salon alanı değil bu sıra aralıkları yeniden kontrol edilmelidir. Bir sıra dört kişiden altı kişiye çıkarılırsa önceki 400 mm açıklık yeni durumda yeterli olmayabilir.

Sıra sonundaki erişim tek taraftansa yolcuların çıkış mesafesi daha kritik hale gelir. Onaylı yerleşim planı esas alınmalıdır.

0,55 m² Yolcu Alanı Hesabı Ne Zaman Kullanılır?

GTY m.32’nin yolcu sayısı hesabında, düzenli hat ve ilgili yolcu mahalli şartlarına göre kullanılabilir kalan alanın kişi başına 0,55 m² bölünmesiyle ek yolcu sayısının hesaplandığı durumlar bulunur. Bu hesap sabit koltuk, koridor ve diğer zorunlu alanlar ayrıldıktan sonra maddede öngörülen koşullarda uygulanır.

0,55 m² değeri her boş köşenin yolcu yeri sayılacağı anlamına gelmez. Kaçış yolu, kapı önü, merdiven sahanlığı, güvenlik ekipmanı erişimi veya servis alanı yolcu kapasitesine dahil edilemez.

Alan hesabıyla bulunan sayı stabilite hesabıyla karşılaştırılır. Stabilite daha düşük yolcu sayısı veriyorsa düşük değer esas alınır.

Kış dönemi veya kapalı alan zorunluluğunda 0,55 m² hesabının uygulanacağı korunaklı alan ayrıca önem taşır; bu konu ayrı rehberde ele alınmıştır.

Yolcu Salonunun Net Yüksekliği En Az Kaç Milimetredir?

Yolcu mahallerinde net salon yüksekliği en az 2000 mm olmalıdır. Bu ölçü yolcunun güvenli hareketi ve mahallin kullanışlılığı bakımından temel asgari değerdir.

Tavan kaplaması, klima kanalı, dekoratif panel veya aydınlatma ekipmanı net yüksekliği azaltabilir. Tadilat sonrası en düşük kritik noktalar kontrol edilmelidir.

Lokal yapı elemanları için uygulanabilir özel değerlendirmeler olsa da genel yolcu salonu kullanımı 2000 mm net yüksekliği korumalıdır. Baş çarpma riski oluşturan keskin çıkıntılar uygun biçimde giderilmelidir.

Yolcu Salonunda En Az Kaç Çıkış Bulunmalıdır?

GTY m.32 yolcu salonlarında en az iki çıkış bulunmasını öngörür. Amaç tek çıkışın yangın, duman, su alma veya başka engel nedeniyle kullanılamaz hale gelmesi halinde alternatif tahliye yolu sağlamaktır.

İki çıkışın aynı dar noktada birleşmesi veya ikisinin de aynı tehlike alanından geçmesi tahliye güvenliğini azaltabilir. Yerleşim, yolcuların makul şekilde alternatif güzergaha erişebilmesini sağlamalıdır.

Çıkış kapıları ve koridorları kilit, yük veya mobilyayla kapatılmamalıdır. Acil aydınlatma ve yönlendirme işaretleri de çıkışların kolay bulunmasını destekler.

Merdivenle devam eden tahliye hattında GTY m.23’teki genişlik ve kaymazlık kuralları ayrıca uygulanır.

Alan Hesabı ile Stabilite Hesabı Farklı Yolcu Sayısı Verirse Hangisi Esas Alınır?

Yolcu sayısı belirlenirken m.32’deki salon/oturma alanı hesabı ile m.29’daki stabilite sonucu karşılaştırılır. Emniyet açısından daha düşük çıkan yolcu sayısı esas alınır.

Örneğin salon düzeni 80 yolcuya yeterli olsa ancak stabilite hesabı 65 yolcuya izin verse onaylı kapasite 80 olarak kullanılamaz. Aynı şekilde stabilite 80 yolcuya izin verse ancak fiziksel alan güvenli biçimde yalnız 60 yolcuya yetiyorsa 60 sınırı uygulanır.

Bu sistem, yolcu kapasitesinin tek bir kriterle değil bağımsız emniyet kontrollerinin ortak sonucu olarak belirlenmesini sağlar. Son sayı Denize Elverişlilik Belgesine işlenir.

Sonradan Koltuk Eklenebilir mi?

Yolcu salonuna sonradan koltuk eklenmesi, yalnız mobilya işi olarak görülmemelidir. Yeni koltuk kişi başı 500 mm genişlik ve 420 mm derinliği, sıra aralıklarını, 900 mm koridoru ve çıkış erişimini bozmayacak şekilde yerleştirilmelidir.

Koltuk sayısı artışı geminin yolcu kapasitesini otomatik artırmaz. Stabilite hesabı, can kurtarma donanımı, yangın emniyeti ve belge kapasitesi ayrıca yeterli olmalıdır.

Onay gerektiren yerleşim değişikliklerinde güncel plan İdareye veya yetkili teknik sürece sunulmalıdır. Fiili salon planı ile onaylı plan farklı bırakılmamalıdır.

Eski koltukların sökülmesi ve daha dar koltuklarla sayının artırılması 500 mm minimumunu ihlal edemez.

Yolcu Mahalli Sörveyde Nasıl Kontrol Edilir?

Sörveyde koltukların sabitliği, sayısı, kişi başı ölçüler, koridor genişliği, çıkışlar, net tavan yüksekliği ve onaylı yerleşim planıyla uyum kontrol edilebilir. Yolcu kapasitesi Denize Elverişlilik Belgesindeki değerle karşılaştırılır.

Sonradan eklenen mobilya, bagaj alanı veya servis ekipmanı geçişleri daraltıyorsa uygunsuzluk oluşabilir. Yalnız sörvey günü eşyaları kaldırıp sonradan koridoru yeniden kapatmak güvenli işletme yükümlülüğüne aykırıdır.

Denize Elverişlilik Belgesinin yıllık sörvey sistemi için GTY m.5 rehberimiz incelenebilir.

Mersin’de Yolcu ve Günlük Tur Tekneleri İçin Uygulama

Mersin kıyılarındaki günlük tur ve yolcu taşımacılığında yoğun sezonda ek sandalye veya tabureyle kapasite artırılması güvenli değildir. Yolcu salonu ve açık/kapalı mahaller onaylı yerleşim ve belge kapasitesine göre kullanılmalıdır.

Servis masası, ses sistemi veya tur ekipmanının 900 mm geçişi kapatmaması gerekir. Özellikle dönüş seferinde yolcu eşyalarının koridora bırakılması tahliyeyi zorlaştırabilir.

Yolcu güvertesinde vardavela güvenliği için GTY m.25 vardavela rehberimiz de incelenebilir.

Belge ve emniyet eksikliği liman çıkışını etkiliyorsa genel prosedür için Liman Çıkış Belgesi yazımıza bakılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bir yolcu için koltuk genişliği kaç mm olmalı?

En az 500 mm olmalıdır.

Koltuk derinliği kaç mm?

En az 420 mm olmalıdır.

Karşılıklı koltuklar arasında kaç mm gerekir?

Temel asgari açıklık 800 mm’dir; sıra kişi sayısına göre daha yüksek açıklık gerekebilir.

Masa ile koltuk arasında kaç mm olmalı?

En az 300 mm.

Yolcu koridoru 800 mm olabilir mi?

m.32’deki genel yolcu geçiş koridoru için en az 900 mm şartı aranır.

Salon yüksekliği 1,90 metre olabilir mi?

Genel net yükseklik şartı en az 2000 mm’dir.

Yolcu salonunda tek çıkış yeterli mi?

Hayır. En az iki çıkış bulunmalıdır.

Boş alana hareketli sandalye koyup kapasite artırılabilir mi?

Hayır. Onaylı yerleşim, sabit koltuk ve emniyet kriterleri korunmalıdır.

Alan hesabı 80, stabilite hesabı 65 yolcu verirse kaç kişi alınır?

Emniyetli düşük değer olan 65 esas alınır.

Sonradan koltuk eklemek belge kapasitesini artırır mı?

Hayır. Teknik hesap ve idari onay olmadan belge kapasitesi artmaz.